vietbao

Trở lại miền quê “Cái đêm hôm ấy... đêm gì?”

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tro lai mien que Cai dem hom ay dem gi
Những đứa trẻ làng bên sông Chu - Ảnh: L.Đ.D.
Bút ký “Cái đêm hôm ấy... đêm gì?” của Phùng Gia Lộc đăng trên báo Văn Nghệ cách nay ngót nghét 20 năm. Đó là câu chuyện truy nộp thuế nông nghiệp ở một làng nhỏ ven sông Chu, xã Phú Yên (Thọ Xuân, Thanh Hóa) trong một đêm mưa rét mùa đông.

>> Cái đêm hôm ấy... đêm gì?


>> Đọc “Đêm trước”, nhớ Phùng Gia Lộc

Hơn 20 năm sau khi xảy ra câu chuyện buồn thương “nửa đêm thuế thúc trống dồn...” ấy, chúng tôi trở lại làng quê của nhà văn Phùng Gia Lộc và đã thấy những đổi thay từ cánh đồng, bữa cơm của nông dân đất Thanh Hóa bây giờ dù Phùng Gia Lộc đã ra đi từ lâu!

“Đêm trước của đổi mới”

Từ Thanh Hóa, theo tuyến đường ngược qua Đông Sơn, Triệu Sơn… chúng tôi lại về bến đò bên sông Chu. Những người khách chờ đò sang sông nghe chúng tôi hỏi đường về nhà của Phùng Gia Lộc đều rất nhiệt tình chỉ đường.

Con sông Chu duềnh sóng ngầu đục phù sa. Nhìn chuyến đò sang sông chở đến năm xe máy và ba xe đạp, tôi thầm nghĩ hình ảnh này đã nói lên phần nào đời sống kinh tế của dân trong vùng.

Tìm vào trụ sở UBND xã, không có ai trực, hỏi tên ông bí thư xã, cô gái làm ở ủy ban xã bảo tên ông bí thư là Trịnh Doãn Được. Tôi hỏi lại: “Có phải vợ ông Được tên Hoa không?”. Cô gái tròn mắt nhìn chúng tôi như muốn hỏi: “Sao lại biết rõ ràng như vậy?”.

Thì có gì đâu, trong bút ký của mình, nhân vật đầu tiên xuất hiện lúc nhập nhoạng tối tìm tới nhà Phùng Gia Lộc mua rau cải và ngan, gà về để “phục vụ” các đội viên đội “thu sản”chính là chị Hoa …

“Có tiếng ai hỏi mua rau cải nhà tôi. Cô Hoa vợ chú Được. Chồng cô ấy là đội trưởng sản xuất cũ, nay vừa được rút lên làm trưởng ban định mức rồi phó chủ nhiệm… Vì có chồng ở ban quản trị, cô ấy cũng là loại biết nhiều chuyện bí mật nội bộ.

Hoa thì thò cho vợ tôi biết đêm nay là đêm đồng khởi thu sản, tổng vét cả xã…” (trích “Cái đêm hôm ấy đêm gì…”). Vậy là sau bao nhiêu năm công tác, từ thuở ấy đến nay ông Được đã giữ cương vị bí thư đảng ủy xã. Chúng tôi hỏi đường sang nhà của nhà văn Phùng Gia Lộc.

Ngôi nhà vắng tanh. Giữa nhà là chiếc tủ nhỏ với bàn thờ nhà văn, một bức chân dung khắc bằng đá treo trên tường phía trên bát nhang. Ngôi nhà ấy trong “cái đêm hôm ấy ...” ngập đầy tiếng khóc của ba đứa con, một người vợ héo hon và bà mẹ già đau yếu…

Phùng Gia Lộc vốn là một giáo viên dạy văn nhưng rất tài hoa. Nhiều người dân trong vùng vẫn nhớ những vở kịch của huyện Thọ Xuân trong những hội diễn quần chúng đều do ông viết. Tuy là anh giáo làng nhưng ông là hội viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Thanh Hóa.

Và dù ông đã được nhiều người biết đến bởi nhiều tác phẩm khác nhưng chính bút ký “Cái đêm hôm ấy đêm gì...” đã khiến tên Phùng Gia Lộc được biết đến nhiều hơn, và hơn cả giá trị văn chương, tất cả sự thật nhà văn viết ra trong bút ký ấy chính là sự dũng cảm của một người cầm bút, dù sau đó ông chuốc lấy vô vàn hệ lụy.

Hỏi hàng xóm chung quanh, mới hay người con đầu của nhà văn, Phùng Gia Học sau này vào đại học rồi đi sang Nga, Đức gì đấy... nay đang sống ở TP.HCM. Phùng Gia Thức, người con thứ nay công tác ở Ngân hàng huyện Lang Chánh (Thanh Hóa).

Đứa con út, Phùng Gia Văn dạo ấy chưa đầy một tuổi nay cũng đang học đại học. Ngôi nhà lụp xụp khi xưa đã thay bằng một ngôi nhà xây khang trang, với nhiều nhà dân ở xứ này thế cũng đã gọi là sang. Bà mẹ vào thăm mấy người con ở TP.HCM, không có ai ở nhà.

Rốt cuộc chúng tôi cũng hỏi ra ông Được, bí thư, đang ở nhà ông Phùng Gia Khính. Ông Khính cũng là chỗ họ hàng với nhà văn Phùng Gia Lộc. Thật may, rất nhiều nhân vật trong bút ký “Cái đêm hôm ấy đêm gì...” đang ngồi ở nhà ông Khính.

Ông Khính được nhắc đến trong cái đêm hôm ấy bởi ông là một trong số những nông dân nợ thuế, bị tịch thu tài sản để thế vào số thóc thiếu.

Vừa nhắc đến cái chuyện “nửa đêm thuế thúc trống dồn”, ông Được bảo: “Dạo ấy tôi là phó chủ nhiệm mà, cứ chỉ thị trên về thế nào chúng tôi dưới này cứ vậy chấp hành, không thể khác được”.

Cái chuyện thu thuế ấy không chỉ diễn ra trong thời điểm Phùng Gia Lộc viết mà còn dây dưa thêm về sau này mấy năm nữa. Câu chuyện ấy cũng không riêng xã Phú Yên mà của rất nhiều xã ở ven dòng sông Chu...

Tươi rồi, gương mặt làng quê...

Tro lai mien que Cai dem hom ay dem gi

Đường thôn trước ngõ nhà của nhà văn Phùng Gia Lộc Ảnh: L.Đ.D.

Ngay trước ngõ ngôi nhà của nhà văn Phùng Gia Lộc, lối đi chạy từ bờ đê sông Chu vào làng đã mọc lên nhiều ngôi nhà lầu khang trang. Những ngõ thôn, ngõ xóm đều đã được đổ bêtông.

Ông Được bảo: xã Phú Yên với hơn 1.100 hộ, 5.000 dân, hầu như tất cả đều có nhà ngói, 95% số hộ có tivi, radio, nhưng hộ nghèo vẫn chiếm 14%. Tuy nhiên so với những gieo neo của 20 năm trước thì còn hơn chuyện trong mơ.

Anh Trịnh Đình Chấn - từng là phó chủ tịch xã, nay là trưởng công an xã, vào cái đận “cái đêm hôm ấy...” là thôn trưởng thôn 9 của xã Phú Yên - bảo dạo ấy cả xã có 350ha lúa mà phải nộp thuế đến 450 tấn, mỗi sào nộp gần tạ rưỡi thóc, năng suất lại thấp, không nhà nào không nợ thuế với HTX .

Bây giờ cũng sào lúa ấy, thuế nông nghiệp đã được miễn, chỉ nộp 5,5kg là chi phí dịch vụ, bảo vệ cộng với 17kg thóc thủy lợi phí, như vậy một sào còn 22kg.

Làng này xưa gọi là làng Láng, dân gian có câu: “Làng Láng sáng hơn đèn” bởi dân vùng này giỏi làm ăn kinh tế bao giờ cũng khá giả, thế mà đã có những ngày tháng gieo neo đến vậy!

Khi chạy xe máy từ thành phố Thanh Hóa lên, đi qua rất nhiều làng quê miệt Đông Sơn, Triệu Sơn, Thọ Xuân chúng tôi đã gặp những cánh đồng mênh mông bát ngát xanh, những ngôi làng đã mang một sinh khí khác không riêng gì xã Phú Yên.

Hệ thống kênh mương cho đồng ruộng Phú Yên đã được kiên cố hóa. Ngôi trường cho con em học được xây từ 1 tỉ đồng tiền đóng góp của dân, 12km đường liên thôn đổ bêtông cũng là dân góp vào, tự nguyện góp chứ không thể “thuế thúc trống dồn” như xưa bởi những gì người dân làm họ biết là làm cho chính cuộc sống mỗi ngày của họ.

Nhà văn hóa, khu vực trung tâm xã, nằm thoáng đãng bên này đê. Nhiều hộ dân ở làng nhưng giàu “bạc tỉ” nhờ buôn bán chè Thái, thuốc lào làm tổng đại lý cho cả vùng.

Trên bờ đê sông Chu lộng gió, đang kỳ nghỉ hè nhưng nhìn đứa trẻ vừa đi tập trung ở trường về, gương mặt rạng rỡ, tôi cứ chạnh nhớ hình ảnh mấy bố con nhà văn Phùng Gia Lộc trong cái đêm hôm ấy bíu ríu vào nhau bên ổ rơm giữa nền nhà lạnh giá.

Cả mấy đứa con ôm chân mấy đội viên thu thuế gào khóc xin để số lúa lại để “làm cỗ cúng ma cho bà cháu”... Chuyện đói nghèo đã qua, nhớ lại vẫn nghe cay khóe mắt! Cuộc sống đã tươi đẹp hơn, trong đó có phần đóng góp từ “tiếng kêu” của một anh giáo làng viết văn Phùng Gia Lộc.

LÊ ĐỨC DỤC - HÀ ĐỒNG

Việt Báo
Comment :Trở lại miền quê “Cái đêm hôm ấy... đêm gì?”
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trở lại miền quê “Cái đêm hôm ấy... đêm gì?” bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tro lai mien que Cai dem hom ay dem gi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trở lại miền quê “Cái đêm hôm ấy... đêm gì?” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Return to the countryside "What the night ... What night? "| Feng Gia Loc, Phu Yen, Thanh Hoa, Tho Xuan, Van Nghe, agricultural tax, in one night, night, writer, Song Chu, us, his memoirs, homes, communes, villages
Pen Register "What the night ... What night? "by Gia Loc Phung Van Nghe published on 20 years ago stuffy restraints. It is the story retrospectively pay the agricultural tax in a small village along the river Chu, Phu Yen (Tho Xuan, Thanh Hoa) in a cold rainy winter night ..
Bác sỹ bệnh viện “móc nối” với phòng nội soi tư đưa bệnh nhân ra ngoài?
Bác sỹ bệnh viện “móc nối” với phòng nội soi tư đưa bệnh nhân ra ngoài?

Lấy lý do bệnh nhân nội soi quá đông, bác sỹ của bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) đã hướng dẫn bệnh nhân ra phòng nội soi tư nằm gần bệnh viện để khám cho… tiện.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ