Những con voi đi cướp cơm người

“Cả tháng nay đêm nào các ông cũng về quần nát hơn bảy sào lúa của nhà tôi. Lo nhất là tính mạng mấy đứa trẻ vì nếu các ông vào phá nhà thì không biết chúng sẽ chạy thế nào?”– đó là lời than vãn của anh Lê Đình Tam, một người dân làm rẫy thuộc ấp 7, xã Mã Đà, huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai. “Các ông” chính là những con voi không còn đất sống phải ra khu dân cư tìm thức ăn.

Giáp mặt voi rừng

Cơn mưa chiều cuối mùa nặng hạt phủ trắng cả bầu trời cùng cánh rừng thường xanh khu vực Bàu Điền thuộc khu bảo tồn thiên nhiên Vĩnh Cửu, Đồng Nai. Trong căn nhà lá đơn sơ của gia đình anh Tam, bữa tối đạm bạc được dọn ra. Anh Tam hồ hởi nói về cây súng bắn đất đèn mà anh vừa chế tạo để đuổi voi. Bên cạnh súng nổ đất đèn là chiếc máy cưa anh Tam đã tháo ống giảm thanh từ chiều và đổ đầy xăng. Tiếng nổ của chiếc cưa máy rít lên từng hồi cũng là phương tiện khá hiệu quả đuổi voi mấy tháng nay mỗi khi chúng liều mình vào ăn xoài hay xuống ruộng phá lúa.

 Lũ voi hốt hoảng chạy vào rừng khi có tiếng nổ và tiếng máy cưa, phèng la. Ảnh: Phạm Đình Dũng

Chưa ăn xong chén cơm, bỗng có ba tiếng nổ khá to có lẽ cách xa vài cây số. Chị Tam rành rẽ thông báo với mọi người là lũ voi đang có mặt ở ruộng lúa nhà ông Điền cách đó khoảng 2km. Bỏ vội chén cơm, anh Tam cùng tôi vác các dụng cụ đuổi voi ra lều thật khẩn trương vì nếu không đến kịp, lũ voi có thể phá nát mất phần lúa còn lại mà cả gia đình anh trông đợi để có miếng ăn từ nay đến vụ lúa sang năm.

Ra đến lều đuổi voi canh lúa thì hầu hết đàn ông trong xóm đã có mặt đầy đủ. Từng ánh đèn pin cực mạnh quét qua quét lại phía bìa rừng gần sát ruộng lúa nơi lũ voi thường chui ra từ khu vực rậm rạp này. Ai nấy mỗi người một việc tay cầm thau chậu làm phèng la và sáu cây súng bắn đất đèn hướng về phía bìa rừng. Tôi rút chiếc ống nhòm trong túi ra và đội lên đầu chiếc đèn đi rừng như thường lệ. Có lẽ đây là lần đầu tiên trong đời nghiên cứu, tôi có dịp được tiếp cận lũ voi trong điều kiện khó khăn và đông người đến thế.

“Có lẽ tại hôm nay có khách lạ nên lũ voi không muốn cho người lạ xem mặt”, sau một thời gian dài hồi hộp chờ đợi, anh Hợp – một cư dân địa phương bắt đầu câu chuyện đùa với tôi và mọi người cùng cười vui vẻ. Tôi đưa ống nhòm về phía góc bìa rừng thì bỗng thấy một chiếc vòi thò ra sau bụi rậm. Con voi ngà lệch đầu đàn lù lù kéo ra bờ ruộng và đàn voi cái, voi con gần chục mạng ùa theo. Anh Tam vừa quát lên “lũ voi đến kìa” thì những tiếng nổ đất đèn vang lên đùng đùng, tiếng cưa máy rít lên, tiếng gõ thau chậu, phèng la tứ phía làm náo loạn cả một góc rừng. Những chiếc đèn bình mở hết công suất chiếu thẳng vào lũ voi háu đói. Vài con voi con sợ hãi quay đầu vào rừng, lũ voi cái cố gắng dùng vòi quơ lấy những bông lúa ăn càng nhanh càng tốt trước khi chạy trốn.

Riêng con voi đực ngà lệch hình như quá quen với âm thanh này nên cứ lừng lững tiến vào đám ruộng và cúi xuống vơ lúa cho vào miệng nhai ngon lành như chẳng có chuyện gì xảy ra! Anh Tam cầm cây súng đất đèn hồi chiều, bỏ hai cục đất đèn thật lớn và đổ nước vào rồi vác ra gần con voi ngà lệch, châm lửa đốt. Một tiếng nổ rất to vang khắp cả khu rừng khiến con voi ngà lệch hoảng hốt hú lên một tiếng dài chạy thẳng vào rừng.

“Mỗi một đêm tiền đất đèn, tiền xăng khoảng 50.000đ để đuổi lũ voi được chia đều cho gia đình có rẫy chưa kể chi phí đầu tư cho 1ha lúa khoảng 20 triệu đồng. Nhưng nếu chỉ lơ là một đêm thì lũ voi có thể biến cả cánh đồng lúa thành con số không”, anh Hợp chia sẻ. “Mặc dù lũ voi tàn phá khiến rất nhiều gia đình trắng tay nhưng chúng tôi chỉ dám xua đuổi vì nếu đụng đến chúng pháp luật sẽ xử phạt rất nặng, do vậy chúng tôi là những người chịu thiệt thòi nhất vì sự tàn phá của lũ voi rừng. Hiện nay, điều mong muốn nhất của chúng tôi là được các cấp chính quyền trợ giúp một phần mất mát do voi tàn phá để ổn định cuộc sống”, anh Tam nói với giọng mệt mỏi vì suốt mấy tháng nay hầu như đêm nào anh cũng phải thức trắng để xua đuổi lũ “voi tặc”.

Cuộc rượt đuổi lũ voi háu đói trong đêm lại tiếp tục ba lần nữa thì trời sáng.

Cuộc đấu tranh để tồn tại giữa voi và người