Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào?

Cac dai dich cum da bung phat nhu the nao
Đại dịch cúm là sự bùng phát trên phạm vi toàn cầu một típ virus mới gây cúm A ở người, rất nghiêm trọng và dễ lây lan.

>>  Cả thế giới lo ngại đại dịch cúm gia cầm bùng phát?

Đại dịch khác với các vụ dịch cúm theo mùa ở chỗ dịch cúm theo mùa là do các típ phụ của virus cúm đã từng lưu hành ở người gây ra; còn sự bùng phát đại dịch cúm là do những típ phụ mới, chưa hề lưu hành ở người gây ra hoặc do những típ phụ từ lâu đã không lưu hành ở người.

Những đại dịch cúm trong quá khứ đều gây ra tỷ lệ bị bệnh và tử vong rất cao, làm rối loạn hoạt động của xã hội và gây tổn thất nặng về kinh tế.

Đại dịch cúm bùng phát là kết quả của một tiến trình “chuyển kháng nguyên”, gây ra sự biến đổi đột ngột và quan trọng ở virus cúm A; những biến đổi này là do sự kết hợp các protein bề mặt của virus và tạo ra một típ phụ mới của virus cúm A.

Nhưng đó mới chỉ là bước đầu; để tạo ra một đại dịch thì típ virus phụ gây bệnh cúm ấy phải có khả năng lây lan dễ dàng từ người sang người. Một khi virus mới của một đại dịch xuất hiện và lan tràn thì nó thường phát triển ở người và lưu hành trong nhiều năm như một dịch cúm theo mùa. Tổ chức y tế thế giới đang theo dõi để phát hiện diễn biến của bệnh cúm trên toàn thế giới, cả những chủng virus gây đại dịch cúm mới.

Những đại dịch cúm trong thế kỷ 20

Trong thế kỷ 20 đã xuất hiện nhiều típ phụ mới của virus gây cúm A và đã gây ra 3 đại dịch, tất cả những đại dịch đó đều lan truyền toàn cầu trong vòng một năm sau khi được phát hiện.

Đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 - 1919 do típ virus H1N1 đã gây ra số tử vong cao nhất từ trước đến thời gian đó; hơn 500.000 người đã chết ở Mỹ, hơn 50 triệu người đã chết trên toàn thế giới. Nhiều người chết trong vòng vài ngày đầu sau khi bị nhiễm bệnh và nhiều người khác chết do các biến chứng. Gần một nửa số ngưồi chết là những người trưởng thành khỏe mạnh và còn trẻ. Virus cúm A H1N1 vẫn còn lưu hành cho tới ngày nay sau khi đã gây bệnh ở người lần nữa vào năm 1977.

Đại dịch cúm Á châu H2N2 năm 1957-58 đã gây tử vong khoảng 70,000 người ở Mỹ; được xác định lần đầu tiên ở Trung Quốc vào cuối tháng 2-1957, lan truyền sang Mỹ vào tháng 6- 1957.

Đại dịch cúm Hong Kong H3N2 năm 1968 - 1969 đã gây ra khoảng 34.000 ca tử vong ở Mỹ; virus này được phát hiện lần đầu tiên ở Hong Kong vào đầu năm 1968 và lan truyền sang Mỹ cũng năm đó. Virus cúm A H3N2 vẫn còn đang lưu hành cho tới ngày nay.

Cả 2 đại dịch 1957-1958 và 1968-1969 đều do virus mang sự kết hợp gien của virus gây cúm ở người và virus gây cúm ở chim/gia cầm. Virus gây đại dịch 1918-1919 có vẻ như có nguồn gốc cúm chim/gia cầm.

Các giai đoạn của đại dịch cúm

Tổ chức y tế thế giới (WHO) đã xây dựng một kế hoạch chuẩn bị đối phó với dịch cúm toàn cầu, xác định các giai đoạn của đại dịch, vai trò của WHO và đưa ra những khuyến cáo về các biện pháp ở cấp quốc gia trước và trong khi có đại dịch. Các giai đoạn đó bao gồm:

Thời kỳ giữa 2 đại dịch

Giai đoạn 1: không phát hiện thấy típ virus phụ mới gây cúm ở người. Típ virus phụ gây cúm đã lây nhiễm ở người và có thể đã có ở động vật. Nếu đã có ở vật thì nguy cơ lây nhiễm cho người hoặc bệnh cúm ở người vẫn được xem là còn thấp.

Giai đoạn 2: không phát hiện thấy típ virus phụ mới gây cúm ở người, tuy nhiên típ virus phụ gây cúm ở động vật đang lưu hành và thực sự báo động nguy cơ gây ra bệnh cho người.

Thời kỳ báo động xảy ra dịch

Giai đoạn 3: típ virus phụ gây cúm đã có ở người nhưng chưa lây nhiễm từ người sang người; một vài trường hợp rất hiếm có sự lây lan do tiếp xúc gần.

Giai đoạn 4: sự lây nhiễm từng nhóm nhỏ từ người sang người, với số lượng hạn chế và rất khu trú vì virus có vẻ như chưa thích ứng lắm với cơ thể người.

Giai đoạn 5: sự lây nhiễm từ người sang người ở những nhóm lớn hơn nhưng vẫn còn khu trú vì virus đã trở nên thích ứng với cơ thể người nhưng có thể chưa hoàn toàn dễ dàng lây truyền (nguy cơ phát triển thành đại dịch đã rất lớn).

Thời kỳ đã thành đại dịch

Giai đoạn 6: thời kỳ này sự lây nhiễm đã tăng và kéo dài trong toàn thể dân số.

Vắc xin để chống lại virus gây địa dịch cúm?

Chưa thể có được vắc xin khi mới xảy ra đại dich. Từ lúc các nhà khoa học nhận diện được chủng virus cúm gây đại dịch cho đến lúc sản xuất ra vắc xin cũng phải mất vài tháng, sau đó mới có khuyến cáo nên dùng sớm như thế nào.

Các thuốc để phòng chống đại dịch cúm

Có 4 loại thuốc chống virus cúm là amntadine, rimantadine, oseltavir và zanamivir được FDA công nhận để điều trị và/hoặc phòng ngừa cúm. Cả 4 loại thuốc này thường chống lại virus cúm A. Tuy nhiên, các thuốc không phải lúc nào cũng có tác dụng vì các chủng virus cúm có thể trở nên kháng với một hay nhiều loại thuốc trên. Ví dụ, virus cúm A H5N1 xác định ở người châu Á năm 2004 và 2005 đã kháng với thuốc amantadine và rimantadine. Hiện nay người ta vẫn còn đang theo dõi các virus cúm gia cầm có kháng với các thuốc chống cúm hay không.

Chuẩn bị đối phó với đại dịch cúm như thế nào?

Nhiều nhà khoa học cho rằng một đại dịch cúm xảy ra chỉ là vấn đề thời gian. Mức độ nghiêm trọng của đại dịch cúm sắp tới không thể dự đoán trước nhưng dự đoán về tác động của một đại dịch cúm nếu xảy ra ở Mỹ có thể rất lớn khi không có biện pháp nào để kiểm soát (vắc xin hay thuốc). Một đại dịch cỡ trung bình xảy ra ở Mỹ có thể gây ra khoảng 89.000 đến 207.000 tử vong, 314.000 và 734.000 người phải nhập viện, 18 đến 42 triệu người phải điều trị ngoại trú và 20 đến 47 triệu người bị ốm. Khoảng 15% đến 35% dân số Mỹ bị ảnh hưởng bởi đại dịch cúm và thiệt hại về kinh tế có thể từ 71,3 đến 166,5 tỷ đô la Mỹ.

Đặc thù của đại dịch cúm

Đại dịch sẽ kéo dài lâu hơn nhiều so với hầu hết các cấp cứu khác và có thể có nhiều “đợt” cách nhau vài tháng (các đại dịch cúm trong thế kỷ 20 đợt 2 xảy ra cách đợt đầu từ 3 đến 12 tháng).

Số cán bộ y tế và những người chăm sóc ở tuyến đầu tiên có thể giảm đi vì là những người có nguy cơ cao do phải tiếp xúc với bệnh nhân và một số phải nghỉ việc để chăm sóc người thân bị ốm.

Những nguồn lực của nhiều địa phương có thể hạn chế tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và sự lan rộng của đại dịch. Do những đặc thù nói trên của đại dịch cúm cho nên cần có sự chuẩn bị tích cực mới có thể đối phó có hiệu quả. Bộ y tế hỗ trợ về mặt phát hiện, sản xuất vắc xin, dự trữ chiến lược các thuốc chống cúm, nghiên cứu và tuyên truyền về nguy cơ, thành lập ban đặc nhiệm liên ngành quốc gia chống đại dịch cúm...

BS. ĐÀO XUÂN DŨNG (Theo website của WHO)

Việt Báo

Video nổi bật

18 y bác sĩ bị phơi nhiễm HIV sau ca mổ đặc biệt
00:00 / --:--

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Các tác dụng phụ của miếng dán tránh thai

Tôi 30 tuổi, đang dùng thuốc tránh thai phối hợp, uống hàng ngày. Từ khi uống thuốc, tôi hay buồn nôn. Tôi nghe nhiều người nói có thể dùng miếng dán tránh thai. Cách dùng và tác dụng phụ của miếng dán tránh thai như thế nào? Xin bác sĩ chỉ dẫn. Tôi xin cảm ơn!

Ngâm rượu tỏi đúng cách để tăng công dụng chữa bệnh

Trước khi ngâm rượu, tỏi nên cắt lát mỏng hoặc đập dập để tăng hoạt tính. Rượu ngâm tỏi có thể chữa viêm khớp, viêm hô hấp, huyết áp cao... song cẩn thận với người đang sốt, nhiễm trùng chân răng, viêm xoang.

Nhận xét tin Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cac dai dich cum da bung phat nhu the nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Influenza pandemics broke out like?
how 20th century, very serious, infection, epidemic, pandemic, can, period, causing circulation, who, Virus, TIP, a new outbreak

influenza pandemic outbreak is on a global scale a tip new influenza A virus in humans, very serious and contagious ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h297 Lu lich su lam 17 nguoi chet
    Thời sự 24h(29/7): Lũ lịch sử làm 17 người chết

    Thống kê điểm thí sinh theo khối thi A,A1,B,C,D; Mưa lũ Quảng Ninh: Đã có 23 người chết và mất tích; Chủ tịch thuê người thi hộ trong khi đi nghỉ mát; Bắt người phụ nữ từng lên truyền hình vì "làm kinh tế giỏi"; 

  • Thoi su 24h287 HN ban 21 phat dai bac dip Quoc khanh
    Thời sự 24h(28/7): HN bắn 21 phát đại bác dịp Quốc khánh

     Hà Nội bắn 21 phát đại bác dịp Quốc khánh; 15 người chết trong lũ, Quảng Ninh xin ứng cứu; Ngưỡng xét tuyển đại học là 15 điểm; Người phụ nữ Indonesia kêu cứu vì chồng cũ "lừa" bắt con ở VN;

  • Thoi su 24h277 QN ngap nang sau tran mua lich su
    Thời sự 24h(27/7): QN ngập nặng sau trận mưa lịch sử

    Quảng Ninh ngập nặng sau trận mưa lịch sử; Biểu tượng sexy nhất của điện ảnh Việt thập niên 90; Vì sao hàng xóm không mua 'bức tường 1 tỷ'?; Hà Nội: Cảnh nhấc bổng xe tải mắc kẹt trên cầu vượt; Hàng chục cán bộ ngân hàng tại phiên xử đại gia nợ 1.600 tỷ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 27/7.

  • Thoi su tuan qua Dung thu phi duong bo voi xe may
    Thời sự tuần qua: Dừng thu phí đường bộ với xe máy

    Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Thí sinh chật vật tra cứu điểm thi; Nữ đại gia bị thợ làm tóc lừa 288 tỷ đồng; Cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt vì nghi vấn nhận 100 triệu đồng; Du khách Việt ăn cắp hàng hiệu ở Thụy Sĩ; Vụ giết 4 người ở Nghệ An: Bất ngờ về nghi phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h257 Dai tuong Phung Quang Thanh ve den Ha Noi
    Thời sự 24h(25/7): Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội

    Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội; Triệt phá đường dây cực lớn, thu 5,5 tấn ma túy; LS nói về những 'bất thường' sau phiên xử Lý Nguyễn Chung; gần 40.000 điểm liệt môn Toán: ‘Tôi thấy choáng!’; nhiều người chết và bị thương vì tai nạn giao thông;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 25/7.

  • Mua lu ngap lut bat thuong o Quang Ninh
    Mưa lũ ngập lụt bất thường ở Quảng Ninh

    Người dân Quảng Ninh đang phải đối mặt với những khó khăn chồng chất trong việc khắc phục hậu quả trận mưa lũ lịch sử.

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tuan Hung vang bay dap tra My Linh
    Tuấn Hưng "văng bậy", “đáp trả” Mỹ Linh

    Nhiều người tỏ ra không hài lòng với cách ứng xử của Tuấn Hưng, trong đó có diva Mỹ Linh. ------------ Xem thêm: Tuấn Hưng "văng bậy", nổi nóng với Bài hát yêu thích1, http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Tuan-Hung-vang-bay-noi-nong-voi-Bai-hat-yeu-thich1/350613756/235/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Trung Quoc giup Lao xay duong sat cao toc
    Trung Quốc giúp Lào xây đường sắt cao tốc

    Dự án giúp Lào có vốn nhưng cũng giúp chính TQ nhằm đạt được 3 mục đích lớn: Xuất khẩu vốn; xuất khẩu công nghệ và xuất khẩu con người.

  • Su kien quoc te noi bat 197257
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/7-25/7)

    Thỏa thuận hạt nhân Iran gặp trở ngại tại Quốc hội Mỹ; Hải quân Trung Quốc tập trận lớn trên Biển Đông; Sách trắng Nhật tố cáo trực tiếp Trung Quốc gây hấn ở Biển Đông; Tin chấn động: NASA công bố tìm thấy Trái đất thứ 2 là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 207 267
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/7 - 26/7)

    Fan thu thập 2.000 bằng chứng nói xấu Taeyeon (SNSD), Vụ "Lệ Quyên cho con đi tiểu trên máy bay": hết "sốt" báo Mỹ, lại lên báo Anh, Sơn Tùng MTP bị nghi ngờ về giới tính, Sau tin đồn chia tay Kim Lý, Trương Ngọc Ánh tình tứ bên trai lạ, "Trò cưng Mỹ Tâm hát hit Sơn Tùng M-TP vượt trội bản gốc".... là những tin chính nổi bật trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1907 2507
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07)

    Vụ chặt cây xanh: Hàng loạt cán bộ bị giáng chức, chuyển công tác; Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ; Tranh cãi về màu sơn mới Nhà hát lớn Hà Nội; Bức tường 1 tỉ đồng sẽ bị thu hồi? ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1907-2507/2147580278/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1907 25072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015

    Ông Nguyễn Xuân Sơn - nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam bị cho thôi chức và bắt tạm giam để điều tra về nguồn vốn 800 tỉ do PVN đầu tư vào Ocean Bank có nguy cơ bị mất trắng; giá xăng giảm "nhỏ giọt"260 đồng/lít, trong khi DN xăng dầu vẫn đang lãi 1.105 đồng/lít xăng còn người tiêu dùng thì vẫn mua xăng đắt và tiếp tục phải đóng vào quỹ Bình ổn giá; WB vừa công bố thông tin về nợ công khiến dư luận xã hội giật mình với con số nợ lên tới 110 tỷ USD, cao hơn nhiều so với các nguồn số liệu từng được công bố... Cùng với đó, những thông tin về BĐS, tài chinh- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1907-25072015/2147580269/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1907 2507
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/07 - 25/07)

    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN; Lý Nguyễn Chung bị tuyên án 12 năm tù; Cảnh báo tội phạm mới: ‘thôi miên, bỏ thuốc mê’ để gây án; Đánh sập đường dây mua bán, vận chuyển hơn 1.200 bánh heroin; Giáo viên cấu kết với người tình giết chồng; Nạn ném đá xe khách, vì sao dây dưa?;.....là những tin đáng chú ý trong tuần.