Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào?

Cac dai dich cum da bung phat nhu the nao
Đại dịch cúm là sự bùng phát trên phạm vi toàn cầu một típ virus mới gây cúm A ở người, rất nghiêm trọng và dễ lây lan.

>>  Cả thế giới lo ngại đại dịch cúm gia cầm bùng phát?

Đại dịch khác với các vụ dịch cúm theo mùa ở chỗ dịch cúm theo mùa là do các típ phụ của virus cúm đã từng lưu hành ở người gây ra; còn sự bùng phát đại dịch cúm là do những típ phụ mới, chưa hề lưu hành ở người gây ra hoặc do những típ phụ từ lâu đã không lưu hành ở người.

Những đại dịch cúm trong quá khứ đều gây ra tỷ lệ bị bệnh và tử vong rất cao, làm rối loạn hoạt động của xã hội và gây tổn thất nặng về kinh tế.

Đại dịch cúm bùng phát là kết quả của một tiến trình “chuyển kháng nguyên”, gây ra sự biến đổi đột ngột và quan trọng ở virus cúm A; những biến đổi này là do sự kết hợp các protein bề mặt của virus và tạo ra một típ phụ mới của virus cúm A.

Nhưng đó mới chỉ là bước đầu; để tạo ra một đại dịch thì típ virus phụ gây bệnh cúm ấy phải có khả năng lây lan dễ dàng từ người sang người. Một khi virus mới của một đại dịch xuất hiện và lan tràn thì nó thường phát triển ở người và lưu hành trong nhiều năm như một dịch cúm theo mùa. Tổ chức y tế thế giới đang theo dõi để phát hiện diễn biến của bệnh cúm trên toàn thế giới, cả những chủng virus gây đại dịch cúm mới.

Những đại dịch cúm trong thế kỷ 20

Trong thế kỷ 20 đã xuất hiện nhiều típ phụ mới của virus gây cúm A và đã gây ra 3 đại dịch, tất cả những đại dịch đó đều lan truyền toàn cầu trong vòng một năm sau khi được phát hiện.

Đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 - 1919 do típ virus H1N1 đã gây ra số tử vong cao nhất từ trước đến thời gian đó; hơn 500.000 người đã chết ở Mỹ, hơn 50 triệu người đã chết trên toàn thế giới. Nhiều người chết trong vòng vài ngày đầu sau khi bị nhiễm bệnh và nhiều người khác chết do các biến chứng. Gần một nửa số ngưồi chết là những người trưởng thành khỏe mạnh và còn trẻ. Virus cúm A H1N1 vẫn còn lưu hành cho tới ngày nay sau khi đã gây bệnh ở người lần nữa vào năm 1977.

Đại dịch cúm Á châu H2N2 năm 1957-58 đã gây tử vong khoảng 70,000 người ở Mỹ; được xác định lần đầu tiên ở Trung Quốc vào cuối tháng 2-1957, lan truyền sang Mỹ vào tháng 6- 1957.

Đại dịch cúm Hong Kong H3N2 năm 1968 - 1969 đã gây ra khoảng 34.000 ca tử vong ở Mỹ; virus này được phát hiện lần đầu tiên ở Hong Kong vào đầu năm 1968 và lan truyền sang Mỹ cũng năm đó. Virus cúm A H3N2 vẫn còn đang lưu hành cho tới ngày nay.

Cả 2 đại dịch 1957-1958 và 1968-1969 đều do virus mang sự kết hợp gien của virus gây cúm ở người và virus gây cúm ở chim/gia cầm. Virus gây đại dịch 1918-1919 có vẻ như có nguồn gốc cúm chim/gia cầm.

Các giai đoạn của đại dịch cúm

Tổ chức y tế thế giới (WHO) đã xây dựng một kế hoạch chuẩn bị đối phó với dịch cúm toàn cầu, xác định các giai đoạn của đại dịch, vai trò của WHO và đưa ra những khuyến cáo về các biện pháp ở cấp quốc gia trước và trong khi có đại dịch. Các giai đoạn đó bao gồm:

Thời kỳ giữa 2 đại dịch

Giai đoạn 1: không phát hiện thấy típ virus phụ mới gây cúm ở người. Típ virus phụ gây cúm đã lây nhiễm ở người và có thể đã có ở động vật. Nếu đã có ở vật thì nguy cơ lây nhiễm cho người hoặc bệnh cúm ở người vẫn được xem là còn thấp.

Giai đoạn 2: không phát hiện thấy típ virus phụ mới gây cúm ở người, tuy nhiên típ virus phụ gây cúm ở động vật đang lưu hành và thực sự báo động nguy cơ gây ra bệnh cho người.

Thời kỳ báo động xảy ra dịch

Giai đoạn 3: típ virus phụ gây cúm đã có ở người nhưng chưa lây nhiễm từ người sang người; một vài trường hợp rất hiếm có sự lây lan do tiếp xúc gần.

Giai đoạn 4: sự lây nhiễm từng nhóm nhỏ từ người sang người, với số lượng hạn chế và rất khu trú vì virus có vẻ như chưa thích ứng lắm với cơ thể người.

Giai đoạn 5: sự lây nhiễm từ người sang người ở những nhóm lớn hơn nhưng vẫn còn khu trú vì virus đã trở nên thích ứng với cơ thể người nhưng có thể chưa hoàn toàn dễ dàng lây truyền (nguy cơ phát triển thành đại dịch đã rất lớn).

Thời kỳ đã thành đại dịch

Giai đoạn 6: thời kỳ này sự lây nhiễm đã tăng và kéo dài trong toàn thể dân số.

Vắc xin để chống lại virus gây địa dịch cúm?

Chưa thể có được vắc xin khi mới xảy ra đại dich. Từ lúc các nhà khoa học nhận diện được chủng virus cúm gây đại dịch cho đến lúc sản xuất ra vắc xin cũng phải mất vài tháng, sau đó mới có khuyến cáo nên dùng sớm như thế nào.

Các thuốc để phòng chống đại dịch cúm

Có 4 loại thuốc chống virus cúm là amntadine, rimantadine, oseltavir và zanamivir được FDA công nhận để điều trị và/hoặc phòng ngừa cúm. Cả 4 loại thuốc này thường chống lại virus cúm A. Tuy nhiên, các thuốc không phải lúc nào cũng có tác dụng vì các chủng virus cúm có thể trở nên kháng với một hay nhiều loại thuốc trên. Ví dụ, virus cúm A H5N1 xác định ở người châu Á năm 2004 và 2005 đã kháng với thuốc amantadine và rimantadine. Hiện nay người ta vẫn còn đang theo dõi các virus cúm gia cầm có kháng với các thuốc chống cúm hay không.

Chuẩn bị đối phó với đại dịch cúm như thế nào?

Nhiều nhà khoa học cho rằng một đại dịch cúm xảy ra chỉ là vấn đề thời gian. Mức độ nghiêm trọng của đại dịch cúm sắp tới không thể dự đoán trước nhưng dự đoán về tác động của một đại dịch cúm nếu xảy ra ở Mỹ có thể rất lớn khi không có biện pháp nào để kiểm soát (vắc xin hay thuốc). Một đại dịch cỡ trung bình xảy ra ở Mỹ có thể gây ra khoảng 89.000 đến 207.000 tử vong, 314.000 và 734.000 người phải nhập viện, 18 đến 42 triệu người phải điều trị ngoại trú và 20 đến 47 triệu người bị ốm. Khoảng 15% đến 35% dân số Mỹ bị ảnh hưởng bởi đại dịch cúm và thiệt hại về kinh tế có thể từ 71,3 đến 166,5 tỷ đô la Mỹ.

Đặc thù của đại dịch cúm

Đại dịch sẽ kéo dài lâu hơn nhiều so với hầu hết các cấp cứu khác và có thể có nhiều “đợt” cách nhau vài tháng (các đại dịch cúm trong thế kỷ 20 đợt 2 xảy ra cách đợt đầu từ 3 đến 12 tháng).

Số cán bộ y tế và những người chăm sóc ở tuyến đầu tiên có thể giảm đi vì là những người có nguy cơ cao do phải tiếp xúc với bệnh nhân và một số phải nghỉ việc để chăm sóc người thân bị ốm.

Những nguồn lực của nhiều địa phương có thể hạn chế tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và sự lan rộng của đại dịch. Do những đặc thù nói trên của đại dịch cúm cho nên cần có sự chuẩn bị tích cực mới có thể đối phó có hiệu quả. Bộ y tế hỗ trợ về mặt phát hiện, sản xuất vắc xin, dự trữ chiến lược các thuốc chống cúm, nghiên cứu và tuyên truyền về nguy cơ, thành lập ban đặc nhiệm liên ngành quốc gia chống đại dịch cúm...

BS. ĐÀO XUÂN DŨNG (Theo website của WHO)

Việt Báo

Video nổi bật

Hà Nội: Mỗi ngày, có 2 ca nghi nhiễm MERS-CoV
00:00 / --:--

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nigeria nâng mức cảnh báo về nguy cơ tái bùng phát Ebola

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ngày 2/7, Chính phủ liên bang Nigeria đã nâng mức cảnh báo về nguy cơ tái bùng phát dịch bệnh Ebola trên phạm vi toàn quốc, đặc biệt các bộ, cơ sở y tế có liên quan phải thường xuyên báo cáo về các trường hợp nghi nhiễm, sau khi xuất hiện trở lại một số ca nhiễm Ebola mới ở nước láng giềng Liberia.

Nhận xét tin Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cac dai dich cum da bung phat nhu the nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Các đại dịch cúm đã bùng phát như thế nào? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Influenza pandemics broke out like?
how 20th century, very serious, infection, epidemic, pandemic, can, period, causing circulation, who, Virus, TIP, a new outbreak

influenza pandemic outbreak is on a global scale a tip new influenza A virus in humans, very serious and contagious ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn