Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Già làng Y Xúc.

Quả thật, lúc đầu chính tôi cũng thể nghĩ người phụ nữ Ka Dong nhỏ thó, 71 tuổi này lại là một "thủ lĩnh làng" - một vị trí không phải ai cũng được dân làng ở Tây Nguyên tín nhiệm bầu.

Vậy mà gần 15 năm nay, dân làng Vắc Y Nhoong (xã Đăk ring, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) sống hoà thuận, đoàn kết, chăm lo làm ăn xoá đói giảm nghèo... bởi họ tin vào lời nói và việc làm của người thủ lĩnh ấy - Nữ Già làng Y Xúc.

Một chiến sỹ xông pha nơi chiến trường...

Khi biết chúng tôi có ý định tìm hiểu về vị Nữ Già làng có một không hai ở Tây Nguyên này, Bí thư đảng uỷ xã Đăk Ring A Dũng nói: Bây giờ mà tìm thì khó gặp đấy, Già làng đi rẫy tối ngày mới về. Tôi và A Dũng đành phải chờ tạm đến...19 giờ chủ nhân ngôi nhà mới từ rẫy trở về. Vừa cười hiền từ, Bà Già làng nói như phân trần: Mình khuyên bà con lo làm ăn thì mình phải gương mẫu trước để dân tin chứ!

Mẹ Y Xúc (tên của Nữ Già làng Vắc Y Nhoong) năm nay đã ngoài 71 tuổi, người nhỏ thó nhưng rất chắc chắn với đôi mắt to, sáng, cương trực. Vừa tranh thủ thổi cơm, Mẹ kể về đời mình: Sinh ra và lớn lên ngay tại quê hương Vắc Y Nhoong này. Năm 14 tuổi, nghe tiếng gọi của Đảng và cách mạng, Mẹ đi thoát ly, làm cán bộ phụ vận tại H29 (tức huyện Kon Plông bây giờ).

Đến năm 1960, trong một lần cùng nhau xuống cơ sở dân vận Mẹ gặp và "phải lòng" anh bộ đội chủ lực A Hoà (người dân tộc H"Rê, ở làng Nước Ết, xã Đăk Ring) khi anh vừa từ hậu phương miền Bắc quay trở lại chiến trường miền Nam theo yêu cầu để được chiến đấu bảo vệ quê hương. Sống với nhau trong 7 năm, họ đã có 3 mặt con thì ông A Hoà hy sinh trong một trận giáp lá cà với địch (Ông A Hoà hy sinh năm 1967 và đã được công nhận liệt sỹ), một mình Mẹ tần tảo nuôi con trưởng thành, vừa tham gia công tác.

Những tháng ngày này mới gian khó làm sao. Mẹ bảo, lao động khổ mấy cũng chịu được, chiến đấu ác liệt mấy cũng chịu được, nhưng... học cái chữ hắn khó vô trong cái đầu mình quá (!). Nhưng rồi Mẹ cũng vượt qua được, cơ bản đảm bảo theo yêu cầu lúc bấy giờ về văn hoá đối với cán bộ.

Năm 1964, Mẹ từ cơ quan H29 được tăng cường về làm cán bộ phụ nữ xã Nước Ly (nay là xã Đăk Hring, Kon Plông), sau đó làm Tập đoàn trưởng làng Nước Ết (xã Đăk Ring) cho đến khi nghỉ mất sức.

Trở về với cuộc sống đời thường nơi chính quê hương Vắc Y Nhoong, Mẹ Y Xúc ngày đêm tần tảo lao động nuôi con. Đến nay, 3 người con của Mẹ đã trưởng thành, anh A Đích hiện là đảng viên, trưởng công an xã Đăk Ring, chị Y Đông theo chân mẹ làm cán bộ phụ nữ xã và cô con gái út Y Đao có chồng ở làng bên kia suối Nước Niêu để đêm hôm qua lại chăm sóc mẹ già.

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Mẹ Y Xúc bên ngôi nhà sàn của mình.

Đến một Già làng mẫu mực...

Nói đến vị trí Già làng, Mẹ cười đỏ mặt: Mình có bao giờ nghĩ đến chuyện được dân làng bầu mô. Vì mình là phụ nữ mà! Sau khi nghỉ mất sức thời gian, đến năm 1993, Mẹ được dân làng Vắc Y Nhoong tín nhiệm bầu làm Già làng - một vị trí rất quan trọng trong đời sống của cộng đồng dân tộc ở Tây Nguyên. Mẹ lo lắm, làm cán bộ phụ nữ dễ hơn, còn làm già làng nhất cử nhất động mình phải làm gương cho mọi người, không biết mình có làm nổi không. Từ nỗi lo ấy, Mẹ ngày đêm quyết tâm "tu thân" và "tề gia" trước.

Mẹ tâm sự rất đơn giản: "Mình làm già làng mà đói, không có gạo ăn thì khuyên bảo ai được!", do đó bản thân Mẹ và các con ngày đêm tập trung lao động. Riêng mẹ, mỗi năm thu từ lúa nước khoảng 2 tấn, rồi làm lúa rẫy, trồng mỳ, nuôi 3 con bò, heo, gà... Năm 2004 Hội Nông dân tỉnh Kon Tum tặng Mẹ giấy khen vì có thành tích trong phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi (1999-2004).

Trong vai trò là "thủ lĩnh" của buôn làng, Mẹ luôn là ngọn cờ đầu của mọi phong trào. Ở bất kỳ lúc nào, khi làng có việc đều có mặt mẹ giải quyết. Mẹ luôn khuyên bà con phải lo làm ăn, xoá đói giảm nghèo, không được phá rừng... Thời gian 15 năm mẹ làm Già làng, Vắc Y Nhoong không hề xảy ra chuyện con trai con gái "ngủ bậy", tình hình an ninh trật tự trong làng luôn đảm bảo.

Mẹ kể nhiều lúc mình phải tự làm "quan toà" để xử. Tất nhiên là xử trên lý lẽ cái nghĩa, cái tình! Mẹ nói vui: Thời trước, con trai, con gái ngủ bậy bị làng phạt nặng lắm, 01 con trâu hết to, 01 con heo ba nắm (tức lấy dây đo vòng ngực con heo, sau đó gấp đôi lại và đo đúng 3 nắm tay, khoảng 30kg hơi), 01 con gà và 01 vòng đeo tay... nay thì phải giảm bớt chớ, nhưng vẫn phải có phạt để răn đe!

Với thành tích nổi bật thời gian qua, Mẹ Y Xúc đã được 3 lần huyện Kon Plông khen Già làng giỏi, gương mẫu; năm 2003 và năm 2005 Mẹ được Chủ tịch UBND huyện tăng Giấy khen Già làng có thành tích trong giữ gìn trật tự an toàn xã hội ở thôn, làng.

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Những tấm bằng khen của già làng Y Xúc

Mong ước lớn nhất của Mẹ hiện nay là Nhà nước sớm làm con đường Vi Xây-Đăk Ring (nối tiếp với tỉnh lộ 676) để dân làng Vắc Y Nhoong thoát khỏi thế ngõ cụt, phát triển giao thương, đời sống khấm khá hơn. Trong ánh mắt đầy vết chân chim của người "thủ lĩnh" già Y Xúc, chúng tôi vẫn đọc được một niềm tin, một sự hứa hẹn trong tương lai không xa về một cuộc sống tốt đẹp hơn, xứng đáng với tất cả những gì mà thế hệ cha anh đã đổ bao mồ hôi, nước mắt và cả máu xương để bảo vệ, xây đắp!

Bài, ảnh Đại Hòa

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Vị tướng 30 năm cầm dao mổ

Ông là Thiếu tướng, PGS-TS Hoàng Mạnh An - Giám đốc BV 103 thuộc Học viện Quân y. Vị tướng của vùng quê Ý Yên, Nam Định được mệnh danh là “bàn tay vàng” của ngành ngoại khoa Việt Nam với nhiều thành tựu ghép tạng nổi bật.

Chợ Phiên kỳ lạ ven sông: Hẩm hiu, phận "khách thuyền"

 Một thuyền chợ đi tuyến dọc sông Đà gồm 3 thành phần: chủ thuyền, phu khuân vác và những người bán hàng nhỏ lẻ vốn được gọi là "khách đi thuyền". Chính “khách đi thuyền” mới là những người tạo nên sự phong phú mặt hàng cho một phiên chợ.

Góc khuất lạnh gáy về "công nghệ sản xuất con" theo ý muốn

Hiện nay, pháp luật đã quy định rõ ràng về việc nghiêm cấm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, nhưng không ít trung tâm, bệnh viện... vẫn lợi dụng tâm lý khát con trai của những cặp vợ chồng hiếm muộn để làm ăn, trục lợi.

Hãi hùng chợ "lợn bẩn": Ai bảo kê?

Chợ “lợn bẩn” ở xã Bình Phú, huyện Thạch Thất (Hà Nội) hoạt động 7 năm nay, nhưng quản lý thị trường (QLTT) nói không biết sự tồn tại của nó; trong khi Trạm Thú y huyện Thạch Thất khẳng định vẫn có cán bộ thú y, kiểm dịch và nộp khoán vào ngân sách hàng tháng.

Hóa giải lời đồn về ngôi làng "thế huyệt mắt trâu" không ai dám lấp

Nhiều năm qua người dân trong vùng vẫn đồn đại về ngôi làng Nhân Vũ (xã Nguyễn Trãi, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên) ngự trên thế đất phong thuỷ của con trâu đực đang nằm. Theo đó, phần đầu nằm ở vị trí gần đầu làng, một mắt nằm ở vị trí nhà ông Phạm Trịnh Diễm, mắt còn lại nằm ở nhà ông Thái.

Nhận xét tin Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Female only village in the Central Highlands
Highland, Y These vaccines, Dak Ring, Lady Health Promotion, Kon Plong, Health Promotion, not position, the woman , village, villagers, single leader, the little, trust, mother

Indeed, at first I thought the woman the little Ka Dong, 71 this is a "village leader" ; - a position not everyone is in the Central Highlands villagers elected ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn