Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?

Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep
Xuống bản mới Dọi 2 từ ngày 5-1-2004 nhưng đến nay cả tám lao động nhà ông Lường Văn Long (nhà số 2) vẫn chỉ ngồi chơi xơi nước, không việc làm, không thu nhập
Giữa giờ sáng một ngày đầu tháng năm, chúng tôi vào bản Dọi. Cả bản gần như nhà nào cũng mở cửa.

Nhà số 2 của ông Lường Văn Long có tám người, quá nửa đến tuổi lao động. Đàn ông ngồi quanh ấm nước lá cùng cái điếu cày cũ kỹ. Đàn bà, trẻ con loanh quanh dưới bếp, sau nhà.

Ông Long bảo: “Có việc gì làm đâu, nhận 1.000m vuông chè nhưng khi được giao thì 70% đã chết. Số còn sống cằn cỗi không bõ chăm. Đất hoang nhưng không được trồng cây khác vì cán bộ nói đây là đất chỉ được trồng chè”.

Chát đắng cây chè

Theo dự án, bản Dọi có 49 hộ thì 26 hộ được nhận 18,6ha chè. Ban quản lý dự án (BQLDA) cho biết: nay dân mới chỉ được giao đất trồng chè chứ chưa được giao cây chè. Lý do, chè chết quá nhiều.

Trưởng bản Dọi, anh Tòng Văn Bình, đưa chúng tôi ra vạt đồi mà trong qui hoạch sẽ là cánh đồng chè bát ngát. Nhưng trước mắt chúng tôi là nham nhở những mảng xám của đất đồi, lác đác màu xanh của vài khoảnh chè cằn cỗi.

Ông Hà Ngọc Quý, chủ tịch UBND xã Tân Lập, nói: tỉ lệ cây sống chỉ đạt khoảng 30% nên không thể giao cho dân.

Theo quyết định của UBND tỉnh Sơn La, các hộ tái định cư (TĐC) Tân Lập sẽ được đầu tư gần 8 tỉ đồng trồng chè. Nhà nước lo giống, phân, công chăm sóc, kỹ thuật và giao chè cho từng hộ.

Việc trồng chè được BQLDA thuê Công ty TNHH Cát Thịnh và Nông trường Cờ Đỏ (huyện Mộc Châu) đảm nhận. BQLDA báo cáo: nông trường nhận trồng 28ha nhưng thực trồng 20ha và chỉ được nghiệm thu 14ha. 124ha do Công ty Cát Thịnh trồng. Tháng 9-2002 công ty này trồng cây chè đầu tiên và đến khi dân chuẩn bị đến ở (cuối năm 2003) thì chè đã chết 70%.

Nguyên nhân chè chết, theo ông Vũ Ngọc Ninh, phó BQLDA, là do hạn hán. Bị hạn vì trồng muộn thời vụ. Chè trồng chính vụ là tháng 6-7 nhưng Cát Thịnh trồng tháng 9-2002.

Muộn thời vụ vì Công ty Cát Thịnh không chủ động lực lượng sản xuất mà toàn thuê dân sở tại. Tuy nhiên khi chè vào vụ thì công ty không thuê được lao động vì dân cũng vào vụ mận, ngô, dong.

Cũng theo ông Ninh, lý do nữa là công ty nợ tiền nhân công không trả nên họ làm thiếu trách nhiệm, bỏ mặc chè chết.

Ông Quý kể: dịp tết năm 2004, Cát Thịnh chậm trả công lao động nên thay vì đem phân bón chè, người ta đổ thành đống ngay tại đồi chè bản Dọi mặc mưa nắng. Báo Sơn La (ngày 26-3-2004) đã chụp ảnh, đưa tin này song tình hình không thay đổi.

Để khắc phục, theo ông Ninh, Công ty Cát Thịnh phải cho người trồng dặm. Tuy nhiên, ông Ninh nói hiện người của Cát Thịnh đã về Hà Nội hết, cán bộ BQLDA gọi điện thì họ dập máy. Chè tiếp tục thất thu, lỡ thời vụ của dân chưa biết ai sẽ gánh trách nhiệm.

Cỏ chết ngoài đồng - bò về trên giấy

Theo dự án TĐC, song song với cây chè, đồi đất Tân Lập sẽ có 35ha đất trồng cỏ voi để nuôi bò sữa. Cũng như hình thức trồng chè: Nhà nước lo giống, kỹ thuật, phân bón và trực tiếp trồng, sau đó sẽ giao cho dân. Tổng đầu tư hết 396 triệu đồng. Công việc này BQLDA thuê Công ty đầu tư và thương mại Vạn Xuân (thuộc Tổng đội TNXP của T.Ư Đoàn).

Ông Trịnh Văn Tháo, cán bộ chịu trách nhiệm coi sóc cỏ của Vạn Xuân, cho biết cỏ bắt đầu trồng từ quí 4-2002 hiện đã trồng được 29ha. Diện tích còn lại chưa có “lệnh” trồng tiếp. Nơi gọi là đồng cỏ bản Dọi với diện tích 14ha chúng tôi chỉ thấy xác xơ những khoảng cỏ chết do bị giẫm đạp, bị đốt trơ trụi, do trâu bò phá.

Ông Tháo nói: cỏ trồng xong từ cuối năm ngoái, đầu tư 9,5 triệu đồng/ha nhưng do không có bò, không được nghiệm thu. Lực lượng chăm sóc, coi giữ mỏng nên chất lượng chỉ thế này.

Dù vậy, báo cáo số 06/BC- SĐ của BCTSĐ ngày 2-2-2004 vẫn nêu: “Đã trồng được 35/35ha đồng cỏ và chia cho các hộ nhận bò chăm sóc, đảm bảo diện tích nếu thâm canh tốt sẽ đáp ứng đủ thức ăn cho bò”. Một người dân ở đây nói đùa: “Lượng cỏ này tôi ăn mấy bữa hết, sao đủ nuôi bò”.

Người TĐC Tân Lập nói: không có cỏ thì trách người trồng, nhưng dẫu có cỏ thì cũng chẳng biết dùng vào việc gì vì bò cũng không có.

Theo dự án TĐC Tân Lập, sẽ có 50 hộ được nhận 200 con bò sữa ngoại nhập. Mọi khâu Nhà nước lo, người dân chỉ việc nuôi và lấy sữa. Bình quân mỗi hộ sẽ nhận bốn con bò kèm 4.000m2 cỏ.

Tháng 5-2004 chúng tôi có mặt tại nhà anh Lò Văn Hặc, số 26 bản Dọi, tức là sau ngày anh chuyển đến đây gần năm tháng, chuồng bò nhà anh vẫn trống không, cỏ dại mọc đầy nền đất bên những đống củi khô.

Chìa chứng chỉ “Đào tạo kỹ thuật chăn nuôi bò sữa” màu xanh, ép plastic do Công ty Giống bò sữa Mộc Châu cấp (ngày 14-5-2003), anh nói: học xong lâu rồi nhưng giờ vẫn không có bò. Hiện cả nhà anh vẫn “ngồi chơi xơi nước” ngóng... bò.

Rất nhiều hộ dân nuôi bò của bản Dọi cũng chung tình cảnh gia đình anh Lò Văn Hặc. BQLDA cho biết Công ty Novico được ký hợp đồng cung cấp toàn bộ số bò cho Tân Lập. Tuy nhiên đến tháng 6-2003 công ty này chỉ giao được 84 con cho hai bản Nà Tân và Hoa thì thông báo không thể có bò nữa. Lý do: nguồn bò đã hết.

Sau đó Novico nhập 500 con bò về Bình Định, cán bộ ban vào tận nơi nhưng không chọn được con nào đủ tiêu chuẩn nên về tay không. Đến nay, theo ông Ninh, chưa có phương án nào khả thi để khắc phục tình trạng này.

Chúng tôi rời căn nhà cuối cùng ở khu TĐC Tân Lập là nhà số 27 bản Dọi đúng 11g trưa, thời điểm các gia đình người Thái đều đỏ lửa chuẩn bị bữa cơm trưa. Ánh mắt Chung, người đàn ông trụ cột gia đình ấy, bỗng trở nên bối rối, ngượng ngập đến nao lòng. Anh không còn hạt gạo nào để mời khách.

Chung chạy ra bản Dọi (cũ) của dân sở tại, vào đại lý nhà chị Tươi mua chịu thêm một bì gạo nữa. Chị Tươi cằn nhằn hồi lâu rồi cũng cho anh nợ. Giở sổ nợ chị nói: “100% các hộ gia đình TĐC ở bản Dọi đều ra đây “cắm quán” (mua chịu). Họ nợ nhà tôi nhiều tháng nay rồi. Tổng số tiền đã trên 30 triệu đồng. Mấy lần tuyên bố khóa sổ nhưng nhìn bà con nơi xa đến thiếu quá lại phải cho nợ”.

Vợ chồng Chung đói thì vay chứ hai nguồn sống chính mà BQLDA định lo cho họ là chè và bò thì không thể trông vào mà trả được nợ.

NHÓM PV TS TẠI HÀ NỘI

_______________________________________________________

Bài trước: Những căn nhà không thể an cư

Việt Báo

Video nổi bật

Những kỷ lục Việt Nam thú vị được thiết lập trong dịp 30/4
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Phóng sự Ký sự

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Những ‘cụ’ cây trăm tuổi ở Biên Hòa

Không nhiều người biết ở thành phố Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai) có những “cụ” cây “thọ” hàng trăm năm tuổi. Các “cụ” cây vẫn bình thản đứng sừng sững qua biết bao thăng trầm của thời gian.

Những góc khuất khó tỏ bày của nghề osin bệnh viện

Để bám trụ được với nghề "o sin bệnh viện", nhiều người đã phải chi tiền “lót tay” cho một số y tá, điều dưỡng viên. Nếu không, họ sẽ bị “nốc-ao” và không có cơ hội kiếm tiền tại đây nữa...

Nhận xét tin Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Resettlement Son La Hydropower: Industry Ever optimistic?
Son La, Cat Thinh, Tan Lap, relocation company, we, the communication industry, hydropower, labor, investment and growing, the, house, shed, grass

Between the early morning one day in May , we have to partner. Almost all of which also open the door ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h067 Hao Anh bi bat vi trom cap
    Thời sự 24h(06/7): Hào Anh bị bắt vì trộm cắp

     Những thông tin mới về đám tang của nhạc sĩ An Thuyên; Bất thường Sa Pa lạnh 13 độ giữa mùa hè; "Cậu bé đặc biệt" Hào Anh bị bắt vì trộm cắp; Lộ ảnh cưới của Á hậu quyến rũ nhất lịch sử HH Việt Nam

  • Thoi su tuan qua Xuat hien nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự tuần qua: Xuất hiện nhân chứng mới vụ ông Chấn

    Hàng ngàn thí sinh phải chỉnh sửa sai sót; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong; 

  • Thoi su 24h047 Truy bat hung thu giet 4 nguoi rung dong
    Thời sự 24h(04/7): Truy bắt hung thủ giết 4 người rúng động

    Thông tin tiếp vụ hạ sát 4 người trong một nhà rúng động xứ Nghệ; Bộ Giáo dục giải đáp vấn đề nóng hậu thi quốc gia; Khu vực "đào đâu cũng phát hiện hài cốt" tại Thủ đô;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 4/7. 

  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn