Xuân về trên bản người Rơ Ngao

Xuan ve tren ban nguoi Ro Ngao
Thầy Lê Xuân Sáu đang trò chuyện với Già A Bler.

Kon Tum những ngày áp Tết Mậu Tý lạnh hơn mọi năm, song vẫn mang không khí ấm áp nhờ những đoá cúc quỳ vàng rực rỡ, nở dọc con đường từ trung tâm huyện lỵ Đăk Hà vào tới làng Kon Gung bên bờ hồ thuỷ điện Plei Krông vừa mới tích nước.

Thầy Lê Xuân Sáu, một giáo viên chuyên ngành Sử, hiện là Hiệu trưởng Trường THCS Đăk Mar (huyện Đăk Hà) cách đây hơn 20 năm đã bỏ công nghiên cứu, viết nên bản thảo khoa học về tộc người Rơ Ngao ở Kon Tum.

Theo thầy Sáu, trung tâm cư trú của người Rơ Ngao chủ yếu nằm dọc triền sông Krông Pôcô và một ít tại ngã ba sông Đăk Bla-Krông Pôcô, với vỏn vẹn 13 làng. Người Rơ Ngao có nguồn gốc anh em ruột thịt với người Ba Na, do đó ở 2 tộc người này có nét tương đồng về đời sống văn hóa, tinh thần...

Trong ngôi nhà Rông đã nhiều tuổi, bên bếp lửa hồng truyền thống đặt giữa nhà, Già làng A Theoh đã kể cho chúng tôi nghe về một thời gian khó của người Rơ Ngao làng Kon Gung. Già bảo: Thời Pháp đã khổ, đến thời Mỹ còn khổ hơn. Bọn chúng xúc dân đưa sang Buôn Ma Thuột, sau lại đưa về sống tận Đăk Cấm xa xôi... Đến khi giải phóng mới được cách mạng cho về lại làng. Dân làng Kon Gung được như hôm nay là ơn cách mạng nhiều lắm!

Lũ làng lần lượt kéo đến nhà Rông mỗi lúc một đông, đám trẻ con cứ xích lại gần bếp lửa để được ấm hơn. Làng có khách trên tỉnh về mà. Thôn trưởng A Hiếu (SN 1971) tranh thủ có đông bà con liền phổ biến nhanh kế hoạch ngày mai chuẩn bị cho Lễ Nước giọt của làng.

Người Rơ Ngao quan niệm con người sống được là nhờ nguồn nước, và nước đó phải lấy từ khe suối - nơi không có trâu bò chăn thả, không sản xuất... để đảm bảo sự tinh khiết. Già A Bler (SN 1925) cho biết: Người Rơ Ngao coi Lễ Nước giọt là ngày Tết cổ truyền của mình. Tham dự Lễ mọi người phải mặc trang phục truyền thống. Lễ thường kéo dài từ 3-4 ngày, có tổ chức đâm trâu; mỗi nhà góp một ghè rượu lớn để chung vui.

Thời gian tổ chức Lễ Nước giọt thường vào cuối tháng 12 dương lịch, nếu không kịp thì kéo qua tháng Giêng năm sau, lúc này lúa đã gặt xong phơi khô đưa vào kho cất kỹ, mọi người đi sửa sang lại nước giọt để đón chào năm mới.

Thầy Lê Xuân Sáu giải thích thêm: Do sống cận kề các nông trường, nên đã có sự giao thoa văn hoá giữa người Rơ Ngao và người Kinh. Hàng năm, khi Xuân về dân làng Kon Gung cũng tổ chức đón Tết âm lịch thật trang trọng. Họ cùng nhau nấu bánh chưng, bánh tét, mua kẹo, mua rượu... và cùng đi từng nhà để chúc Tết.

Màn đêm dần buông xuống. Trời lạnh hơn. Bếp lửa trong nhà Già làng A Theoh được bỏ thêm củi, ngọn lửa bùng sáng những khuôn mặt trẻ thơ đang tròn xoe đôi mắt. Toàn làng Kon Gung hiện có khoảng 200 hộ với hơn 1.000 khẩu. Những năm qua, được sự quan tâm hết mực của cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương, đời sống của dân làng Kon Gung ngày càng có chuyển biến đáng mừng. Phần lớn các hộ đã có ti vi, xe máy, đầu đĩa, có điện để dùng; trẻ em đã biết yêu cái chữ, nhiều em học hết cấp 3, học lên đại học.

Trong chếnh choáng men say của rượu ghè, đám thanh niên con trai con gái cùng nhau múa xoay quanh bếp lửa. Những bước chân nhịp nhàng, những vòng tay uyển chuyển như từng đợt sóng trào trên mặt hồ thủy điện Plei Krông ở dưới chân đồi.

Đám thanh niên vui chơi vô tư, nhưng A Ban thì khác. Anh đang nghĩ ngợi mông lung rằng bây giờ nước lòng hồ đã làm mất đi nhiều diện tích đất sản xuất của bà con, trong tương lai phải chuyển đổi ngành nghề ra sao để dân làng có cái ăn, cái mặc...

Rừng Tây Nguyên như đặc quánh lại bởi màn đêm và cái rét. Rượu đã ngấm, lũ làng đã mệt. Chỉ có bếp lửa hồng vẫn cháy, đốt lên niềm tin trong mỗi người dân Rơ Ngao về một ngày mai tươi sáng. A Ban nghĩ như vậy. Già A Theoh, rồi Già A Bler và lũ làng cũng tin như thế.

Ở đằng Đông ông mặt trời đã ửng, báo hiệu một ngày làm việc mới bắt đầu trên làng Kon Gung.

Đại Hòa

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Nỗi buồn làm mẹ từ thuở "vắt mũi chưa sạch"

Ở cái tuổi mà người ta gọi là “vắt mũi chưa sạch” thì nhiều cô gái đã phải làm vợ, làm mẹ. Thậm chí có người phụ nữ chưa đầy 20 tuổi đã sinh đến 3 đứa con. Đó là nghịch cảnh vẫn thường xảy ra ở không ít dân tộc thiểu số, trong đó có huyện Sìn Hồ - tỉnh Lai Châu.

Tình cờ phát hiện bảo vật quốc gia

Trong 12 bảo vật quốc gia vừa được Thủ tướng công nhận, Mukhalinga Mỹ Sơn là một hiện vật độc nhất vô nhị, có giá trị ở cả khu vực

Nghề chơi cũng lắm công phu

Khi thời điểm khai mạc Hội chọi trâu Báo Nông Thôn Ngày Nay- Phú Sơn Bắc Ninh 2015 đang cận kề, công tác chuẩn bị, chăm sóc trâu chọi càng được các chủ trâu quan tâm kỹ lưỡng. Như một chủ trâu chia sẻ thì: Chuẩn bị tốt bao nhiêu, trâu xung trận dễ thắng bấy nhiêu.

Hàng ngàn con bạc xuất ngoại tìm vận may dịp cuối năm

Bộ Tư lệnh biên phòng cho biết, ước tính mỗi ngày vẫn có khoảng 800-1.000 người Việt Nam sang Campuchia đánh bạc, trong đó khoảng 75% là nữ giới. Cao điểm các ngày nghỉ, lễ có khoảng 1.500-2.000 người.

Nhận xét tin Xuân về trên bản người Rơ Ngao

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xuân về trên bản người Rơ Ngao bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xuan ve tren ban nguoi Ro Ngao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xuân về trên bản người Rơ Ngao ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Spring on the people of Ro Ngao
Ro Ngao, Gung Kon, Kon Tum, Plei Krong, Dak Ha, Water Festival, the district center, warm air, the villagers, who, spring day, the, year

Kon Tum days Tet cold pressure than usual, but still warm thanks to the bright yellow sunflowers doa daisies, blooming along the road from Dak Ha district town center on to the lakeside village of Kon Gung aquatic Plei Krong power just the volume of water ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Thoi su tuan qua Taxi hat canh sat len nap capo
    Thời sự tuần qua: Taxi hất cảnh sát lên nắp capo

    Bác đề xuất tăng gần 200% thuế ôtô; Cây mai giá hơn nửa tỷ đồng ở SG; Bí thư Huyện ủy đi xe mượn, cán chết 3 người; Taxi hất cảnh sát lên nắp capo; Lộ diện nghi can giết chú rể sau đêm tân hôn...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0802 1402
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (08/02 - 14/02)

    Xe Audi “đại náo” sân bay Tân Sơn Nhất, 10 người bị thương; Ông Nguyễn Bá Thanh từ trần; Tai nạn xe khách ở Bình Thuận; Uống rượu bia không lái xe sẽ giảm TNGT; Những thay đổi lớn về chính sách tiền lương từ năm 2015... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (08/02 - 14/02), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-0802-1402/2147537717/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 0802 14022015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 08/02 - 14/02/2015

    Ngày 11/2, Bộ Tài chính đã cho công bố tên của những doanh nghiệp, đơn vị "chây ì" giảm giá cước vận tải, thực tế là các DN này đã thỏa thuận ngầm với nhau không giảm giá cước, theo kế hoạch đến năm 2016 nợ công nước ta sẽ tăng lên mức 64,9% GDP, các năm sau đó sẽ giảm dần, đến năm 2020 còn khoảng 60,2% GDP, trong những ngày cận Tết thanh khoản các NH vẫn dồi dào, trong khi cầu tín dụng dần cải thiện...Cùng với đó, những thông tin về bất động sản và thị trường những ngày giáp Tết... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 08/02 - 14/02/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-0802-14022015/2147537774/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 0802 1402
    Toàn cảnh Showbiz tuần (08/02 – 14/02)

    Trúc Diễm đẹp ngọt ngào trong tiệc cưới, Sơn Tùng M-TP bị lên án vì 'nhái' cả G-Dragon và Bruno Mars, Tiệc cưới đậm màu cổ điển của Ngân Khánh, Xe hơi của Hồ Ngọc Hà gây tai nạn tại sân bay, Vợ Baggio từng bị sảy thai và đang điều trị rối loạn trầm cảm, Dư luận nghi ngờ Diễm Hương nói dối chuyện ‘tay trắng ra đi’, Mối thâm thù giữa Triệu Vy và Phạm Băng Băng, Á hậu Huyền My nộp phạt 3,5 triệu diễn nội y trong "Đêm hội chân dài 7" đầy tai tiếng, Ngô Thanh Vân "úp mở" Isaac bị đối xử bất công?, Châu Kiệt Luân chi hơn 4 tỷ cho đám cưới lần 2,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (08/02 – 14/02), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-0802-1402/2147537780/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0802 1402
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (08/02 - 14/02)

    Vụ nước ngọt Tân Hiệp Phát có ruồi; Rượu, bia và nỗi ám ảnh tai nạn giao thông; Những giây phút sinh tử của lính hình sự; Hàng nghìn người sập bẫy "cháu ông chú ở Viettel" vì lòng tham; Ấm tình phiên xử cuối năm; Chuyện của những nữ quản giáo;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (08/02 - 14/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-0802-1402/2147537714/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 82 142
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (8/2 - 14/2)

    Một mùa Valentine nữa đã đến, những câu chuyện, lời chúc và gợi ý để bạn có một Valentine hạnh phúc. Tết Nguyên Đán đã cận kề, nhiều thông tin, chuyện mùa Tết được gửi tới độc giả. Bên cạnh đó là những câu chuyện tình yêu xúc động, những tấm gương sáng trong đời sống, nhiều vấn đề đáng suy ngẫm, và các thông tin thực phẩm bẩn rất đáng chú ý tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (8/2 - 14/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-82-142/2147537720/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn