Chế độ dinh dưỡng dành cho người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Che do dinh duong danh cho nguoi bi benh phoi tac nghen man tinh
Suy dinh dưỡng thường gặp ở người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (BPTNMT), chiếm đến 50-75%. Tình trạng dinh dưỡng kém làm người bệnh cảm thấy mệt mỏi, khó thở nhiều hơn, dễ bị nhiễm trùng, nhất là viêm phổi; từ đó làm tăng nguy cơ nhập viện vì những đợt cấp BPTNMT.

Vài khái niệm cơ bản về dinh dưỡng

Thức ăn cung cấp năng lượng cho cơ thể để thực hiện mọi hoạt động, bao gồm cả hoạt động thở. Sự biến đổi thức ăn trong cơ thể trở thành năng lượng được gọi là quá trình chuyển hóa. Quá trình chuyển hóa thức ăn cần có oxy, tạo ra năng lượng và khí CO2. CO2 được thải ra ngoài qua cơ thể khi thở ra.

Phương trình chuyển hóa thức ăn:

Thức ăn được chia làm 4 nhóm, trong đó chỉ có 3 nhóm chính là đạm, đường - bột và chất béo cung cấp năng lượng cho cơ thể.

- Chất đường bột: 1g (tinh chất) cung cấp 4 kcal.

- Đạm: 1g (tinh chất) cung cấp 4 kcal.

- Chất béo, mỡ: 1g (tinh chất) cung cấp 9 kcal.

- Rau: chỉ cung cấp chất xơ, có rất ít năng lượng.

Tuy nhiên, thật ra thức ăn không phải là tinh chất; Trong mỗi loại thức ăn, đều chứa cả chất đạm, chất béo, đường bột và các vitamin theo những tỉ lệ khác nhau. Ví dụ: 100g thịt bò có 22,6g đạm, 8g mỡ, 2,8g sắt…, cung cấp 172 kcal năng lượng. Gạo chủ yếu chứa chất bột đường, nhưng vẫn có một tỉ lệ chất đạm, chất xơ và các vitamin.

Sự chuyển hóa thức ăn ảnh hưởng đến sức khỏe người bị BPTNMT

- Sự chuyển hóa chất bột đường: Tạo ra lượng CO2 cao hơn so với chất béo và đạm. Do đó, cơ thể cần thở nhanh và sâu hơn để thải CO2, dẫn đến hiện tượng: Mau mệt cơ hô hấp, làm tăng tình trạng suy hô hấp ở bệnh nhân BPTNMT đợt cấp, nhưng không ảnh hưởng trên bệnh nhân đã ổn định.

- Sự chuyển hóa chất béo, mỡ và đạm: Tạo ra CO2 ít hơn, vì vậy ít ảnh hưởng đến sự hô hấp. Nhưng chất mỡ béo dễ gây đầy bụng, khó tiêu, ăn uống kém, tăng nguy cơ xơ vữa mạch máu - là yếu tố nguy cơ của các bệnh lý tim mạch khác.

Vì những lý do trên, người bị BPTNMT nên ăn nhiều chất đạm, chất béo; Ăn ít chất đường bột.

1. Đặc điểm dinh dưỡng ở người BPTNMT

Người bị BPTNMT cần năng lượng cho hoạt động hô hấp cao hơn 10 lần so với người bình thường. Vì vậy, họ cần được cung cấp năng lượng cao hơn so với người bình thường và cần có chế dộ dinh dưỡng tốt, giúp cơ thể mạnh khỏe, chống lại sự nhiễm trùng; Giúp giảm nguy cơ nhập viện.

Nếu người bệnh dư cân, tim, phổi sẽ phải hoạt động nhiều hơn, cần nhiều oxy để nuôi cơ thể hơn, nên càng gây khó thở nặng nề. Ngược lại, nếu nhẹ cân, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, yếu sức và có nhiều nguy cơ nhiễm trùng hơn, tăng nguy cơ nhập viện và tử vong.

Ngoài ra, người bị BPTNMT thường hít thở nhanh và sâu nên mất nhiều nước hơn qua đường hô hấp. Vì vậy, cần uống một lượng nước nhiều hơn người bình thường để bù lại lượng nước mất qua đường hô hấp và làm loãng đàm, giúp khạc đàm tốt hơn. Mỗi ngày, bệnh nhân BPTNMT nên uống 1.500-2.000ml nước.

Các yếu tố làm suy giảm tình trạng dinh dưỡng ở người bị BPTNMT:

Người bị BPTNMT vốn khó thở thường xuyên, lồng ngực căng phồng, nhưng cơ hô hấp hoạt động kém. Để thực hiện động tác nuốt khi ăn, người bệnh phải ngưng thở nên oxy máu giảm làm khó thở tăng lên khi ăn.

1. Khi ăn no: Cơ hoành (là cơ hô hấp quan trọng, ngăn cách ngực với bụng) bị dẹt, làm giảm thể tích ổ bụng, thường gây mệt khi ăn no.

2. Do khó thở, người bệnh phải hạn chế vận động, đi lại, tập luyện thể dục nên không có cảm giác thèm ăn, đói bụng.

3. Hút thuốc lá là một nguyên nhân quan trọng làm người bệnh ăn không ngon miệng, chán ăn.

4. Do việc sử dụng nhiều thuốc hoặc có bệnh lý đi kèm, người bị BPTNMT thường có loét dạ dày do stress, gây đầy bụng ợ hơi…

5. Vì luôn mệt mỏi, khó thở nên người bệnh không muốn giao tiếp, thay đổi tính tình, có thể dẫn đến trầm cảm và chán ăn.

6. Người bị BPTNMT cần năng lượng cho hoạt động hô hấp cao hơn 10 lần so với người bình thường, nên dù ăn nhiều cũng rất khó tăng trọng lượng.

7. Thiếu hiểu biết về dinh dưỡng, điều kiện sống kém, thói quen ăn uống không đúng.

Tóm lại, người bị BPTNMT thường ăn uống kém, ít thấy ngon miệng, mau mệt khi ăn.

Các rối loạn dinh dưỡng khác đi kèm:

- Thiếu Vitamin A.

- Rối loạn điện giải: giảm Kali, Magné, Calci, Phosphat…

- Thiếu các yếu tố vi lượng khác như kẽm, Selenium…

Ảnh hưởng của tình trạng kém dinh dưỡng đối với người bị BPTNMT

- Cơ hô hấp không đủ năng lượng để hoạt động nên kém thông khí và gây ứ đọng CO2, làm tăng tình trạng khó thở.

- Các cơ khác không đủ năng lượng để hoạt động, dẫn đến mệt mỏi.

- Giảm khả năng đề kháng của cơ thể, do vậy bệnh nhân dễ bị nhiễm trùng.

Một số lời khuyên về dinh dưỡng cho người bị BPTNMT

Lời khuyên chung

- Tránh ăn no bằng cách chia ra nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày (4-6 bữa ăn).

- Chọn lựa thức ăn chứa nhiều năng lượng so với thể tích, tránh các thức ăn không có năng lượng hoặc cung cấp năng lượng quá ít. Ngay cả với những bữa ăn nhẹ cũng nên chọn những thức ăn có nhiều năng lượng như trứng, sữa, yaourt…

- Cố gắng ăn chất đạm và chất béo nhiều hơn đường (hạn chế tạo CO2), ăn những món cung cấp nhiều năng lượng trước.

- Các loại rau, củ có thể xắt nhuyễn, nấu mềm và nhớ uống luôn nước rau để có Kali (potassium).

- Bữa ăn tối: Dùng thức ăn nhẹ, dễ tiêu hóa.

- Trang trí bàn ăn, nhà cửa, có thể mở nhạc trong bữa ăn.

- Hạn chế cà phê, trà. Tuyệt đối không uống rượu.

- Tránh dùng các đồ ăn thức uống có gas như nước ngọt, bia...

- Cẩn thận với một số thức ăn dễ gây đầy bụng, sinh hơi như: Những món chiên xào nhiều dầu mỡ, táo, bơ, dưa (hấu, lê), khoai, các loại đậu, ngũ cốc, các loại cải bắp, dưa chuột, tỏi, hành, tiêu, ớt…

- Nên theo dõi cân nặng 1-2 lần/tuần.

Trước khi ăn

- Lên kế hoạch những món ăn theo sở thích, chọn thức ăn nấu chín, dễ tiêu. Ngoài ra, thức ăn cần được chế biến và trình bày hấp dẫn để kích thích sự thèm ăn.

- Bố trí bữa ăn lúc bệnh nhân thấy khỏe, tạo không khí thoải mái và vui vẻ trong bữa ăn để giúp ăn ngon miệng.

- Làm sạch, thông thoáng đường thở ít nhất 1 giờ trước khi ăn bằng cách vỗ lưng, ho, khạc đàm hoặc dùng thuốc giãn phế quản.

- Hạn chế nhai chewing gum hoặc ngậm kẹo.

- Đi bộ hoặc tập thể dục nhẹ có thể kích thích cảm giác đói, thèm ăn.

Trong khi ăn

- Thở oxy (Oxy liệu pháp) trong và sau khi ăn.

- Sử dụng ống hút khi uống nước để tránh nuốt hơi vào bụng.

- Ngồi thẳng người trong tư thế thoải mái để giúp phổi và dạ dày làm việc dễ dàng.

- Hạn chế ăn nhiều muối để tránh gây giữ nước, tăng huyết áp, tăng gánh nạng cho tim phổi.

- Ăn chậm, ăn từng miếng nhỏ, nhai kỹ, tránh ăn vội.

- Uống nước sau khi ăn, tránh uống nước trong hoặc trước khi ăn.

- Nghỉ ngơi, hạn chế vận động ngay sau khi ăn.

PGS. TS. LÊ THỊ TUYẾT LAN - BS. TRẦN THỊ KIM THU (Theo Sức khỏe Đời sống)

Việt Báo

Video nổi bật

Hài Hoài Linh, Chí Tài - Gã Lưu Manh Và Chàng Khờ
00:00 / --:--

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Những lo sợ không cần thiết của người mới làm mẹ

Mang thai kéo theo rất nhiều thay đổi trong cơ thể của bạn, và đôi khi khiến bạn nhầm lẫn. Sự nhầm lẫn này còn kéo dài tới khi sinh con, đơn giản đó là lần đầu bạn làm mẹ.

Nhận xét tin Chế độ dinh dưỡng dành cho người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chế độ dinh dưỡng dành cho người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Che do dinh duong danh cho nguoi bi benh phoi tac nghen man tinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chế độ dinh dưỡng dành cho người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

diet for people with chronic obstructive pulmonary disease
chronic obstructive pulmonary disease, tired, energy supply, nutrition, normal, poor nutrition, metabolism, people, food, respiratory, sick person, difficulty breathing, activity, drinking water

Malnutrition is common in people with chronic obstructive pulmonary disease (BPTNMT), accounting for 50-75%. Poor nutritional status makes patients feel fatigue, shortness of breath more susceptible to infections, especially pneumonia, from which increase the risk of hospitalization for ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h164 Dan lai chan xe tren quoc loi 1A
    Thời sự 24h(16/4): Dân lại chặn xe trên quốc lội 1A

    Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.

  • Thoi su 24h174 May bay roi o Binh Thuan
    Thời sự 24h(17/4): Máy bay rơi ở Bình Thuận

    TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.

  • Thoi su 24h154 Xin tien chua ung thu cho con
    Thời sự 24h(15/4): 'Xin tiền chữa ung thư cho con'

    8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.

  • Thoi su 24h144 3 nguoi mot nha bi giet tan nhan
    Thời sự 24h(14/4): 3 người một nhà bị giết tàn nhẫn

     Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container; 

  • Thoi su tuan qua Ho bien 100 trieu thanh 130 ty
    Thời sự tuần qua: Hô biến 100 triệu thành... 130 tỷ

    Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Gan camera tren mu CSGT
    Gắn camera trên mũ CSGT

    Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.

  • Nhung ky an trong lich su to tung Viet Nam
    Những kỳ án trong lịch sử tố tụng Việt Nam

    5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...

  • Be gai bi bong o truong Mam non
    Bé gái bị bỏng ở trường Mầm non

    Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.

  • Su kien quoc te noi bat 124 184
    Sự kiện quốc tế nổi bật (12/4 - 18/4)

    Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1204 1804
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/04 - 18/04)

    Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Diem nhanh tin suc khoe quan trong tuan qua 134 194
    Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4)

    Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 1204 1804
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04)

    Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1204 1804
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04)

    Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn