Trái tim người sống

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Trai tim nguoi song
Buổi tọa đàm
Cuộc tọa đàm của gần 40 nhà khoa học, quản lý, nhân chứng... về nạn đói năm 1945 do báo TS và Hội Khoa học lịch sử tổ chức với những công trình, những tiếng nói và cả những giọt nước mắt... đã cho thấy hai triệu vong hồn của chúng ta không cô quạnh trong tâm khảm Việt...

Đài tưởng niệm trong tâm khảm Việt

Giáo sư Vũ Khiêu mở đầu cuộc tọa đàm bằng giọng đọc thống thiết, nghẹn ngào bài văn tế những nạn nhân chết đói:

...Có kẻ tìm bãi cỏ nằm xiêu
Có người đến bên cây ngã vật
Có khi ngõ vắng gieo mình
Có lúc vườn sau thở hắt
Có những quán hàng bao xác lạnh bỏ ruồi bâu bọ khoét chửa ai khiêng
Có nhiều nơi một nắm xương khô từng nắng dãi mưa dầu không kẻ nhặt.
Mỗi người manh chiếu bó bó chôn chôn
Từng đống trên xe chồng chồng chất chất.
Ôi nói ra những toát mồ hôi
Mà nghĩ lại thêm tràn nước mắt!

Ông nói: “Tôi là một nhân chứng sống trong thời điểm đó... Khi viết những dòng này, tôi như thấy muốn oan hồn gào réo bên tai, chập chờn dưới cửa. Thê thảm vô cùng! Nay chúng ta có thể tổ chức mittinh, chào mừng, kỷ niệm... từ Nam chí Bắc, từ xuân sang đông thì chúng ta càng không thể quên ngày tháng đen tối ấy của dân tộc”.

Giáo sư Văn Tạo - nguyên viện trưởng Viện Sử học, người chủ trì công trình nghiên cứu sâu sắc nhất về sự kiện này - nói: “Tôi sinh ra từ một xóm nhỏ có tới hơn nửa số người chết đói. Lớn lên, tôi trở thành nhà sử học. Tôi muốn lịch sử phải công minh. Tôi muốn đồng bào, người thân của tôi được chia sẻ. Dù sự thật và sự chia sẻ ấy mãi mãi vô hình đối với người đã khuất. Chúng tôi tìm đến sự thật không phải vì thù hận hay đòi hỏi đền bù mà đó là vì hương hồn người chết, tình cảm với giống nòi và vì hòa bình, phát triển của nhân loại".

Giáo sư Phan Huy Lê, chủ tịch Hội Khoa học lịch sử VN, nói: “Trên đường thỉnh thoảng chúng ta vẫn thấy những gò, đống gạch đá xếp gọn có cắm vài nén hương hay mảnh gỗ làm bàn thờ. Đó là những nấm mồ tượng trưng để tưởng nhớ, cúng tế người chết vì tai nạn giao thông. Quang Trung xưa đánh quân Thanh xâm lược xong còn lập đàn, xướng văn tế cho những vong hồn chết trận... Đó là nhân bản tâm linh Việt. Nên 2 triệu nạn nhân chết đói là điều không bao giờ được phai nhạt trong tiềm thức dân tộc”.

Giáo sư Phong Lê, nguyên viện trưởng Viện Văn học, xúc động mạnh, nói lạc giọng: “Tại sao đến tận hôm nay chúng ta mới nói về nạn đói. Có phải khi biết no rồi ta mới nhớ đến cha ông mình chết đói không?”.

Cả hội trường nín lặng... Hồi lâu sau, ông Huỳnh Sơn Phước, phó tổng biên tập báo TS, nói: “Dù hôm nay chúng ta mới bàn về đền thờ và ngày giỗ cho đồng bào, nhưng từ khi báo TS đề cập chuyện này, trong lòng bạn đọc đã có một đài tưởng niệm những vong hồn nạn đói năm 1945”.

Một đền thờ theo truyền thống Việt

Một trong những nội dung chính của buổi tọa đàm là chúng ta sẽ xây dựng khu tưởng niệm nạn đói ở đâu, theo hình thức nào và hoạt động lễ thức ra sao.

Giáo sư Văn Tạo đề nghị xây công trình tưởng niệm ở Hà Nội. Cụ thể là phường Giáp Bát (quận Hai Bà Trưng), nơi từng là trại tế bần với 30- 40 người chết đói mỗi ngày và hàng trăm người cũng phải vùi xương dưới hố chôn tập thể nơi này.

Công trình này xây ở Hà Nội vì đây là bộ mặt quốc gia lại nằm trên đường xuyên Việt, xuyên Á. Người Việt khắp nơi cũng như khách quốc tế có thể dễ đến viếng và cảm nhận. Các tỉnh cũng có thể xây khu tưởng niệm cho riêng mình...

Hầu hết ý kiến các đại biểu đều tán thành quan điểm này. Một số người đưa ra sự lựa chọn thứ hai là xây công trình đó ở Thái Bình. Ông Nguyễn Quang Ân - cán bộ nghiên cứu của Viện Sử học, người trực tiếp thực hiện công trình khoa học về nạn đói - nói: ngoài công trình ở Hà Nội mang tính quốc gia, nếu các tỉnh Thái Bình, Hải Phòng, Nam Định (những nơi nhiều nạn nhân) có thể xây thì cũng rất nên.

Ngoài các giáo sư, nhà nghiên cứu trong và ngoài ngành sử học, cuộc tọa đàm còn có lãnh đạo, đại diện các ngành: tư tưởng, văn hóa - ngoại giao; các địa phương: Hà Nội, Thái Bình, Hải Phòng… tham dự.

Xây công trình gì, đền thờ, nhà tưởng niệm, hay đài tưởng niệm và xây ra sao... là phần thu hút nhiều ý kiến nhất. Nhà nghiên cứu kinh tế Đặng Phong khẳng định thẳng thắn là không nên xây đài tưởng niệm.

Lý do: từ Nam đến Bắc có rất nhiều đài tưởng niệm với nhiều tầm cỡ, qui mô nhưng gần như chưa một công trình nào được nhân dân và giới chuyên môn đánh giá cao.

Ta nên xây theo hình thức: một bức phù điêu lớn đắp hình tượng biểu thị sự đau đớn, tính khủng khiếp của nạn đói. Mặt tiền công trình có thể là một miếu thờ. Đồng quan điểm này, giáo sư Phan Huy Lê nói: theo tâm lý truyền thống của dân ta thì miếu thờ nghiêm kính hơn là tượng đài.

Ông Nguyễn Quang Ân nêu quan điểm: lịch sử nước ta có nhiều nạn đói khủng khiếp. Thời phong kiến cũng từng có hàng triệu người chết đói trong một năm. Sau năm 1945 chúng ta vẫn còn gia đình chết đói không còn ai.

Mặt khác, để tránh sự hiểu lầm, ảnh hưởng tiêu cực đến ngoại giao, chúng ta nên xây công trình tưởng niệm cho tất cả những nạn nhân là người Việt chết đói trong lịch sử dân tộc và không xoáy sâu vào trách nhiệm ai gây ra thảm họa này, tuy nhiên lấy chủ đề chính là nạn nhân năm 1945.

Một trong những thông điệp của công trình tưởng niệm là chuyển tải đến các vị lãnh đạo chính quyền các cấp rằng: lịch sử đã từng đau thương vì nạn đói. Chúng ta phải làm sao để không bao giờ người Việt chết đói nữa.

Về kinh phí xây dựng, các ý kiến chung là nên xã hội hóa để tăng thêm ý nghĩa tưởng niệm. Cụ thể là phát động các phong trào đóng góp tự nguyện trong và ngoài nước tham gia.

Một ngày giỗ của người dân lúa nước

Cuộc tọa đàm muốn tìm đến một ngày giỗ trong năm dành cho các nạn nhân. Giáo sư Văn Tạo cho rằng: ngày được chọn phải sau Tết Ất Dậu và trước Cách mạng Tháng Tám. Theo ông, có thể là ngày 12-3 vì đó là ngày Đảng có chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”.

Đây cũng là văn bản chính thức mở màn phong trào phá kho thóc Nhật, tuyên chiến với nạn đói, khởi đầu công tác cứu đói. Nhà nghiên cứu Đặng Phong cho rằng ngày Bác Hồ phát động tuần lễ cứu đói là tốt nhất vì sau khi có cách mạng thì cứu đói không chỉ mang tính thụ động là “nhường cơm sẻ áo” mà còn có tính chủ động, lâu dài bằng phát triển nông nghiệp, tăng gia sản xuất “tấc đất tấc vàng”...

Giáo sư Phan Huy Lê có ý khác: nên chọn ngày nằm trong chu kỳ sản xuất sinh hoạt của văn minh lúa nước. Những ngày đói của nhà nông là ngày giáp hạt. Dân gian gọi là ngày 8 tháng 3 (âm lịch). Giáo sư Phong Lê muốn chọn ngày trong tháng thanh minh vì dân ta có tục lệ tảo mộ và tưởng nhớ người đã khuất.

Một số ý kiến khác chọn ngày rằm tháng bảy âm lịch là ngày xá tội vong nhân. Tóm gọn các ý kiến chung: chọn ngày tưởng niệm căn cứ theo truyền thống dân tộc chứ không theo mốc lịch sử cách mạng hay lịch sử ngành, hội nào đó.

Bàn về lễ thức tưởng niệm, ông Đặng Văn Bài, cục trưởng Cục Di sản văn hóa - Bộ VHTT, nói: “Chắc chắn chúng ta xây nên những công trình, đặt ra những lễ thức, bộ máy... không phải chỉ để sử dụng một lần duy nhất trong năm rồi để đó. Tốt nhất ta nghiên cứu để sự tưởng niệm này gắn liền với các hoạt động văn hóa hiện đại.

Ví dụ gần khu du lịch, công viên... để vừa có ý nghĩa thiết thực, ý nghĩa giáo dục và cũng có thể phát huy tinh thần tương ái ở đây qua hình thức quyên góp nào đó”. Giáo sư Phong Lê nói: “Ngoài các nghi lễ cộng đồng, chúng ta có thể tự nguyện nhịn đói một bữa trong ngày tưởng niệm để phần nào thấu hiểu nghĩa thực của khổ nạn đó”.

Các đại biểu đồng tình việc quyết định chọn ngày, địa điểm, hình thức tưởng niệm sẽ được thực hiện đúng các qui trình, thủ tục hiện hành. Xã hội hóa nhưng dưới sự quản lý, điều hành của chính quyền sở tại (nơi xây công trình tưởng niệm).

Bà Nguyễn Thị Hồng Hà, chánh văn phòng UBND TP Hà Nội, phát biểu: “Trước cuộc tọa đàm này, hằng năm thành phố vẫn tưởng nhớ và “chăm sóc” các vong hồn xấu số đó bằng các lễ thức trang trọng của quận Hai Bà Trưng nhân mỗi dịp thanh minh. Thành phố sẽ có những hoạt động tích cực nhất góp phần vun đắp cho ý tưởng của cuộc tọa đàm cũng như của tất cả những người VN về những nạn nhân đó trở thành hiện thực”.

Giáo sư Vũ Khiêu trước khi rời phòng họp đã ôm chặt ông Huỳnh Sơn Phước, phó tổng biên tập báo TS, nói: “ Cảm ơn báo TS, những người trẻ đã thắp lại ngọn lửa tưởng nhớ về người quá khứ!”.

QUANG THIỆN (Ghi từ cuộc tọa đàm về nạn đói Ất Dậu - 1945)

Việt Báo
Xem tiếp chủ đề: Nạn đói năm 1945
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Premier League và La Liga - bên rất tồi, bên quá tốt

Người Anh sẽ tiếp tục sống trong hư ảo về một giải đấu hấp dẫn nhất còn Tây Ban Nha tiếp tục công việc thống trị châu Âu. Sự thật là Premier League hoàn toàn thua kém La Liga.

Nhận xét tin Trái tim người sống

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trái tim người sống bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trai tim nguoi song ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trái tim người sống ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự.

Heart of Life
Hanoi, The Faculty, Pacific, Phan Huy Le, Van Tao, Phong Le, Famine, 1945, Science history, seminars, memorials, scientists, research works, we, teachers, construction

The talk of nearly 40 scientists, managers, witnesses ... famine in 1945 by Dr. and Science report history for its organization, the voice and the tears ... showed that two million of our souls not feel lonely ...

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h2705 Tu choi loi moi di choi bi danh rot rang
    Thời sự 24h(27/05): Từ chối lời mời đi chơi bị đánh rớt răng

    Cả gia đình nhập viện vì quá kích động sau khi ăn rau lạ; "Ngọc ếch" đến "cát lợn": Thực hư những vật thể lạ giá hàng tỉ đồng; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Công bố kết quả điều tra vụ xe khách cháy 13 người chết; Mại dâm Đồ Sơn và luật ngầm nhốt chân dài sống trong lầm lũi

  • Thoi su 24h2605 Nhung an mang rung ron trong con mong du
    Thời sự 24h(26/05): Những án mạng rùng rợn trong cơn mộng du

    Cháu gái ngã xuống hồ đang xả nước, ông tử nạn khi lao theo cứu cháu; Uẩn khúc khám bệnh nhận quà khuyến mãi ở phòng khám tư nhân; Mảnh giấy sót lộ tẩy chiêu đóng giả người thân đoạt tiền người già; Giảm hóa đơn nước tiền triệu cho dân: Tình thương ngành nước

  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Su kien quoc te noi bat 225285
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/5-28/5)

    Những hoạt động cũng như các tuyên bố của Tổng thống Obama tại Việt Nam là thông tin nổi bật nhất trên các mặt báo trong tuần vừa qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2205 28052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 22/05 - 28/05/2016

    Tai nạn giao thông kinh hoàng ở Bình Thuận; Hà Nội mưa lớn, nhiều tuyến phố biến thành sông; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Hình ảnh ấn tượng tại lễ đón chính thức Tổng thống Mỹ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2205 2805
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/05 - 28/05)

    Giết người vì tưởng hiếp dâm; Vụ cướp bánh mỳ bị truy tố; Gia đình Minh Béo không phải trả tiền bảo lãnh 100.000 USD; Vụ trộm ô tô vàng chấn động Hà Nội; Dã tâm 'chiều chồng' lúc nửa đêm của người đàn bà ngoại tình; Giả hotgirl khoe thân qua mạng, lừa tiền người háo sắc;....là những tin đáng chú ý.

  • Toan canh kinh te tuan 2205 28052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (22/05- 28/05/2016)

    Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ mang lại hiệu ứng lâu dài cho DN Việt; CPI tháng 5 tăng 0,54%, cao nhất trong 5 năm qua; Chính thức mở lại cho vay ngoại tệ từ 1/6; dự án sống lay lắt vì nhà thầu Trung Quốc chậm tiến độ;Tổng số tiền nợ thuế cả nước đã lên ngưỡng 76.000 tỷ đồng... Cùng với đó là những thông tin tài chính- ngân hàng,

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.