vietbao

Chụp X-quang, CT-Scanner: Có lạm dụng không?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Chup X quang CT Scanner Co lam dung khong
Chuẩn bị chụp CT cho một bệnh nhân tại Bệnh viện Chợ Rẫy - Ảnh: L.TH.H.
Việc sử dụng nhiều kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác nhau như chụp X-quang, siêu âm, CT-scanner (viết tắt là CT), MRI, DSA để chẩn đoán bệnh có gây hại cho sức khỏe? Chúng tôi đã trao đổi với TS Phạm Ngọc Hoa - chủ tịch Hội Chẩn đoán hình ảnh TP.HCM - về vấn đề này.

+ Thưa TS, nhiều bệnh nhân (BN) thắc mắc họ vừa mới được chụp X-quang, CT... ở bệnh viện tuyến dưới, hôm sau chuyển lên tuyến trên bác sĩ (BS) đã yêu cầu chụp lại?

- Có nhiều yếu tố khiến BS yêu cầu chụp lại: thời gian chụp giữa hai lần chẩn đoán đã khá xa; có những bệnh lý thay đổi từng ngày như BN bị chấn thương sọ não, viêm phổi cấp tính... nên yêu cầu chụp lại để theo dõi diễn tiến bệnh; cũng có khi là BS tuyến trên chưa tin tưởng kết quả chẩn đoán của tuyến dưới.

Việc chưa tin tưởng này xuất phát từ thực tế nhiều nơi còn sử dụng thiết bị quá cũ; đào tạo chẩn đoán hình ảnh không bắt kịp sự phát triển của kỹ thuật. Vì vậy, ở tuyến dưới có thể tầm soát được bệnh nhưng cũng có thể bỏ sót chẩn đoán, có thể có cả chẩn đoán sai lệch, giá trị chẩn đoán không cao.

+ Nhưng nhiều khi BS chỉ định chụp lại không nằm trong lý do mà ông vừa nêu...

- Đúng là có việc lạm dụng kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh, thường xảy ra nhiều ở các cơ sở y tế tư nhân do áp lực phải thu hồi vốn đầu tư. Ở cơ sở y tế nhà nước cũng có lạm dụng nhưng mức độ ít hơn. Khi BN bị nhức đầu kéo dài, điều trị nội khoa không bớt, BS cho chụp CT để loại trừ u não là không lạm dụng. Song có thể coi là lạm dụng chẩn đoán hình ảnh khi BS không thăm khám trực tiếp, kỹ càng BN mà cứ cho đi chụp CT, hoặc không cần đến chẩn đoán hình ảnh mới xác định được bệnh nhưng vẫn chỉ định cho BN làm.

+ Chiếu chụp X-quang, CT, MRI, DSA... nhiều có ảnh hưởng đến sức khỏe BN như gây đột biến gen ung thư, vô sinh... không?

- Tất cả máy móc, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh mới hiện nay được cải tiến rất nhiều, nhằm giảm tối thiểu ảnh hưởng của tia cho BN nhưng vẫn đảm bảo giá trị chẩn đoán.

Với X-quang kỹ thuật số hầu như là an toàn, không có chuyện gây vô sinh, đột biến gen ung thư. Do đó, một năm chụp phổi, cột sống... 5-7 lần (có chỉ định đúng của bác sĩ) thì yên tâm. Tuy nhiên, với máy chụp X-quang thế hệ cũ có thể không tốt lắm cho sức khỏe.

Song, với BN ung thư phải xạ trị bằng một số máy xạ trị gia tốc... thì có ảnh hưởng nhất định đến các tế bào, các mô, xơ phổi, hoại tử mô não. Cần lưu ý là CT 64 lớp cắt có liều tia rất cao và có ảnh hưởng nhất định lên BN. Vì vậy, BS chỉ nên chỉ định khi thật sự cần thiết.

Về chụp mạch máu bằng máy DSA, BN phải chịu ảnh hưởng liều tia nhiều hơn, cao hơn do thời gian soi, chụp lâu hơn. Với MRI (dùng phương pháp từ trường chẩn đoán), với mức từ trường cho phép trong y khoa hiện nay không làm thay đổi sinh học của cơ thể nên cũng an toàn. Còn siêu âm được ứng dụng từ mấy chục năm nay nhưng chưa ghi nhận có ảnh hưởng gì đến sức khỏe.

Cần lưu ý trong một thời gian ngắn, nếu tập trung chụp liều tia cao ở một khu vực nhỏ sẽ ảnh hưởng lâu dài và nhiều hơn so với chụp với thời gian chụp cách xa, trên một diện rộng, liều tia thấp.

+ Sau khi BN được chẩn đoán hình ảnh bằng những thiết bị sử dụng tia bức xạ... các tia này có thải ra ngoài được không?

- Tia bức xạ chiếu vào cơ thể sau một thời gian sẽ chuyển hóa và thải ra ngoài qua da, nước tiểu, mồ hôi... Tùy theo liều chiếu cao hay thấp, lâu hay mau mà thời gian thải dài hay ngắn. Thông thường, liều chụp phổi chỉ khoảng 5-7 tiếng sau sẽ thải hết.

+ Xin cảm ơn TS.

LÊ THANH HÀ thực hiện

Gần đây, tôi thấy có một lạm dụng điển hình là BS cho chụp CT 64 lớp cắt để chẩn đoán ung thư hoặc cho chụp toàn thân để tầm soát bệnh là không đúng, khiến người dân đổ xô đi làm; trong khi để chẩn đoán ung thư phải dùng kỹ thuật chẩn đoán sinh học phân tử và một số kỹ thuật khác mới chuẩn.

Việc chụp CT toàn thân thường được chỉ định để chẩn đoán đa chấn thương (quét tia bức xạ một lần thấy hết các vị trí chấn thương từ đầu đến chân) cho một BN nào đó. Hoặc với BN có bệnh lý toàn thân như ung thư hạch, ung thư gan... qua chụp CT 64 lớp cắt sẽ tầm soát xem ung thư di căn đi đâu.

Việt Báo
Rùng mình với cô gái khóc ra máu khi đang ngủ
Comment :Chụp X-quang, CT-Scanner: Có lạm dụng không?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chụp X-quang, CT-Scanner: Có lạm dụng không? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chup X quang CT Scanner Co lam dung khong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chụp X-quang, CT-Scanner: Có lạm dụng không? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Sức Khỏe
X-ray, CT-Scanner: There is no abuse?
X, the diagnosis, Dr. Pham Ngoc Hoa, Diagnostic Imaging, influence, on the issue, the use, abuse, cancer, technical, schedule, assign, possibly, disease, X -ray
The use of multiple imaging techniques such as X-rays, ultrasound, CT-scanner (abbreviated as CT), MRI, DSA for diagnosing diseases harmful to health? We spoke with Dr. Pham Ngoc Hoa - Chairman of the HCM City Diagnostic Imaging ...
Nguyên nhân gây ra tình trạng lãnh cảm tình dục ở nữ
Nguyên nhân gây ra tình trạng lãnh cảm tình dục ở nữ

Để điều trị lãnh cảm ở nữ giới, người chồng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chính sự quan tâm, thấu hiểu và chia sẻ của chồng là liều thuốc giúp vợ chóng khỏi bệnh.

Những điều cần biết về bệnh phụ khoa

Bệnh phụ khoa là gì? Do đâu mà nữ giới bị mắc bệnh phụ khoa? Nếu bị các bệnh này, người bệnh sẽ có biểu hiện thế nào và cần phải làm gì để khắc phục.

Những ai có ý định "nạo thai" hãy đọc ngay bài này

Rất nhiều, rất nhiều những điều đau lòng đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ ở khắp các nơi trên thế giới. Giống như một y tá ở Florida kể lại câu chuyện của mình

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t