Thứ tư, 01 Tháng tư 2009, 11:33 GMT+7

Nghệ nhân đóng loa đất Hà Thành

Gần 60 tuổi, ông Hiên là một trong số hiếm những nghệ nhân đóng thùng loa đầy đam mê ở đất Hà Thành.

22.jpg
Bác Hiên "già", người nghệ sĩ đóng loa ở làng Yên Phụ (Hà Nội), thư thái trong thế giới âm thanh. Ảnh: Quốc Huy.

Đến với nghề từ năm 1979, ông đã đưa vào các tác phẩm loa không chỉ kỹ năng, sự tính toán chính xác của một thợ mộc mà còn chất lên đó những ưu tư, trải nghiệm của một nhà văn, họa sĩ.

Ông kể, các tay chơi loa đều là những người có tiền nhưng sau khi họ chơi đến "đỉnh" với những loại loa đắt giá của nước ngoài thì lại tìm đến đây. Thùng loa trầm đóng vai trò rất quan trọng trong một hệ thống loa. Ví dụ, có người bỏ tiền mua bộ loa 68.000 USD, trong đó giá trị của "củ loa" - trung tâm điều khiển âm thanh - khoảng 10.000 USD hay bộ 10.000 USD thì "củ" khoảng 2.000 USD, còn lại là giá trị thùng do nghệ nhân đóng bằng tay. Các hãng sản xuất của nước ngoài thì chỉ làm vài bộ đặc biệt cho một dòng sản phẩm để phục vụ người nghe chuyên nghiệp với thiết kế thùng tỉ mỉ, công phu. Do đó, khách thường mang "củ" đến để nhờ bác gióng thùng.

Mỗi củ khác nhau thì thiết kế thùng lại khác và cũng "củ" đó nhưng thiết kế thùng biến đổi lại cho ra một thế giới âm thanh hoàn toàn mới lạ. Người nghệ nhân này cho biết điều quan trọng trong khi chế tạo loa là làm sao cho các đường âm thanh không bị va đập nhau trên hành trình của chúng rồi tụ lại ở một điểm, khiến loa tái tạo âm chính xác của tiếng người, tiếng kèn, đàn piano, guitar... một cách tách biệt, không nhập nhằng.

Nghe nhan dong loa dat Ha Thanh
Một thùng loa trầm có ma trận để âm thanh đi qua khe ngang phía dưới rồi đi ngược lên trên qua lỗ tròn ở đằng sau. Ảnh: Quốc Huy.

Điều tinh túy nhất trong thiết kế chính là ma trận bên trong. Âm thanh sẽ được dẫn đi qua các vách ngăn bằng gỗ dạng zíc zắc rồi ra "lỗ thông hơi" ở mặt sau là nơi thể hiện âm trầm một cách sâu lắng nhất. Nhưng để đạt đến độ sâu lắng này, người nghệ sĩ phải mất 20 ngày để nghe thử và chỉnh thùng, trong khi quá trình đóng trước đó chỉ khoảng 10 đến 15 ngày. "Nhiều đêm tôi mất ngủ, rồi bật tiếng bass lên đánh sầm một cái là biết hỏng hay thành công", ông Hiên bày tỏ. "Người ta có thể thử bằng nhiều thể loại nhạc khác nhau nhưng rồi cũng phải quay về với nhạc cổ điển. Bộ loa nào truyền tải được sự bao la của nhạc Mozart, Beethoven... thì được coi là đạt".

Loại gỗ sử dụng để đóng thùng là dăm bào ép đưa về từ Mỹ, Đức hay Canada, ông không dùng loại khác vì dăm bào có khả năng chịu đựng thời tiết ẩm ở Việt Nam, không cong vênh, không mối mọt. Sau khi được tiện và lắp ghép bằng keo đặc biệt, chúng tiếp tục nhận lớp phủ bằng sơn loại tốt và lưu giữ màu vàng nguyên bản. "Nhiều người mới đầu không thích màu này và muốn bọc bằng gỗ lạng nhưng gỗ đó chỉ sau một năm là bị bong", nghệ nhân cho biết. "Loa cốt yếu là hay chứ không phải là đẹp, hay là chủ yếu còn đẹp là về sau".

Với tay nghề của một người làm mỹ thuật, bác Hiên có thể đặt lên thùng loa các trang trí đặc biệt bằng sơn mài, gỗ lũa, đưa vào mồm loa kèn màu xanh gỉ đồng và dát vàng 98, 99 lên đó. Nhưng sự tốn kém chỉ dành cho nhà giàu, còn người chơi loa vì yêu âm thanh thì chỉ cần dừng ở mức mộc mạc nhất.

Khi hiểu điều này, các tay chơi loa mới cảm nhận được vẻ đẹp của thùng loa mang chữ ký của ông Hiên "già". Khách của ông đến từ khắp nơi ở Hà Nội, TP HCM, Đà Lạt, Vũng Tàu, Nam Định... và các cặp loa nặng cả trăm cân ông đóng còn được chu du sang Đức, Mỹ... "Điều vui nhất của tôi là loa đóng xong cho khách thì không bị trao đổi trên thị trường, có nghĩa là họ yêu thích thì họ mới giữ lại để thưởng thức", ông tâm sự.

Anh em chơi loa đều trìu mến gọi người nghệ sĩ này là anh, là bác Hiên "già" và luôn tìm đến xưởng loa ở làng Yên Phụ với chén thơ, bầu rượu. "Những người đến với âm thanh chơi với nhau tốt lắm. Người nào chưa tốt khi tìm đến âm nhạc thì trở nên tốt hơn bởi cốt lõi của thú chơi này là hiểu nhạc chứ không phải so đồ với nhau", nghệ sĩ cho hay. "Nếu không có sợi dây loa giá vài nghìn đô thì cứ chơi bằng dây điện, miễn sao cái tai cảm nhận được vẻ đẹp của âm nhạc và thấy tâm hồn mình thánh thiện".

Vietbao (Theo: ngoisao.net)


TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Gã "lâm tặc" không tay trả nợ rừng thành "kình ngư số 1"

Bị cụt mất hai cánh tay do ảnh hưởng của quả đạn còn sót lại trong chiến tranh nhưng ông Hoàng Lãng, 54 tuổi, trú thôn Mai Đàn, xã Hải Lâm (Hải Lăng, Quảng Trị) quyết vượt qua tật nguyền trở thành tỷ phú nông dân với tài sản là 20 ha rừng tràm.

Nhận xét tin Nghệ nhân đóng loa đất Hà Thành

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghệ nhân đóng loa đất Hà Thành bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghe nhan dong loa dat Ha Thanh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghệ nhân đóng loa đất Hà Thành ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Nhân Vật của chuyên mục Phóng Sự.

artisan Ha speaker plays Members
Ha Thanh, artists, sound enclosures, boxed, designer, artist, who, to, play, land, terrace

Nearly 60 years old, he is currently one of the few artists pack passionate speaker at Thanh Ha ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.