Bệnh dại (phần 1)

Benh dai phan 1
Không nên thả rông chó trong mùa hè.

Dại là một bệnh do siêu vi gây ra, gây viêm não và dẫn đến tử vong cho người và nhiều động vật có vú khác. Đa số trường hợp dại lây truyền từ các chất tiết nhiễm trùng, thường là nước bọt qua vết cắn.

Một số ít trường hợp có thể lây qua đường hô hấp như hít phải siêu vi trùng dại trong các hang dơi hay phòng thí nghiệm. Bệnh còn có thể lây qua ghép mô, vì thế không được ghép mô của người chết vì bệnh thần kinh chưa rõ nguyên nhân.

Bệnh dại có 2 thể dịch tễ: Thể thành thị do các thú nuôi như lừa, ngựa, bò, cừu, heo và nhất là chó và mèo; Thể hoang dã do dơi, chồn, cáo, gấu, chó sói.

Siêu vi trùng dại thuộc họ Rhabdoviridae, gồm hơn 200 loại. Loại gây bệnh cho người và động vật có 2 dòng là Lyssa virus và Vesiculo virus. Siêu vi trùng dại bị bất hoạt bởi sức nóng 56 độ C trong 1 giờ, sự khô ráo, ánh sáng mặt trời, tia cực tím, tia X và xà phòng. Trong cơ thể bệnh nhân, siêu vi trùng dại có ở nước bọt, nước tiểu, dịch não - tủy, mô não, cơ vân, thận, tụy.
Biểu hiện của bệnh dại ở chó

Có 2 thể lâm sàng:

Thể hung dữ: Chiếm 25%, chó thay đổi tính tình, ăn khó, tiếng sủa thay đổi, dần dần trở nên như rú, thường thè lưỡi và chảy nước dãi, dáng vẻ lừ đừ, sau đó bồn chồn, chạy cuống cuồng dù không bị đuổi bắt, bạ đâu cắn đó rồi chết trong cơn vật vã.

Thể bại liệt: Chó há mõm do liệt hàm dưới, chảy nước dãi, không chạy, không đứng được, khó thở dần rồi chết trong bệnh cảnh liệt.

Chó thường chết trong vòng 3 - 7 ngày từ khi có triệu chứng đầu tiên.

Benh dai phan 1
Cơ chế lây truyền virus dại từ động vật hoang dại qua chó
Biểu hiện của bệnh dại ở người

Sau khi nhiễm siêu vi trùng dại, nếu không có đủ kháng thể bảo vệ, bệnh sẽ tiến triển qua 3 thời kỳ:

+ Thời kỳ ủ bệnh: có thể từ 4 ngày đến nhiều năm sau. Thời kỳ ủ bệnh càng ngắn nếu vết cắn ở mặt.

+ Thời kỳ khởi phát: khoảng 1- 4 ngày với các triệu chứng sốt, nhức đầu, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn và nôn, đau cơ, tê và co cứng cơ ở vùng có vết cắn.

+ Thời kỳ toàn phát: có 2 thể lâm sàng:

Thể hung dữ: Chiếm 80% trường hợp. Ngược với thể hung dữ ở chó vì người thường nhiễm siêu vi trùng dại từ chó dại thể hung dữ, còn chó dại thể liệt không cắn nên đường lây truyền bệnh do tiếp xúc với chất tiết. Bệnh nhân có vẻ hoảng hốt, đặc biệt đối với gió và nước (có thể thử bằng cách quạt hoặc cho bệnh nhân uống nước). Cơn co thắt thanh quản có thể xảy ra đột ngột làm bệnh nhân ngưng thở, tím tái. Bệnh nhân có ảo giác, mất định hướng, hành vi bất thường, trốn chạy hoặc gây gổ với người xung quanh, vật vã, cắn xé, rú lên từng hồi như chó sủa, khạc nhổ lung tung và sùi bọt mép do tăng tiết nước bọt, có thể tiêu ra máu, hạ huyết áp, cương dương vật và phóng tinh tự phát. Giữa 2 cơn, bệnh nhân vẫn tỉnh táo, có thể hợp tác tốt. Thời gian giữa các cơn ngày càng ngắn lại và bệnh nhân nhanh chóng rơi vào hôn mê rồi tử vong trong vòng 2 - 4 ngày sau khi khởi bệnh.

Thể bại liệt: Chiếm khoảng 20%. Bệnh nhân có cảm giác bất thường nơi vết cắn, mất phản xạ gân xương, liệt 2 chân, rối loạn cơ vòng, rối loạn tiểu và đại tiện, liệt cơ hô hấp, liệt các cơ vùng cổ và đầu, nuốt sặc, khó thở và tử vong trong vòng 2-20 ngày sau khi khởi bệnh.

Chẩn đoán bệnh dại thường dễ khi có các biểu hiện trên và tiền sử bị chó cắn.

Tuy nhiên, cần chẩn đoán phân biệt bệnh dại với một số bệnh khác như hysterie, sốt bại liệt, hội chứng Landry Guillain Barré, viêm não dị ứng sau tiêm ngừa dại (xuất hiện 2 - 4 tuần sau tiêm ngừa).

Một số xét nghiệm chẩn đoán bệnh dại

- Phân lập siêu vi trùng dại từ nước bọt, dịch não tủy, nước tiểu, tổ chức não.

- Các phản ứng huyết thanh: Tìm kháng thể miễn dịch huỳnh quang, kháng thể trung hòa, miễn dịch men, trong đó kháng thể miễn dịch huỳnh quang đáng tin cậy nhất.

- Khảo sát mô học, tìm thể Negri trên súc vật dại. Thể Negri là một thương tổn cơ thể bệnh lý đặc hiệu của bệnh dại, hiện diện nhiều ở sừng Ammon, vỏ não, cuống não, tiểu não, hạch sống lưng. Đó là một thể bầu dục, có đường kính khoảng 10nm, cấu tạo bởi những sợi fibrin cuốn quanh siêu vi trùng dại.

Benh dai phan 1
Louis Pasteur, người đầu tiên phát minh ra văcxin phòng dại
Điều trị

Không có điều trị đặc hiệu. Một số nghiên cứu đã thử dùng Interferon, Ribavirin, Cytosine arabinoside nhưng không hiệu quả.

Các thuốc ngừa dại

Có 2 loại chính: văcxin ngừa dại và huyết thanh kháng dại

Văcxin ngừa dại

Có rất nhiều loại, lần đầu do Pasteur tìm ra, sau đó có rất nhiều loại khác như: Semple, Fuenzalida, HDVC (Human Diploid Cell Văcxin), RVA (Rabies văcxin adsorbed), Verorab… Hai loại thường dùng ở nước ta là Fuenzalida và Verorab.

Fuenzalida được chế tạo từ não chuột, tiêm trong da 4 lần, cách nhau mỗi 2 ngày, mỗi lần tiêm 0,2ml đối với người lớn và 0,1ml đối với trẻ em, tỷ lệ viêm não sau tiêm ngừa khoảng 1/8.000 nên không khuyến khích dùng. Tuy nhiên kỹ thuật sản xuất thuốc này dễ và giá thành thấp.

Verorab được chế tạo từ môi trường cấy tế bào, ít gây tai biến hơn nhưng kỹ thuật sản xuất khó và giá thành cao. Verorab được tiêm bắp 1ml mỗi lần vào vùng cơ delta đối với người lớn và 2 bên phía trước ngoài đùi đối với trẻ em, tránh tiêm vào mông vì tác dụng có thể kém hơn. Verorab được dùng tiêm chủng dự phòng và tiêm chủng điều trị

Lịch tiêm chủng dự phòng (lịch a): Lần đầu 3 mũi cơ bản gồm 1 mũi tiêm vào các ngày 0, 7, 28; Tiêm nhắc lại sau đó 1 năm, rồi mỗi 10 năm. Sau khi tiêm lần đầu, nồng độ kháng thể sẽ tăng đến mức có hiệu quả bảo vệ là 0,5 đv/ml trong vòng từ 2 - 4 tuần.

Lịch tiêm chủng điều trị (lịch b):

+ Đối với người chưa từng được tiêm chủng: tiêm 1 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28.

+ Đối với người đã từng được tiêm chủng:

- Lần cuối dưới 3 năm: tiêm 1 mũi Verorab vào ngày 0 và ngày 3.

- Lần cuối trên 3 năm hay không nhớ rõ: tiêm như đối với người chưa từng được tiêm chủng.

Phản ứng đối với văcxin ngừa dại ít khi xảy ra và thường chỉ là nổi mề đay, sốt, nhức đầu, phù nề, đỏ và cứng ở vị trí tiêm.

Benh dai phan 1
Virus dại.
Huyết thanh kháng dại

Là globulin miễn dịch được chế tạo từ huyết thanh ngựa hoặc huyết thanh người, có khả năng cung cấp ngay cho người bị nhiễm siêu vi trùng dại kháng thể chống dại, trong khi chờ đợi hiệu quả của văcxin ngừa dại. Huyết thanh dại được dùng cùng lúc với mũi tiêm Verorab đầu tiên của lịch b. Hai loại văcxin ngừa dại và huyết thanh kháng dại phải được tiêm bằng 2 ống tiêm khác nhau, 2 kim tiêm khác nhau vào 2 vị trí cơ thể khác nhau, huyết thanh kháng dại nên tiêm ở mông để tránh khả năng thuốc trung hòa lẫn nhau.

SAR (serum anti rabic) là huyết thanh ngừa dại có nguồn gốc từ ngựa, có thể gây sốc phản vệ nên luôn phải được tiêm theo phương pháp Besredka, gồm 3 lần cách nhau mỗi 15 phút với các liều 0,1 ml, 0,25 ml và phần còn lại. Liều dùng là 40 đv/kg cân nặng. Nếu dùng globulin miễn dịch của người thì liều dùng là 20 đv/kg cân nặng và an toàn hơn. Huyết thanh kháng dại được dùng theo đường tiêm bắp, nên tiêm 50% lượng thuốc vào quanh vết cắn, 50% vào mông. Chỉ định dùng huyết thanh kháng dại là: (1) Vết cắn ở đầu, cổ, bàn tay, bàn chân, cơ quan sinh dục vì những nơi này có nhiều tổ chức thần kinh, là nơi siêu vi trùng dại phát triển; (2) Vết cắn sâu; (3) Vết cắn vào niêm mạc; (4) Vết cắn nhiều chỗ.

Còn tiếp

(Theo Sức Khỏe & Đời Sống)


TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

3 tác dụng phụ kỳ lạ xảy ra sau khi làm 'chuyện ấy'

Vì nhiều nguyên nhân mà không ít người gặp phải những hội chứng kỳ lạ sau mỗi "cuộc yêu". Mặc dù có thể vừa đạt cực khoái nhưng ngay sau đó, họ lại bị đau đầu, buồn chán hoặc thậm chí bị dị ứng.

Dấu hiệu có thể bạn bị u xơ tử cung

Bệnh u xơ tử cung là căn bệnh rất hay gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, nhất là những người bị cường oestrogen, không sinh nở hoặc sinh muộn. U xơ tử cung là một bệnh lành tính, nếu được phát hiện sớm sẽ chữa khỏi rất dễ dàng.

Những nguyên nhân khiến trẻ bị cận thị

Hiện nay bệnh cận thị ở trẻ em đang gia tăng và khiến nhiều bậc cha mẹ đau đầu. Trong khi đó, các chuyên gia đều cho rằng cận thị ảnh hưởng nặng nề tới cuộc sống trẻ nhỏ.

Nhận xét tin Bệnh dại (phần 1)

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bệnh dại (phần 1) bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Benh dai phan 1 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bệnh dại (phần 1) ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Sức Khỏe.

Rabies (Part 1)
mammals, virus, it is made, rabies, serum, may, for the patient bites, two dogs, the, day, vaccine

Rabies is a viral disease caused, cause encephalitis and death for humans and many other mammals. Most cases of rabies transmission from infected secretions, usually saliva from the bite ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn