Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?

Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep
Xuống bản mới Dọi 2 từ ngày 5-1-2004 nhưng đến nay cả tám lao động nhà ông Lường Văn Long (nhà số 2) vẫn chỉ ngồi chơi xơi nước, không việc làm, không thu nhập
Giữa giờ sáng một ngày đầu tháng năm, chúng tôi vào bản Dọi. Cả bản gần như nhà nào cũng mở cửa.

Nhà số 2 của ông Lường Văn Long có tám người, quá nửa đến tuổi lao động. Đàn ông ngồi quanh ấm nước lá cùng cái điếu cày cũ kỹ. Đàn bà, trẻ con loanh quanh dưới bếp, sau nhà.

Ông Long bảo: “Có việc gì làm đâu, nhận 1.000m vuông chè nhưng khi được giao thì 70% đã chết. Số còn sống cằn cỗi không bõ chăm. Đất hoang nhưng không được trồng cây khác vì cán bộ nói đây là đất chỉ được trồng chè”.

Chát đắng cây chè

Theo dự án, bản Dọi có 49 hộ thì 26 hộ được nhận 18,6ha chè. Ban quản lý dự án (BQLDA) cho biết: nay dân mới chỉ được giao đất trồng chè chứ chưa được giao cây chè. Lý do, chè chết quá nhiều.

Trưởng bản Dọi, anh Tòng Văn Bình, đưa chúng tôi ra vạt đồi mà trong qui hoạch sẽ là cánh đồng chè bát ngát. Nhưng trước mắt chúng tôi là nham nhở những mảng xám của đất đồi, lác đác màu xanh của vài khoảnh chè cằn cỗi.

Ông Hà Ngọc Quý, chủ tịch UBND xã Tân Lập, nói: tỉ lệ cây sống chỉ đạt khoảng 30% nên không thể giao cho dân.

Theo quyết định của UBND tỉnh Sơn La, các hộ tái định cư (TĐC) Tân Lập sẽ được đầu tư gần 8 tỉ đồng trồng chè. Nhà nước lo giống, phân, công chăm sóc, kỹ thuật và giao chè cho từng hộ.

Việc trồng chè được BQLDA thuê Công ty TNHH Cát Thịnh và Nông trường Cờ Đỏ (huyện Mộc Châu) đảm nhận. BQLDA báo cáo: nông trường nhận trồng 28ha nhưng thực trồng 20ha và chỉ được nghiệm thu 14ha. 124ha do Công ty Cát Thịnh trồng. Tháng 9-2002 công ty này trồng cây chè đầu tiên và đến khi dân chuẩn bị đến ở (cuối năm 2003) thì chè đã chết 70%.

Nguyên nhân chè chết, theo ông Vũ Ngọc Ninh, phó BQLDA, là do hạn hán. Bị hạn vì trồng muộn thời vụ. Chè trồng chính vụ là tháng 6-7 nhưng Cát Thịnh trồng tháng 9-2002.

Muộn thời vụ vì Công ty Cát Thịnh không chủ động lực lượng sản xuất mà toàn thuê dân sở tại. Tuy nhiên khi chè vào vụ thì công ty không thuê được lao động vì dân cũng vào vụ mận, ngô, dong.

Cũng theo ông Ninh, lý do nữa là công ty nợ tiền nhân công không trả nên họ làm thiếu trách nhiệm, bỏ mặc chè chết.

Ông Quý kể: dịp tết năm 2004, Cát Thịnh chậm trả công lao động nên thay vì đem phân bón chè, người ta đổ thành đống ngay tại đồi chè bản Dọi mặc mưa nắng. Báo Sơn La (ngày 26-3-2004) đã chụp ảnh, đưa tin này song tình hình không thay đổi.

Để khắc phục, theo ông Ninh, Công ty Cát Thịnh phải cho người trồng dặm. Tuy nhiên, ông Ninh nói hiện người của Cát Thịnh đã về Hà Nội hết, cán bộ BQLDA gọi điện thì họ dập máy. Chè tiếp tục thất thu, lỡ thời vụ của dân chưa biết ai sẽ gánh trách nhiệm.

Cỏ chết ngoài đồng - bò về trên giấy

Theo dự án TĐC, song song với cây chè, đồi đất Tân Lập sẽ có 35ha đất trồng cỏ voi để nuôi bò sữa. Cũng như hình thức trồng chè: Nhà nước lo giống, kỹ thuật, phân bón và trực tiếp trồng, sau đó sẽ giao cho dân. Tổng đầu tư hết 396 triệu đồng. Công việc này BQLDA thuê Công ty đầu tư và thương mại Vạn Xuân (thuộc Tổng đội TNXP của T.Ư Đoàn).

Ông Trịnh Văn Tháo, cán bộ chịu trách nhiệm coi sóc cỏ của Vạn Xuân, cho biết cỏ bắt đầu trồng từ quí 4-2002 hiện đã trồng được 29ha. Diện tích còn lại chưa có “lệnh” trồng tiếp. Nơi gọi là đồng cỏ bản Dọi với diện tích 14ha chúng tôi chỉ thấy xác xơ những khoảng cỏ chết do bị giẫm đạp, bị đốt trơ trụi, do trâu bò phá.

Ông Tháo nói: cỏ trồng xong từ cuối năm ngoái, đầu tư 9,5 triệu đồng/ha nhưng do không có bò, không được nghiệm thu. Lực lượng chăm sóc, coi giữ mỏng nên chất lượng chỉ thế này.

Dù vậy, báo cáo số 06/BC- SĐ của BCTSĐ ngày 2-2-2004 vẫn nêu: “Đã trồng được 35/35ha đồng cỏ và chia cho các hộ nhận bò chăm sóc, đảm bảo diện tích nếu thâm canh tốt sẽ đáp ứng đủ thức ăn cho bò”. Một người dân ở đây nói đùa: “Lượng cỏ này tôi ăn mấy bữa hết, sao đủ nuôi bò”.

Người TĐC Tân Lập nói: không có cỏ thì trách người trồng, nhưng dẫu có cỏ thì cũng chẳng biết dùng vào việc gì vì bò cũng không có.

Theo dự án TĐC Tân Lập, sẽ có 50 hộ được nhận 200 con bò sữa ngoại nhập. Mọi khâu Nhà nước lo, người dân chỉ việc nuôi và lấy sữa. Bình quân mỗi hộ sẽ nhận bốn con bò kèm 4.000m2 cỏ.

Tháng 5-2004 chúng tôi có mặt tại nhà anh Lò Văn Hặc, số 26 bản Dọi, tức là sau ngày anh chuyển đến đây gần năm tháng, chuồng bò nhà anh vẫn trống không, cỏ dại mọc đầy nền đất bên những đống củi khô.

Chìa chứng chỉ “Đào tạo kỹ thuật chăn nuôi bò sữa” màu xanh, ép plastic do Công ty Giống bò sữa Mộc Châu cấp (ngày 14-5-2003), anh nói: học xong lâu rồi nhưng giờ vẫn không có bò. Hiện cả nhà anh vẫn “ngồi chơi xơi nước” ngóng... bò.

Rất nhiều hộ dân nuôi bò của bản Dọi cũng chung tình cảnh gia đình anh Lò Văn Hặc. BQLDA cho biết Công ty Novico được ký hợp đồng cung cấp toàn bộ số bò cho Tân Lập. Tuy nhiên đến tháng 6-2003 công ty này chỉ giao được 84 con cho hai bản Nà Tân và Hoa thì thông báo không thể có bò nữa. Lý do: nguồn bò đã hết.

Sau đó Novico nhập 500 con bò về Bình Định, cán bộ ban vào tận nơi nhưng không chọn được con nào đủ tiêu chuẩn nên về tay không. Đến nay, theo ông Ninh, chưa có phương án nào khả thi để khắc phục tình trạng này.

Chúng tôi rời căn nhà cuối cùng ở khu TĐC Tân Lập là nhà số 27 bản Dọi đúng 11g trưa, thời điểm các gia đình người Thái đều đỏ lửa chuẩn bị bữa cơm trưa. Ánh mắt Chung, người đàn ông trụ cột gia đình ấy, bỗng trở nên bối rối, ngượng ngập đến nao lòng. Anh không còn hạt gạo nào để mời khách.

Chung chạy ra bản Dọi (cũ) của dân sở tại, vào đại lý nhà chị Tươi mua chịu thêm một bì gạo nữa. Chị Tươi cằn nhằn hồi lâu rồi cũng cho anh nợ. Giở sổ nợ chị nói: “100% các hộ gia đình TĐC ở bản Dọi đều ra đây “cắm quán” (mua chịu). Họ nợ nhà tôi nhiều tháng nay rồi. Tổng số tiền đã trên 30 triệu đồng. Mấy lần tuyên bố khóa sổ nhưng nhìn bà con nơi xa đến thiếu quá lại phải cho nợ”.

Vợ chồng Chung đói thì vay chứ hai nguồn sống chính mà BQLDA định lo cho họ là chè và bò thì không thể trông vào mà trả được nợ.

NHÓM PV TS TẠI HÀ NỘI

_______________________________________________________

Bài trước: Những căn nhà không thể an cư

Việt Báo

Video nổi bật

Video chục nghìn người tổng duyệt mít tinh mừng lễ 30/4
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Phóng sự Ký sự

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Giá khủng theo giờ của các chân dài lắc thâu đêm

 Một loạt động tác khiêu khích, gấp rút được nhóm tứ cô nương tung ra thị uy. Nhảy đẹp lại sang chảnh trong các bộ cánh cúp ngực, váy quây bằng chất liệu mỏng tang lộ nội y cũng chính là ngón nghề để các "phi đội" bay thuê.

Nữ sinh Hà thành hoá vọng phu ở quán net đêm

Ngon! Kiếm được em kẹt nét rồi ông ơi, 165k (165.000 đồng - PV) bên Tô Hiệu. Thôi bạn té đây!. Vội vàng giục người chủ quán đang ngủ say dậy mở cửa, Trọng (khách quán net) phóng vù đi...

Nhận xét tin Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Resettlement Son La Hydropower: Industry Ever optimistic?
Son La, Cat Thinh, Tan Lap, relocation company, we, the communication industry, hydropower, labor, investment and growing, the, house, shed, grass

Between the early morning one day in May , we have to partner. Almost all of which also open the door ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h225 Thuc hu vu Hoc sinh HN len nui de sex
    Thời sự 24h(22/5): Thực hư vụ "Học sinh HN lên núi để sex"

     Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?; 

  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1005 1605
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/05 - 16/05)

    Chào buổi sáng nước Mỹ từ hang Sơn Đoòng; Liên tiếp tai nạn từ dự án đường sắt trên cao ám ảnh người HN; Trực thăng đậu trên nóc nhà đại gia Việt; Tăng lương cán bộ, công chức, người lao động từ 2016 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1005 1605
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (10/05 - 16/05)

    'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo; Vụ người ve chai nhặt được 5 triệu yên; Bị 141 bắt khi chuẩn bị tổ chức "tiệc" ma túy; Tuyên án 52 giang hồ, người thân khóc òa; Phẫn nộ ông bố đơn thân tàn ác sát hại con gái ruột; Toàn cảnh bắt giam 2 cựu giám đốc vụ 10 lần vỡ ống nước sông Đà;......là những tin đáng chú ý trong tuần.