Nhà chùa tư vấn HIV

Cuộc thi Ký sự nhân vật 2005:

Trong một buổi sinh hoạt tại chùa Pháp Vân - Ảnh: tư liệu của chùa Pháp Vân

Cảnh chùa tĩnh mịch. Đại đức Thích Bảo Đức, còn trẻ, bước ra bảo sư trụ trì đã lên chùa Quán Sứ, rồi đưa ra tấm bảng tin dựng trước nhà tổ trình bày cả chuyên đề về HIV-AIDS, ma túy và những bài kinh sám hối, cầu nguyện Quán Thế Âm bồ tát... dành cho đối tượng ma túy, bị nhiễm HIV.

Thầy nói hôm 24-4, nhà chùa đón một sự kiện đặc biệt: ngôi sao điện ảnh võ thuật Thành Long - đại sứ thiện chí UNICEF - đã tới giao lưu với những người nhiễm HIV-AIDS mà nhà chùa cưu mang hơn hai năm qua.

Vào chùa cai nghiện

Buổi chiều, chúng tôi gặp được đại đức Thích Thanh Huân tại chùa Quán Sứ khi ngài sắp thuyết giảng cho tăng sinh.

Trong căn phòng bài trí giản dị, ngài ngồi xếp bằng, kể: “Chính ra các bạn (tức người nhiễm HIV) đến chùa là để cai nghiện. Nhiều bạn vào chùa Pháp Vân cai nghiện thành công, về gia đình hỏi trong chùa thầy cho uống thứ thuốc gì, họ bảo thầy chẳng cho uống thuốc gì ngoài thuốc... tinh thần - đại đức cười nhẹ nhõm - Tôi coi các bạn (người nghiện) vào chùa để cai cũng như một cách đi tu”. Và sự thật: từ chốn cửa Phật, những kẻ “giác ngộ” đã giã từ được “cái chết trắng”.

Ban đầu mở trung tâm tư vấn HIV, thầy Huân chỉ có ý định lập nơi để người bệnh được tư vấn về HIV-AIDS, nhưng nhiều gia đình ở xa, nghèo khổ muốn con em được ở lại chùa, một số người lại muốn được… xuống tóc đi tu để sám hối trong những năm tháng cuối cùng ngắn ngủi, thầy Huân mới mở thêm cửa đón hẳn họ vào ăn ở, điều trị ngay tại nhà tổ.

Lúc đông, trong chùa có tới 25-27 người. Trọng, Dương, Hà là ba người đầu tiên bước vào chùa cai ma túy. Họ bị nhiễm HIV từ tiêm chích ma túy nên có thể không cứu được tính mạng nữa, nhưng vẫn quyết tâm đoạn tuyệt ma túy.

“Giai đoạn đầu, chúng tôi mở lớp bồi dưỡng cho họ kiến thức về HIV-AIDS, giai đoạn sau vẫn bồi dưỡng kiến thức về “hát” (HIV) nhưng chú trọng tăng cường sức khỏe, học tập sử dụng thuốc nam và tập dưỡng sinh”.

Ngoài ra, hằng ngày họ còn ngồi thiền, tụng kinh. Và sư thầy coi đó là cách tu hãm rất hiệu quả - dù không xuống tóc - để giã từ ma túy!

Trọng từng là con nghiện nặng nhưng nay đã trở thành một thành viên của trung tâm ngày ngày tư vấn cho người nhiễm HIV mới đến, rất nhiều lần bảo anh em đang “tu tập” dưới mái chùa: “Đã đến đây phải quyết tâm; vì mình, vì gia đình và vì nhà chùa!”.

Trong quá trình tự cai, “các bạn tự kìm hãm lẫn nhau, đấm bóp, tắm rửa cho nhau; người (nghiện) cũ đã vững rồi thì hỗ trợ người mới đến”.

Ban đầu nhà chùa chỉ nhận nam, nhưng sau thấy có nhiều cô gái cứ thập thò ở cổng, đến 2-3 lần lại về, gương mặt e sợ, thầy mới “phá lệ” đón nhận cả nữ vào cai nghiện.

Nhưng cai được nghiện chưa phải đã thoát bởi trong người họ vẫn còn virus HIV. Ai cũng biết rồi họ sẽ không thoát khỏi cái chết! Nhưng khi đặt chân tới chốn cửa thiền, họ đã ngộ ra nhiều điều. Sự tỉnh ngộ đã tiếp cho họ một sinh khí để sống có ý nghĩa những năm cuối đời...

Hai sư thầy vào bệnh viện thăm và tặng quà một thành viên của nhóm “Vì ngày mai tươi sáng” đã nhiễm AIDS ở giai đoạn cuối - Ảnh: tư liệu của chùa Pháp Vân

Trong khi chúng tôi ngồi nói chuyện tại nhà khách chùa Pháp Vân, thi thoảng điện thoại lại reo. Sư thầy Thích Bảo Đức nói đó là điện của những người không may bị nhiễm HIV xin được tư vấn, sẻ chia.

“Có người trực tiếp tìm đến chùa xin giúp đỡ. Nhưng có người lại xin tư vấn qua điện thoại hoặc hẹn tới nơi kín đáo”. Phụ trách tư vấn hôm ấy chính là các sư thầy.

Năm 2001, thầy Huân tham gia Ban hoằng pháp Thành hội Phật giáo Hà Nội nên đi giảng khắp 10 chùa của thủ đô. Từ những bài giảng, phật tử tìm thầy để nghe ngày càng đông, rồi họ tìm về tận chùa Pháp Vân gặp thầy giãi bày nỗi niềm. Trong các nỗi đau có nỗi đau của các gia đình phật tử có thân nhân bị nhiễm HIV.

“Dần dần, tôi biết tới số người nhiễm “hát” (HIV) nhiều hơn, tôi nghĩ những người có căn bệnh này là một nỗi bất hạnh lớn, tôi muốn chia sẻ với họ và quyết định mở một trung tâm tư vấn HIV”.

Thầy hiểu khi mở ra một trung tâm “khác thường” như vậy là cả một vấn đề nên ban đầu chỉ âm thầm tư vấn, đến tháng 7-2003 mới đưa ra công khai. Không ngờ ý tưởng của thầy được nhiều người ủng hộ.

Thành hội Phật giáo Hà Nội cho 10 “biên chế”, nhưng nay đã có gần 20 người chuyên tư vấn, gồm ba thành phần: các nhà sư của chùa, các tình nguyện viên đến từ các trường đại học, cán bộ, công chức và chính người bị nhiễm HIV đã “giác ngộ”.

Chùa Pháp Vân trở thành “chốn nương nhờ” lý tưởng cho những người nghiện, nhiễm HIV. Khi họ tới để được tư vấn, nhà chùa không thể đón hết vào chùa ở nên thầy Huân đã lập ra các nhóm. Nhóm đầu tiên là “Vì ngày mai tươi sáng”.

Chẳng bao lâu nhóm thu hút quá đông người nên đầu năm 2004 thầy cho mở thêm một quán cà phê của những người bị nhiễm HIV ở Gia Lâm (Hà Nội). Rồi thầy tiếp tục cho lập thêm CLB Hương Sen, thu hút gần 100 người bị nhiễm HIV, lấy chùa Pháp Vân làm trụ sở.

Tuy nhiên hoạt động của CLB không chỉ thu mình trong chùa mà còn vươn ra cộng đồng, tư vấn cho thành viên nhiễm HIV mới “nhập môn”, làm nhiều việc nghĩa (sắp tới chính họ cùng các nhà sư sẽ đem nồi cháo tình thương vào các bệnh viện ở Hà Nội để phân phát cho bệnh nhân nghèo).

Từ hơn năm qua, thầy Huân lại cho lập hai nhóm mới: Hoa Sữa và Hướng Dương, rồi gần đây lại thêm nhóm Bình Minh, chia nhau rải khắp địa bàn Hà Nội. Nhóm Bình Minh “đóng” tại quận Thanh Xuân, do Nguyễn Trọng Kiên, một họa sĩ nhiễm HIV, đã từng mở triển lãm tranh tại Hà Nội hồi cuối năm 2004, trình ý tưởng và được thầy Huân chấp thuận.

Nhóm Hướng Dương được mở ra từ ý tưởng của thầy Huân, muốn dành một “sân chơi” riêng cho các bà mẹ đang mang thai hoặc sinh con bị nhiễm HIV.

Chúng tôi tìm sang Gia Lâm, một quán cà phê nằm khiêm nhường trong nhiều quán cà phê khác, không ai ngờ chủ nhân của quán lại là những người nhiễm HIV. Thầy Huân đã mở ý tưởng lập ra quán cà phê này để bệnh nhân có một kế sinh nhai, lại dễ tụ hợp sẻ chia, gắn kết.

Người đầu tiên hưởng ứng lời thầy là chị L., hơn 20 tuổi, người nhỏ nhắn dễ thương, đã từng sang Thanh Trì gặp thầy Huân nhờ tư vấn và đã dũng cảm cưới anh T., một bệnh nhân nhiễm HIV.

“Hướng của tôi sắp tới là để các CLB hoạt động độc lập” - thầy Huân bày tỏ. Chị L. cũng cho biết hiện nhóm đã dành một phòng trong để bất cứ ai bị nhiễm HIV tìm đến cũng được tư vấn, sẻ chia...

ĐẶNG THÁI HUYỀN