Mỹ - cuộc đảo chính Diệm - Nhu: Các “lá bài” Đôn, Nhu, Thơ

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Kỳ 3: Các “lá bài” Đôn, Nhu, Thơ

My cuoc dao chinh Diem Nhu Cac la bai Don Nhu Tho
Họa đồ mẫu của các ấp chiến lược
LTS: Như đã nhận xét, “tránh hành động sớm”, chờ đợi xem ở Sài Gòn trò “mèo nào cắn mỉu nào” kết thúc, để từ đó nắm “mèo” hay “mỉu” đó trong tay... là phương châm hành động của Mỹ trong những ngày cuối tháng 8-1963, lệnh thiết quân luật ban bố đêm 21-8-1963 tại Sài Gòn và toàn miền Nam VN đã khiến Mỹ phải cất công “giải mã”. Các tư liệu sau đây sẽ tiết lộ nhiều chi tiết “mới”, trong ý nghĩa nay mới được giải mật.

Tướng Đôn "trình diện” tướng Harkins

Bản ghi nhớ của Bộ chỉ huy tham mưu liên quân gửi bộ trưởng ngoại giao. Washington, 23-8-1963.

V/v: Điện tín đính kèm của tướng Harkins.
Theo chỉ đạo của tổng thống, tôi đã yêu cầu tướng Harkins lượng giá mối quan hệ hiện tại giữa chính phủ Diệm và quân lực Hoa Kỳ tại VN. Đặc biệt, tôi đã hỏi liệu việc ban bố tình trạng thiết quân luật có phải là do chủ ý của Diệm và do Diệm tin tưởng nơi quân đội của mình hay là do Diệm đang bị quân đội khống chế. Tôi cũng đã yêu cầu tướng Harkins đánh giá tác động của những diễn biến mới đây nơi các chương trình của chúng ta tại VN.
Đính kèm theo đây là điện trả lời của tướng Harkins. Văn phong “không chính thức” của thư này là do đây là một thư trao đổi giữa hai người “bạn nối khố”.
Maxwell D. Taylor

Đính kèm:
Điện của tư lệnh Bộ chỉ huy quân viện Hoa Kỳ tại VN gửi chủ tịch Bộ chỉ huy tham mưu liên quân.

Sài Gòn, 22-8-1963, 8g33 sáng.

Còn quá sớm để quả quyết đâu là những cơ chế giấu mặt cùng những trò ma mãnh ngấm ngầm tại đất nước rối tung này. Tuy nhiên, suy nghĩ đầu tiên của tôi là Diệm vẫn còn tin nơi quân lực, bằng không ông đã không trao trách nhiệm cho họ vào giờ phút gian nan này.

Diệm đang nhanh chóng mất vị thế của mình. Tướng Đôn, nay đang giữ chức quyền tổng tham mưu trưởng, là một trong những người mạnh mẽ lên tiếng yêu cầu Diệm và gia đình Nhu ra đi. Đôn công khai đưa ra các nhận xét này khiến tôi cảm nhận chắc chắn rằng Diệm thừa rõ đầu óc của Đôn như thế nào. Đôn được bổ nhiệm hôm thứ ba và đến nửa đêm đó thì thiết quân luật được ban bố.

Cảm nhận đầu tiên của tôi là: quả là Đôn đã nhanh chóng ra tay hành động! Tuy nhiên, sau đó Đôn gọi điện thoại cho tôi bảo là tổng thống Diệm muốn tôi biết rằng chính ông đã ra lệnh thiết quân luật để đảm bảo an ninh ở hậu phương.

Tướng Đính (quân đoàn 3), một trong những kẻ chủ mưu đảo chính, được bổ nhiệm làm tổng trấn Sài Gòn - Chợ Lớn. Tướng “Big Minh” (Dương Văn Minh), cố vấn của tổng thống, vẫn tại chức. Từ đó, có thể thấy cục diện tình hình đã sẵn sàng cho một cú đảo chính.

Trưa hôm qua, tướng Đôn có đến thăm xã giao tôi... Đôn nói mong muốn được giúp đỡ tiếp tục chiến tranh và quả quyết rằng thiết quân luật sẽ không ảnh hưởng đến các cuộc hành quân chừng nào mà Đôn chỉ điều động các đơn vị tổng trừ bị về để thị uy trong các thành phố. Để xem diễn biến này sẽ như thế nào. Hiện mới chỉ có một tiểu đoàn dù và một tiểu đoàn thủy quân lục chiến cùng một ít quân cảnh được điều động về Sài Gòn.

Tất cả cố vấn cao cấp ở các quân đoàn đều đã báo cáo rằng các cuộc hành quân chống VC vẫn đang được tiến hành trong khu vực của họ, còn quá sớm để nói rằng sẽ tiếp tục hành quân ở mức độ đó hay không do lẽ VC chưa sẵn sàng, chưa phản ứng kịp trước tình hình thiết quân luật này.

Về tác động của mối quan hệ mới này nơi các chương trình chung Mỹ - Việt, tôi hi vọng sẽ không có gì thay đổi, nếu như có thể tin lời tướng Đôn rằng cuộc chiến chống VC sẽ được tiếp tục.
Như đại tướng đã rõ, tất cả chương trình của chúng ta đã hoàn tất kể từ khi được đưa vào hành động sau chuyến công cán của đại tướng vào mùa thu năm 1961, ngoại trừ việc chấm dứt cuộc chiến.

Sẽ còn lâu mới kết thúc được cuộc chiến nếu mọi việc cứ diễn biến như hiện giờ. Quân đoàn 1 thì bất động. Tại quân đoàn 2, hôm qua tướng Khánh bảo rằng mọi việc vẫn tốt đẹp đến nỗi nay muốn tìm đến một nơi nào “nóng bỏng” hơn. Quả thật quân đoàn 2 khá nhất, song vẫn còn có những việc phải làm. Quân đoàn 3 đang điên đầu vì tình hình các tỉnh chung quanh Sài Gòn.

Trong hai tuần qua, tôi đã đưa được thêm hai trung đoàn từ quân đoàn 1 và 2 về đây. Quân đoàn 4 là nơi mà chiến tranh đang khốc liệt nhất. 70% các vụ chạm súng hằng tuần diễn ra ở đây. Hôm nay, tôi yêu cầu Thuần (bộ trưởng quốc phòng) điều động sư đoàn 9 còn nguyên vẹn từ quân đoàn 2 xuống miền Tây để tảo thanh các tỉnh Long An, Định Tường, Kiến Hòa và Vĩnh Bình. Các tỉnh còn lại sẽ được tảo thanh sau đó, chậm rãi hơn song nhất định là sẽ dễ dàng hơn, một khi các tỉnh kia đã được “quét dọn” xong. Địa thế các tỉnh này khó khăn, nhất là vào mùa mưa. Tại các tỉnh này, VC đông hơn các tỉnh khác và dân chúng cũng khó bề thuyết phục. Họ chẳng ưa gì chính phủ này mà chỉ muốn được yên thân cày cấy, lưới cá”...

Do lẽ tình hình khủng hoảng chính trị tác động đến các chương trình của chúng ta, cần phải chấm dứt cuộc khủng hoảng này và quyết tâm chiến thắng. Theo ý tôi, các cuộc hành quân chống VC sẽ giảm đi. Thế nhưng, nếu họ (tức cánh quân nhân) tiếp tục chiến tranh chống quân thù, sẽ chẳng có gì tác động nơi các chương trình của chúng ta.

Nói tóm lại, tình hình hiện tại có thể là một điều may mắn ẩn giấu. Những gì đang xuất hiện trong hiện tại cho phép nghĩ đến một cuộc đảo chính với tối thiểu bạo lực. Không phải tôi nghiêng về xu hướng đảo chính, ngược lại là khác, song tình hình sự việc đang diễn ra như thế”.

Có thể thấy qua các tài liệu này, mối bận tâm thật sự của Hoa Kỳ, từ Nhà Trắng, Bộ chỉ huy tham mưu liên quân, đến Bộ tư lệnh quân sự Mỹ tại Sài Gòn chính là: làm sao đừng để các chương trình của Mỹ bị gián đoạn hay đổ vỡ. Các chương trình đó là gì? Theo bản ghi nhớ gửi tổng thống Kennedy đề ngày 25-1-1963 mang chữ ký của Roger Hilsman - giám đốc Nha tình báo và nghiên cứu Bộ Ngoại giao Mỹ cho đến ngày 25-4-1963, và của Michael V. Forrestal - thành viên Hội đồng an ninh quốc gia, một vài chương trình ưu tiên như sau: chương trình 4.000 “ấp chiến lược”; chương trình huấn luyện và trang bị quân đội Sài Gòn để quân đội Mỹ có thể rút ra từ năm 1965; “chương trình vũ trang và huấn luyện người Thượng, cần được thúc đẩy hơn nữa. Hiện có 29 toán lực lượng đặc biệt Mỹ đang huấn luyện người Thượng (cùng một số nhóm thiểu số tại miền Tây). 11 toán khác đang được thành lập. Các trại huấn luyện này được thiết lập trong tất cả các tỉnh dọc biên giới Lào”.

Thật ra việc Mỹ chờ xem “mèo nào cắn mỉu nào” chỉ là một hư chiêu. Trong thực tế, CIA đã nắm trong tay số phận toàn bộ “mèo” và “mỉu” cả rồi. Bản ghi nhớ ngày 16-8-1963, của phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ Helms gửi phụ tá ngoại trưởng đặc trách Viễn Đông Hilsman, đã báo trước mọi việc:

Washington, ngày 16-8-1963
V/v Lượng giá tình hình Nam VN.
... Trong cuộc tiếp xúc với một quan sát viên người Mỹ hôm 25-6, Nhu đã lần lượt bày tỏ những suy nghĩ của mình. Nhu đã có lời lẽ mạnh mẽ chống lại Diệm, đến nỗi có thể nghĩ rằng sẽ là không khôn ngoan nếu loại bỏ khả năng Nhu có thể mưu đồ lật đổ Diệm.

Trong một cuộc nói chuyện với hai phóng viên VN của báo Time/Life cách đây khoảng hai tháng, Nhu đã thẳng thừng phát biểu và lặp đi lặp lại rằng phải thủ tiêu chế độ này. Trong quá khứ, nhiều lần Nhu đã tuyên bố rằng chế độ Diệm chỉ là một giai đoạn chuyển tiếp và là một “trẻ sơ sinh” cần thiết của lịch sử.

Nói chung, cơ may kế vị Diệm của Nhu ngày càng giảm khi mà những mưu đồ lật đổ Diệm ngày càng tăng, kể cả việc ám sát Diệm trong một tình huống do Nhu kiểm soát. Trong trường hợp này, các cơ may kế vị của Nhu là rất ít, dù là bằng phương tiện hợp hiến hay vi hiến.

Khả năng Nhu tự mình lên ngôi cầm quyền, sau một cuộc đảo chính lật đổ người anh của mình, là rất ít, nếu không muốn nói là không có chút mảy may hi vọng. May mắn lắm Nhu và vợ mới có thể thoát thân. Trong thực tế, đã có những phúc trình cho hay ít nhất cũng có một âm mưu đảo chính, trong đó Nhu và vợ sẽ bị hạ sát, còn Diệm thì được lưu nhiệm để đứng đầu một tân chính phủ”.

Hình ảnh xác chết đẫm máu của anh em Diệm - Nhu trong chiếc xe tăng M113 đã tạo ra cảm giác rằng anh em Diệm - Nhu cùng sát cánh bên nhau cho đến chết. Thế nhưng, căn cứ theo các tường trình trên của CIA, anh em Diệm - Nhu đã không “thương yêu” nhau đến thế, trái lại... Bản phúc trình cho biết thêm về quan hệ mâu thuẫn này giữa hai anh em Diệm - Nhu, nhìn từ các tướng tá Sài Gòn:

“Chúng tôi bi quan về khả năng cải thiện hình ảnh của tướng này không cảm thấy có lý do gì để trung thành sâu xa với Nhu”.

Tại sao phó tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ bị lật đổ cùng với chế độ Diệm lại được vời ra làm thủ tướng?

Như nhận định của CIA, Nhu sẽ không có chỗ trong một chế độ mới “hậu Diệm”. CIA đưa ra một dự kiến mang tựa đề “Chuyển giao quyền hành trong ổn định”. Nội dung như sau:

“Phó tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ, ít nhất cũng là vào lúc đầu, sẽ kế vị chức vụ tổng thống qua một tiến trình hợp hiến bình thường cho dù có bất cứ điều gì xảy ra cho tổng thống Ngô Đình Diệm.

Việc Thơ kế vị đặt ra một số câu hỏi về chính sách đòi hỏi phải có một quyết định của Chính phủ Hoa Kỳ. Nếu Diệm rời chức tổng thống trong bất cứ hoàn cảnh nào, thì việc Thơ kế vị cũng là đáng mong đợi nhất và ít nguy hiểm nhất đối với lợi ích riêng của cả chính phủ VN và Hoa Kỳ.

Cần quyết định tăng cường vị thế của Thơ bằng mọi phương tiện mà chúng ta có - cần chống lại việc Nhu thôn tính quyền hành cho dù là vào lúc đầu hay sau này. Còn nếu Diệm bị lật đổ trong một tình huống hỗn loạn và bạo động thì Chính phủ Hoa Kỳ sẽ khó góp phần kiểm soát tình hình”.

Có thể thấy qua đoạn trên một chi tiết then chốt: gì đi nữa cũng “phải từ một quyết định của Chính phủ Hoa Kỳ”. Và một chi tiết cũng không nhỏ: ít nhất cũng vì đã lỡ “đầu tư” cho “lá bài” Nguyễn Ngọc Thơ mà sau này Thơ sẽ được sử dụng như một “bánh xe xơcua” trong mọi tình huống “hậu Diệm”. Đó là lý do tại sao không ít tướng tá tham gia cuộc đảo chính sau ngày 1-11-1963 sẽ thắc mắc: tại sao lật Diệm rồi mà “Big Minh” (tướng Dương Văn Minh) lại còn phong cho Thơ làm thủ tướng?

HỮU NGHỊ

__________________________________

Kỳ 4: 10 giả định "nếu... thì"

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

15 năm ‘cò’ đẻ thuê của gã xe ôm trước cổng bệnh viện

15 năm “cò” mối đẻ thuê, bơm tinh trùng, mua bán tinh trùng... Nghề nào hắn cũng thạo, dịch vụ nào hắn cũng hay và quan trọng hắn có thể chu toàn được tất cả giấy tờ cho bệnh nhân.

Thâm nhập lò "sản xuất thánh" siêu hạng của "thánh" U60

Bằng những lời lẽ ma mị, “thánh bà” không chỉ nhồi nhét vào đầu “tín đồ” đủ thứ mê tín dị đoan mà còn gieo mộng “làm thánh” cho nhiều người với giá hàng trăm triệu đồng...

Nhận xét tin Mỹ - cuộc đảo chính Diệm - Nhu: Các “lá bài” Đôn, Nhu, Thơ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mỹ - cuộc đảo chính Diệm - Nhu: Các “lá bài” Đôn, Nhu, Thơ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết My cuoc dao chinh Diem Nhu Cac la bai Don Nhu Tho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mỹ - cuộc đảo chính Diệm - Nhu: Các “lá bài” Đôn, Nhu, Thơ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự.

U.S. - Diem coup - Need: The "card" menu, as, Poetry
Saigon, South VN, Nguyen Ngoc Tho, the U.S. government, coups, martial law, the headquarters , 2nd Corps, the program, can, president, action, situation cards, needs

LTS: As previously noted, "to avoid early action", in Saigon to wait and see game "cat that bites Miu any "end, from which to take" cat "or" Miu "in hand ... is the motto of the U.S. in the last days of May 8-1963, martial ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các