Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán

Trong một chuyến đi thực tế về, Phùng Quán đã viết bài thơ “Chống tham ô lãng phí”. Bài thơ tự sự dài 76 câu như một tiếng thét đau đớn, một lời hiệu triệu chống tham ô, lãng phí lay động lòng người...

Nho lai bai tho Chong tham o lang phi cua Phung Quan
Bùi Tiến Dũng “con bạc triệu đô” bằng tiền tham nhũng (phải) khi bị bắt
Năm 1954, nhà thơ Phùng Quán, chiến sĩ Vệ Quốc đoàn, chiến sĩ Điện Biên được điều về Cơ quan sinh hoạt Văn nghệ Quân đội, thuộc Tổng cục Chính trị, tiền thân của tạp chí Văn nghệ Quân đội hiện nay, với vai trò như một phóng viên.

Với chất lửa hừng hực sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Phùng Quán đã xung phong vào Sầm Sơn, Thanh Hóa trong dịp đón tiếp tù nhân Côn Đảo.

Sau chuyến đi ấy, anh đã hoàn thành tiểu thuyết “Vượt Côn Đảo” và trường ca về liệt sĩ Võ Thị Sáu “Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo”, cùng với tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” viết sau này, thành bộ ba tác phẩm nổi tiếng được trao tặng giải thưởng VHNT Nhà nước năm nay.

Thời gian đó, miền Bắc đang hàn gắn vết thương chiến tranh. Phùng Quán đã lặn lội trong cuộc sống bộn bề của đất nước. Nhà thơ cùng với nhân dân thắt lưng buộc bụng, chịu đựng gian khổ để làm nên hạt lúa, củ khoai. Trong đó một số ít cán bộ nhà nước lại sống xa hoa trên mồ hôi nước mắt của đồng bào.

Năm 1956, trong một chuyến đi thực tế về, Phùng Quán đã viết bài thơ “Chống tham ô lãng phí”. Bài thơ tự sự dài 76 câu như một tiếng thét đau đớn, một lời hiệu triệu chống tham ô, lãng phí lay động lòng người.

51 năm rồi, đọc lại “Chống tham ô lãng phí” ta vẫn nghe sục sôi, nóng bỏng như vừa mới viết hôm qua. Trong cao trào chống tham nhũng đang được Đảng phát động hiện nay, mỗi cán bộ, đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam nên đọc to lên bài thơ “Chống tham ô, lãng phí” của cố nhà thơ Phùng Quán để tiếp thêm niềm tin, sức mạnh trong cuộc chiến đấu chống “nạn nội xâm” khốc liệt này.

Bài thơ mở đầu bằng những hình ảnh đau khổ, đói kém của người dân sau chiến tranh:

Tôi đã đi qua
Những xóm làng chiến tranh vừa chấm dứt

Tôi đã gặp
Những bà mẹ quấn giẻ rách

Da đen đúa như củ cháy giữa rừng

Kéo dây thép gai tay máu ròng ròng

Bởi đồn giặc, trồng ngô trỉa lúa…

Điệp từ “Tôi đã đi…” và “Tôi đã gặp” là những hình ảnh “quay” trực tiếp từ thực tế cuộc sống không hề hư cấu, không vu khống ai, nhưng không thể làm ngơ, mà tác giả muốn báo động với mọi người.

Tôi đã đi qua/ Những xóm làng vùng Kiến An, Hồng Quảng/ Nước biển dâng cao ướp muối các cánh đồng/ Hai mùa rồi lúa không có một bông/ Phân người toàn vỏ khoai tím đỏ…

“Phân người toàn vỏ khoai tím đỏ” là chi tiết rất xúc động, đắt giá. Con người không có cơm ăn, chỉ ăn toàn khoai. Đó là thôn quê, còn giữa Hà Nội thì: Đường mùa đông nước nhọn tựa dao găm/ Chị em công nhân đổ thùng/ Run lẩy bẩy chui hầm xí thối/ Vác những thùng phân/ Thuê một vạn một thùng/ Mấy ai dám vác/ Các chị suốt đêm quần quật/ Sáng ngày vừa đủ nuôi con…

Trong lúc nhân dân thì “một triệu bài thơ không nói hết nhọc nhằn…/ Đang buộc bụng, thắt lưng để sống/ Để dựng xây kiến thiết nước nhà/ Để yêu thương, nuôi nấng chúng ta…” như thế, còn một số cán bộ là “Những con chó sói quan liêu/ Nhe răng cắn rứt thịt da Cách mạng”:

Các đồng chí ơi

Tôi không nói quá

Về Nam Định mà xem

“Đài xem lễ” họ cao hứng dựng lên

Nửa chừng bỏ dở

Mười một triệu đồng dầm mưa giãi gió

Mồ hôi máu đỏ mốc rêu…

Tính thời giá 1956, số tiền 11 triệu đồng là vô cùng lớn, có thể hơn 11 tỷ đồng hiện nay. Nhưng hồi đó vừa kết thúc chiến tranh, đất nước đang rất nghèo, thì 11 triệu đồng đó càng có giá trị gấp bội phần.

Chưa hết: Tôi đã dự những phiên tòa xử tội/ Có con chuột mặc áo quần bộ đội/ Đục cơm khoét áo chúng ta/ ăn cắp máu dân đổi chác đồng hồ/ Kim phút kim giờ lép gầy như bụng đói/ Những mẹ già, em trai, chị gái… / Còng lưng rỏ máu lấn vành đai!”.

“Con chuột mặc áo quần bộ đội đó” là đại tá Cục trưởng Cục quân nhu quân đội Trần Dụ Châu, do tham nhũng, đã bị Bác Hồ ra lệnh xử bắn. “Chứng cớ rành rành” mà Phùng Quán nêu ra là thực tế không thể cãi được.

Đó chỉ là những kẻ bị phát hiện. “Còn bao tên chưa ai biết ai hay?/ Lớn, bé, nhỏ, to, cao, thấp, béo, gầy…/ Chúng nảy nòi sinh sôi như dòi bọ/ Khắp đất nước đâu đâu chẳng có!”. Đau đớn lắm. Xót xa lắm.

Phùng Quán tiên đoán: Đến một ngày Đảng muốn phê bình tất cả/ E phải nghìn số báo Nhân dân!.

Rõ ràng đến nay, không chỉ nghìn số báo Nhân Dân mà cả nhiều nghìn tờ báo lớn như Tiền phong, Lao động, Thanh Niên, Tuổi Trẻ… lên tiếng chống tham nhũng suốt ngày, tham nhũng vẫn không thuyên giảm !

Thưa nhà thơ Phùng Quán kính yêu, 51 năm sau, bọn “dòi bọ” đó còn sinh sôi dữ dội hơn, đục khoét dữ dội hơn. Chúng đánh bạc một đêm hết cả triệu “đô” tiền Nhà nước vay nước ngoài; chỉ một chữ ký, chúng biến biệt thự triệu “đô” của Nhà nước thành nhà riêng, chúng lấy đất của dân cấp cho nhau mỗi đứa năm bảy trăm mét vuông.v.v… Đến nỗi Quốc hội đã phải ban hành “Luật chống tham nhũng”.

Là một chiến sĩ Điện Biên vừa từ mặt trận về, nỗi đau đớn căm tức của Phùng Quán trước bọn tham ô, lãng phí và tâm trạng chung của người dân. Nhưng lúc đó mọi người đang hân hoan chiến thắng sau 9 năm “trường kỳ kháng chiến”, chỉ có tâm hồn nhạy cảm, trung thực của người lính, không khoan nhượng với cái xấu, nhà thơ Phùng Quán mới làm bài thơ dõng dạc tuyên chiến với nạn tham nhũng .

Vì những lẽ đó

Tôi quyết tâm rời bỏ

Những vườn thơ đầy bướm đầy hoa

Những vần thơ trang kim vàng mã

Dán lên quân trang đẫm mồ hôi và máu tươi Cách mạng!

Đó là thái độ sống “thái độ thơ” cực kỳ Con Người. Thơ là tiếng hát của cái đẹp, thơ là hoa, là bướm, nhưng khi cần, thơ cũng là nắm đấm, là tiếng thét căm hờn.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết: “Thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp/Mây gió trăng hoa tuyết núi sông/ Nay ở trong thơ nên có thép/ Nhà thơ cũng phải biết xung phong”. Phùng Quán đã “xung phong” bằng ngòi bút nhân văn cao cả của mình. Bức xúc trước vấn nạn tham ô đến độ, anh khẩn thiết đề nghị:

Trung ương Đảng ơi!

Lũ chuột mặt người chưa hết

Đảng cần lập những đội quân trừ diệt

Có tôi
Đi trong hàng ngũ tiên phong!

Đó là đoạn kết bài thơ rất có hậu, rất bản lĩnh và trách nhiệm. Nhà thơ chiến sĩ mới 22 tuổi mà có tầm cao về tư tưởng thật quý hiếm. Nhà thơ không chỉ đề nghị “Lập đội quân trừ diệt tham nhũng”, mà còn “Có tôi/ Trong hàng ngũ tiên phong”. Đó là thái độ chính trị kiên quyết, “Một mất một còn”, không khoan nhượng với tham nhũng.

Mới đây, Quốc hội đã lập “đội quân trừ diệt” tham nhũng như Phùng Quán đề nghị, do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đứng đầu, gọi là “Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng”. Và một lực lượng cảnh sát đặc nhiệm, toàn những chiến sĩ công an giỏi đã ra mắt, làm lễ tuyên thệ dưới cờ ! Chứng tỏ bài thơ “Chống tham ô, lãng phí” của Phùng Quán là lời tiên tri kỳ diệu! Tầm nhìn của nhà thơ xa rộng biết bao nhiêu.

Đáng tiếc là lời cảnh báo vô cùng tâm huyết này đã gây cho Phùng Quán biết bao điều oan khiên cay đắng.

Trong thơ ca cách mạng Việt Nam, thơ châm, thơ đả kích thì nhiều, còn thơ trữ tình về đề tài chính trị xã hội như chống tiêu cực thì rất hiếm. Có lẽ “Chống tham ô, lãng phí” của Phùng Quán là bài thơ chống tiêu cực đầu tiên xuất hiện trên văn đàn Việt Nam sau cách mạng tháng Tám.

Mỗi lần đọc lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” tôi vẫn nghe nóng rần rật trong từng li ti huyết quản!

Nhà thơ Ngô Minh

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Vị tướng 30 năm cầm dao mổ

Ông là Thiếu tướng, PGS-TS Hoàng Mạnh An - Giám đốc BV 103 thuộc Học viện Quân y. Vị tướng của vùng quê Ý Yên, Nam Định được mệnh danh là “bàn tay vàng” của ngành ngoại khoa Việt Nam với nhiều thành tựu ghép tạng nổi bật.

Chợ Phiên kỳ lạ ven sông: Hẩm hiu, phận "khách thuyền"

 Một thuyền chợ đi tuyến dọc sông Đà gồm 3 thành phần: chủ thuyền, phu khuân vác và những người bán hàng nhỏ lẻ vốn được gọi là "khách đi thuyền". Chính “khách đi thuyền” mới là những người tạo nên sự phong phú mặt hàng cho một phiên chợ.

Góc khuất lạnh gáy về "công nghệ sản xuất con" theo ý muốn

Hiện nay, pháp luật đã quy định rõ ràng về việc nghiêm cấm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, nhưng không ít trung tâm, bệnh viện... vẫn lợi dụng tâm lý khát con trai của những cặp vợ chồng hiếm muộn để làm ăn, trục lợi.

Hãi hùng chợ "lợn bẩn": Ai bảo kê?

Chợ “lợn bẩn” ở xã Bình Phú, huyện Thạch Thất (Hà Nội) hoạt động 7 năm nay, nhưng quản lý thị trường (QLTT) nói không biết sự tồn tại của nó; trong khi Trạm Thú y huyện Thạch Thất khẳng định vẫn có cán bộ thú y, kiểm dịch và nộp khoán vào ngân sách hàng tháng.

Nhận xét tin Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nho lai bai tho Chong tham o lang phi cua Phung Quan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phóng Sự Tổng Hợp của chuyên mục Phóng Sự.

Recall poem "Anti-corruption and waste" of Quan Phung
Phung Quan, Vietnam, field trips, poems, embezzlement, waste, poet, corruption, suffering, anti, the army, the team

TP - In an actual trip, Phung Quan wrote the poem "Anti-corruption and waste." 76 long narrative poem something like a scream of pain, an effect million anti-corruption and wastefulness move hearts ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Tet xua Tet nay qua con mat nguoi tre
    Tết xưa - Tết nay qua "con mắt" người trẻ

    Một phim ngắn hết sức ý nghĩa cho Tết 2015 đang khiến cộng đồng mạng xôn sao và khiến người xem thật sự xúc động.

  • Tranh cai xung quanh Le hoi chem lon o Bac Ninh
    Tranh cãi xung quanh Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh

    Theo Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh Lễ hội sẽ vẫn được tổ chức nhưng việc chém lợn đã được bỏ từ 2 năm trước.

  • Hai Tet 2015
    Hài Tết 2015

    Nhiều chương trình hài tết, ca nhạc chào năm mới 2015 đã được đồng loạt ra mắt khán giả với nội dung hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân trong dịp tết. Tuy nhiên, năm nay sức mua khá ảm đạm, tuy băng đĩa lậu ngày càng nhiều. ------------

  • Toi pham vi thanh nien Nguyen nhan va giai phap
    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp

    Những cái xấu, cái ác đang ngày một gia tăng trong xã hội khiến nhiều người sợ hãi. Nhất là việc giảng đường đang dần trở thành nơi "tụ họp" của phần tử xấu.

  • Dau dau chuyen tim O sin ngay Tet
    Đau đầu chuyện tìm Ô sin ngày Tết

    Nỗi khổ vì bị người giúp việc (hay ô sin) nhân dịp cuối năm o ép không còn mới lạ, tuy nhiên có những chuyện thoạt nghe tưởng như hài nhưng lại…cười ra nước mắt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2501 3101
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (25/01 - 31/01)

    Toàn cảnh trực thăng quân sự rơi ở TP.HCM; Tai nạn thảm khốc ở Thanh Hóa khiến 10 người tử vong; Bé trai khôi ngô bị mẹ bỏ rơi vì sợ mang lại xui xẻo; Hà Nội bỏ dải phân cách cứng: 24 tỷ đồng ném qua cửa sổ;Vợ hoặc chồng không chung thủy bị phạt 1-3 triệu đồng... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Ban tin suc khoe tuan tu 25 311
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 25 - 31/1)

    Nhiều dịch bệnh như ho gà, dịch sởi, dịch cúm gia cầm, rubella đang bùng phát mạnh và diễn biến khó lường; Bắt buộc mua thẻ BHYT theo hộ gia đình; Sai lầm nghiêm trọng khi ăn thịt chó "giải đen" ngày giáp Tết; Bệnh nhân ung thư vú không nên bật đèn khi ngủ; Lá lốt chữa bệnh; Giảm cân siêu nhanh bằng gia vị quen thuộc; Quan niệm sai lầm về sinh nở... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2501 3101
    Toàn cảnh Showbiz tuần (25/01 – 31/01)

    Bảo Anh bị nghi hát nhép trong The Remix 2015, Quách Ngọc Ngoan phải trả 1 tỷ mới được Lê Phương chấp nhận ly hôn?, Đám cưới bình dân của Huỳnh Đông - Ái Châu, Những người tình tin đồn của Mỹ Tâm, Cường Đô la - Hà Hồ 'cơm lành canh ngọt' về sống chung một nhà?, ------------

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2501 3101
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01)

    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp; Phòng, chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao; Tết sớm ở Trại giam Xuân Nguyên; Hài hước những tên trộm lười biếng nhất thế giới; 141 Hà Nội trấn áp tội phạm đường phố dịp cuối năm; Cái chết đầy bí ẩn của trùm giang hồ khét tiếng Đại Cathay;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2501-3101/2147533625/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhin lai su kien Xa Hoi VN 2014
    Nhìn lại sự kiện Xã Hội VN 2014

    2014 là năm của tai nạn, hỏa hoạn với hàng trăm vụ cháy lớn trên phạm vi toàn quốc với những hậu quả thảm khốc về cả tài sản và tính mạng con người.