Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep
Xuống bản mới Dọi 2 từ ngày 5-1-2004 nhưng đến nay cả tám lao động nhà ông Lường Văn Long (nhà số 2) vẫn chỉ ngồi chơi xơi nước, không việc làm, không thu nhập
Giữa giờ sáng một ngày đầu tháng năm, chúng tôi vào bản Dọi. Cả bản gần như nhà nào cũng mở cửa.

Nhà số 2 của ông Lường Văn Long có tám người, quá nửa đến tuổi lao động. Đàn ông ngồi quanh ấm nước lá cùng cái điếu cày cũ kỹ. Đàn bà, trẻ con loanh quanh dưới bếp, sau nhà.

Ông Long bảo: “Có việc gì làm đâu, nhận 1.000m vuông chè nhưng khi được giao thì 70% đã chết. Số còn sống cằn cỗi không bõ chăm. Đất hoang nhưng không được trồng cây khác vì cán bộ nói đây là đất chỉ được trồng chè”.

Chát đắng cây chè

Theo dự án, bản Dọi có 49 hộ thì 26 hộ được nhận 18,6ha chè. Ban quản lý dự án (BQLDA) cho biết: nay dân mới chỉ được giao đất trồng chè chứ chưa được giao cây chè. Lý do, chè chết quá nhiều.

Trưởng bản Dọi, anh Tòng Văn Bình, đưa chúng tôi ra vạt đồi mà trong qui hoạch sẽ là cánh đồng chè bát ngát. Nhưng trước mắt chúng tôi là nham nhở những mảng xám của đất đồi, lác đác màu xanh của vài khoảnh chè cằn cỗi.

Ông Hà Ngọc Quý, chủ tịch UBND xã Tân Lập, nói: tỉ lệ cây sống chỉ đạt khoảng 30% nên không thể giao cho dân.

Theo quyết định của UBND tỉnh Sơn La, các hộ tái định cư (TĐC) Tân Lập sẽ được đầu tư gần 8 tỉ đồng trồng chè. Nhà nước lo giống, phân, công chăm sóc, kỹ thuật và giao chè cho từng hộ.

Việc trồng chè được BQLDA thuê Công ty TNHH Cát Thịnh và Nông trường Cờ Đỏ (huyện Mộc Châu) đảm nhận. BQLDA báo cáo: nông trường nhận trồng 28ha nhưng thực trồng 20ha và chỉ được nghiệm thu 14ha. 124ha do Công ty Cát Thịnh trồng. Tháng 9-2002 công ty này trồng cây chè đầu tiên và đến khi dân chuẩn bị đến ở (cuối năm 2003) thì chè đã chết 70%.

Nguyên nhân chè chết, theo ông Vũ Ngọc Ninh, phó BQLDA, là do hạn hán. Bị hạn vì trồng muộn thời vụ. Chè trồng chính vụ là tháng 6-7 nhưng Cát Thịnh trồng tháng 9-2002.

Muộn thời vụ vì Công ty Cát Thịnh không chủ động lực lượng sản xuất mà toàn thuê dân sở tại. Tuy nhiên khi chè vào vụ thì công ty không thuê được lao động vì dân cũng vào vụ mận, ngô, dong.

Cũng theo ông Ninh, lý do nữa là công ty nợ tiền nhân công không trả nên họ làm thiếu trách nhiệm, bỏ mặc chè chết.

Ông Quý kể: dịp tết năm 2004, Cát Thịnh chậm trả công lao động nên thay vì đem phân bón chè, người ta đổ thành đống ngay tại đồi chè bản Dọi mặc mưa nắng. Báo Sơn La (ngày 26-3-2004) đã chụp ảnh, đưa tin này song tình hình không thay đổi.

Để khắc phục, theo ông Ninh, Công ty Cát Thịnh phải cho người trồng dặm. Tuy nhiên, ông Ninh nói hiện người của Cát Thịnh đã về Hà Nội hết, cán bộ BQLDA gọi điện thì họ dập máy. Chè tiếp tục thất thu, lỡ thời vụ của dân chưa biết ai sẽ gánh trách nhiệm.

Cỏ chết ngoài đồng - bò về trên giấy

Theo dự án TĐC, song song với cây chè, đồi đất Tân Lập sẽ có 35ha đất trồng cỏ voi để nuôi bò sữa. Cũng như hình thức trồng chè: Nhà nước lo giống, kỹ thuật, phân bón và trực tiếp trồng, sau đó sẽ giao cho dân. Tổng đầu tư hết 396 triệu đồng. Công việc này BQLDA thuê Công ty đầu tư và thương mại Vạn Xuân (thuộc Tổng đội TNXP của T.Ư Đoàn).

Ông Trịnh Văn Tháo, cán bộ chịu trách nhiệm coi sóc cỏ của Vạn Xuân, cho biết cỏ bắt đầu trồng từ quí 4-2002 hiện đã trồng được 29ha. Diện tích còn lại chưa có “lệnh” trồng tiếp. Nơi gọi là đồng cỏ bản Dọi với diện tích 14ha chúng tôi chỉ thấy xác xơ những khoảng cỏ chết do bị giẫm đạp, bị đốt trơ trụi, do trâu bò phá.

Ông Tháo nói: cỏ trồng xong từ cuối năm ngoái, đầu tư 9,5 triệu đồng/ha nhưng do không có bò, không được nghiệm thu. Lực lượng chăm sóc, coi giữ mỏng nên chất lượng chỉ thế này.

Dù vậy, báo cáo số 06/BC- SĐ của BCTSĐ ngày 2-2-2004 vẫn nêu: “Đã trồng được 35/35ha đồng cỏ và chia cho các hộ nhận bò chăm sóc, đảm bảo diện tích nếu thâm canh tốt sẽ đáp ứng đủ thức ăn cho bò”. Một người dân ở đây nói đùa: “Lượng cỏ này tôi ăn mấy bữa hết, sao đủ nuôi bò”.

Người TĐC Tân Lập nói: không có cỏ thì trách người trồng, nhưng dẫu có cỏ thì cũng chẳng biết dùng vào việc gì vì bò cũng không có.

Theo dự án TĐC Tân Lập, sẽ có 50 hộ được nhận 200 con bò sữa ngoại nhập. Mọi khâu Nhà nước lo, người dân chỉ việc nuôi và lấy sữa. Bình quân mỗi hộ sẽ nhận bốn con bò kèm 4.000m2 cỏ.

Tháng 5-2004 chúng tôi có mặt tại nhà anh Lò Văn Hặc, số 26 bản Dọi, tức là sau ngày anh chuyển đến đây gần năm tháng, chuồng bò nhà anh vẫn trống không, cỏ dại mọc đầy nền đất bên những đống củi khô.

Chìa chứng chỉ “Đào tạo kỹ thuật chăn nuôi bò sữa” màu xanh, ép plastic do Công ty Giống bò sữa Mộc Châu cấp (ngày 14-5-2003), anh nói: học xong lâu rồi nhưng giờ vẫn không có bò. Hiện cả nhà anh vẫn “ngồi chơi xơi nước” ngóng... bò.

Rất nhiều hộ dân nuôi bò của bản Dọi cũng chung tình cảnh gia đình anh Lò Văn Hặc. BQLDA cho biết Công ty Novico được ký hợp đồng cung cấp toàn bộ số bò cho Tân Lập. Tuy nhiên đến tháng 6-2003 công ty này chỉ giao được 84 con cho hai bản Nà Tân và Hoa thì thông báo không thể có bò nữa. Lý do: nguồn bò đã hết.

Sau đó Novico nhập 500 con bò về Bình Định, cán bộ ban vào tận nơi nhưng không chọn được con nào đủ tiêu chuẩn nên về tay không. Đến nay, theo ông Ninh, chưa có phương án nào khả thi để khắc phục tình trạng này.

Chúng tôi rời căn nhà cuối cùng ở khu TĐC Tân Lập là nhà số 27 bản Dọi đúng 11g trưa, thời điểm các gia đình người Thái đều đỏ lửa chuẩn bị bữa cơm trưa. Ánh mắt Chung, người đàn ông trụ cột gia đình ấy, bỗng trở nên bối rối, ngượng ngập đến nao lòng. Anh không còn hạt gạo nào để mời khách.

Chung chạy ra bản Dọi (cũ) của dân sở tại, vào đại lý nhà chị Tươi mua chịu thêm một bì gạo nữa. Chị Tươi cằn nhằn hồi lâu rồi cũng cho anh nợ. Giở sổ nợ chị nói: “100% các hộ gia đình TĐC ở bản Dọi đều ra đây “cắm quán” (mua chịu). Họ nợ nhà tôi nhiều tháng nay rồi. Tổng số tiền đã trên 30 triệu đồng. Mấy lần tuyên bố khóa sổ nhưng nhìn bà con nơi xa đến thiếu quá lại phải cho nợ”.

Vợ chồng Chung đói thì vay chứ hai nguồn sống chính mà BQLDA định lo cho họ là chè và bò thì không thể trông vào mà trả được nợ.

NHÓM PV TS TẠI HÀ NỘI

_______________________________________________________

Bài trước: Những căn nhà không thể an cư

Việt Báo
Comment :Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Resettlement Son La Hydropower: Industry Ever optimistic?
Son La, Cat Thinh, Tan Lap, relocation company, we, the communication industry, hydropower, labor, investment and growing, the, house, shed, grass
Between the early morning one day in May , we have to partner. Almost all of which also open the door ..
  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.