Trong lò súng của người Mông

Trong lo sung cua nguoi Mong
Thụt lửa nung nòng súng

TTCN - Trong bụi than bay lên trắng xóa, các thợ chế súng liền ngừng tay búa, tay đe, tay khoan khi thấy khách lạ. Khi biết tôi là khách đi mua súng, không phải công an, lò chế súng ở bản Tiền Tiêu (huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) lại bắt đầu đỏ lửa. Thực chất lò chế súng là một cái bê lò rèn - “xưởng cơ khí” truyền thống của người Mông dùng để rèn các loại rựa, dao mẹo đi rừng.

Lò Nhi Phẩu - thợ cả - đưa tay phải đều đặn thụt lò, tay trái xoay xoay nòng súng dài hơn 1m rồi dúi đáy nòng vào đống than. Một thợ cầm kêm sắt, một thợ cầm mũi khoan đã sẵn sàng bên cái đe sáng loáng màu thép. Khi đáy nòng vừa đỏ, Phẩu rút ra đặt lên đe, hai thợ chỉnh nòng súng nằm ngay ngắn rồi đặt miếng thép dày hình tròn hàn kín đáy nòng.

Gọt giũa xong, đáy nòng tiếp tục đưa vào nung đỏ. Khi Phẩu rút nòng đặt lên mặt đe, hai thợ nhanh tay điều chỉnh mũi khoan, khoan một lỗ nhỏ bằng hạt đậu xanh cách đáy nòng 3cm. Phẩu nói: “Đáy nòng để chứa thuốc nổ và đạn ria. Cái lỗ nhỏ vừa vặn đặt lọt cái kíp để mũi cò đập vào gây cháy thuốc nổ, đẩy viên đạn bay đi. Bây giờ làm nòng khỏe re. Chỉ cần xuống chợ thị trấn mua một đoạn ống thép Thái Lan về là có thể hàn đáy, khoan lỗ làm nòng. Trước kia, việc làm nòng súng rất kỳ công và tổn hao nhiều sức lực”.

Trong lo sung cua nguoi Mong

Bắn thử súng nòng dài

40 năm trước khi chợ Mường Xén chưa xuất hiện loại ống thép Thái Lan, các tiền nhân chế súng phải đi tìm tay lái ôtô về khoan làm nòng. Hết tay lái họ mua các loại nhíp ôtô để chế nòng. Thậm chí khi cần họ khoan thủng cả cái xà beng thành nòng súng.

Đối với tay lái chỉ cần nung đỏ, duỗi ra tùy độ ngắn, dài từng loại nòng súng rồi bắt đầu khoan lỗ ở giữa. Mệt hơn là làm nòng bằng nhíp ôtô, vì các tay thợ phải cắt dọc rồi uốn tròn lại thành nòng súng, sau đó mới bắt đầu xoáy mũi khoan vào.

Nhưng căng thẳng hơn hết là khoan xà beng. Trước khi khoan họ làm một cái giàn gỗ, neo chặt xà beng ở giữa (giàn khoan được làm dưới thác nước để dùng nước tưới vào mũi khoan). Sáu người chia làm ba cặp thay nhau lần lượt kéo khoan cật lực như cưa gỗ. Có thể khoan từ trên xuống.

Nhưng các tay thợ lão luyện người Mông thường ưa khoan từ dưới lên, tiết kiệm công kê ghế đứng trên cao khoan xuống.

Mũi khoan tự rèn là loại thép cực tốt. Sau 2-3 ngày từng cặp liên tiếp thay nhau cật lực mới khoan xong phần thô, chuyển sang giai đoạn mài nòng trong ba ngày cho đủ độ trơn như nòng súng xịn. Báng súng tuy được làm khá đẹp nhưng chỉ là việc phụ trong qui trình chế súng.

Trong lo sung cua nguoi Mong

Khoan lỗ tra kíp

Khó nhất là làm bộ cò. “Vùng người Mông nào cũng có lò chế súng nhưng thợ làm cò trong huyện chỉ đếm đầu ngón tay. Không có kinh nghiệm, tay nghề cao thì không thể làm nổi cò tốt và chuẩn xác”. Phẩu nói rồi lấy thuốc súng (làm bằng than cây dẻ trộn với phân dơi) nhồi vào nòng để bắn thử. Sau khi đổ thuốc, Phẩu bỏ 15-20 viên đạn ria vào. Đạn được làm bằng chì nung chảy cho nhỏ giọt xuống nước, phơi khô mới bắn được.

Tôi quay về xã Tà Cạ, xuống lũng núi trong bản Sơn Hà tìm lò chế súng nổi tiếng của hai chú cháu Hà Nỏ Mày và Hà Chư Va. Người cháu Hà Chư Va cho biết: “Hôm nay bận vì có nhiều khách đến đặt làm cò. Nếu ta không làm thì cái súng của hắn không đi rừng được”. Nói đoạn Va vào buồng xách ra hai khẩu súng kíp. Một khẩu có cái nòng dài 1,4m. Súng ngắn hơn chưa đầy 1m. Tháo bộ cò rời khỏi cái nịt đồng trên súng,

Va nói: “Hai chú cháu phải làm quần quật suốt ngày đêm mới xong một bộ cò. Súng dài thường dùng bắn chim, chồn nên chỉ cần làm cò mảnh. Súng ngắn phải làm cò to, khỏe hơn để có thể bắn chết các loài thú dữ như gấu, báo... Nhưng loại cò nào cũng phải chọn thép tốt, tôi nhiều lần qua lửa để đạt độ cứng và dẻo, tránh bị gãy khi đang bắn. Muốn vậy, sau khi nung đỏ thép phải ngâm tiếp vào chảo mỡ đang sôi rồi hạ lửa cho nguội dần. Nếu bỏ qua mẹo này thì thép sẽ giòn, rất dễ gãy”.

Trong lo sung cua nguoi Mong

Hàng ngàn khẩu súng bị Công an Kỳ Sơn thu giữ

Nếu một khẩu súng kíp bán 300.000 đồng thì riêng bộ cò chuẩn luôn ăn giá 150.000 đồng. Theo già Và Gà Lầu - 84 tuổi, một trong ít thợ chế súng tăm tiếng còn lại ở Kỳ Sơn - thì “ngày xưa ta làm súng không bán lấy tiền mà chỉ đổi công làm rẫy”. Già Lầu là người Mông gốc Lào, mang nghề chế súng sang xã biên giới Mường Lống từ hồi còn trẻ.

Già nói: “Có ba thứ người Mông quí nhất trên đời. Đó là súng săn, dao mẹo và vợ”. Già nhớ lại: “Hồi xưa thú rừng nhiều vô kể, ta làm súng cốt để ngăn không cho thú rừng vào phá nương rẫy, sau đó mới dùng súng bảo vệ con người. Năm 1961 có lần ta bắn cảnh cáo xén đứt ngón tay một tên phỉ đứng cách 60m. Sau đó vài năm ta cải tiến súng hỏa mai thành súng nòng ngắn, bắn đạn sắt hạ gục một con thú to, cả bản ăn hai ngày mới hết.

Dần dần người Mường Lống học theo khiến nghề chế súng truyền đi khắp các xã vùng Mông từ Mường Lống, Huồi Tụ, Đoọc Mạy, Nậm Càn qua Na Ngoi đến Tây Sơn. Nay người Khơ Mú ở Bắc Lý, Bảo Nam, Bảo Thắng, Mường Típ, Mường Ải - xã nào cũng có vài lò chế súng, nhiều nhất là xã Keng Đu giáp biên giới Việt-Lào”.

Nói vậy nhưng già vẫn ân hận khi không ít những khẩu súng tự chế đã gây tai nạn chết người. Già còn nhớ ở Mường Lống đã hai lần người vác súng đi trước để súng cướp cò, đạn xuyên ngực hai người đi sau.

Trung tá Lô Văn Máy - trưởng Công an huyện Kỳ Sơn - dẫn tôi vào kho chứa hàng trăm khẩu súng tự chế vừa gom được trong chiến dịch “thu hồi vũ khí, vật liệu nổ trái phép”. Anh cho biết: “Xã nào nhiều thu được 30 khẩu, xã ít trên dưới 10 khẩu nhưng toàn là súng kém chất lượng và bị tháo hết bộ cò. Từ năm 2000 đến nay đã có gần 2.000 khẩu súng bị gom để tiêu hủy”.

Theo trung tá Máy, những bộ cò bị tháo sẽ được các lò chế tiếp hàng loạt khẩu súng khác. Hiện bản nào cũng có lò chế súng. Trẻ em 13 tuổi đã biết làm súng. Thường xuyên có 2.000 khẩu súng săn ẩn náu trong 198 bản của huyện.

VŨ TOÀN

Việt Báo

Video nổi bật

Hiện trường động đất 7,9 độ Richter, 150 người chết ở Nepal
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Giá khủng theo giờ của các chân dài lắc thâu đêm

 Một loạt động tác khiêu khích, gấp rút được nhóm tứ cô nương tung ra thị uy. Nhảy đẹp lại sang chảnh trong các bộ cánh cúp ngực, váy quây bằng chất liệu mỏng tang lộ nội y cũng chính là ngón nghề để các "phi đội" bay thuê.

Nữ sinh Hà thành hoá vọng phu ở quán net đêm

Ngon! Kiếm được em kẹt nét rồi ông ơi, 165k (165.000 đồng - PV) bên Tô Hiệu. Thôi bạn té đây!. Vội vàng giục người chủ quán đang ngủ say dậy mở cửa, Trọng (khách quán net) phóng vù đi...

Nhận xét tin Trong lò súng của người Mông

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trong lò súng của người Mông bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trong lo sung cua nguoi Mong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trong lò súng của người Mông ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

gun in the oven of Mongolia
Muong Long, Nghe An, Tien Pepper, Ky Son district, shop, Mongolia, the gun, the people, the gun, the Stork, police, employment, institutional, furnace

Handicraft - In white coal dust flying up, the workers immediately stop processing gun hand hammer, anvil hands, hand drill to see strangers. When customers know I'm going to buy a gun, not the police, guns in the processing furnace Money Text (Ky Son district, Nghe An) started to fire red. In fact ...

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Thoi su 24h145 Dam chet nguoi xe hop keo le xe may
    Thời sự 24h(14/5): Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy

    Mùa "Hà Nội vắng bóng trẻ con" lại sắp đến!; Cuộc sống buông thả của thiếu nữ giết người tình của mẹ; Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy tháo chạy 3km;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 14/5. 

  • Nghin le chuyen tuan qua 1005 1605
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/05 - 16/05)

    Chào buổi sáng nước Mỹ từ hang Sơn Đoòng; Liên tiếp tai nạn từ dự án đường sắt trên cao ám ảnh người HN; Trực thăng đậu trên nóc nhà đại gia Việt; Tăng lương cán bộ, công chức, người lao động từ 2016 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 105 165
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/5 - 16/5)

    Tàu chiến Mỹ, Trung 'vờn nhau' ở Biển Đông; Tin đồn Bộ trưởng Quốc Phòng Triều TiênHyon Yong-chol bị xử tử; Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu chuyến công du đến Trung Quốc là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1005 1605
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (10/05 - 16/05)

    'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo; Vụ người ve chai nhặt được 5 triệu yên; Bị 141 bắt khi chuẩn bị tổ chức "tiệc" ma túy; Tuyên án 52 giang hồ, người thân khóc òa; Phẫn nộ ông bố đơn thân tàn ác sát hại con gái ruột; Toàn cảnh bắt giam 2 cựu giám đốc vụ 10 lần vỡ ống nước sông Đà;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 115 175
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (11/5 - 17/5)

    Những câu chuyện gây sốt như đứa bé bị người cha tử tù bỏ rơi; Cô gái bộc lộ quan điểm phá thai nếu không có tình yêu đáng suy ngẫm; Những tấm gương người tốt việc tốt; Cách nuôi dạy con sao cho đúng; Nhiều câu chuyện đời sống cảm động...cùng các tin tức an toàn thực phẩm nóng là những thông tin nổi bật tuần vừa qua...

  • Toan canh kinh te tuan 115 1652015
    Toàn cảnh kinh tế tuần (11/5 - 16/5/2015)

    Những lùm xùm trong thương vụ mua bán tòa nhà cao nhất Việt Nam Keangnam Ha Noi Landmark, mỗi người dân Việt đang gánh 20 triệu đồng nợ công, đáng suy ngẫm về chuyện giúp nông dân tiêu thụ nông sản, sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi ở Việt Nam cao hơn các nước khác trong khu vực... là những tin tức, sự kiện Kinh tế - tài chính nóng hổi thu hút sự quan tâm