Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán

Trong một chuyến đi thực tế về, Phùng Quán đã viết bài thơ “Chống tham ô lãng phí”. Bài thơ tự sự dài 76 câu như một tiếng thét đau đớn, một lời hiệu triệu chống tham ô, lãng phí lay động lòng người...

Nho lai bai tho Chong tham o lang phi cua Phung Quan
Bùi Tiến Dũng “con bạc triệu đô” bằng tiền tham nhũng (phải) khi bị bắt
Năm 1954, nhà thơ Phùng Quán, chiến sĩ Vệ Quốc đoàn, chiến sĩ Điện Biên được điều về Cơ quan sinh hoạt Văn nghệ Quân đội, thuộc Tổng cục Chính trị, tiền thân của tạp chí Văn nghệ Quân đội hiện nay, với vai trò như một phóng viên.

Với chất lửa hừng hực sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Phùng Quán đã xung phong vào Sầm Sơn, Thanh Hóa trong dịp đón tiếp tù nhân Côn Đảo.

Sau chuyến đi ấy, anh đã hoàn thành tiểu thuyết “Vượt Côn Đảo” và trường ca về liệt sĩ Võ Thị Sáu “Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo”, cùng với tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” viết sau này, thành bộ ba tác phẩm nổi tiếng được trao tặng giải thưởng VHNT Nhà nước năm nay.

Thời gian đó, miền Bắc đang hàn gắn vết thương chiến tranh. Phùng Quán đã lặn lội trong cuộc sống bộn bề của đất nước. Nhà thơ cùng với nhân dân thắt lưng buộc bụng, chịu đựng gian khổ để làm nên hạt lúa, củ khoai. Trong đó một số ít cán bộ nhà nước lại sống xa hoa trên mồ hôi nước mắt của đồng bào.

Năm 1956, trong một chuyến đi thực tế về, Phùng Quán đã viết bài thơ “Chống tham ô lãng phí”. Bài thơ tự sự dài 76 câu như một tiếng thét đau đớn, một lời hiệu triệu chống tham ô, lãng phí lay động lòng người.

51 năm rồi, đọc lại “Chống tham ô lãng phí” ta vẫn nghe sục sôi, nóng bỏng như vừa mới viết hôm qua. Trong cao trào chống tham nhũng đang được Đảng phát động hiện nay, mỗi cán bộ, đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam nên đọc to lên bài thơ “Chống tham ô, lãng phí” của cố nhà thơ Phùng Quán để tiếp thêm niềm tin, sức mạnh trong cuộc chiến đấu chống “nạn nội xâm” khốc liệt này.

Bài thơ mở đầu bằng những hình ảnh đau khổ, đói kém của người dân sau chiến tranh:

Tôi đã đi qua
Những xóm làng chiến tranh vừa chấm dứt

Tôi đã gặp
Những bà mẹ quấn giẻ rách

Da đen đúa như củ cháy giữa rừng

Kéo dây thép gai tay máu ròng ròng

Bởi đồn giặc, trồng ngô trỉa lúa…

Điệp từ “Tôi đã đi…” và “Tôi đã gặp” là những hình ảnh “quay” trực tiếp từ thực tế cuộc sống không hề hư cấu, không vu khống ai, nhưng không thể làm ngơ, mà tác giả muốn báo động với mọi người.

Tôi đã đi qua/ Những xóm làng vùng Kiến An, Hồng Quảng/ Nước biển dâng cao ướp muối các cánh đồng/ Hai mùa rồi lúa không có một bông/ Phân người toàn vỏ khoai tím đỏ…

“Phân người toàn vỏ khoai tím đỏ” là chi tiết rất xúc động, đắt giá. Con người không có cơm ăn, chỉ ăn toàn khoai. Đó là thôn quê, còn giữa Hà Nội thì: Đường mùa đông nước nhọn tựa dao găm/ Chị em công nhân đổ thùng/ Run lẩy bẩy chui hầm xí thối/ Vác những thùng phân/ Thuê một vạn một thùng/ Mấy ai dám vác/ Các chị suốt đêm quần quật/ Sáng ngày vừa đủ nuôi con…

Trong lúc nhân dân thì “một triệu bài thơ không nói hết nhọc nhằn…/ Đang buộc bụng, thắt lưng để sống/ Để dựng xây kiến thiết nước nhà/ Để yêu thương, nuôi nấng chúng ta…” như thế, còn một số cán bộ là “Những con chó sói quan liêu/ Nhe răng cắn rứt thịt da Cách mạng”:

Các đồng chí ơi

Tôi không nói quá

Về Nam Định mà xem

“Đài xem lễ” họ cao hứng dựng lên

Nửa chừng bỏ dở

Mười một triệu đồng dầm mưa giãi gió

Mồ hôi máu đỏ mốc rêu…

Tính thời giá 1956, số tiền 11 triệu đồng là vô cùng lớn, có thể hơn 11 tỷ đồng hiện nay. Nhưng hồi đó vừa kết thúc chiến tranh, đất nước đang rất nghèo, thì 11 triệu đồng đó càng có giá trị gấp bội phần.

Chưa hết: Tôi đã dự những phiên tòa xử tội/ Có con chuột mặc áo quần bộ đội/ Đục cơm khoét áo chúng ta/ ăn cắp máu dân đổi chác đồng hồ/ Kim phút kim giờ lép gầy như bụng đói/ Những mẹ già, em trai, chị gái… / Còng lưng rỏ máu lấn vành đai!”.

“Con chuột mặc áo quần bộ đội đó” là đại tá Cục trưởng Cục quân nhu quân đội Trần Dụ Châu, do tham nhũng, đã bị Bác Hồ ra lệnh xử bắn. “Chứng cớ rành rành” mà Phùng Quán nêu ra là thực tế không thể cãi được.

Đó chỉ là những kẻ bị phát hiện. “Còn bao tên chưa ai biết ai hay?/ Lớn, bé, nhỏ, to, cao, thấp, béo, gầy…/ Chúng nảy nòi sinh sôi như dòi bọ/ Khắp đất nước đâu đâu chẳng có!”. Đau đớn lắm. Xót xa lắm.

Phùng Quán tiên đoán: Đến một ngày Đảng muốn phê bình tất cả/ E phải nghìn số báo Nhân dân!.

Rõ ràng đến nay, không chỉ nghìn số báo Nhân Dân mà cả nhiều nghìn tờ báo lớn như Tiền phong, Lao động, Thanh Niên, Tuổi Trẻ… lên tiếng chống tham nhũng suốt ngày, tham nhũng vẫn không thuyên giảm !

Thưa nhà thơ Phùng Quán kính yêu, 51 năm sau, bọn “dòi bọ” đó còn sinh sôi dữ dội hơn, đục khoét dữ dội hơn. Chúng đánh bạc một đêm hết cả triệu “đô” tiền Nhà nước vay nước ngoài; chỉ một chữ ký, chúng biến biệt thự triệu “đô” của Nhà nước thành nhà riêng, chúng lấy đất của dân cấp cho nhau mỗi đứa năm bảy trăm mét vuông.v.v… Đến nỗi Quốc hội đã phải ban hành “Luật chống tham nhũng”.

Là một chiến sĩ Điện Biên vừa từ mặt trận về, nỗi đau đớn căm tức của Phùng Quán trước bọn tham ô, lãng phí và tâm trạng chung của người dân. Nhưng lúc đó mọi người đang hân hoan chiến thắng sau 9 năm “trường kỳ kháng chiến”, chỉ có tâm hồn nhạy cảm, trung thực của người lính, không khoan nhượng với cái xấu, nhà thơ Phùng Quán mới làm bài thơ dõng dạc tuyên chiến với nạn tham nhũng .

Vì những lẽ đó

Tôi quyết tâm rời bỏ

Những vườn thơ đầy bướm đầy hoa

Những vần thơ trang kim vàng mã

Dán lên quân trang đẫm mồ hôi và máu tươi Cách mạng!

Đó là thái độ sống “thái độ thơ” cực kỳ Con Người. Thơ là tiếng hát của cái đẹp, thơ là hoa, là bướm, nhưng khi cần, thơ cũng là nắm đấm, là tiếng thét căm hờn.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết: “Thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp/Mây gió trăng hoa tuyết núi sông/ Nay ở trong thơ nên có thép/ Nhà thơ cũng phải biết xung phong”. Phùng Quán đã “xung phong” bằng ngòi bút nhân văn cao cả của mình. Bức xúc trước vấn nạn tham ô đến độ, anh khẩn thiết đề nghị:

Trung ương Đảng ơi!

Lũ chuột mặt người chưa hết

Đảng cần lập những đội quân trừ diệt

Có tôi
Đi trong hàng ngũ tiên phong!

Đó là đoạn kết bài thơ rất có hậu, rất bản lĩnh và trách nhiệm. Nhà thơ chiến sĩ mới 22 tuổi mà có tầm cao về tư tưởng thật quý hiếm. Nhà thơ không chỉ đề nghị “Lập đội quân trừ diệt tham nhũng”, mà còn “Có tôi/ Trong hàng ngũ tiên phong”. Đó là thái độ chính trị kiên quyết, “Một mất một còn”, không khoan nhượng với tham nhũng.

Mới đây, Quốc hội đã lập “đội quân trừ diệt” tham nhũng như Phùng Quán đề nghị, do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đứng đầu, gọi là “Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng”. Và một lực lượng cảnh sát đặc nhiệm, toàn những chiến sĩ công an giỏi đã ra mắt, làm lễ tuyên thệ dưới cờ ! Chứng tỏ bài thơ “Chống tham ô, lãng phí” của Phùng Quán là lời tiên tri kỳ diệu! Tầm nhìn của nhà thơ xa rộng biết bao nhiêu.

Đáng tiếc là lời cảnh báo vô cùng tâm huyết này đã gây cho Phùng Quán biết bao điều oan khiên cay đắng.

Trong thơ ca cách mạng Việt Nam, thơ châm, thơ đả kích thì nhiều, còn thơ trữ tình về đề tài chính trị xã hội như chống tiêu cực thì rất hiếm. Có lẽ “Chống tham ô, lãng phí” của Phùng Quán là bài thơ chống tiêu cực đầu tiên xuất hiện trên văn đàn Việt Nam sau cách mạng tháng Tám.

Mỗi lần đọc lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” tôi vẫn nghe nóng rần rật trong từng li ti huyết quản!

Nhà thơ Ngô Minh

Việt Báo
Comment :Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nho lai bai tho Chong tham o lang phi cua Phung Quan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhớ lại bài thơ “Chống tham ô lãng phí” của Phùng Quán ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Recall poem "Anti-corruption and waste" of Quan Phung
Phung Quan, Vietnam, field trips, poems, embezzlement, waste, poet, corruption, suffering, anti, the army, the team
TP - In an actual trip, Phung Quan wrote the poem "Anti-corruption and waste." 76 long narrative poem something like a scream of pain, an effect million anti-corruption and wastefulness move hearts ....
Choáng với thu nhập cực khủng của trai đẹp massage sung sướng
Choáng với thu nhập cực khủng của trai đẹp massage sung sướng

Nhận mình là số 1 trong động massage sung sướng, dù không quá đẹp trai nhưng với ngón nghề điêu luyện, P. có thu nhập cực khủng, hơn 100 triệu mỗi tháng.

  • Thoi su 24h306 Formosa la thu pham gay ca chet
    Thời sự 24h(30/6): Formosa là thủ phạm gây cá chết

    Hà Nội 'cấm xe máy, không cấm mua bán sở hữu'; Tài xế container vi phạm chửi bới, xô ngã CSGT, "đại náo" đường phố; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Cảnh báo tình trạng học sinh 'yêu đương hồn nhiên, phá thai dại dột'; 264 xe công được định giá 1,5 triệu đồng: Sự thật là...; là những tin tức thời sự nổi bật ngày 30/6/2016.

  • Thoi su 24h296 Ly ky chuyen bo xuong to ke giet nguoi
    Thời sự 24h(29/6): Ly kỳ chuyện bộ xương tố kẻ giết người

    Nâng lương, thăng quân hàm 9 quân nhân phi hành đoàn CASA-212; Gái trẻ bị giật túi xách ngã bất tỉnh "suýt chết" trên phố Hà Nội; Sự thật giật mình về xuất xứ của những gói bột màu nhuộm miến; Cô gái xinh như hotgirl bị tố lấy tiền từ thiện mưu lợi cá nhân; Vợ trẻ dùng mũ bảo hiểm “phang” túi bụi vào đầu chồng mặc con khóc thét giữa phố

  • Thoi su 24h286 Nguyen nhan phuot thu Anh thiet mang
    Thời sự 24h(28/6): Nguyên nhân phượt thủ Anh thiệt mạng

    Vụ cháy 4 người chết: Đau đớn dãy quan tài xếp cạnh nhau; Hộp đen máy bay quan trọng thế nào trong việc 'giải phẫu' tai nạn?; Từ 1/8: Trạm thu phí để xe ùn tắc sẽ bị phạt 70 triệu đồng; Shipper khốn đốn vì bị kẻ giả mạo nhân viên cửa hàng lừa mất gần 2 triệu đồng; Gia đình phượt thủ người Anh tử nạn ở Fansipan hé lộ nguyên nhân thiệt mạng

  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.