vietbao

Những con đường biệt thự

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

"Hãy làm cho tôi một ngôi nhà kiểu Pháp" - Kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị, người trở về từ Pháp và nổi tiếng với nhiều công trình lớn ở Việt Nam, đặc biệt là công trình tôn tạo Nhà Hát lớn Hà Nội thường xuyên nhận được những "đơn đặt hàng" như vậy. Xem ra nhu cầu "ở nhà Tây..." vẫn không hề cũ.

Nhung con duong biet thu
Những biệt thự kiến trúc Pháp cổ đã làm nên vẻ đẹp riêng cho những con đường Hà Nội. Ảnh: Lê Anh Dũng

Những con đường biệt thự

Đi trên phố phường HN, đang ngộp thở trong mùi khói ô tô, xe máy, đang cần mẫn nhích từng bước để thoát khỏi đám đông tắc đường ngồn ngộn người, thì đôi lúc, người ta bỗng như lạc vào một không gian tĩnh lặng.

Đó là khi, những tán cổ thụ đều tăm tắp đứng nghiêm cẩn rủ bóng xuống cánh cổng sắt im lìm, cũ kỹ. Là khi bóng nắng phơ phất lọt qua vòm lá đan kín nhảy múa trên những vỉa hè đang nằm yên ngủ. Phố xá sầm uất như biến mất sau những bức tường vàng nhàn nhạt. Âm thanh phố phường hỗn tạp đột ngột như rơi xuống sâu thẳm rồi vẳng lên dưới vòm lá. Tay điều khiển xe máy vô thức mà chầm chậm lại để có thể hít vội hít vàng chút không khí man mát đượm mùi hương sấu, hương dâu da dịu nhẹ. Phải hít hà thật nhanh, bởi thoáng chốc, lại là người và xe cuồn cuộn phía trước... Ta đang đi qua một trong những con phố hiếm hoi thường gọi là "phố biệt thự" hay "phố Tây" ngày trước.

Hơn trăm năm đã trôi qua, kể từ khi quanh Hồ Gươm mọc lên những ngôi nhà có ống khói lò sưởi duyên dáng và những ô cửa sổ cuốn vòm kiều diễm thì Hà Nội vẫn gần như còn giữ được nguyên vẹn một phần quần thể kiến trúc Châu Âu đặc biệt này.

Quen thuộc nhất là cụm Ba Đình với các tuyến phố mà chỉ nhắc đến tên thôi đã tĩnh lặng và yên ả: Phan Đình Phùng, Nguyễn Cảnh Chân, Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hoàng Diệu, Điện Biên Phủ... Xuôi xuống phía Nam hồ Hoàn Kiếm là các biệt thự nằm rải rác dọc Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Du...

Hai quần thể kiến trúc hiếm hoi được nối với nhau bởi "xương sống" Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền - khu thương mại sang trọng bậc nhất Hà thành. Đi thẳng xuống phía Đông hồ Hoàn Kiếm là các công trình công cộng như Bưu điện Bờ Hồ, Nhà hát Lớn, Ngân hàng Đông Dương, Bảo tàng Lịch sử, Viện Pasteur, khách sạn Metropole, là phố Lý Thái Tổ, Ngô Quyền, Phan Chu Trinh...

Cuối thế kỷ thứ 19, ngay từ khi đặt chân đến Việt Nam người Pháp đã cho xây dựng và phát triển Hà Nội với tham vọng dựng "một Pari thu nhỏ trong lòng Đông Dương" để thỏa nỗi nhớ của người xa xứ. Theo Kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị, người từng sống nhiều năm bên Pháp, thì đó là "một quần thể chi tiết và hệ thống, phân khu rất rõ ràng, khoa học". Công cuộc xây dựng đã kéo dài cho tới đầu những năm 40 của thế kỷ 20. Đầu não hành chính là khu Ba Đình (phía Nam Hồ Tây), lui xuống phía dưới là nơi tọa lạc những biệt thự của quan chức cấp cao. Nơi hiện giờ là phủ Chủ tịch và trụ sở của Bộ Ngoại giao, xưa vốn là Phủ toàn quyền Pháp.

Xuôi về Hồ Gươm, phía Bắc là 36 phố phường, trung tâm buôn bán sầm uất nhất của người Việt. Phía Đông là ngân hàng, bưu điện, phía Nam là khu biệt thự của công chức Pháp.

Nhung con duong biet thu
Biệt thự trên phố Lê Hồng Phong, HN. Ảnh: Lê Anh Dũng

"Một nửa của Hà Nội"

Theo GS Hoàng Đạo Kính, trong lịch sử phát triển nền kiến trúc Việt Nam thì thời cận đại trùng với thời thực dân Pháp cai trị. Đó là một thời kỳ chuyển tiếp hết sức quan trọng trong sự phát triển kiến trúc VN, đô thị Việt Nam. Bởi từ cuối thế kỷ 19 trở về trước, kiến trúc Việt Nam là kiến trúc truyền thống, kiến trúc gỗ. Người phương Tây, cụ thể là người Pháp đã đưa vào VN một nền kiến trúc mới của châu Âu tương ứng với công nghệ mỹ thuật châu Âu và như thế tạo ra một thời kỳ chuyển tiếp giữa kiến trúc truyền thống sang kiến trúc hiện đại hôm nay. Đó là cây cầu nối giữa kiến trúc truyền thống và kiến trúc hiện đại.

Và, chính ở thời kỳ đó ở Việt Nam chúng ta xuất hiện nhiều đô thị mới, đặc biệt là nhiều thể loại kiến trúc mới chưa bao giờ có trong kiến trúc của người Việt cũng như nhiều dân tộc Á Đông khác: nhà thương, bưu điện, cầu sắt (cầu Long Biên), bảo tàng, viện nghiên cứu, khách sạn, nhà hát, thậm chí cả nhà cho thuê (nhà sát cạnh nhau, tiền thân của chung cư hiện nay). Biệt thự là một trong những thể loại đó. Tất cả những công trình này đứng song trùng khác với mảng kiến trúc của người Việt ở khu 36 phố phường, khu phố cũ cộng với làng cổ, những cảnh quan thiên nhiên như Hồ Gươm, hồ Trúc Bạch... tạo nên một mảng di sản mang tính truyền thống, một diện mạo áp đảo, chủ đạo của Kiến trúc Hà Nội.

"Dù ở Châu Phi, ở các nước Đông Dương khác hay bất kỳ một quốc gia thuộc địa nào của Pháp cũng không thể có được cụm kiến trúc đặc sắc này giống như ở Hà Nội", KTS Hồ Thiệu Trị so sánh. Ông Phạm Hoàng Hải - chuyên gia văn hoá, du lịch - giải thích: "Vì dự định sẽ sống vĩnh viễn tại VN cho nên người Pháp mới dồn tâm huyết xây nên các công trình tuyệt tác. Và cũng trong cái tâm lý ấy mà nhà nước bảo hộ cùng với các công chức cấp cao, các nhà thương gia đã đua nhau xây nên các khu biệt thự với lối kiến trúc hệt như ở quê hương họ".

Vết tích biệt thự cổ kiến trúc Pháp còn rải rác đâu đó ở Sài Gòn, Huế, Hải Phòng và những địa danh nghỉ dưỡng Đà Lạt, Sa Pa, Tam Đảo ... Nhưng không đâu lại có quần thể biệt thự kết hợp khu phố cổ, bổ sung nét đẹp lẫn nhau giống như ở Hà Nội. KTS Hoàng Đạo Kính đã gọi những ngôi biệt thự ấy chính là một nửa của Hà Nội ngàn năm.

Theo thống kê của Sở Địa chính - Nhà đất HN tiến hành vào đầu những năm 1990, Hà Nội có khoảng hơn 2.000 biệt thự mang phong cách kiến trúc châu Âu cổ điển thông qua kiến trúc Pháp, trong đó có một ngàn có giá trị về mặt kiến trúc. Số phận của các biệt thự này có thể chia làm 3 loại: một là được sử dụng làm các cơ quan công quyền đầu não (khu Ba Đình, đường Phan Đình Phùng, Nguyễn Cảnh Chân, ...). Hai là làm tư gia cho các vị lãnh đạo cao cấp. Còn lại, chủ yếu là các biệt thự ở phía Nam Hồ Gươm, thường rơi vào tay nhân dân.

Giấc mơ biệt thự

"Làm kiến trúc hiện đại ở HN bây giờ rất khó so với áp dụng trong thành phố HCM. Bởi, dấu ấn kiến trúc Pháp tại SG ít hơn và không sâu đậm như ở HN", KTS Hồ Thiệu Trị kể lại kinh nghiệm thực tế. Không ít lần văn phòng kiến trúc của ông cũng như một số KTS khác đã nhận được những đơn đặt hàng xây biệt thự "mô phỏng kiến trúc khu biệt thự Ba Đình" mặc dù chủ nhân của đơn đặt hàng chưa có đủ diện tích quy mô để có thể xây được cả hoa viên. "Thuyết phục họ đi theo một lối kiến trúc hiện đại khác rất khó, bởi trong ý niệm của nhiều người, biệt thự kiến trúc Pháp là mẫu mực, là giấc mơ", ông giải thích.

Nhung con duong biet thu
Biệt thự trên phố Phan Đình Phùng, HN. Ảnh: Lê Nhung

Ấn tượng khu biệt thự Pháp mạnh mẽ đến nỗi, dù chen lấn giữa những ngôi biệt thự ấy là bóng dáng những biệt thự của người Hoa, hay biệt thự do KTS người Việt thiết kế nhưng chỉ ai tinh ý mới nhận ra.

"Nhiều khi các biệt thự của người Việt lại được thiết kế kỹ lưỡng cầu kỳ, nằm trong các khuôn viên rộng lớn hơn cả nhà quan Tây", ông Phạm Hoàng Hải cho biết. Theo ông, các kiến trúc sư đầu tiên của Việt Nam khi thiết kế biệt thự cho những công chức cao cấp hay thương gia người Việt đã lấy cảm hứng từ đường nét những ngôi chùa cổ và tạo hẳn một trường phái "kiến trúc Đông Dương". Bây giờ, đi qua các phố Nguyễn Du, Phan Đình Phùng, vẫn thấp thoáng bóng dáng những ngôi biệt thự như thế. Mà, điểm khác biệt là góc mái hơi cong lên, diềm mái hoặc ô cửa đắp hình chữ vạn, cổng lợp ngói tám mái, nóc tường có các lớp con sơn đua ra như bên dưới các mái chùa. Trên đường Hoàng Diệu giờ vẫn còn biệt thự của nhà tư sản yêu nước Trịnh Văn Bô rộng đến mấy ngàn mét vuông, có sân vườn rộng và đẹp như một vườn thượng uyển mà từ đường nhìn vào chỉ thấy cây xanh tràn ngập như rừng.

Với các "chú khách" Tàu, biệt thự họ xây thường lẫn lộn giữa lối kiến trúc kiểu Pháp pha trộn những họa tiết Trung Hoa như mái ngói ống lưu ly, tường hoa nóc có vỉa ngói, cổng tròn khắc chữ thọ. Dấu tích còn để lại ở dinh tổng đốc Hoàng Cao Khải (hiện là toà Đại sứ quán Trung Quốc trên đường Hoàng Diệu).

"Biệt thự người Hoa phản ánh rõ nét vị trí của họ trong xã hội. Là người Hoa, làm ăn thành đạt, nhưng ngoi lên trong xã hội Tây", KTS Hồ Thiệu Trị giải thích. Ông vừa hoàn thành xong việc tu bổ một ngôi biệt thự như thế của người Hoa hiện là văn phòng đại diện cho một doanh nghiệp, đặt ở góc đường Phan Bội Châu. Ngôi biệt thự ấy, dù có họa tiết Trung Hoa nhưng, cơ bản, vẫn thiết kế theo lối kiến trúc Pháp.

Sự xuất hiện ấy, càng khiến cho "bức tranh biệt thự cổ" ở Hà thành thêm sinh động.

  • Thu Thuỷ - Lê Nhung

Đón đọc kỳ 2: "Đẹp như biệt thự" với việc "đột nhập" vào những biệt thự đẹp của Hà Nội...

Việt Báo
Comment :Những con đường biệt thự
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những con đường biệt thự bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung con duong biet thu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những con đường biệt thự ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Roads villa
Vietnam, Ho Thieu Tri, architect Ho Thieu Tri, Hoang Dieu, Ho Hoan Kiem, Ba Dinh District, Hanoi Opera House, modern architecture, French architecture, architects, Phan Dinh Phung, particularly, villa's, the road, do
"Make me a French house "- Architect Ho Thieu Tri, who returned from France and famous for many large projects in Vietnam, especially the restoration works Hanoi Opera House regularly received" orders "as such. View ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ