Xác ướp Ai Cập hé lộ tình trạng ô nhiễm thời cổ đại
| Tin liên quan |
| » Vùng đất của xác ướp và những người tự chặt tay mình |
Người Ai Cập cổ đại có thể đã tiếp xúc với không khí bị ô nhiễm – suy đoán được các nhà khoa học đưa ra sau khi phát hiện thấy những chất hạt trong phổi của 15 xác ướp, trong đó có cả tầng lớp quý tộc và các linh mục.
Những chất hạt cực nhỏ có thể gây sưng phổi này cũng có liên quan tới một loạt các căn bệnh hiện đại như bệnh tim, phổi và ung thư. Những hạt này thường có liên quan tới các hoạt động hậu công nghiệp như đốt cháy nhiên liệu hóa thạch.
Nhưng sau khi nghe các báo cáo nói rằng những hạt này được tìm thấy trong các mô xác ướp, thì Roger Montgomerie – một nghiên cứu sinh tại Trung tâm Y sinh học Ai Cập KNH của ĐH Manchester – đã quyết định xem xét kĩ hơn các mô phổi của xác ướp. Công việc của ông là những nỗ lực đầu tiên trong việc xác định và nghiên cứu các chất hạt trong xác ướp Ai Cập.
 |
| Xác ướp này được tìm thấy ở Dakhleh Oasis – một vùng xa xôi ở phía tây nam Ai Cập. Người đàn ông này sống cách đây khoảng 1.800 năm – thời điểm người La Mã chiếm đóng Ai Cập. Anh ta chết khi mới 20-25 tuổi. Mặc dù nhiều bộ phận của xác ướp đã không còn, song phần xung quanh phổi – nơi mà các chất hạt được tìm thấy – vẫn được bảo tồn tốt. |
15 lá phổi của 15 xác ướp mà ông nghiên cứu cho tới thời điểm hiện tại đều cho thấy những chất hạt và mức độ của chúng là không thấp hơn nhiều so với số lượng chất hạt mà ông dự đoán trong lá phổi của con người hiện đại.
“Tôi muốn nói rằng nó ít hơn trong con người hiện đại nhưng không ít hơn quá nhiều” – ông Montgomerie chia sẻ với LiveScience.
Trong giới nghiên cứu về Ai Cập, những mô phổi được bảo quản tốt là rất hiếm và việc cho phép kiểm tra nó còn hiếm hơn, vì thế 15 xác ướp được tìm thấy chất hạt là một con số đáng kể - ông Montgomerie cho hay.
Mọi tầng lớp xã hội
Một số xác ướp là những công nhân bình thường, sống ở những khu vực xa xôi hẻo lánh được gọi là Dakhleh Oasis, trong khi những người khác ở tầng lớp cao hơn. Họ là các quý tộc và linh mục.
“Mỗi người tới từ một tầng lớp khác nhau. Dường như nó không được giới hạn trong một nhóm xã hội” – ông Montgomerie cho biết.
Phát hiện này cho thấy người Ai Cập cổ đại có thể đã phải trải qua một loạt những tác động tiêu cực tới sức khỏe.
“Chắc chắn nó sẽ làm tăng khả năng nhiễm trùng phổi và tăng khả năng mắc căn bệnh gì đó giống như viêm phổi” – ông Montgomerie nói.
 |
| Các chất hạt và bằng chứng của vết sẹo đã được tìm thấy trong phổi của Nekht - Ankh – một nhà quý tộc sống cách đây khoảng 3.800 năm ở Rifeh. Ở đây, mô phổi của người đàn ông này đã được thủy hóa lại, giúp nó có hình dáng trông thật hơn. |
Bệnh phổi đã được phát hiện trước đó trong các xác ướp Ai Cập. Một trường hợp đáng chú ý đã được lưu giữ vào tài liệu trong những năm 70 bởi Eddie Tapp, cũng tới từ ĐH Manchester.
Tapp đã nghiên cứu phổi của một xác ướp 3.800 tuổi có tên là Nekht-Ankh. Mặc dù người này sống đến gần 60 tuổi, song phổi ông ta vẫn có hình dạng xấu và có thể gặp khó khăn về hô hấp - Tapp cho hay.
“Mô phổi dường như đã bị hư hỏng và có nhiều sẹo” – Tapp viết trong cuốn sách “Dự án Xác ướp Manchester” (Manchester University Press, 1979). Trong số các mô sợi có một số kết tụ của chất hạt.
Ô nhiễm không khí thời cổ đại
Câu hỏi đang đặt ra cho các nhà khoa học là tại sao chất hạt lại phổ biến đến vậy trong xã hội Ai Cập?
Trong khi đó Ai Cập cổ đại là một xã hội tiền công nghiệp, con người thời đó đã tham gia vào các hoạt động như nấu nướng, gia công kim loại và khai mỏ - tất cả những hoạt động có thể dẫn đến ô nhiễm không khí. Ngoài ra, khí hậu Ai Cập với nhiều sa mạc và bão cát có thể xới tung bất cứ loại hạt nào từ mặt đất vào không khí và con người có thể dễ dàng hít phải.
Hiện tại, ông Montgomerie đã nghĩ ra một thử nghiệm mà ông hi vọng rằng sẽ làm sáng tỏ nguồn gốc của những chất hạt này.
Ông sẽ đốt cháy những nguồn nhiên liệu khác nhau từng được sử dụng bởi người Ai Cập và thu thập muội được sinh ra trong quá trình đốt cháy, rồi so sánh chúng với các hạt trong mô phổi cổ đại.
Ngoài ra, ông cũng thu thập cát từ các địa điểm khảo cổ ở Ai Cập và so sánh chúng với các hạt cát được tìm thấy trong phổi của xác ướp. Ông cho biết cát từ sa mạc bị xói mòn và thường “đẹp và tròn”, trong khi cát sản xuất hoặc khai thác thường là “cát mới, sắc nét và góc cạnh”.
Ông nói rằng, ít nhất phải mất 3 tháng mới có thể thu được kết quả từ thí nghiệm của ông.
Nghiên cứu này được trình bày tại Hội nghị Nghiên cứu Ai Cập học thường niên lần thứ 12, được tổ chức tại ĐH Durham, Mỹ vào tháng 3.
Ngô Nguyễn (Theo LiveScience)
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xác ướp Ai Cập hé lộ tình trạng ô nhiễm thời cổ đại bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xac uop Ai Cap he lo tinh trang o nhiem thoi co dai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xác ướp Ai Cập hé lộ tình trạng ô nhiễm thời cổ đại ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phóng Sự Tổng Hợp của chuyên mục Phóng Sự.
Egyptian mummy revealed pollution ancient
aristocracy, ancient Egypt, ancient times, scientists, mummies, particulate matter, may, pollution, research detection, lung, 15, model, to
Scientists found that the particles in the lungs of 15 mummies, including the aristocracy and the priests ..
- 19/06 - 11:07: Bia ôm thác loạn ở Sài Thành (Kỳ 2): Tới... Z
- 19/06 - 10:16: Những báu vật nơi phế tích Chương Sơn
- 19/06 - 09:42: Những cô gái bán dâm bên kia biên giới
- 19/06 - 06:52: Chuyện lạ ở Khánh Hòa: Ông già đã ‘chết’ bỗng sống dậy
- 18/06 - 11:41: 60 triệu đồng cho một bữa "bia ôm thác loạn" ở TP.HCM
- Khi đàn ông so "đẳng cấp" bằng... rượu (07/06/2011).
- Đau lòng lăng mộ 3 vị vua Trần trên đỉnh núi (06/06/2011).
- 10 loài thực vật khó ngửi nhất thế giới (05/06/2011).
- Đi tìm giấc mơ bay (04/06/2011).
- Di cốt 3 vị vua Trần ở Thái Bình hay Quảng Ninh? (04/06/2011).
- Chiêm ngưỡng vẻ đẹp thánh thần của sen Hồ Tây (03/06/2011).
- Chuyện ở “trung tâm tìm mộ” (03/06/2011).
- Bảo vật và quyền lực (03/06/2011).
- Những điều thú vị về đất nước Nhật Bản (03/06/2011).
- Những tượng vỡ hé lộ nghi lễ bí ẩn thời đồ đồng (12/06/2011).
- Xac uop Ai Cap he lo tinh trang o nhiem thoi co dai (12/06/2011).
- Thời sự 24h: Gần 20 giờ nghẹt thở giải cứu bé gái 9 tháng tuổi
Gần 20 giờ nghẹt thở giải cứu bé gái 9 tháng tuổi; Kinh hoàng cảnh “mây mưa” tại bàn ở quán karaoke; Nga vẫn không nhượng bộ về Syria; Giả mang thai xin tiền chích ma túy; Những bức ảnh vạch tội nói dối của sao Việt; Vinacomin mạnh tay cắt giảm lương nhân viên; Sự thật vụ “chân dài” chỉ bán dâm khách Tây... là những tin tức đáng chú ý nhất trong ngày 19/6
- Thời sự 24h: "Huyết chiến" vì va chạm giao thông ở Hà Nội
Cô giáo bị đâm: Hung thủ ra tay tàn độc; Người cha nhẫn tâm đánh, ép con viết “nhật ký” thù mẹ; "Huyết chiến" vì va chạm giao thông ở Hà Nội; Hòa bình Trung Đông đã tới "ngõ cụt"?; "Sốc" vì sữa bột đóng gói bằng xẻng; Triệu Vy trần tình khi bị tố vô ơn với "Hoàng A Mã"; Cô gái không mặc nội y nhảy Gentleman câu like... là những tin nóng nhất trong ngày 18/6
- Thời sự 24h: Thực hư vụ "con chiếm nhà, cha ở chuồng heo"
Kỳ án cảnh sát Đồng Nai tham nhũng gần... nửa tấn vàng; Clip thủ đoạn trộm xe SHi ở hàng điện thoại; Căng thẳng đến đỉnh điểm trong vụ thuê sân đón Arsenal; Yêu sách "mập mờ" của Trung Quốc trên Biển Đông; Khoai tây nhiễm độc; Giá xăng điện, giữ lâu rồi tăng 'sốc'?; Những mỹ nhân Hoa ngữ thường xuyên bị sàm sỡ...là những tin nóng nhất trong ngày 17/6
- Thời sự 24h: Hãi hùng chè khúc bạch làm từ... da lợn thối
Người bán khoai cứu sản phụ dòi bò lúc nhúc trong xương; Bị ép giá, VFF tính chuyện hủy trận ĐT Việt Nam - Arsenal; Biển Đông sau gặp gỡ cấp cao Tập Cận Bình– Obama; Hãi hùng chè khúc bạch làm từ... da lợn thối; Nỗi đau phiên tòa xử nghịch tử giết mẹ già; Sao Việt đua nhau PR bằng "cảnh giường chiếu"... là những thông tin đáng chú ý nhất trong ngày 14/06
- Thời sự 24h: Những gã chồng bất nhân ném vợ xuống sông
Kỹ nghệ "phù phép" hơn 10 tỉ đồng của siêu trộm; Đường dây nóng giữa hai miền Triều Tiên lại gián đoạn; ; Quan hệ đồng tính: bị "dụ" thành thật; Những lỗ hổng đáng ngại khi xem The Voice Kids; Nhà phố Sài Gòn hét giá... 840 tỷ đồng; WHO cảnh báo virus corona có khả năng gây đại dịch... là những tin nóng nhất trong ngày 13/06.
- Bắt chủ tịch Tập đoàn Y dược Bảo Long
Ông Nguyễn Hữu Khai (61 tuổi), Chủ tịch Tập đoàn Bảo Long đã bị bắt giữ về hành vi “sử dụng trái phép tài sản”.
- Trận Việt Nam – Arsenal: Muốn thuê sân Mỹ Đình phải trả 1,5 tỷ
Thật đáng tiếc khi những thông tin chẳng lấy gì làm hay ho từ vụ mặc cả tiền thuê sân Mỹ Đình được đăng chình ình trên tờ báo lớn nhất nước Anh.
- Angela Phương Trinh bỏ học
Cô gái 19 tuổi đi lên từ vai diễn nhí trong bộ phim Người mẹ nhí đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận sau khi việc bỏ học bị vỡ lở.
- Bí ẩn đằng sau những dị nhân ở Việt Nam
Người ta không chỉ gọi họ là 'dị nhân' mà là 'dị nhân đa tài'. Tôi lại thấy họ như lão phù thủy, nhà ảo thuật.
- Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Lòng tin và kỳ vọng!
Cuộc gặp Tập Cận Bình- Obama trọng tâm là định vị quan hệ kiểu mới giữa hai cường quốc.
- Toàn cảnh thể thao từ 9/6 – 15/6
Lùm xùm chuyện giá 1,5 tỷ thuê sân đá trận Arsenal - Việt Nam; Nghi án hôi lộ trọng tài ơ V-League
- Tin công nghệ nổi bật tuần 09/06 - 15/06
Tổng thuật sự kiện WWDC 2013: iOS 7, MacBook Air và các con số, Thêm một trang tìm kiếm đặt mục tiêu số 1 Việt Nam: Wada
- Toàn cảnh Showbiz tuần (09/6 – 15/6)
Cái giá tỷ đồng cho "cú liều quảng cáo Hà Hồ", Ngọc Trinh "lờ" nộp phạt tội trình diễn trái phép...
- Tổng hợp tin Đời sống tuần 09/06 - 15/06/2013
Thực phẩm bẩn, môi trường sống cũng bẩn, Hà Nội được các nhà khoa học chuẩn bệnh ô nhiễm nghiêm trọng
- Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (09/06 – 15/06)
Tạm giam, khởi tố người vợ hắt 5 lít axít vào chồng; Kỹ nghệ "phù phép" hơn 10 tỉ đồng của siêu trộm
Viết phản hồi