Thứ bảy, 12 Tháng mười một 2005, 13:05 GMT+7

Trong lò súng của người Mông

Trong lo sung cua nguoi Mong
Thụt lửa nung nòng súng

TTCN - Trong bụi than bay lên trắng xóa, các thợ chế súng liền ngừng tay búa, tay đe, tay khoan khi thấy khách lạ. Khi biết tôi là khách đi mua súng, không phải công an, lò chế súng ở bản Tiền Tiêu (huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) lại bắt đầu đỏ lửa. Thực chất lò chế súng là một cái bê lò rèn - “xưởng cơ khí” truyền thống của người Mông dùng để rèn các loại rựa, dao mẹo đi rừng.

Lò Nhi Phẩu - thợ cả - đưa tay phải đều đặn thụt lò, tay trái xoay xoay nòng súng dài hơn 1m rồi dúi đáy nòng vào đống than. Một thợ cầm kêm sắt, một thợ cầm mũi khoan đã sẵn sàng bên cái đe sáng loáng màu thép. Khi đáy nòng vừa đỏ, Phẩu rút ra đặt lên đe, hai thợ chỉnh nòng súng nằm ngay ngắn rồi đặt miếng thép dày hình tròn hàn kín đáy nòng.

Gọt giũa xong, đáy nòng tiếp tục đưa vào nung đỏ. Khi Phẩu rút nòng đặt lên mặt đe, hai thợ nhanh tay điều chỉnh mũi khoan, khoan một lỗ nhỏ bằng hạt đậu xanh cách đáy nòng 3cm. Phẩu nói: “Đáy nòng để chứa thuốc nổ và đạn ria. Cái lỗ nhỏ vừa vặn đặt lọt cái kíp để mũi cò đập vào gây cháy thuốc nổ, đẩy viên đạn bay đi. Bây giờ làm nòng khỏe re. Chỉ cần xuống chợ thị trấn mua một đoạn ống thép Thái Lan về là có thể hàn đáy, khoan lỗ làm nòng. Trước kia, việc làm nòng súng rất kỳ công và tổn hao nhiều sức lực”.

Trong lo sung cua nguoi Mong

Bắn thử súng nòng dài

40 năm trước khi chợ Mường Xén chưa xuất hiện loại ống thép Thái Lan, các tiền nhân chế súng phải đi tìm tay lái ôtô về khoan làm nòng. Hết tay lái họ mua các loại nhíp ôtô để chế nòng. Thậm chí khi cần họ khoan thủng cả cái xà beng thành nòng súng.

Đối với tay lái chỉ cần nung đỏ, duỗi ra tùy độ ngắn, dài từng loại nòng súng rồi bắt đầu khoan lỗ ở giữa. Mệt hơn là làm nòng bằng nhíp ôtô, vì các tay thợ phải cắt dọc rồi uốn tròn lại thành nòng súng, sau đó mới bắt đầu xoáy mũi khoan vào.

Nhưng căng thẳng hơn hết là khoan xà beng. Trước khi khoan họ làm một cái giàn gỗ, neo chặt xà beng ở giữa (giàn khoan được làm dưới thác nước để dùng nước tưới vào mũi khoan). Sáu người chia làm ba cặp thay nhau lần lượt kéo khoan cật lực như cưa gỗ. Có thể khoan từ trên xuống.

Nhưng các tay thợ lão luyện người Mông thường ưa khoan từ dưới lên, tiết kiệm công kê ghế đứng trên cao khoan xuống.

Mũi khoan tự rèn là loại thép cực tốt. Sau 2-3 ngày từng cặp liên tiếp thay nhau cật lực mới khoan xong phần thô, chuyển sang giai đoạn mài nòng trong ba ngày cho đủ độ trơn như nòng súng xịn. Báng súng tuy được làm khá đẹp nhưng chỉ là việc phụ trong qui trình chế súng.

Trong lo sung cua nguoi Mong

Khoan lỗ tra kíp

Khó nhất là làm bộ cò. “Vùng người Mông nào cũng có lò chế súng nhưng thợ làm cò trong huyện chỉ đếm đầu ngón tay. Không có kinh nghiệm, tay nghề cao thì không thể làm nổi cò tốt và chuẩn xác”. Phẩu nói rồi lấy thuốc súng (làm bằng than cây dẻ trộn với phân dơi) nhồi vào nòng để bắn thử. Sau khi đổ thuốc, Phẩu bỏ 15-20 viên đạn ria vào. Đạn được làm bằng chì nung chảy cho nhỏ giọt xuống nước, phơi khô mới bắn được.

Tôi quay về xã Tà Cạ, xuống lũng núi trong bản Sơn Hà tìm lò chế súng nổi tiếng của hai chú cháu Hà Nỏ Mày và Hà Chư Va. Người cháu Hà Chư Va cho biết: “Hôm nay bận vì có nhiều khách đến đặt làm cò. Nếu ta không làm thì cái súng của hắn không đi rừng được”. Nói đoạn Va vào buồng xách ra hai khẩu súng kíp. Một khẩu có cái nòng dài 1,4m. Súng ngắn hơn chưa đầy 1m. Tháo bộ cò rời khỏi cái nịt đồng trên súng,

Va nói: “Hai chú cháu phải làm quần quật suốt ngày đêm mới xong một bộ cò. Súng dài thường dùng bắn chim, chồn nên chỉ cần làm cò mảnh. Súng ngắn phải làm cò to, khỏe hơn để có thể bắn chết các loài thú dữ như gấu, báo... Nhưng loại cò nào cũng phải chọn thép tốt, tôi nhiều lần qua lửa để đạt độ cứng và dẻo, tránh bị gãy khi đang bắn. Muốn vậy, sau khi nung đỏ thép phải ngâm tiếp vào chảo mỡ đang sôi rồi hạ lửa cho nguội dần. Nếu bỏ qua mẹo này thì thép sẽ giòn, rất dễ gãy”.

Trong lo sung cua nguoi Mong

Hàng ngàn khẩu súng bị Công an Kỳ Sơn thu giữ

Nếu một khẩu súng kíp bán 300.000 đồng thì riêng bộ cò chuẩn luôn ăn giá 150.000 đồng. Theo già Và Gà Lầu - 84 tuổi, một trong ít thợ chế súng tăm tiếng còn lại ở Kỳ Sơn - thì “ngày xưa ta làm súng không bán lấy tiền mà chỉ đổi công làm rẫy”. Già Lầu là người Mông gốc Lào, mang nghề chế súng sang xã biên giới Mường Lống từ hồi còn trẻ.

Già nói: “Có ba thứ người Mông quí nhất trên đời. Đó là súng săn, dao mẹo và vợ”. Già nhớ lại: “Hồi xưa thú rừng nhiều vô kể, ta làm súng cốt để ngăn không cho thú rừng vào phá nương rẫy, sau đó mới dùng súng bảo vệ con người. Năm 1961 có lần ta bắn cảnh cáo xén đứt ngón tay một tên phỉ đứng cách 60m. Sau đó vài năm ta cải tiến súng hỏa mai thành súng nòng ngắn, bắn đạn sắt hạ gục một con thú to, cả bản ăn hai ngày mới hết.

Dần dần người Mường Lống học theo khiến nghề chế súng truyền đi khắp các xã vùng Mông từ Mường Lống, Huồi Tụ, Đoọc Mạy, Nậm Càn qua Na Ngoi đến Tây Sơn. Nay người Khơ Mú ở Bắc Lý, Bảo Nam, Bảo Thắng, Mường Típ, Mường Ải - xã nào cũng có vài lò chế súng, nhiều nhất là xã Keng Đu giáp biên giới Việt-Lào”.

Nói vậy nhưng già vẫn ân hận khi không ít những khẩu súng tự chế đã gây tai nạn chết người. Già còn nhớ ở Mường Lống đã hai lần người vác súng đi trước để súng cướp cò, đạn xuyên ngực hai người đi sau.

Trung tá Lô Văn Máy - trưởng Công an huyện Kỳ Sơn - dẫn tôi vào kho chứa hàng trăm khẩu súng tự chế vừa gom được trong chiến dịch “thu hồi vũ khí, vật liệu nổ trái phép”. Anh cho biết: “Xã nào nhiều thu được 30 khẩu, xã ít trên dưới 10 khẩu nhưng toàn là súng kém chất lượng và bị tháo hết bộ cò. Từ năm 2000 đến nay đã có gần 2.000 khẩu súng bị gom để tiêu hủy”.

Theo trung tá Máy, những bộ cò bị tháo sẽ được các lò chế tiếp hàng loạt khẩu súng khác. Hiện bản nào cũng có lò chế súng. Trẻ em 13 tuổi đã biết làm súng. Thường xuyên có 2.000 khẩu súng săn ẩn náu trong 198 bản của huyện.

VŨ TOÀN

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Heo chết từ lò mổ tới nhà hàng

Lật cuốn sổ bán hàng, bà Ngân bảo: Nhà hàng AH (quận 5) hôm nay lấy 40 con, hôm qua lấy 50 con. Còn ĐPH (quận 1) vào mùa một lần lấy 200 con là bình thường.

Bỏ tiền khủng săn thần sa, rước họa vào nhà

Nghe theo lời "thầy" phán, nhiều người sẵn sàng bỏ ra cả chục triệu đồng để mua thần sa về làm lễ, chôn dưới móng nhà với hy vọng sẽ "kéo" được tài lộc. Tuy nhiên, sau một thời gian, tốn tiền mà tài lộc đâu chẳng thấy, họ mới biết mình dại.

Hớt tóc kích dục, đi "tua" tới Z trong rẫy cà phê

Khách vừa vào quán, nhân viên vội đóng cửa nói:"Dụng cụ hớt tóc hư rồi, vào trong em làm thư giãn 100 ngàn/lần. Nếu đi "tua" tới Z luôn, thêm 50 ngàn nữa, đảm bảo phê liền".

Mua bán cả giấy tờ tùy thân

Chứng minh nhân dân (CMND), cà vẹt, bằng lái xe... đủ loại giấy tờ tùy thân đang được mua bán công khai. Đã xảy ra nhiều vụ sử dụng giấy tờ của người khác để trộm cắp, lừa đảo.

Nước mắt cổ vật: Thế giới thiêng liêng mà bịp bợm

Bước vào thế giới đồ cổ, không ai không ít nhất một lần mua nhầm đồ giả. Khi thật, giả lẫn lộn, tình bạn giữa các tay buôn đồ cổ nhiều khi bị đánh đổi bằng những trò lừa lọc, chia chác kim tiền

Nhận xét tin Trong lò súng của người Mông

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trong lò súng của người Mông bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trong lo sung cua nguoi Mong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trong lò súng của người Mông ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

gun in the oven of Mongolia
Muong Long, Nghe An, Tien Pepper, Ky Son district, shop, Mongolia, the gun, the people, the gun, the Stork, police, employment, institutional, furnace

Handicraft - In white coal dust flying up, the workers immediately stop processing gun hand hammer, anvil hands, hand drill to see strangers. When customers know I'm going to buy a gun, not the police, guns in the processing furnace Money Text (Ky Son district, Nghe An) started to fire red. In fact ...

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.