Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?

Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep
Xuống bản mới Dọi 2 từ ngày 5-1-2004 nhưng đến nay cả tám lao động nhà ông Lường Văn Long (nhà số 2) vẫn chỉ ngồi chơi xơi nước, không việc làm, không thu nhập
Giữa giờ sáng một ngày đầu tháng năm, chúng tôi vào bản Dọi. Cả bản gần như nhà nào cũng mở cửa.

Nhà số 2 của ông Lường Văn Long có tám người, quá nửa đến tuổi lao động. Đàn ông ngồi quanh ấm nước lá cùng cái điếu cày cũ kỹ. Đàn bà, trẻ con loanh quanh dưới bếp, sau nhà.

Ông Long bảo: “Có việc gì làm đâu, nhận 1.000m vuông chè nhưng khi được giao thì 70% đã chết. Số còn sống cằn cỗi không bõ chăm. Đất hoang nhưng không được trồng cây khác vì cán bộ nói đây là đất chỉ được trồng chè”.

Chát đắng cây chè

Theo dự án, bản Dọi có 49 hộ thì 26 hộ được nhận 18,6ha chè. Ban quản lý dự án (BQLDA) cho biết: nay dân mới chỉ được giao đất trồng chè chứ chưa được giao cây chè. Lý do, chè chết quá nhiều.

Trưởng bản Dọi, anh Tòng Văn Bình, đưa chúng tôi ra vạt đồi mà trong qui hoạch sẽ là cánh đồng chè bát ngát. Nhưng trước mắt chúng tôi là nham nhở những mảng xám của đất đồi, lác đác màu xanh của vài khoảnh chè cằn cỗi.

Ông Hà Ngọc Quý, chủ tịch UBND xã Tân Lập, nói: tỉ lệ cây sống chỉ đạt khoảng 30% nên không thể giao cho dân.

Theo quyết định của UBND tỉnh Sơn La, các hộ tái định cư (TĐC) Tân Lập sẽ được đầu tư gần 8 tỉ đồng trồng chè. Nhà nước lo giống, phân, công chăm sóc, kỹ thuật và giao chè cho từng hộ.

Việc trồng chè được BQLDA thuê Công ty TNHH Cát Thịnh và Nông trường Cờ Đỏ (huyện Mộc Châu) đảm nhận. BQLDA báo cáo: nông trường nhận trồng 28ha nhưng thực trồng 20ha và chỉ được nghiệm thu 14ha. 124ha do Công ty Cát Thịnh trồng. Tháng 9-2002 công ty này trồng cây chè đầu tiên và đến khi dân chuẩn bị đến ở (cuối năm 2003) thì chè đã chết 70%.

Nguyên nhân chè chết, theo ông Vũ Ngọc Ninh, phó BQLDA, là do hạn hán. Bị hạn vì trồng muộn thời vụ. Chè trồng chính vụ là tháng 6-7 nhưng Cát Thịnh trồng tháng 9-2002.

Muộn thời vụ vì Công ty Cát Thịnh không chủ động lực lượng sản xuất mà toàn thuê dân sở tại. Tuy nhiên khi chè vào vụ thì công ty không thuê được lao động vì dân cũng vào vụ mận, ngô, dong.

Cũng theo ông Ninh, lý do nữa là công ty nợ tiền nhân công không trả nên họ làm thiếu trách nhiệm, bỏ mặc chè chết.

Ông Quý kể: dịp tết năm 2004, Cát Thịnh chậm trả công lao động nên thay vì đem phân bón chè, người ta đổ thành đống ngay tại đồi chè bản Dọi mặc mưa nắng. Báo Sơn La (ngày 26-3-2004) đã chụp ảnh, đưa tin này song tình hình không thay đổi.

Để khắc phục, theo ông Ninh, Công ty Cát Thịnh phải cho người trồng dặm. Tuy nhiên, ông Ninh nói hiện người của Cát Thịnh đã về Hà Nội hết, cán bộ BQLDA gọi điện thì họ dập máy. Chè tiếp tục thất thu, lỡ thời vụ của dân chưa biết ai sẽ gánh trách nhiệm.

Cỏ chết ngoài đồng - bò về trên giấy

Theo dự án TĐC, song song với cây chè, đồi đất Tân Lập sẽ có 35ha đất trồng cỏ voi để nuôi bò sữa. Cũng như hình thức trồng chè: Nhà nước lo giống, kỹ thuật, phân bón và trực tiếp trồng, sau đó sẽ giao cho dân. Tổng đầu tư hết 396 triệu đồng. Công việc này BQLDA thuê Công ty đầu tư và thương mại Vạn Xuân (thuộc Tổng đội TNXP của T.Ư Đoàn).

Ông Trịnh Văn Tháo, cán bộ chịu trách nhiệm coi sóc cỏ của Vạn Xuân, cho biết cỏ bắt đầu trồng từ quí 4-2002 hiện đã trồng được 29ha. Diện tích còn lại chưa có “lệnh” trồng tiếp. Nơi gọi là đồng cỏ bản Dọi với diện tích 14ha chúng tôi chỉ thấy xác xơ những khoảng cỏ chết do bị giẫm đạp, bị đốt trơ trụi, do trâu bò phá.

Ông Tháo nói: cỏ trồng xong từ cuối năm ngoái, đầu tư 9,5 triệu đồng/ha nhưng do không có bò, không được nghiệm thu. Lực lượng chăm sóc, coi giữ mỏng nên chất lượng chỉ thế này.

Dù vậy, báo cáo số 06/BC- SĐ của BCTSĐ ngày 2-2-2004 vẫn nêu: “Đã trồng được 35/35ha đồng cỏ và chia cho các hộ nhận bò chăm sóc, đảm bảo diện tích nếu thâm canh tốt sẽ đáp ứng đủ thức ăn cho bò”. Một người dân ở đây nói đùa: “Lượng cỏ này tôi ăn mấy bữa hết, sao đủ nuôi bò”.

Người TĐC Tân Lập nói: không có cỏ thì trách người trồng, nhưng dẫu có cỏ thì cũng chẳng biết dùng vào việc gì vì bò cũng không có.

Theo dự án TĐC Tân Lập, sẽ có 50 hộ được nhận 200 con bò sữa ngoại nhập. Mọi khâu Nhà nước lo, người dân chỉ việc nuôi và lấy sữa. Bình quân mỗi hộ sẽ nhận bốn con bò kèm 4.000m2 cỏ.

Tháng 5-2004 chúng tôi có mặt tại nhà anh Lò Văn Hặc, số 26 bản Dọi, tức là sau ngày anh chuyển đến đây gần năm tháng, chuồng bò nhà anh vẫn trống không, cỏ dại mọc đầy nền đất bên những đống củi khô.

Chìa chứng chỉ “Đào tạo kỹ thuật chăn nuôi bò sữa” màu xanh, ép plastic do Công ty Giống bò sữa Mộc Châu cấp (ngày 14-5-2003), anh nói: học xong lâu rồi nhưng giờ vẫn không có bò. Hiện cả nhà anh vẫn “ngồi chơi xơi nước” ngóng... bò.

Rất nhiều hộ dân nuôi bò của bản Dọi cũng chung tình cảnh gia đình anh Lò Văn Hặc. BQLDA cho biết Công ty Novico được ký hợp đồng cung cấp toàn bộ số bò cho Tân Lập. Tuy nhiên đến tháng 6-2003 công ty này chỉ giao được 84 con cho hai bản Nà Tân và Hoa thì thông báo không thể có bò nữa. Lý do: nguồn bò đã hết.

Sau đó Novico nhập 500 con bò về Bình Định, cán bộ ban vào tận nơi nhưng không chọn được con nào đủ tiêu chuẩn nên về tay không. Đến nay, theo ông Ninh, chưa có phương án nào khả thi để khắc phục tình trạng này.

Chúng tôi rời căn nhà cuối cùng ở khu TĐC Tân Lập là nhà số 27 bản Dọi đúng 11g trưa, thời điểm các gia đình người Thái đều đỏ lửa chuẩn bị bữa cơm trưa. Ánh mắt Chung, người đàn ông trụ cột gia đình ấy, bỗng trở nên bối rối, ngượng ngập đến nao lòng. Anh không còn hạt gạo nào để mời khách.

Chung chạy ra bản Dọi (cũ) của dân sở tại, vào đại lý nhà chị Tươi mua chịu thêm một bì gạo nữa. Chị Tươi cằn nhằn hồi lâu rồi cũng cho anh nợ. Giở sổ nợ chị nói: “100% các hộ gia đình TĐC ở bản Dọi đều ra đây “cắm quán” (mua chịu). Họ nợ nhà tôi nhiều tháng nay rồi. Tổng số tiền đã trên 30 triệu đồng. Mấy lần tuyên bố khóa sổ nhưng nhìn bà con nơi xa đến thiếu quá lại phải cho nợ”.

Vợ chồng Chung đói thì vay chứ hai nguồn sống chính mà BQLDA định lo cho họ là chè và bò thì không thể trông vào mà trả được nợ.

NHÓM PV TS TẠI HÀ NỘI

_______________________________________________________

Bài trước: Những căn nhà không thể an cư

Việt Báo

Video nổi bật

Chết cười với truyền thuyết đại ca Bạch Nhãn
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Phóng sự Ký sự

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Ác phụ bị "trời hành" vì ép con bán dâm, bán cháu

Nếu có dịp đi qua đường Hồng Hà (Hà Nội) đoạn cửa khẩu Phúc Tân, sẽ thấy một quán nước chè tồi tàn, tường vôi bong tróc nhuốm bụi xám xịt. Chủ quán là một người đàn bà khó đoán tuổi, tay chân luôn run rẩy, cử động cứng đờ, đi lại, nói năng đều khó khăn.

Phía sau màn kịch "xin tiền chữa ung thư cho con"

Những người đã không quản khó nhọc, thậm chí vứt bỏ cả lòng tự trọng để giúp đỡ cháu bé có hoàn cảnh khó khăn trong mấy ngày qua ở bến xe Giáp Bát, khi hiểu được sự việc đã vô cùng phẫn nộ!

Buôn lậu vàng đen: Sóng ngầm lại nổi sau những ngày bình yên?

Từ bóng ma của quá khứ “long tranh hổ đấu”, từ những kẻ ngoài vòng pháp luật trong việc ăn cắp than, những cơn sóng ngầm mới liên quan đến than lại có nguy cơ bùng phát dữ dội.

Những tệ nạn nhức nhối miền Trung (kỳ cuối): "Chợ" mại dâm Xuân Thành

Trong những chuyến thâm nhập các khu “đèn đỏ” dọc Quốc lộ 1A và ven biển khu vực miền Trung, chúng tôi thấy khu mại dâm ở bãi biển Xuân Thành (Hà Tĩnh) là nhộn nhịp nhất. Gái mại dâm “hành nghề” công khai như ở chợ phiên.

Nhận xét tin Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai dinh cu Thuy dien Son La Bao gio lac nghiep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái định cư Thủy điện Sơn La: Bao giờ lạc nghiệp? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Resettlement Son La Hydropower: Industry Ever optimistic?
Son La, Cat Thinh, Tan Lap, relocation company, we, the communication industry, hydropower, labor, investment and growing, the, house, shed, grass

Between the early morning one day in May , we have to partner. Almost all of which also open the door ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Thoi su 24h214 Ke giet nu giam doc la chong
    Thời sự 24h(21/4): Kẻ giết nữ giám đốc là chồng

    Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.

  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Thoi su tuan qua Pha duong day ban dam ngan USD
    Thời sự tuần qua: Phá đường dây bán dâm ngàn USD

    Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn