Thứ tư, 04 Tháng bảy 2007, 10:31 GMT+7

Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Già làng Y Xúc.

Quả thật, lúc đầu chính tôi cũng thể nghĩ người phụ nữ Ka Dong nhỏ thó, 71 tuổi này lại là một "thủ lĩnh làng" - một vị trí không phải ai cũng được dân làng ở Tây Nguyên tín nhiệm bầu.

Vậy mà gần 15 năm nay, dân làng Vắc Y Nhoong (xã Đăk ring, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) sống hoà thuận, đoàn kết, chăm lo làm ăn xoá đói giảm nghèo... bởi họ tin vào lời nói và việc làm của người thủ lĩnh ấy - Nữ Già làng Y Xúc.

Một chiến sỹ xông pha nơi chiến trường...

Khi biết chúng tôi có ý định tìm hiểu về vị Nữ Già làng có một không hai ở Tây Nguyên này, Bí thư đảng uỷ xã Đăk Ring A Dũng nói: Bây giờ mà tìm thì khó gặp đấy, Già làng đi rẫy tối ngày mới về. Tôi và A Dũng đành phải chờ tạm đến...19 giờ chủ nhân ngôi nhà mới từ rẫy trở về. Vừa cười hiền từ, Bà Già làng nói như phân trần: Mình khuyên bà con lo làm ăn thì mình phải gương mẫu trước để dân tin chứ!

Mẹ Y Xúc (tên của Nữ Già làng Vắc Y Nhoong) năm nay đã ngoài 71 tuổi, người nhỏ thó nhưng rất chắc chắn với đôi mắt to, sáng, cương trực. Vừa tranh thủ thổi cơm, Mẹ kể về đời mình: Sinh ra và lớn lên ngay tại quê hương Vắc Y Nhoong này. Năm 14 tuổi, nghe tiếng gọi của Đảng và cách mạng, Mẹ đi thoát ly, làm cán bộ phụ vận tại H29 (tức huyện Kon Plông bây giờ).

Đến năm 1960, trong một lần cùng nhau xuống cơ sở dân vận Mẹ gặp và "phải lòng" anh bộ đội chủ lực A Hoà (người dân tộc H"Rê, ở làng Nước Ết, xã Đăk Ring) khi anh vừa từ hậu phương miền Bắc quay trở lại chiến trường miền Nam theo yêu cầu để được chiến đấu bảo vệ quê hương. Sống với nhau trong 7 năm, họ đã có 3 mặt con thì ông A Hoà hy sinh trong một trận giáp lá cà với địch (Ông A Hoà hy sinh năm 1967 và đã được công nhận liệt sỹ), một mình Mẹ tần tảo nuôi con trưởng thành, vừa tham gia công tác.

Những tháng ngày này mới gian khó làm sao. Mẹ bảo, lao động khổ mấy cũng chịu được, chiến đấu ác liệt mấy cũng chịu được, nhưng... học cái chữ hắn khó vô trong cái đầu mình quá (!). Nhưng rồi Mẹ cũng vượt qua được, cơ bản đảm bảo theo yêu cầu lúc bấy giờ về văn hoá đối với cán bộ.

Năm 1964, Mẹ từ cơ quan H29 được tăng cường về làm cán bộ phụ nữ xã Nước Ly (nay là xã Đăk Hring, Kon Plông), sau đó làm Tập đoàn trưởng làng Nước Ết (xã Đăk Ring) cho đến khi nghỉ mất sức.

Trở về với cuộc sống đời thường nơi chính quê hương Vắc Y Nhoong, Mẹ Y Xúc ngày đêm tần tảo lao động nuôi con. Đến nay, 3 người con của Mẹ đã trưởng thành, anh A Đích hiện là đảng viên, trưởng công an xã Đăk Ring, chị Y Đông theo chân mẹ làm cán bộ phụ nữ xã và cô con gái út Y Đao có chồng ở làng bên kia suối Nước Niêu để đêm hôm qua lại chăm sóc mẹ già.

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Mẹ Y Xúc bên ngôi nhà sàn của mình.

Đến một Già làng mẫu mực...

Nói đến vị trí Già làng, Mẹ cười đỏ mặt: Mình có bao giờ nghĩ đến chuyện được dân làng bầu mô. Vì mình là phụ nữ mà! Sau khi nghỉ mất sức thời gian, đến năm 1993, Mẹ được dân làng Vắc Y Nhoong tín nhiệm bầu làm Già làng - một vị trí rất quan trọng trong đời sống của cộng đồng dân tộc ở Tây Nguyên. Mẹ lo lắm, làm cán bộ phụ nữ dễ hơn, còn làm già làng nhất cử nhất động mình phải làm gương cho mọi người, không biết mình có làm nổi không. Từ nỗi lo ấy, Mẹ ngày đêm quyết tâm "tu thân" và "tề gia" trước.

Mẹ tâm sự rất đơn giản: "Mình làm già làng mà đói, không có gạo ăn thì khuyên bảo ai được!", do đó bản thân Mẹ và các con ngày đêm tập trung lao động. Riêng mẹ, mỗi năm thu từ lúa nước khoảng 2 tấn, rồi làm lúa rẫy, trồng mỳ, nuôi 3 con bò, heo, gà... Năm 2004 Hội Nông dân tỉnh Kon Tum tặng Mẹ giấy khen vì có thành tích trong phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi (1999-2004).

Trong vai trò là "thủ lĩnh" của buôn làng, Mẹ luôn là ngọn cờ đầu của mọi phong trào. Ở bất kỳ lúc nào, khi làng có việc đều có mặt mẹ giải quyết. Mẹ luôn khuyên bà con phải lo làm ăn, xoá đói giảm nghèo, không được phá rừng... Thời gian 15 năm mẹ làm Già làng, Vắc Y Nhoong không hề xảy ra chuyện con trai con gái "ngủ bậy", tình hình an ninh trật tự trong làng luôn đảm bảo.

Mẹ kể nhiều lúc mình phải tự làm "quan toà" để xử. Tất nhiên là xử trên lý lẽ cái nghĩa, cái tình! Mẹ nói vui: Thời trước, con trai, con gái ngủ bậy bị làng phạt nặng lắm, 01 con trâu hết to, 01 con heo ba nắm (tức lấy dây đo vòng ngực con heo, sau đó gấp đôi lại và đo đúng 3 nắm tay, khoảng 30kg hơi), 01 con gà và 01 vòng đeo tay... nay thì phải giảm bớt chớ, nhưng vẫn phải có phạt để răn đe!

Với thành tích nổi bật thời gian qua, Mẹ Y Xúc đã được 3 lần huyện Kon Plông khen Già làng giỏi, gương mẫu; năm 2003 và năm 2005 Mẹ được Chủ tịch UBND huyện tăng Giấy khen Già làng có thành tích trong giữ gìn trật tự an toàn xã hội ở thôn, làng.

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Những tấm bằng khen của già làng Y Xúc

Mong ước lớn nhất của Mẹ hiện nay là Nhà nước sớm làm con đường Vi Xây-Đăk Ring (nối tiếp với tỉnh lộ 676) để dân làng Vắc Y Nhoong thoát khỏi thế ngõ cụt, phát triển giao thương, đời sống khấm khá hơn. Trong ánh mắt đầy vết chân chim của người "thủ lĩnh" già Y Xúc, chúng tôi vẫn đọc được một niềm tin, một sự hứa hẹn trong tương lai không xa về một cuộc sống tốt đẹp hơn, xứng đáng với tất cả những gì mà thế hệ cha anh đã đổ bao mồ hôi, nước mắt và cả máu xương để bảo vệ, xây đắp!

Bài, ảnh Đại Hòa

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Heo chết từ lò mổ tới nhà hàng

Lật cuốn sổ bán hàng, bà Ngân bảo: Nhà hàng AH (quận 5) hôm nay lấy 40 con, hôm qua lấy 50 con. Còn ĐPH (quận 1) vào mùa một lần lấy 200 con là bình thường.

Bỏ tiền khủng săn thần sa, rước họa vào nhà

Nghe theo lời "thầy" phán, nhiều người sẵn sàng bỏ ra cả chục triệu đồng để mua thần sa về làm lễ, chôn dưới móng nhà với hy vọng sẽ "kéo" được tài lộc. Tuy nhiên, sau một thời gian, tốn tiền mà tài lộc đâu chẳng thấy, họ mới biết mình dại.

Hớt tóc kích dục, đi "tua" tới Z trong rẫy cà phê

Khách vừa vào quán, nhân viên vội đóng cửa nói:"Dụng cụ hớt tóc hư rồi, vào trong em làm thư giãn 100 ngàn/lần. Nếu đi "tua" tới Z luôn, thêm 50 ngàn nữa, đảm bảo phê liền".

Mua bán cả giấy tờ tùy thân

Chứng minh nhân dân (CMND), cà vẹt, bằng lái xe... đủ loại giấy tờ tùy thân đang được mua bán công khai. Đã xảy ra nhiều vụ sử dụng giấy tờ của người khác để trộm cắp, lừa đảo.

Nước mắt cổ vật: Thế giới thiêng liêng mà bịp bợm

Bước vào thế giới đồ cổ, không ai không ít nhất một lần mua nhầm đồ giả. Khi thật, giả lẫn lộn, tình bạn giữa các tay buôn đồ cổ nhiều khi bị đánh đổi bằng những trò lừa lọc, chia chác kim tiền

Nhận xét tin Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Female only village in the Central Highlands
Highland, Y These vaccines, Dak Ring, Lady Health Promotion, Kon Plong, Health Promotion, not position, the woman , village, villagers, single leader, the little, trust, mother

Indeed, at first I thought the woman the little Ka Dong, 71 this is a "village leader" ; - a position not everyone is in the Central Highlands villagers elected ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Be trai bi bo roi tren taxi
    Bé trai bị bỏ rơi trên taxi

    Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.

  • Thuong tet 2015
    Thưởng tết 2015

    Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.

  • Xoay quanh viec Hoa hau Nguyen Cao Ky Duyen dang quang
    Xoay quanh việc Hoa hậu Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang

    Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.

  • Toi pham giang ho noi am anh nguoi dan
    Tội phạm giang hồ - nỗi ám ảnh người dân

    Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.

  • Lich nghi Tet At Mui 2015
    Lịch nghỉ Tết Ất Mùi 2015

    Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.

  • Toan canh kinh te tuan 712 13122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (7/12 - 13/12/2014)

    Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 71312
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 7-13/12)

    Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 0712 1312
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/12 - 13/12)

    Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0712 1312
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/12 – 13/12)

    Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0712 1312
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/12 - 13/12)

    Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.