Chủ nhật, 24 Tháng chín 2006, 10:34 GMT+7

40%-90% động vật ăn cỏ nhiễm sán lá gan

40%-90% động vật ăn cỏ sống ở vùng cao đều bị nhiễm sán lá gan lớn... Thạc sĩ Nguyễn Thị Giang Thanh, Phòng Ký sinh trùng-Viện Thú Y Quốc Gia cho biết.

40 90 dong vat an co nhiem san la gan
Nghiên cứu quá trình phát triển sán lá gan trong phòng thí nghiệm. (Ảnh: Ng.Huyền)

Sán lá gan là ký sinh trùng sống ký sinh ở các động vật ăn cỏ như trâu, bò, cừu, dê...

Có hai loại sán lá gan: Sán lá gan lớn và sán lá gan nhỏ.

Sán lá gan lớn ở Việt Nam do ấu trùng Fasciola gigantica phát triển thành. Trước năm 2000, ở Việt Nam chưa có công bố nào nghiên cứu về sán lá gan trên người.

Những con sán lá gan này thường ký sinh ở gan và đường mật của những động vật ăn cỏ.

Bất cứ một loại ký sinh trùng nào đều trải qua một vòng đời, vòng đời của sán lá gan khá là phức tạp. Sán lá gan phải qua vật chủ trung gian là ốc, do trứng sán được thải qua phân trâu bò, khi gặp môi trường nước nó nở ra ấu trùng, ấu trùng sẽ xâm nhập vào vật chủ trung gian là ốc ở vùng nước ngọt, ở trong ốc ấu trùng tiếp tục phát triển thành một trạng thái nữa.

Sơ đồ chu kỳ phát triển và vòng đời của sán lá gan lớn

40 90 dong vat an co nhiem san la gan

1. Trứng từ đường mật được đào thải ra ngoài theo phân 2. Trứng rơi xuống môi trường nước 3. Ấu trùng nở ra từ trứng 4. ốc trung gian truyền bệnh và ấu trùng sán phát triển trong ốc 5. Ấu trùng rời khỏi ốc bơi trong nước 6. Ấu trùng trong thực vật thuỷ sinh 7,8. Động vật ăn cỏ hoặc người ăn ấu trùng sán từ thực vật thuỷ sinh hoặc nước lã, ấu trùng vào dạ dày, xuyên qua thành ống tiêu hoá và ổ bụng rồi xuyên lên gan ký sinh trong đường mật.

Sau đó ấu trùng này thoát ra ngoài phát triển thành trạng thái ấu trùng thứ hai có tên Fasciola gigantica, chúng sẽ bám vào các cây rau thủy sinh sống ở dưới nước như rau ngổ, rau cải xoong, rau muống và rau cần... Những loại rau này, nếu rửa không sạch thì người ăn phải sẽ bị nhiễm ấu trùng sán lá gan lớn.

Sán lá gan: Chuyên sống bám...

40 90 dong vat an co nhiem san la gan

Sán lá gan được ngâm trong chất bảo quản để nghiên cứu ở Viện Thú y Quốc gia (Ảnh: Ng.Huyền)

Sán lá gan lớn hình chiếc lá, có kích thước 30 x 10-12mm ở trâu bò. Sán ký sinh trong đường mật trâu bò, nhưng trong nhiều trường hợp, chúng có thể ký sinh lạc chỗ như trong cơ bắp, dưới da... Sán trưởng thành đẻ trứng theo phân ra ngoài. Trứng sán lá gan lớn có kích thước 140 x 80 mm. Trứng xuống nước, trứng sán lá gan lớn nở ra ấu trùng lông và ký sinh trong ốc, phát triển thành ấu trùng đuôi, rời khỏi ốc và bám vào các thực vật thủy sinh để tạo nang trùng hoặc bơi tự do trong nước. Người hoặc trâu bò ăn phải thực vật thủy sinh hoặc uống nước lã có ấu trùng sẽ bị nhiễm sán lá gan lớn.

Cần chú ý rằng, loại ốc trung gian nói ở đây là là loại ốc nhỏ có tên khoa học Lymnae nhỏ xíu trên đồng ruộng, chứ không phải là những loại ốc chúng ta thường ăn.

Hơn nữa, loài ốc này chỉ là vật chủ trung gian để sán lá gan hoàn thiện vòng đời của nó. Nếu chúng ta ăn phải ốc này cũng không hề bị nhiễm.

Khi những con ấu trùng này hoàn thiện trong con ốc xong, nó sẽ tự giải thóat ra khỏi con ốc và bám vào cây thủy sinh vật chủ cuối cùng của sán lá gan lớn là trâu, bò, dê và người.

Sau đó, trâu, bò, dê và người ăn phải rau, cỏ nhiễm ấu trùng sán lá gan lớn này vào cơ thể ấu trùng sẽ hoàn thiện nốt vòng đời và phát triển thành con sán trưởng thành.

Ấu trùng sán lá gan lớn chết ở nhiệt độ 60-70 độ C nhưng nếu chúng ta ăn rau sống, hoặc ăn lẩu tái, trần tái chưa đủ nhiệt độ 40-50 độ C thì ấu trùng sán lá gan vẫn sống được.

Đối với người, theo tài liệu công bố của các bác sĩ thì bệnh nhân nhiễm sán lá gan hay bị đau ở hạ sườn bên phải, thường hay sút cân, hơi sốt, kiểm tra máu bạch cầu ái toan cao, chụp CT, X-Quang thì thấy gan có một số vùng bị áp se.

Khi người bị nhiễm ấu trùng sán lá gan vào bộ phận tiêu hóa, ấu trùng đó sẽ theo máu di hành đến gan và cư trú ở đó. Nhưng đối với một số trường hợp, ấu trùng theo đường máu cư trú ở các cơ quan khác như phổi, dưới da thì chúng vẫn phát triển được thành sán lá gan.

Ngoài ra, nó còn có thể đục khỏi cơ thể người để chui ra ngoài như nhiều trường hợp bệnh nhân nhiễm sán lá gan đã được Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung ương phát hiện và ghi nhận trong thời gian qua.

Sán lá gan lớn hấp thu chất dinh dưỡng của người qua máu. Đối với người, việc chẩn đoán bệnh sán lá gan lớn bằng phương pháp tìm trứng trong phân là khó vì chúng thường cư trú ở các thùy gan. Tuy nhiên, 2-10% bệnh nhân có thể tìm thấy dấu vết sán lá gan qua phân.

Còn đối với trâu bò sán lá gan cư trú trong ống mật. Do vậy, phương pháp tìm trứng trong phân rất dễ dàng.

40 90 dong vat an co nhiem san la gan
Tiêu bản sán lá gan từng sống trong động vật ăn cỏ. (Ảnh: Viện Thú y Quốc gia)

Động vật nhai lại (trâu, bò, cừu...) bị nhiễm sán lá gan là mãn tính. Khi bị nhiễm, chúng ít khi có triệu chứng sốt mà biểu hiện chủ yếu là sút cân, gầy yếu.

Thông thường, động vật mắc bệnh này ở giai đoạn di hành của ấu trùng sán lá gan lớn thường kéo theo các vi khuẩn hiếm khí dẫn đến nguy cơ tử vong cao.

Do các loài động vật trên thường ăn cỏ ngoài đồng, uống nước ao hồ nên tỷ lệ mắc sán lá gan rất cao. Theo con số điều tra của Viện Thú y Quốc gia qua nhiều năm bằng phương pháp tìm trứng trong phân, trên các vùng núi cao, tỷ lệ động vật ăn cỏ bị nhiễm sán lá gan chiếm từ 40- 90%. Số liệu này cho thấy tỷ lệ nhiễm bệnh sán lá gan lớn ở động vật ăn cỏ rất cao.

Đối với người, để phòng tránh bệnh sán lá gan lớn, cần rửa sạch các loại rau thủy sinh (rau trồng trong nước), ăn chín, uống sôi.

Đối với trâu, bò, dê... hàng năm cần phải cho tẩy giun sán. Cần xử lý phân của của những loài động vật này trước khi sử dụng làm phân bón lót bằng cách mang ủ trước khi bón trực tiếp cho đồng ruộng và rau màu nhằm hạn chế ấu trùng Fasciola gigantica phát triển và bám vào rau màu.

  • Ngọc Huyền (lược thuật ý kiến của Th.S Nguyễn Thị Giang Thanh, Viện Thú y Quốc gia )
Việt Báo

Nhận xét tin 40%-90% động vật ăn cỏ nhiễm sán lá gan

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết 40%-90% động vật ăn cỏ nhiễm sán lá gan bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết 40 90 dong vat an co nhiem san la gan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc 40%-90% động vật ăn cỏ nhiễm sán lá gan ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

40% -90% herbivores liver fluke infection
Veterinary Institute, National Veterinary Institute, Department Name, Nguyen Thi Giang Thanh, herbivores, fascioliasis, larvae, parasites, development, infected, for cattle, grew vegetables, water

TS-40% -90% living herbivores upland were infected liver fluke ... Master Nguyen Thi Giang Thanh, Department of Parasitology-National Veterinary Institute said ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.