Vui buồn chuyện cây sấu Hà Nội

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

- "Máu người Hà Nội có vị sấu chua". Đó là cách nói của nhà văn, nhà Hà Nội học Băng Sơn về cái sự sinh ra để cho nhau giữa Hà Nội và cây sấu. Có điều Hà Nội giờ đang vật mình giữa cơn sóng kinh tế thị trường, dần buông lơi lương duyên ấy, mặc nỗi day dứt của những người vốn mặn lòng với một Hà thành truyền thống.

Cây sấu cũng"vô thập toàn giống con người" với những nhược điểm như khó ươm trồng, rất chậm lớn, dễ bị tơ hồng một loại dịch bệnh - leo bám, rụng nhiều cành khô... Nhưng không thiếu nơi trên mảnh đất hình chữ S này trồng sấu. Sấu Hải Dương. Sấu Hà Tây. Sấu Hà Nam. Sấu Nam Định... Ninh Bình có cây sấu mấy trăm tuổi.

Thế kỷ XIX, người Pháp bằng con mắt thực dân tinh đời vạch ra cả loạt thế mạnh của cây sấu: Thân thẳng, tán tròn dầy, xanh tốt quanh năm vì lá non mọc ngay khi lá già rụng, chứ không thân cong, tán mỏng chóng tàn như phượng vĩ. Rễ dài bám sâu, chứ không rễ ngắn bám ngang nên thân dễ đổ vào mùa bão tháng 7, tháng 8 như xà cừ. Không bị sâu hại đến tàn úa như bàng. Bởi vậy chỉ cây sấu mới chiều nổi thời tiết Hà Nội có đủ nóng, lạnh, giông bão khắc nghiệt; bám trụ được mảnh đất bồi chẳng mấy rắn chắc này. Lại nữa, chỉ những dãy phố Hà Nội cổ kính, trầm tịch và duyên thầm cây sấu mới thật sự tôn vinh nhau.

Và người Pháp biến Hà Nội thành nơi trồng nhiều sấu nhất nước. Thời đó sấu ngập tràn những con đường nay mang tên Phan Đình Phùng, Trần Phú, Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt, Hai Bà Trưng... Nhiều bức tranh về Hà Nội xưa của những hoạ sỹ Pháp còn được lưu giữ in hình bóng cây sấu. Bao năm qua những cây sấu vẫn bền bỉ cùng uống nguồn nước mặn mòi phù sa, cùng ngã xuống trong bom đạn với người Hà Nội.

"Máu người Hà Nội có vị sấu chua"

Thủa Hà Nội đói nghèo, sấu như tự len vào đời sống rau cháo của người dân. Mỗi năm, khi gió lộng nồm, lại có những người đàn bà trong bộ áo nâu ướt nhẹm mồ hôi tất tả quét lá sấu khô thành đống, đem về đun. Lá sấu thật lành, đun ít khói, không mùi, đượm lửa. Lũ trẻ lang thang và đám trẻ ngõ phố nghèo lấm lem đất cát, mực đen, mực tím thường hò nhau trèo lên cây, bẻ cành để đun, bẻ quả để gặm nhấm. Vạt áo nâu nhem nhuốc nhựa sấu năm ấy nay chỉ còn trong miền ký ức xa vắng ngỡ giấc mộng của những người già.

Thành ngữ "dân trèo sấu" từng để chua chát chỉ những người đói nghèo, vô gia cư của Hà Nội, nhưng không có nghĩa cây sấu gắn với hèn mọn. Sấu còn thấm vẻ lịch lãm của riêng Tràng An, không kiêu bạc, mà dịu dàng. Cây sấu không phải cây ăn quả; quả sấu rẻ tiền. Nhưng nếu qua bàn tay tinh tế thì thứ quả "tiền lẻ" đó sẽ thành những món khoái khẩu ngay cả với người quen dùng cao lương mỹ vị.

Những ngày hè tôi ngụp lặn trong nắng, trong bụi trở về nhà. Mẹ, hay chị gái, và giờ là vợ tôi mở lồng bàn. Vị chua chua thanh thanh của bát nước rau muống dầm sấu xanh trong phả vào mặt tôi như bàn tay mềm mơn man, truyền cái dịu mát vào từng thớ thịt. Mồ hôi chợt ráo hoảnh. Hạnh phúc gia đình tưởng cao xa, nhưng đôi khi chỉ là một muôi nước rau dầm sấu.

Một thời các bà các cô đi chợ trời nóng không mấy ai từ chối lời mời của cốc nước sấu dầm đường. Dầm riêng một bình to ở nhà chẳng mấy khó với người đảm đang. Rửa sạch những quả sấu. Tiện thịt sấu thành hình ốc quanh hạt, rồi ngâm nước vôi vài chục phút cho sạch nhớt. Trần thật nhanh qua nước sôi cho mềm. Tra đường vào sấu với tỷ lệ 1/3, đảo đều, thả vào đó mấy lát gừng mỏng và đậy kín vài ngày. Khi dùng, chỉ pha vài thìa nước dầm, vài quả sấu dầm cùng lưng cốc nước đường là vừa. Có đá càng ngon. Không thể rạch ròi đâu là chua của sấu, ngọt của đường, cay của gừng, mà chúng quyện vào nhau thành vị riêng Hà thành. Mỗi người một cảm nhận, không bút nào tả thấu.

Dịp trung thu, các cụ thường hái những quả sấu còn sót, chín vàng tấy cho đêm phá cỗ. Ai dùng răng gặm quả bị coi là ăn thô. Mà phải tiện gọt giống lúc dầm để nhấm nháp, hít hà vị chua chua, ngọt ngọt thanh thanh như còn vương vất chút nắng hè gắt gỏng giữa cái se se lạnh. Đĩa bày quả cũng nho nhỏ, thanh thanh. Giờ, nhiều cụ chân tay đã run không tự hái được, con cháu thì cả ngày vùi vào công việc. Niềm nhớ sấu chín cứ bâng khuâng.

Chút nắng hè gắt gỏng còn thấm vào thịt sấu mềm mềm, dai dai, cay xè vị gừng của món ô mai sấu. Ô mai sấu là quả sấu già được phơi khô đét, ngâm đường, ngâm muối, tẩm gừng giã nhỏ. Những lần tôi đi công tác xa, mẹ tôi thường bỏ vào xắc du lịch vài gói ô mai sấu để tôi ngậm chống ho, chống say xe. Tuy hơi cay mũi vì mẹ chưa hết coi mình là trẻ con, nhưng tôi vẫn ngậm để nhớ mùa đông Hà Nội thủa thơ dại: đi trên đường, nhấm ô mai, chân tay mặt mũi lạnh cóng, mà bụng như âm ỉ ngọn lửa nhỏ.

Đầu hè, nhiều người tạm biệt xuân bằng bát canh sấu nấu thịt nạc có những hạt sấu non li ti trắng muốt, thơm, dẻo như gạo nếp; có vị thoảng chua cài vào cái bùi ngậy. Canh sấu để chan cơm, nhưng cơm chưa vơi mà canh đã cạn.

Tuổi thơ chúng tôi mát bóng sấu

Nhà tôi trong ngõ nhỏ, nơi có cây sấu già mấy chục tuổi. Tôi và cô bé Hà hàng xóm hay chơi trò bán hàng bằng hoa sấu, lá sấu dưới gốc cây. Mọi người thường nói Hà chua như dấm thanh, bởi cô chẳng bao giờ chịu nhường ai, hơi tí thì vùng vằng, dấm dẳng. Nhưng tôi vẫn nghĩ đó là cái chua của sấu. Không gắt, mà thoảng vị ngọt. Khi chuẩn bị thi đại học, tôi sững sờ nghe tin gia đình Hà sắp ra nước ngoài sinh sống. Đêm ấy tôi lang thang trong hẫng hụt, gặp Hà yên lặng ngồi dựa gốc cây. Hương sấu như lớp sương mù khoả lấp chúng tôi. Mặt Hà đầm đìa những cánh hoa sấu. Gió nhẹ đẩy tôi cúi xuống... cúi xuống... Hà vùng chạy. Trăng cồn cào cuốn lấy Hà... Giờ đây, những mảnh ký ức ấy cứ lễnh lãng bay cùng đám lá sấu khô trong các buổi sớm tôi đạp xe trên phố Phan Đình Phùng hun hút hai hàng sấu xanh mướt đến rợn ngợp.

Trái với Hà, cô bé Bần nhà cuối ngõ hiền khô, mắt như luôn ngấn nước. Bần nhút nhát, nhà lại nghèo, nên chẳng có bạn, mỗi lần gặp chuyện gì buồn, chỉ biết khóc thầm bên gốc sấu già. Hồi nhà Bần mới từ quê lên, mẹ Bần đi tìm việc mãi không được, nên mỗi chiều về thường hái mấy quả sấu, nói dối là "lấy tiền công mua quà cho con" để Bần yên lòng, vì Bần chưa biết về sấu. Một lần bắt gặp mấy đứa trẻ trèo sấu, hái quả ăn chán rồi ném nhau, chợt hiểu tất cả, Bần ôm mặt nức nở. Nước mắt quyện nhựa sấu hoen rỉ.

Liệu vị sấu chua trong máu mãi còn?

Nhà văn, nhà Hà Nội học Băng Sơn tự nhận mình là gã lạc loài của Hà thành hiện đại khi ngày ngày tha thẩn dưới những rặng sấu, làm một "cây sấu già". Còn mấy ai cùng thú vui với ông bởi nhịp sống hối hả cuốn họ trôi mau và những "con vẹt loè loẹt" trên a còng, Spacy... lồng lộn không cho họ một giây lơ đễnh. Lớp thanh niên uống "Bò húc", Cocacola, Heliken, Tiger... để tỏ mình sành điệu, hơn là xì xụp cốc sấu dầm giản dị. Mỗi dịp trung thu, lũ trẻ ngập mình giữa súng ống, đao kiếm, mặt nạ ma đầu..., đâu còn đoái hoài những quả sấu chín nhỏ bé. Không còn nhiều trẻ gầy đói ăn sấu thay cơm. Bếp ga, bếp điện nhan nhản, ai còn cần cành lá sấu khô. Quả sấu hiện không còn là quả không mất tiền, mà được khai thác quy mô để thu lợi. Thật nghịch lý, "cây sấu sản phẩm" lớn hơn trước, nhưng "cây sấu tinh thần" trong người Hà Nội dần teo tóp.

Cách đây 10 năm, Hà Nội có 1474 cây sấu. Nay chỉ còn khoảng 1.400 cây, trong khi hàng chục con đường, công viên được nâng cấp, trồng thêm cây xanh. Gần như chỉ còn phố Phan Đình Phùng trồng nguyên sấu. Các phố sấu khác đều dần bị cấy chen các cây "ngoại đạo" một cách bừa bãi.

"Quy hoạch cụ thể cây xanh thành phố còn chờ cấp trên xem xét" - Bà Đào Tuyết Thanh, Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp, Công ty công viên cây xanh Hà Nội, cho biết. Với quy hoạch ấy, liệu những người mặn lòng với một Hà thành truyền thống có bớt day dứt?

  • Phạm Cường
Việt Báo
Comment :Vui buồn chuyện cây sấu Hà Nội
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vui buồn chuyện cây sấu Hà Nội bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vui buon chuyen cay sau Ha Noi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vui buồn chuyện cây sấu Hà Nội ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Fun sad story behind Hanoi tree
Phan Dinh Phung, Ha Noi People, Plants crocodile, too deep, joys and sorrows, who, in Mai, Ha Thanh, water, house, acid, some bar |.
Choáng với thu nhập cực khủng của trai đẹp massage sung sướng
Choáng với thu nhập cực khủng của trai đẹp massage sung sướng

Nhận mình là số 1 trong động massage sung sướng, dù không quá đẹp trai nhưng với ngón nghề điêu luyện, P. có thu nhập cực khủng, hơn 100 triệu mỗi tháng.

  • Thoi su 24h306 Formosa la thu pham gay ca chet
    Thời sự 24h(30/6): Formosa là thủ phạm gây cá chết

    Hà Nội 'cấm xe máy, không cấm mua bán sở hữu'; Tài xế container vi phạm chửi bới, xô ngã CSGT, "đại náo" đường phố; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Cảnh báo tình trạng học sinh 'yêu đương hồn nhiên, phá thai dại dột'; 264 xe công được định giá 1,5 triệu đồng: Sự thật là...; là những tin tức thời sự nổi bật ngày 30/6/2016.

  • Thoi su 24h296 Ly ky chuyen bo xuong to ke giet nguoi
    Thời sự 24h(29/6): Ly kỳ chuyện bộ xương tố kẻ giết người

    Nâng lương, thăng quân hàm 9 quân nhân phi hành đoàn CASA-212; Gái trẻ bị giật túi xách ngã bất tỉnh "suýt chết" trên phố Hà Nội; Sự thật giật mình về xuất xứ của những gói bột màu nhuộm miến; Cô gái xinh như hotgirl bị tố lấy tiền từ thiện mưu lợi cá nhân; Vợ trẻ dùng mũ bảo hiểm “phang” túi bụi vào đầu chồng mặc con khóc thét giữa phố

  • Thoi su 24h286 Nguyen nhan phuot thu Anh thiet mang
    Thời sự 24h(28/6): Nguyên nhân phượt thủ Anh thiệt mạng

    Vụ cháy 4 người chết: Đau đớn dãy quan tài xếp cạnh nhau; Hộp đen máy bay quan trọng thế nào trong việc 'giải phẫu' tai nạn?; Từ 1/8: Trạm thu phí để xe ùn tắc sẽ bị phạt 70 triệu đồng; Shipper khốn đốn vì bị kẻ giả mạo nhân viên cửa hàng lừa mất gần 2 triệu đồng; Gia đình phượt thủ người Anh tử nạn ở Fansipan hé lộ nguyên nhân thiệt mạng

  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.