Qua chợ cua đá thi hút thuốc lào

>> Ở nơi đàn bà quanh năm… phê thuốc

Chợ cua đá bên sườn núi.

Chợ trên sườn núi

Chợ cua đá có tên gốc là chợ cua đá trắng nằm bên sườn núi trên đỉnh Thung Khe thuộc xã Phú Cường (Tân Lạc, Hòa Bình). Chợ được dựng tạm bằng tre lứa phủ bạt và chủ chợ nơi đây hầu hết là bà con người Mường bản địa.

Chợ nằm tiếp giáp với huyện Mai Châu nên số nhiều đặc sản dân tộc được quy tụ về đây để bán cho người qua đường. Theo ông Bùi Văn Đòn, chợ cua đá trắng có từ rất lâu đời nhưng thực sự khởi sắc từ khi xây dựng quốc lộ 6. "Thời xưa, đây là dốc núi trùng điệp nên các cụ chỉ bán những thứ lặt vặt như cơm lam, rau rừng cho những đội tiều phu", ông Đòn cho hay.

Bây giờ chợ đã khác xưa, hàng hóa cái gì cũng có nhưng chủ yếu vẫn là các đặc sản dân tộc bản địa. Chợ phục vụ số nhiều người qua đường, khách du lịch qua đỉnh Thung Khe.

Theo quan sát của chúng tôi, chợ tập trung khoảng 20 lán trại được dựng tạm bợ bằng tre nứa, bên trên phủ bạt. Phía sau các lán trại đều có bếp lò để thổi nấu. Phía dưới là thung lũng và lác đác một vài ngôi nhà sàn phía bản Mường. Ban đêm, từ dưới các thung lũng nhìn lên đỉnh Thung Khe, người ta chỉ thấy những ánh đèn dầu leo lét hắt ra từ các lán trại và màu khói từ bếp lò sát cạnh sườn núi bốc lên.

Ông Đòn bảo: "Chợ này đặc biệt lắm, họp suốt đêm ngày không ngơi nghỉ một giây phút nào, trừ khi trời bão to gió lớn. Ai qua Thung Khe mà không ghé chợ cua đá thì coi như để mất một niềm vui lớn".

Ông Đòn cũng cho biết, chợ cua đá là điểm dừng chân nghỉ ngơi không thể thiếu của dân đi "phượt". Dọc đường gió bụi Tây Bắc, chỉ có chợ cua đá là đáp ứng đủ mọi nhu yếu phẩm và chỗ để "tín thác" niềm vui về cuộc sống dân dã cho những người xa quê.

Mua bán cua đá.

Phóng viên cầm cua đá được cho vào rọ bán.

Thi hút thuốc lào

Còn một điều bất ngờ và kỳ lạ nhất mà chúng tôi từng gặp mà chỉ ở chợ cua đá mới có, đó là thi hút thuốc lào. Tuy nhiên, thể lệ thi mới là điều đáng thú vị ở khu chợ ven sườn núi này.

Bao giờ cũng vậy, ông Bùi Văn Đòn sẽ là "giám khảo" của cuộc thi kỳ quái và có hại này. Ông bảo: "Thi thuốc lào là tự phát thôi, không cấp nào tổ chức cả, chúng tôi cũng chỉ thi cho vui mà thôi".

Theo ông Đòn, cuộc thi thuốc lào sẽ diễn ra bất kỳ lúc nào khi ai đó "gạ" nhau. Có khi một nhóm chục người chia làm 2 đội, có khi 2 người thi với nhau hút liên tục bằng điếu ục (ống điếu thông dụng của dân tộc Mường - PV), ai say trước, người ấy thua cuộc.

Phần thưởng cho người chiến thắng có khi là vài chục nghìn, có khi chỉ là bắp ngô hoặc ống cơm lam, có khi không có gì vì chỉ để đọ đẳng cấp. Người đến thi không được phép gian lận, mà phải châm đóm đốt thuốc thành tro, rít cho thuốc thụt hẳn xuống nỡ mới được ngừng hơi. Trong cuộc thi ấy, có người say ngay từ bi thuốc đầu tiên, nhưng cũng có nhiều cao thủ, hút chục phát liền mà không hề hấn gì.

Ông Đòn bảo chúng tôi: "Thi cho vui thôi chứ nhỡ chính quyền phát hiện không biết họ có phạt không? Với lại, thi hút thuốc lào là thói quen xấu, chúng tôi sẽ hạn chế dần chứ cứ để tồn tại thì có anh chết vì bệnh sĩ".

Thi thuốc lào.