Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Cac dai dich cum da bung phat nhu the nao
Đại dịch cúm là sự bùng phát trên phạm vi toàn cầu một típ virus mới gây cúm A ở người, rất nghiêm trọng và dễ lây lan.

>>  Cả thế giới lo ngại đại dịch cúm gia cầm bùng phát?

Đại dịch khác với các vụ dịch cúm theo mùa ở chỗ dịch cúm theo mùa là do các típ phụ của virus cúm đã từng lưu hành ở người gây ra; còn sự bùng phát đại dịch cúm là do những típ phụ mới, chưa hề lưu hành ở người gây ra hoặc do những típ phụ từ lâu đã không lưu hành ở người.

Những đại dịch cúm trong quá khứ đều gây ra tỷ lệ bị bệnh và tử vong rất cao, làm rối loạn hoạt động của xã hội và gây tổn thất nặng về kinh tế.

Đại dịch cúm bùng phát là kết quả của một tiến trình “chuyển kháng nguyên”, gây ra sự biến đổi đột ngột và quan trọng ở virus cúm A; những biến đổi này là do sự kết hợp các protein bề mặt của virus và tạo ra một típ phụ mới của virus cúm A.

Nhưng đó mới chỉ là bước đầu; để tạo ra một đại dịch thì típ virus phụ gây bệnh cúm ấy phải có khả năng lây lan dễ dàng từ người sang người. Một khi virus mới của một đại dịch xuất hiện và lan tràn thì nó thường phát triển ở người và lưu hành trong nhiều năm như một dịch cúm theo mùa. Tổ chức y tế thế giới đang theo dõi để phát hiện diễn biến của bệnh cúm trên toàn thế giới, cả những chủng virus gây đại dịch cúm mới.

Những đại dịch cúm trong thế kỷ 20

Trong thế kỷ 20 đã xuất hiện nhiều típ phụ mới của virus gây cúm A và đã gây ra 3 đại dịch, tất cả những đại dịch đó đều lan truyền toàn cầu trong vòng một năm sau khi được phát hiện.

Đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 - 1919 do típ virus H1N1 đã gây ra số tử vong cao nhất từ trước đến thời gian đó; hơn 500.000 người đã chết ở Mỹ, hơn 50 triệu người đã chết trên toàn thế giới. Nhiều người chết trong vòng vài ngày đầu sau khi bị nhiễm bệnh và nhiều người khác chết do các biến chứng. Gần một nửa số ngưồi chết là những người trưởng thành khỏe mạnh và còn trẻ. Virus cúm A H1N1 vẫn còn lưu hành cho tới ngày nay sau khi đã gây bệnh ở người lần nữa vào năm 1977.

Đại dịch cúm Á châu H2N2 năm 1957-58 đã gây tử vong khoảng 70,000 người ở Mỹ; được xác định lần đầu tiên ở Trung Quốc vào cuối tháng 2-1957, lan truyền sang Mỹ vào tháng 6- 1957.

Đại dịch cúm Hong Kong H3N2 năm 1968 - 1969 đã gây ra khoảng 34.000 ca tử vong ở Mỹ; virus này được phát hiện lần đầu tiên ở Hong Kong vào đầu năm 1968 và lan truyền sang Mỹ cũng năm đó. Virus cúm A H3N2 vẫn còn đang lưu hành cho tới ngày nay.

Cả 2 đại dịch 1957-1958 và 1968-1969 đều do virus mang sự kết hợp gien của virus gây cúm ở người và virus gây cúm ở chim/gia cầm. Virus gây đại dịch 1918-1919 có vẻ như có nguồn gốc cúm chim/gia cầm.

Các giai đoạn của đại dịch cúm

Tổ chức y tế thế giới (WHO) đã xây dựng một kế hoạch chuẩn bị đối phó với dịch cúm toàn cầu, xác định các giai đoạn của đại dịch, vai trò của WHO và đưa ra những khuyến cáo về các biện pháp ở cấp quốc gia trước và trong khi có đại dịch. Các giai đoạn đó bao gồm:

Thời kỳ giữa 2 đại dịch

Giai đoạn 1: không phát hiện thấy típ virus phụ mới gây cúm ở người. Típ virus phụ gây cúm đã lây nhiễm ở người và có thể đã có ở động vật. Nếu đã có ở vật thì nguy cơ lây nhiễm cho người hoặc bệnh cúm ở người vẫn được xem là còn thấp.

Giai đoạn 2: không phát hiện thấy típ virus phụ mới gây cúm ở người, tuy nhiên típ virus phụ gây cúm ở động vật đang lưu hành và thực sự báo động nguy cơ gây ra bệnh cho người.

Thời kỳ báo động xảy ra dịch

Giai đoạn 3: típ virus phụ gây cúm đã có ở người nhưng chưa lây nhiễm từ người sang người; một vài trường hợp rất hiếm có sự lây lan do tiếp xúc gần.

Giai đoạn 4: sự lây nhiễm từng nhóm nhỏ từ người sang người, với số lượng hạn chế và rất khu trú vì virus có vẻ như chưa thích ứng lắm với cơ thể người.

Giai đoạn 5: sự lây nhiễm từ người sang người ở những nhóm lớn hơn nhưng vẫn còn khu trú vì virus đã trở nên thích ứng với cơ thể người nhưng có thể chưa hoàn toàn dễ dàng lây truyền (nguy cơ phát triển thành đại dịch đã rất lớn).

Thời kỳ đã thành đại dịch

Giai đoạn 6: thời kỳ này sự lây nhiễm đã tăng và kéo dài trong toàn thể dân số.

Vắc xin để chống lại virus gây địa dịch cúm?

Chưa thể có được vắc xin khi mới xảy ra đại dich. Từ lúc các nhà khoa học nhận diện được chủng virus cúm gây đại dịch cho đến lúc sản xuất ra vắc xin cũng phải mất vài tháng, sau đó mới có khuyến cáo nên dùng sớm như thế nào.

Các thuốc để phòng chống đại dịch cúm

Có 4 loại thuốc chống virus cúm là amntadine, rimantadine, oseltavir và zanamivir được FDA công nhận để điều trị và/hoặc phòng ngừa cúm. Cả 4 loại thuốc này thường chống lại virus cúm A. Tuy nhiên, các thuốc không phải lúc nào cũng có tác dụng vì các chủng virus cúm có thể trở nên kháng với một hay nhiều loại thuốc trên. Ví dụ, virus cúm A H5N1 xác định ở người châu Á năm 2004 và 2005 đã kháng với thuốc amantadine và rimantadine. Hiện nay người ta vẫn còn đang theo dõi các virus cúm gia cầm có kháng với các thuốc chống cúm hay không.

Chuẩn bị đối phó với đại dịch cúm như thế nào?

Nhiều nhà khoa học cho rằng một đại dịch cúm xảy ra chỉ là vấn đề thời gian. Mức độ nghiêm trọng của đại dịch cúm sắp tới không thể dự đoán trước nhưng dự đoán về tác động của một đại dịch cúm nếu xảy ra ở Mỹ có thể rất lớn khi không có biện pháp nào để kiểm soát (vắc xin hay thuốc). Một đại dịch cỡ trung bình xảy ra ở Mỹ có thể gây ra khoảng 89.000 đến 207.000 tử vong, 314.000 và 734.000 người phải nhập viện, 18 đến 42 triệu người phải điều trị ngoại trú và 20 đến 47 triệu người bị ốm. Khoảng 15% đến 35% dân số Mỹ bị ảnh hưởng bởi đại dịch cúm và thiệt hại về kinh tế có thể từ 71,3 đến 166,5 tỷ đô la Mỹ.

Đặc thù của đại dịch cúm

Đại dịch sẽ kéo dài lâu hơn nhiều so với hầu hết các cấp cứu khác và có thể có nhiều “đợt” cách nhau vài tháng (các đại dịch cúm trong thế kỷ 20 đợt 2 xảy ra cách đợt đầu từ 3 đến 12 tháng).

Số cán bộ y tế và những người chăm sóc ở tuyến đầu tiên có thể giảm đi vì là những người có nguy cơ cao do phải tiếp xúc với bệnh nhân và một số phải nghỉ việc để chăm sóc người thân bị ốm.

Những nguồn lực của nhiều địa phương có thể hạn chế tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và sự lan rộng của đại dịch. Do những đặc thù nói trên của đại dịch cúm cho nên cần có sự chuẩn bị tích cực mới có thể đối phó có hiệu quả. Bộ y tế hỗ trợ về mặt phát hiện, sản xuất vắc xin, dự trữ chiến lược các thuốc chống cúm, nghiên cứu và tuyên truyền về nguy cơ, thành lập ban đặc nhiệm liên ngành quốc gia chống đại dịch cúm...

BS. ĐÀO XUÂN DŨNG (Theo website của WHO)

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Phẫu thuật chuyển giới được thực hiện thế nào ?
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nhận xét tin Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cac dai dich cum da bung phat nhu the nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Sức Khỏe.

Influenza pandemics broke out like?
how 20th century, very serious, infection, epidemic, pandemic, can, period, causing circulation, who, Virus, TIP, a new outbreak

influenza pandemic outbreak is on a global scale a tip new influenza A virus in humans, very serious and contagious ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h2605 Nhung an mang rung ron trong con mong du
    Thời sự 24h(26/05): Những án mạng rùng rợn trong cơn mộng du

    Cháu gái ngã xuống hồ đang xả nước, ông tử nạn khi lao theo cứu cháu; Uẩn khúc khám bệnh nhận quà khuyến mãi ở phòng khám tư nhân; Mảnh giấy sót lộ tẩy chiêu đóng giả người thân đoạt tiền người già; Giảm hóa đơn nước tiền triệu cho dân: Tình thương ngành nước

  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Thoi su 24h1905 Ghen tuong phi cong tre danh chet ban gai
    Thời sự 24h(19/05): Ghen tuông phi công trẻ đánh chết bạn gái

    Gạo đổi màu xanh khi ngâm nước tại Đà Nẵng: Mất 15 ngày kiểm tra; Xúc xích chứa chất gây ung thư: "Ăn ít cơ thể tự đào thải độc"; Dùng axit tẩy bình rồi đem bán nước lọc đóng chai; Góc khuất đằng sau lời "rao mình" trong "ma trận"... chợ thận online;

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1505 21052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 15/05 - 21/05/2016

    Giá xăng tăng lần thứ tư liên tiếp, huy động 500 tấn vàng trong dân, tính thêm các khoản chi đám hiếu, hỷ vào phí sản xuất điện, tiết kiệm người Việt vẫn đứng đầu thế giới,... Cùng với các tin tức về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng là những tin tức- sự kiện kinh tế nổi bât tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 155215
    Sự kiện quốc tế nổi bật (15/5-21/5)

    Tướng Mỹ tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông thách thức Trung Quốc; chiến đấu cơ Trung Quốc chặn máy bay Mỹ trên Biển Đông; Mỹ thông báo lịch trình thăm Việt Nam của Tổng thống Obama... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 155215
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (15/5-21/5)

    Bệnh sốt vàng da cực nguy hiểm: Đang có nguy cơ tràn vào Việt Nam; Chuyện lạ Cà Mau: Ồ ạt đi khám bệnh để... nhận quà; Chồng 96 tuổi vợ vẫn phải đặt vòng vì sợ mang bầu; Nguy cơ tiềm ẩn sau những món ăn ngày hè của người Việt;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1505 2105
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (15/05 - 21/05)

    Bé gái 11 tuổi bị sát hại giữa sân nhà; Cha chém con rể rồi chở xác đi đầu thú; Những vụ bác sĩ lợi dụng thuốc mê để hãm hiếp bệnh nhân; Minh Béo bị bắt tại Mỹ: Những khoản chi khủng cho vụ án; Cả làng đánh ghen... hộ: Nhiều người đang "cổ súy" cho việc ngoại tình;....là những tin đáng chú ý.