Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Già làng Y Xúc.

Quả thật, lúc đầu chính tôi cũng thể nghĩ người phụ nữ Ka Dong nhỏ thó, 71 tuổi này lại là một "thủ lĩnh làng" - một vị trí không phải ai cũng được dân làng ở Tây Nguyên tín nhiệm bầu.

Vậy mà gần 15 năm nay, dân làng Vắc Y Nhoong (xã Đăk ring, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) sống hoà thuận, đoàn kết, chăm lo làm ăn xoá đói giảm nghèo... bởi họ tin vào lời nói và việc làm của người thủ lĩnh ấy - Nữ Già làng Y Xúc.

Một chiến sỹ xông pha nơi chiến trường...

Khi biết chúng tôi có ý định tìm hiểu về vị Nữ Già làng có một không hai ở Tây Nguyên này, Bí thư đảng uỷ xã Đăk Ring A Dũng nói: Bây giờ mà tìm thì khó gặp đấy, Già làng đi rẫy tối ngày mới về. Tôi và A Dũng đành phải chờ tạm đến...19 giờ chủ nhân ngôi nhà mới từ rẫy trở về. Vừa cười hiền từ, Bà Già làng nói như phân trần: Mình khuyên bà con lo làm ăn thì mình phải gương mẫu trước để dân tin chứ!

Mẹ Y Xúc (tên của Nữ Già làng Vắc Y Nhoong) năm nay đã ngoài 71 tuổi, người nhỏ thó nhưng rất chắc chắn với đôi mắt to, sáng, cương trực. Vừa tranh thủ thổi cơm, Mẹ kể về đời mình: Sinh ra và lớn lên ngay tại quê hương Vắc Y Nhoong này. Năm 14 tuổi, nghe tiếng gọi của Đảng và cách mạng, Mẹ đi thoát ly, làm cán bộ phụ vận tại H29 (tức huyện Kon Plông bây giờ).

Đến năm 1960, trong một lần cùng nhau xuống cơ sở dân vận Mẹ gặp và "phải lòng" anh bộ đội chủ lực A Hoà (người dân tộc H"Rê, ở làng Nước Ết, xã Đăk Ring) khi anh vừa từ hậu phương miền Bắc quay trở lại chiến trường miền Nam theo yêu cầu để được chiến đấu bảo vệ quê hương. Sống với nhau trong 7 năm, họ đã có 3 mặt con thì ông A Hoà hy sinh trong một trận giáp lá cà với địch (Ông A Hoà hy sinh năm 1967 và đã được công nhận liệt sỹ), một mình Mẹ tần tảo nuôi con trưởng thành, vừa tham gia công tác.

Những tháng ngày này mới gian khó làm sao. Mẹ bảo, lao động khổ mấy cũng chịu được, chiến đấu ác liệt mấy cũng chịu được, nhưng... học cái chữ hắn khó vô trong cái đầu mình quá (!). Nhưng rồi Mẹ cũng vượt qua được, cơ bản đảm bảo theo yêu cầu lúc bấy giờ về văn hoá đối với cán bộ.

Năm 1964, Mẹ từ cơ quan H29 được tăng cường về làm cán bộ phụ nữ xã Nước Ly (nay là xã Đăk Hring, Kon Plông), sau đó làm Tập đoàn trưởng làng Nước Ết (xã Đăk Ring) cho đến khi nghỉ mất sức.

Trở về với cuộc sống đời thường nơi chính quê hương Vắc Y Nhoong, Mẹ Y Xúc ngày đêm tần tảo lao động nuôi con. Đến nay, 3 người con của Mẹ đã trưởng thành, anh A Đích hiện là đảng viên, trưởng công an xã Đăk Ring, chị Y Đông theo chân mẹ làm cán bộ phụ nữ xã và cô con gái út Y Đao có chồng ở làng bên kia suối Nước Niêu để đêm hôm qua lại chăm sóc mẹ già.

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Mẹ Y Xúc bên ngôi nhà sàn của mình.

Đến một Già làng mẫu mực...

Nói đến vị trí Già làng, Mẹ cười đỏ mặt: Mình có bao giờ nghĩ đến chuyện được dân làng bầu mô. Vì mình là phụ nữ mà! Sau khi nghỉ mất sức thời gian, đến năm 1993, Mẹ được dân làng Vắc Y Nhoong tín nhiệm bầu làm Già làng - một vị trí rất quan trọng trong đời sống của cộng đồng dân tộc ở Tây Nguyên. Mẹ lo lắm, làm cán bộ phụ nữ dễ hơn, còn làm già làng nhất cử nhất động mình phải làm gương cho mọi người, không biết mình có làm nổi không. Từ nỗi lo ấy, Mẹ ngày đêm quyết tâm "tu thân" và "tề gia" trước.

Mẹ tâm sự rất đơn giản: "Mình làm già làng mà đói, không có gạo ăn thì khuyên bảo ai được!", do đó bản thân Mẹ và các con ngày đêm tập trung lao động. Riêng mẹ, mỗi năm thu từ lúa nước khoảng 2 tấn, rồi làm lúa rẫy, trồng mỳ, nuôi 3 con bò, heo, gà... Năm 2004 Hội Nông dân tỉnh Kon Tum tặng Mẹ giấy khen vì có thành tích trong phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi (1999-2004).

Trong vai trò là "thủ lĩnh" của buôn làng, Mẹ luôn là ngọn cờ đầu của mọi phong trào. Ở bất kỳ lúc nào, khi làng có việc đều có mặt mẹ giải quyết. Mẹ luôn khuyên bà con phải lo làm ăn, xoá đói giảm nghèo, không được phá rừng... Thời gian 15 năm mẹ làm Già làng, Vắc Y Nhoong không hề xảy ra chuyện con trai con gái "ngủ bậy", tình hình an ninh trật tự trong làng luôn đảm bảo.

Mẹ kể nhiều lúc mình phải tự làm "quan toà" để xử. Tất nhiên là xử trên lý lẽ cái nghĩa, cái tình! Mẹ nói vui: Thời trước, con trai, con gái ngủ bậy bị làng phạt nặng lắm, 01 con trâu hết to, 01 con heo ba nắm (tức lấy dây đo vòng ngực con heo, sau đó gấp đôi lại và đo đúng 3 nắm tay, khoảng 30kg hơi), 01 con gà và 01 vòng đeo tay... nay thì phải giảm bớt chớ, nhưng vẫn phải có phạt để răn đe!

Với thành tích nổi bật thời gian qua, Mẹ Y Xúc đã được 3 lần huyện Kon Plông khen Già làng giỏi, gương mẫu; năm 2003 và năm 2005 Mẹ được Chủ tịch UBND huyện tăng Giấy khen Già làng có thành tích trong giữ gìn trật tự an toàn xã hội ở thôn, làng.

Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen
Những tấm bằng khen của già làng Y Xúc

Mong ước lớn nhất của Mẹ hiện nay là Nhà nước sớm làm con đường Vi Xây-Đăk Ring (nối tiếp với tỉnh lộ 676) để dân làng Vắc Y Nhoong thoát khỏi thế ngõ cụt, phát triển giao thương, đời sống khấm khá hơn. Trong ánh mắt đầy vết chân chim của người "thủ lĩnh" già Y Xúc, chúng tôi vẫn đọc được một niềm tin, một sự hứa hẹn trong tương lai không xa về một cuộc sống tốt đẹp hơn, xứng đáng với tất cả những gì mà thế hệ cha anh đã đổ bao mồ hôi, nước mắt và cả máu xương để bảo vệ, xây đắp!

Bài, ảnh Đại Hòa

Việt Báo

Video nổi bật

Màn cổ động sexy với trang phục khó tin của chân dài xứ kim chi
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Ly kỳ xung quanh hòn đá có... điện?

Cả trăm người đã động vào hòn đá này và đều co rúm lại như điện giật. Đến nay, hòn đá - chứng tích đau thương của thời Tây Sơn này vẫn nhuốm màu bí ẩn, khó lý giải.

Những người lính Gạc Ma bây giờ

Sau trận chiến bảo vệ đảo Gạc Ma (thuộc quần đảo Trường Sa) sáng 14/3/1988, những người lính còn sống trở về. Cuộc sống của nhiều cựu binh Gạc Ma vẫn quá chật vật.

Dấu chấm lặng của những phận đời chưa từng nghĩ đến ngày 8/3

Gánh nặng của cuộc sống mưu sinh thường nhật khiến đôi vai người phụ nữ thêm oằn, tóc thêm bạc. Giây phút nghỉ ngơi hiếm hoi nên chẳng mấy ai nghĩ đến ngày 8/3.

Bóc mẽ "công nghệ" bịp bợm của những trò đỏ đen tại các lễ hội

Một trong những vấn nạn diễn ra nhiều năm nay nhưng chưa thể giải quyết được một cách triệt để đó là những trò đỏ đen hoành hành tại các lễ hội đầu năm. Ở bất kỳ lễ hội nào đều có những trò đỏ đen với muôn hình vạn trạng bủa vây du khách.

Nhận xét tin Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nu gia lang duy nhat o Tay Nguyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nữ già làng duy nhất ở Tây Nguyên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Female only village in the Central Highlands
Highland, Y These vaccines, Dak Ring, Lady Health Promotion, Kon Plong, Health Promotion, not position, the woman , village, villagers, single leader, the little, trust, mother

Indeed, at first I thought the woman the little Ka Dong, 71 this is a "village leader" ; - a position not everyone is in the Central Highlands villagers elected ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su trong ngay May bay roi o Binh Thuan
    Thời sự trong ngày: Máy bay rơi ở Bình Thuận

    Thứ trưởng Bộ Tài nguyên lên tiếng vụ Đồng Nai lấp sông; Sập giàn giáo ở Formosa: Kết thúc cứu nạn, 13 người chết; Máy bay rơi và gãy đôi ở Bình Thuận;Thực hư ca phẫu thuật toàn đỉa tại BV Bạch Mai; Thanh niên làm 'chuyện người lớn' với 2 nữ sinh lớp 8...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/3.

  • Thoi su 24h243 Chat mot cay xa cu chi gan 36 trieu
    Thời sự 24h(24/3): Chặt một cây xà cừ,chi gần 36 triệu

    Bộ Chính trị bổ nhiệm 3 Phó Ban Kinh tế TƯ; Sắp tinh giản biên chế 6 năm, không 'đánh trống bỏ dùi'; Năm 2016 sẽ chạy thử tuyến đường sắt trên cao Hà Nội; Diễm My 9x hoảng loạn vì bị cướp trong xe ô tô; Chặt một cây xà cừ, Hà Nội chi gần 36 triệu; Mê phim sex, ‘yêu râu xanh’ làm hại bé gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/3.

  • Thoi su tuan qua Dinh chi can bo vu chat cay xanh
    Thời sự tuần qua: Đình chỉ cán bộ vụ chặt cây xanh

    Lại lùi luật Biểu tình sang 2016; Vụ chặt cây: Đình chỉ hàng loạt cán bộ Sở Xây dựng; Học sinh Trà Vinh đánh bạn: Đình chỉ cả hiệu trưởng, hiệu phó; Công bố 10 gương mặt trẻ tiêu biểu 2014; Vớ được clip sex trong máy tính cũ, đòi chuộc 5 tỷ; Bắt tạm giam hoa hậu người Việt tại Nga...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h213 Ha Noi trong nham cay vang tam
    Thời sự 24h(21/3): Hà Nội trồng nhầm cây vàng tâm?

    Vụ bất thường dự án triệu đô: Công an vào cuộc; Hàng cây mới vừa được thay thế trên phố Hà Nội; Đại gia bị hoa hậu lừa 16 tỷ đồng là ai?; Thủy quái Mekong trong nồi lẩu trăm triệu đại gia Sài Gòn; Vũ Hoàng Điệp: Kinh tởm với mối tình đầu dài 2 năm!; Bất ngờ gục chết khi CSGT kiểm tra giấy tờ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/3.

  • Thoi su 24h203 Bat tam giam mot hoa hau
    Thời sự 24h(20/3): Bắt tạm giam một hoa hậu

    Chi tiết dự kiến lịch thi THPT quốc gia; Chủ tịch HN: Không có chuyện “kiếm chác” từ việc chặt 6.700 cây; Gần 150 xe tiền tỷ của đại gia Dũng "mặt sắt" phủ bụi; Bầu Hiển đề nghị mua sân bay Phú Quốc...

  • Hang loat nu sinh hoc sinh mat tich bi an
    Hàng loạt nữ sinh, học sinh mất tích bí ẩn

    Chỉ trong vòng 10 ngày đã có 3 nữ sinh viên (SV) mất tích, trong đó một nữ sinhđã tử vong. Chiều 26/3, Ths Trịnh Hữu Chung, Trưởng phòng Công tác học sinh sinh viên (HSSV) Trường ĐH quốc tế Hồng Bàng cho biết: Riêng SV Ng. Tr...

  • Sap gian giao o Formosa
    Sập giàn giáo ở Formosa

    Vào lúc 10h ngày 27/3/2015, tại hội trường Tỉnh uỷ Hà Tĩnh diễn ra cuộc họp báo về vụ sập giàn giáo ở Hà Tĩnh gây thương vong hàng chục người tại công trường Formosa.

  • Viet Nam tieu thu gan 70 tan vang
    Việt Nam tiêu thụ gần 70 tấn vàng?

    Chúng ta phải hiểu rằng việc nhập vàng vào Việt Nam không phải chỉ để tăng dự trữ tiền tệ mà còn có nhiều mục đích khác nữa.

  • Coi do Thao bo luon nhan cach
    Cởi đồ - Tháo bỏ luôn nhân cách

    Chỉ trong vòng 4 ngày (12/3 - 15/3) dân mạng được một phen "choáng váng" khi chứng kiến 2 màn "tự nguyện" cởi đồ giữa chốn đông người của 2 cô gái trẻ.

  • Ha noi chat ha 6700 cay xanh
    Hà nội chặt hạ 6.700 cây xanh

    Chứng kiến những hàng cây bị đốn hạ nhóm Trắng đã chế lại lời ca khúc Một “rừng” người – một đời cây gây xúc động. ------------ Xem thêm: Hà nội chặt hạ 6.700 cây xanh, http://vietbao.vn/tp/Ha-noi-chat-ha-6700-cay-xanh/8770793/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 223 283
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/3 - 28/3)

    Israel do thám các cuộc hội đàm chương trình hạt nhân Iran; Người cha sáng lập nước Singapore, ông Lý Quang Diệu qua đời ở tuổi 91; Tai nạn máy bay Airbus 320 mang số hiệu 4U9525 rơi ở Pháp khiến 150 người bỏ mạng... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (22/3 - 28/3), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-223-283/2147548631/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 2203 2803
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/03 – 28/03)

    Vũ Ngọc Đãng làm phim 18 tỷ của Ngọc Trinh, Tin đồn Phương Nga vướng vòng lao lý vì...'ngải quật', Bằng Kiều bị chỉ trích vì ‘rũ bỏ’ 13 năm công sức của vợ cũ, Nhiều bằng chứng cho thấy Khánh Thi - Phan Hiển yêu nhau, Đám cưới Bebe Phạm và Dustin Nguyễn, Lee Min Ho và Suzy (MissA) đang hẹn hò, Zayn Malik chính thức rời One Direction sau 5 năm gắn bó, Miley Cyrus và bạn trai tình cảm, bác bỏ tin đồn chia tay, Angelina Jolie truyền can đảm cho phụ nữ ung thư, ... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (22/03 – 28/03), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-2203-2803/2147548589/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Luot nhanh nhieu tin suc khoe quan trong tuan qua 23293
    Lướt nhanh nhiều tin sức khỏe quan trọng tuần qua (23-29/3)

    Vụ việc "Bác sĩ từ chối mổ vì biết bệnh nhân là người viết báo" thu hút sự chú ý của dư luận, công tác y tế cứu nạn nhanh chóng cho sự cố sập giàn giáo ở Vũng Áng, nhiều cảnh báo các bệnh mùa hè bắt đầu "vào mùa", thêm những lời khuyên bổ ích bảo vệ sức khỏe lúc giao mùa... là những thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Lướt nhanh nhiều tin sức khỏe quan trọng tuần qua (23-29/3), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Luot-nhanh-nhieu-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-23293/2147548577/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2203 2803
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/03 - 28/03)

    Hàng loạt nữ sinh, học sinh mất tích bí ẩn; “Mượn danh” lãnh đạo cấp cao để lừa đảo; Đằng sau câu chuyện Hoa hậu Trương Hồ Phương Nga bị bắt; Trùm ma túy thời Youtube; Tử tù Hồ Duy Hải: Có đủ 4 căn cứ để kháng nghị; Lời xin lỗi muộn của nhóm côn đồ tại phiên tòa;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/03 - 28/03), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2203-2803/2147548553/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2203 2803
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/03 - 28/03)

    Toàn cảnh sập giàn giáo công trường Formosa - Hà Tĩnh; Trực thăng rơi ở đảo Phú Quý- Bình Thuận; Toàn văn 21 câu trả lời vụ chặt hạ cây xanh của Hà Nội; Bác sĩ từ chối mổ cho người viết báo; Học sinh bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/03 - 28/03), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2203-2803/2147548574/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn