Sự kiện 11.9.1973 ở Chile: Một giai đoạn lịch sử mà Mỹ không thể hãnh diện

Su kien 11.9.1973 o Chile Mot giai doan lich su ma My khong the hanh dien
TTCN - Cuộc cách mạng ở Cuba và việc trỗi dậy của các đảng cộng sản tại châu Mỹ Latin đã đưa cuộc chiến tranh lạnh đến Tây bán cầu. Các cố gắng của Hoa Kỳ nhằm hậu thuẫn các lực lượng chống cộng tại Chile khởi đầu từ cuối những năm 1950. Hoa Kỳ muốn tránh “một Cuba khác” tại Tây bán cầu.

Trong những năm 1960 và đầu 1970, CIA đã tiến hành những dự án giấu mặt tại Chile. Mục tiêu chính là nhằm làm mất uy tín một số lãnh đạo chính trị mang màu sắc mácxít, đặc biệt là tiến sĩ Salvador Allende, đồng thời nhằm tăng sức mạnh và khuyến khích phe đối lập cản trở việc các chính khách thiên tả lên nắm quyền hành. Những dự án này bắt đầu trước và sau các cuộc bầu cử năm 1964 và 1970.

Đó không phải là một giai đoạn lịch sử Hoa Kỳ mà chúng ta có thể hãnh diện”. Ngoại trưởng Mỹ Powell đã phát biểu như thế hôm 16-4-2003 để trả lời câu hỏi của một sinh viên về cuộc đảo chính lật đổ tổng thống dân cử cánh tả Salvador Allende ngày 11-9-1973 tại Chile đã dẫn đến cái chết của ông này. Thông tấn xã AP ngày 16-4-2003 đã tường thuật lại như trên. Một số tài liệu về giai đoạn lịch sử này sau khi đã bị giám đốc CIA George Tenet khước từ công bố vào năm 1999, cuối cùng cũng đã được giải mật với bản phúc trình mang tên “Hinchey Report”.

(Trích)

Theo chỉ đạo của Nhà Trắng cùng các cơ quan liên bộ, CIA đã tiến hành các hoạt động chìm như tuyên truyền chống Allende bằng cách tài trợ cho một số tờ báo lớn... Trong cuộc bầu cử năm 1970, CIA tiến hành các chiến dịch “phá bĩnh” nhằm ngăn ngừa thắng lợi của Allende. Sau khi Allende đắc cử với đa số phiếu vào ngày 4-9-1970, ngày 15-9, tổng thống Nixon báo cho giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương rằng Hoa Kỳ sẽ không công nhận chế độ Allende tại Chile.

Tổng thống chỉ thị cho CIA ngăn trở Allende lên cầm quyền và chuẩn chi 10 triệu USD cho mục đích này. Tổng thống đặc biệt chỉ đạo rằng CIA sẽ tiến hành hành động này mà không cần tham vấn Bộ Ngoại giao hay Bộ Quốc phòng hoặc đại sứ Hoa Kỳ tại Chile.

Theo chỉ đạo của tổng thống, CIA đã tiến hành một số hành động như mua chuộc báo chí địa phương tuyên truyền chống Allende, tiếp xúc với giới lãnh đạo nhà thờ tại Chile nhằm gây ảnh hưởng đến thái độ của họ đối với Allende.

Từ ngày 5 đến 20-10, CIA đã nhiều lần tiếp xúc với các lãnh đạo then chốt của quân đội và cảnh sát Chile nhằm thuyết phục họ đảo chính. CIA đã làm việc với ba nhóm âm mưu khác nhau.

Cả ba nhóm này đều nêu rõ rằng mọi cuộc đảo chính đều phải bắt đầu bằng việc bắt giữ tướng tổng tham mưu trưởng Rene Schneider, vốn tuân hành hiến pháp, chủ trương rằng quân đội phải để cho Allende lên cầm quyền.

CIA nhất trí với luận cứ này và cung cấp vũ khí cho một trong ba nhóm nói trên, nhóm của tướng hồi hưu Roberto Viaux. Tùy viên quân sự tòa đại sứ Mỹ được đặt dưới quyền chỉ huy trực tiếp của CIA để chuyển tiếp đến các tướng lĩnh những thông điệp của CIA. Bốn sĩ quan CIA được biệt phái tiếp xúc với các nhân vật nhạy cảm nhất trong quân đội, những người trực tiếp dính líu đến âm mưu.

Chẳng bao lâu, tổng hành dinh CIA đánh giá rằng nhóm của tướng Viaux không có cơ may thành công và khuyến cáo chi nhánh CIA tại Chile “buông” nhóm Viaux. Ngày 18-10, CIA thông báo tin này cho nhóm Viaux vừa vặn lúc nhóm này loan báo sẽ đảo chính vào ngày 21 và 22-10. Ngày 22-10, nhóm này bắt cóc tướng Schneider. Vụ bắt cóc này kết thúc bằng cái chết của tướng Schneider gây chấn động toàn quốc.

Thất bại này khiến CIA phải trì hoãn các hành động của mình cho đến tận năm 1973, cho dù đến tháng 10-1972 giữa Chính phủ Mỹ và cánh quân nhân đã đi đến một thỏa hiệp rằng quân đội Chile sẽ tiến hành đảo chính mà không cần đến sự can thiệp của Hoa Kỳ.

Tháng 8-1973, chi nhánh CIA tại Chile xin phép được cung cấp tối đa hậu thuẫn cho cánh đối lập hầu tạo thuận lợi cho việc đưa cánh quân nhân Chile vào trong nội các của tổng thống Allende. Việc tướng tổng tham mưu trưởng Carlos Prats, vốn rất trung thành với hiến pháp, bị tướng Augusto Pinochet thay thế có vẻ như là nhằm gia tăng sức mạnh của quân đội như một nhóm gây áp lực.

Ngày 10-9-1973, một ngày trước vụ đảo chính, một sĩ quan Chile báo cáo với một sĩ quan CIA rằng cuộc đảo chính đã được chuẩn bị và yêu cầu Chính phủ Hoa Kỳ hỗ trợ. Trưởng chi nhánh CIA trả lời rằng sẽ loan báo lại cho Washington. CIA biết rõ ngày giờ cuộc đảo chính trước khi sự việc bắt đầu. Cái chết của Allende xảy ra sau khi tổng thống (Nixon) từ khước lời yêu cầu của cánh quân nhân đưa Allende và gia đình ra nước ngoài”.

Trên đây là một phần rất nhỏ trong số các tài liệu được công khai hóa. Có thể không có gì mới so với những thông tin đã biết từ mấy mươi năm qua, nhưng đây là những nhìn nhận công khai về những gì mà CIA đã làm tại Chile.

H.N

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Clip bạo hành trẻ em "Đây có còn là con người"
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Hành trình trượt ngã của nữ sinh ham vui

Từ Tây Nguyên khăn gói xuống TP HCM học ĐH, thế nhưng H vẫn giữ thói ăn chơi như ngày được cha mẹ bao bọc. Chỉ chưa hết năm thứ hai cô đã cặp bồ với một đại ca giang hồ, rồi thả thân vào lối sống buông thả.

Nhận xét tin Sự kiện 11.9.1973 ở Chile: Một giai đoạn lịch sử mà Mỹ không thể hãnh diện

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sự kiện 11.9.1973 ở Chile: Một giai đoạn lịch sử mà Mỹ không thể hãnh diện bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Su kien 11.9.1973 o Chile Mot giai doan lich su ma My khong the hanh dien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sự kiện 11.9.1973 ở Chile: Một giai đoạn lịch sử mà Mỹ không thể hãnh diện ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự.

Events in Chile 11/09/1973: A period of American history that can not be proud of
the United States, Latin America, a stage coup, Western Hemisphere, the communist party, president, calendar use, conduct, proud, events, military, CIA, Chile, to

craft - Cuban Revolution and the rise of communist parties in Latin America have brought the cold war to the Western Hemisphere . The attempt by the U.S. to support anti-communist forces in Chile started in the late 1950s. U.S. wants ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Thoi su 24h1905 Ghen tuong phi cong tre danh chet ban gai
    Thời sự 24h(19/05): Ghen tuông phi công trẻ đánh chết bạn gái

    Gạo đổi màu xanh khi ngâm nước tại Đà Nẵng: Mất 15 ngày kiểm tra; Xúc xích chứa chất gây ung thư: "Ăn ít cơ thể tự đào thải độc"; Dùng axit tẩy bình rồi đem bán nước lọc đóng chai; Góc khuất đằng sau lời "rao mình" trong "ma trận"... chợ thận online;

  • Thoi su 24h1805 Nam thanh nien giet ban roi len FB tu thu
    Thời sự 24h(18/05): Nam thanh niên giết bạn rồi lên FB tự thú

    Về vụ 2 cháu bé ở huyện Phú Xuyên "mất tích": Không đưa thông tin sai lệch, suy diễn; Choáng với hóa đơn tiền nước "khủng" ở Hà Nội: 19 triệu/tháng; Đã tìm ra nguyên nhân khiến cá chết trắng trên sông Bưởi; Đề nghị xử nghiêm nhà hàng có PG mặc ‘bikini’ chống lệnh phạt

  • Thoi su 24h1705 Khach Tay loi muong don rac o Thu do
    Thời sự 24h(17/05): Khách Tây lội mương dọn rác ở Thủ đô

    Khách Tây lội mương dọn rác ở Thủ đô, chính quyền nói gì?; Hài hước vụ “thôi miên” lột sạch nữ trang, sau đó tự trói tay, nhét giấy vào miệng; Không có chuyện gà chết do ăn cá biển ở Đà Nẵng; Chém chết con rể, chấp nhận bản án giết người để bảo vệ gia đình; Ném đá trên đường cao tốc: Thú vui hay là trò cạnh tranh doanh nghiệp?

  • Thoi su 24h1605 Chem chet con re cho xac di dau thu
    Thời sự 24h(16/05): Chém chết con rể chở xác đi đầu thú

    Siêu dự án sông Hồng: Đừng để lợi nhất là Trung Quốc; Một học sinh lớp 4 bị điện giật tử vong khi đi chơi công viên; Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Kế hoạch ác độc hòng chiếm đoạt vợ của người khác; Bàng hoàng kẻ lạ mặt giằng bé 3 tuổi ngay trên tay mẹ rồi bỏ chạy;

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1505 21052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 15/05 - 21/05/2016

    Giá xăng tăng lần thứ tư liên tiếp, huy động 500 tấn vàng trong dân, tính thêm các khoản chi đám hiếu, hỷ vào phí sản xuất điện, tiết kiệm người Việt vẫn đứng đầu thế giới,... Cùng với các tin tức về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng là những tin tức- sự kiện kinh tế nổi bât tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 155215
    Sự kiện quốc tế nổi bật (15/5-21/5)

    Tướng Mỹ tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông thách thức Trung Quốc; chiến đấu cơ Trung Quốc chặn máy bay Mỹ trên Biển Đông; Mỹ thông báo lịch trình thăm Việt Nam của Tổng thống Obama... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 155215
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (15/5-21/5)

    Bệnh sốt vàng da cực nguy hiểm: Đang có nguy cơ tràn vào Việt Nam; Chuyện lạ Cà Mau: Ồ ạt đi khám bệnh để... nhận quà; Chồng 96 tuổi vợ vẫn phải đặt vòng vì sợ mang bầu; Nguy cơ tiềm ẩn sau những món ăn ngày hè của người Việt;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1505 2105
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (15/05 - 21/05)

    Bé gái 11 tuổi bị sát hại giữa sân nhà; Cha chém con rể rồi chở xác đi đầu thú; Những vụ bác sĩ lợi dụng thuốc mê để hãm hiếp bệnh nhân; Minh Béo bị bắt tại Mỹ: Những khoản chi khủng cho vụ án; Cả làng đánh ghen... hộ: Nhiều người đang "cổ súy" cho việc ngoại tình;....là những tin đáng chú ý.