Thứ năm, 05 Tháng năm 2005, 06:04 GMT+7

Làng ngậm chì

Lang ngam chi
Bỏ chì vào miệng để kết vào lưới, một công việc cực kỳ nguy hiểm
Làng đầu tiên chúng tôi tìm về là làng Ngư Mỹ Thạnh cạnh phá Tam Giang, thuộc xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền, cách TP Huế chừng 30km về phía bắc.

Ông trưởng thôn Trần Vọng vừa dẫn chúng tôi đi quanh xóm, vừa nói thao thao bất tuyệt về nghề chài lưới quê ông: “Nghề lưới bạc có chi hay mà chú tìm hiểu? Nghề ni cũng thường thôi. Đây là nghề gia truyền, có từ xa xưa”.

Theo lời ông Vọng, cả làng Ngư Mỹ Thạnh trước đây đều là dân vạn đò, được chuyển lên bờ, tất thảy sống dựa vào mặt phá với nghề lưới bạc...

50 năm dùng miệng kết chì vào lưới

Đi quanh một vòng để chứng minh sự “hưng thịnh” của nghề (vì hầu hết nhà nào cũng có nghề làm lưới bạc), ông Vọng dẫn tôi vào nhà ông Đặng Thu - một căn nhà nhìn ra mặt phá. Đầu giờ chiều, hai vợ chồng ông Thu đang hì hục gắn chì, kết phao bên tay lưới bạc ở góc nhà.

Tôi thấy cả hai vợ chồng cầm xếp chì lá trên tay, dùng kéo cắt thành từng miếng nhỏ chừng 1cm2. Cả hai người sau đó vốc từng nắm chì cho vào miệng ngậm. Họ vừa dùng tay đưa lưới lên môi, vừa dùng lưỡi lừa từng miếng chì một ra răng cửa.

Cả lưỡi lẫn răng cùng cuốn chì vào lưới và sau đó dùng răng đính chì lại thêm lần nữa để chắc hơn sự kết dính của chì và lưới. Xong, họ lại lừa miếng chì khác ra răng cửa...

Lâu lâu, ông Thu nhổ một ngụm nước miếng toàn màu đen. Thấy tôi áy náy về việc cắn chì như thế là nguy hiểm, ông Thu nói: “Chì thì có chi mà độc chú? Không làm nghề ni thì biết làm nghề chi đây, trong khi ruộng không có lấy một tấc. Mà cả làng tui ai mà chẳng làm, có hề chi mô”.

“Ở trên phố (TP Huế) có bán loại lưới đã có sẵn chì, nhưng đó là hàng công nghiệp, được đính bằng máy theo lối đại trà nên lưới đem về dùng vài ba bữa là phải làm lưới lại. Mà làm chi có loại máy làm tốt hơn miệng mình được chú?” - vừa làm ông Thu vừa nói.

Làm lưới bạc như ông Thu thì trong làng ai cũng thường xuyên làm, trước nhất là để dùng cho nhà mình. Sau khoảng một tháng đi bủa vây trên đầm phá, nhà nào cũng phải đem lưới ra sửa, kết chì vào lưới...

Chúng tôi tìm về thôn Tân Vinh, xã Vinh Hiền (huyện Phú Lộc), việc ngậm chì tại làng này sôi động không kém. Toàn thôn có 220 hộ thì hầu như nhà nào cũng có nghề lưới bạc.

Có rất nhiều vị cao niên như cụ Trần Chữ, 83 tuổi, có thâm niên lên đến hơn 50 năm trong nghề... ngậm chì; vợ chồng cụ Bùi Chúc, 83 tuổi, và cụ Ngô Thị Gạc, 74 tuổi, làm nghề cũng ngót nghét 50 năm.

“Không hề chi, chì có chi mà độc. Mọi người ngậm chì cả mấy chục năm ni có hề chi mô...”. Tuy nhiên, cụ Trần Chữ cùng cụ Bùi Chúc cũng như nhiều cụ khác trong thôn có tiền sử ngậm chì lâu năm đều thừa nhận thường xuyên bị một triệu chứng chung nhất là đau bụng, thường thì lâm râm, có khi đau quặn thắt, sức khỏe yếu hẳn, răng lợi của họ đều bị đen thẫm... và luôn trong tình trạng của một người bệnh kinh niên.

Thế nhưng không ai biết mình đang có bệnh gì vì không bao giờ họ đi khám. Khi hỏi vì sao không đi khám, các cụ lại bảo không có tiền. Vả lại khám lòi ra nhiều bệnh thì con cái thêm khổ, ăn đã không đủ rồi còn bệnh với tật...!

Lang ngam chi

Ông Trương Hồi và bà Phan Thị Bến vẫn cắn chì từng ngày, bất chấp lời khuyến cáo của bác sĩ

Sá chi... tử thần!

Theo danh sách do Bệnh viện T.Ư Huế cung cấp, chúng tôi tiếp tục đi tìm một số bệnh nhân bị nhiễm độc chì đã được phát hiện và chữa trị. Tất cả đều sống tại hơn 20 xã ven vùng đầm phá.

Người đầu tiên chúng tôi gặp là bà Phan Thị Bến, 52 tuổi, trú tại đội Mười, xã Vinh Giang, huyện Phú Lộc. Bệnh án của bà Bến ghi rõ bà nhập viện và chữa trị nhiều lần trong thời gian nhiều năm liền.

Lần gần đây nhất vào cuối năm 2004, bà nhập viện với bệnh viêm dạ dày, chướng bụng, đầy hơi, loét sâu, biến dạng hành tá tràng... Trước khi xuất viện, các bác sĩ khoa nội - tiêu hóa BV T.Ư Huế đã không quên nhắc nhở bà đừng ngậm chì nữa.

Thế nhưng trước mắt chúng tôi là một phụ nữ với dáng vẻ uể oải, sắc diện tái xanh vì bệnh tật, vẫn ngồi ngậm chì cùng chồng bên tay lưới bạc. “Thì cũng phải làm mà ăn chứ, không làm nghề ni thì biết làm nghề chi?” - bà nói.

Thế nhưng chuyện về ông Trương Hồi - chồng bà Bến - mới làm tôi thật sự kinh ngạc. Người đàn ông 57 tuổi này đã có thâm niên gần 40 năm trong nghề cắn chì, đến nay được xem như người cắn chì giỏi nhất trong vùng.

Hàm răng của ông Hồi tất cả đều rất ngắn, cụt ngủn, đen thẫm nằm trên bờ lợi cũng thâm đen. “Cắn chì nhiều quá, răng mòn hẳn. Kiểu ni sợ ít năm nữa e không còn răng mà cắn chì nữa mô!” - ông Hồi nói.

Do ngậm chì nhanh gấp đôi thiên hạ và làm chắc chắn nên từ nhiều năm nay ông thường xuyên nhận làm thuê lưới bạc cho dân trong vùng. Để kiếm được tiền công 50.000-60.000 đồng/ngày, ông Hồi phải ngậm hơn 1kg chì mỗi ngày để kết vào lưới.

Và theo sự nhẩm tính của ông: “Mỗi năm chì vào miệng ông có đến vài tạ”. Không sợ độc? “Cả đội Mười ni vẫn ngậm như thường chứ riêng gì tui mà lo” - ông Hồi nói.

Trường hợp tương tự chúng tôi cũng bắt gặp rất nhiều nơi, như ông Bùi Kháng, 55 tuổi, ở Vinh Hiền, bị mổ pôlip túi mật mà nguyên nhân chính do nhiễm chì, nhưng vượt ra khỏi lời khuyến cáo của bác sĩ, vẫn làm lưới, tiếp xúc với chì.

Hay như ông Đ.T. (đề nghị giấu tên) ở Quảng Điền, bị viêm loét dạ dày nặng, nguyên nhân chính được xác định do nhiễm chì, vừa chữa bệnh xong và đang trong giai đoạn sức khỏe ổn định thì lại phải ngậm chì hằng ngày để kiếm cái ăn trước mắt... Cái lý của họ thật đơn giản: không làm thì biết lấy gì mà ăn, mà nuôi con?

Bài, ảnh: THÁI LỘC

Tại khoa nội - tiêu hóa Bệnh viện Trung ương Huế mỗi năm có hàng chục bệnh nhân nhập viện với cùng một hội chứng chưa rõ nguyên nhân, đó là đau bụng, bán tắc ruột hay táo bón, thiếu máu... Họ đều là ngư dân, đến từ hàng chục làng sống ven đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, nơi thường có thói quen dùng miệng kết những mảnh chì vào lưới đánh cá.

BS Trần Phạm Chí và các cộng sự công tác tại khoa nội - tiêu hóa BV T.Ư Huế đã phát hiện các bệnh nhân này đều bị ngộ độc chì mạng do thói quen ngậm chì trong thời gian dài...

Tháng 4-2005, các BS khoa nội - tiêu hóa đã thực hiện báo cáo đề tài “Ngộ độc chì - một nguyên nhân của đau bụng và bán tắc ruột ở người lớn” gửi cho Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ về tình trạng nhiễm độc chì của ngư dân do ngậm chì làm lưới. Tháng 10-2004, BS Trần Phạm Chí đã được mời sang Mỹ báo cáo đề tài bằng poster trước hội đồng khoa học của hiệp hội. Đề tài được đánh giá cao.

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Những người âm tỷ phú

Khu mộ rộng 500 m2 với kinh phí hơn 3 tỷ đồng, tọa lạc trên đỉnh đồi, gồm 5 ngôi mộ nhỏ, 12 bức tượng đá tạc 12 con giáp được đẽo tinh vi là cách đại gia phố núi báo hiếu cha mẹ.

Lật tẩy trò biến tướng kinh doanh đa cấp bằng hình thức... chữa bệnh

Sau khi bị phanh phui, công ty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy đổi tên thành công ty cơ sở Ngọc Hải 10, tiếp tục đi lừa gạt những người dân nhẹ dạ cả tin. Đặc biệt, chúng tràn về các vùng nông thôn, chuyển hình thức lừa đảo bằng cách đi quảng cáo khắp nơi là chữa bệnh miễn phí...

Nhận xét tin Làng ngậm chì

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làng ngậm chì bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lang ngam chi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làng ngậm chì ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Village hydrated lead
Hue City, Fishing My Thanh, Quang Dien, U Hue, Quang Loi, Tam Giang Lagoon, we, digestion, profession, first, internal medicine, causes, lead, netting

The first village we find the village of My Thanh Ngu edge Tam Giang, Quang Loi commune, Quang Dien district, about 30km to Hue to the north ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su tuan qua 3 vu tai nan kinh hoang
    Thời sự tuần qua: 3 vụ tai nạn kinh hoàng

    Ông Trần Văn Truyền trả đất; Y án 30 năm với bầu Kiên; Xét xử Huyền Như; Sập hầm thủy điện, 12 công nhân mắc kẹt; Tai nạn thảm khốc tại Quảng Ninh, 6 người chết; Sa Pa lạnh 0 độ; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch...

  • Thoi su 24h2012 Chong nhan tam giet vo moi cuoi
    Thời sự 24h(20/12): Chồng nhẫn tâm giết vợ mới cưới

    Các diễn biến quanh vụ sập hầm thủy điện Đạ Dâng; Phong hàm Thượng tướng cho 4 sĩ quan quân đội; Miền Bắc lại đón không khí lạnh; Hà Nội: Chồng 9X nhẫn tâm đánh chết vợ;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 20/12.  

  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 Tai nan kinh hoang o Quang Ninh
    Thời sự 24h(16/12): Tai nạn kinh hoàng ở Quảng Ninh

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.