Thứ năm, 05 Tháng năm 2005, 06:04 GMT+7

Làng ngậm chì

Lang ngam chi
Bỏ chì vào miệng để kết vào lưới, một công việc cực kỳ nguy hiểm
Làng đầu tiên chúng tôi tìm về là làng Ngư Mỹ Thạnh cạnh phá Tam Giang, thuộc xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền, cách TP Huế chừng 30km về phía bắc.

Ông trưởng thôn Trần Vọng vừa dẫn chúng tôi đi quanh xóm, vừa nói thao thao bất tuyệt về nghề chài lưới quê ông: “Nghề lưới bạc có chi hay mà chú tìm hiểu? Nghề ni cũng thường thôi. Đây là nghề gia truyền, có từ xa xưa”.

Theo lời ông Vọng, cả làng Ngư Mỹ Thạnh trước đây đều là dân vạn đò, được chuyển lên bờ, tất thảy sống dựa vào mặt phá với nghề lưới bạc...

50 năm dùng miệng kết chì vào lưới

Đi quanh một vòng để chứng minh sự “hưng thịnh” của nghề (vì hầu hết nhà nào cũng có nghề làm lưới bạc), ông Vọng dẫn tôi vào nhà ông Đặng Thu - một căn nhà nhìn ra mặt phá. Đầu giờ chiều, hai vợ chồng ông Thu đang hì hục gắn chì, kết phao bên tay lưới bạc ở góc nhà.

Tôi thấy cả hai vợ chồng cầm xếp chì lá trên tay, dùng kéo cắt thành từng miếng nhỏ chừng 1cm2. Cả hai người sau đó vốc từng nắm chì cho vào miệng ngậm. Họ vừa dùng tay đưa lưới lên môi, vừa dùng lưỡi lừa từng miếng chì một ra răng cửa.

Cả lưỡi lẫn răng cùng cuốn chì vào lưới và sau đó dùng răng đính chì lại thêm lần nữa để chắc hơn sự kết dính của chì và lưới. Xong, họ lại lừa miếng chì khác ra răng cửa...

Lâu lâu, ông Thu nhổ một ngụm nước miếng toàn màu đen. Thấy tôi áy náy về việc cắn chì như thế là nguy hiểm, ông Thu nói: “Chì thì có chi mà độc chú? Không làm nghề ni thì biết làm nghề chi đây, trong khi ruộng không có lấy một tấc. Mà cả làng tui ai mà chẳng làm, có hề chi mô”.

“Ở trên phố (TP Huế) có bán loại lưới đã có sẵn chì, nhưng đó là hàng công nghiệp, được đính bằng máy theo lối đại trà nên lưới đem về dùng vài ba bữa là phải làm lưới lại. Mà làm chi có loại máy làm tốt hơn miệng mình được chú?” - vừa làm ông Thu vừa nói.

Làm lưới bạc như ông Thu thì trong làng ai cũng thường xuyên làm, trước nhất là để dùng cho nhà mình. Sau khoảng một tháng đi bủa vây trên đầm phá, nhà nào cũng phải đem lưới ra sửa, kết chì vào lưới...

Chúng tôi tìm về thôn Tân Vinh, xã Vinh Hiền (huyện Phú Lộc), việc ngậm chì tại làng này sôi động không kém. Toàn thôn có 220 hộ thì hầu như nhà nào cũng có nghề lưới bạc.

Có rất nhiều vị cao niên như cụ Trần Chữ, 83 tuổi, có thâm niên lên đến hơn 50 năm trong nghề... ngậm chì; vợ chồng cụ Bùi Chúc, 83 tuổi, và cụ Ngô Thị Gạc, 74 tuổi, làm nghề cũng ngót nghét 50 năm.

“Không hề chi, chì có chi mà độc. Mọi người ngậm chì cả mấy chục năm ni có hề chi mô...”. Tuy nhiên, cụ Trần Chữ cùng cụ Bùi Chúc cũng như nhiều cụ khác trong thôn có tiền sử ngậm chì lâu năm đều thừa nhận thường xuyên bị một triệu chứng chung nhất là đau bụng, thường thì lâm râm, có khi đau quặn thắt, sức khỏe yếu hẳn, răng lợi của họ đều bị đen thẫm... và luôn trong tình trạng của một người bệnh kinh niên.

Thế nhưng không ai biết mình đang có bệnh gì vì không bao giờ họ đi khám. Khi hỏi vì sao không đi khám, các cụ lại bảo không có tiền. Vả lại khám lòi ra nhiều bệnh thì con cái thêm khổ, ăn đã không đủ rồi còn bệnh với tật...!

Lang ngam chi

Ông Trương Hồi và bà Phan Thị Bến vẫn cắn chì từng ngày, bất chấp lời khuyến cáo của bác sĩ

Sá chi... tử thần!

Theo danh sách do Bệnh viện T.Ư Huế cung cấp, chúng tôi tiếp tục đi tìm một số bệnh nhân bị nhiễm độc chì đã được phát hiện và chữa trị. Tất cả đều sống tại hơn 20 xã ven vùng đầm phá.

Người đầu tiên chúng tôi gặp là bà Phan Thị Bến, 52 tuổi, trú tại đội Mười, xã Vinh Giang, huyện Phú Lộc. Bệnh án của bà Bến ghi rõ bà nhập viện và chữa trị nhiều lần trong thời gian nhiều năm liền.

Lần gần đây nhất vào cuối năm 2004, bà nhập viện với bệnh viêm dạ dày, chướng bụng, đầy hơi, loét sâu, biến dạng hành tá tràng... Trước khi xuất viện, các bác sĩ khoa nội - tiêu hóa BV T.Ư Huế đã không quên nhắc nhở bà đừng ngậm chì nữa.

Thế nhưng trước mắt chúng tôi là một phụ nữ với dáng vẻ uể oải, sắc diện tái xanh vì bệnh tật, vẫn ngồi ngậm chì cùng chồng bên tay lưới bạc. “Thì cũng phải làm mà ăn chứ, không làm nghề ni thì biết làm nghề chi?” - bà nói.

Thế nhưng chuyện về ông Trương Hồi - chồng bà Bến - mới làm tôi thật sự kinh ngạc. Người đàn ông 57 tuổi này đã có thâm niên gần 40 năm trong nghề cắn chì, đến nay được xem như người cắn chì giỏi nhất trong vùng.

Hàm răng của ông Hồi tất cả đều rất ngắn, cụt ngủn, đen thẫm nằm trên bờ lợi cũng thâm đen. “Cắn chì nhiều quá, răng mòn hẳn. Kiểu ni sợ ít năm nữa e không còn răng mà cắn chì nữa mô!” - ông Hồi nói.

Do ngậm chì nhanh gấp đôi thiên hạ và làm chắc chắn nên từ nhiều năm nay ông thường xuyên nhận làm thuê lưới bạc cho dân trong vùng. Để kiếm được tiền công 50.000-60.000 đồng/ngày, ông Hồi phải ngậm hơn 1kg chì mỗi ngày để kết vào lưới.

Và theo sự nhẩm tính của ông: “Mỗi năm chì vào miệng ông có đến vài tạ”. Không sợ độc? “Cả đội Mười ni vẫn ngậm như thường chứ riêng gì tui mà lo” - ông Hồi nói.

Trường hợp tương tự chúng tôi cũng bắt gặp rất nhiều nơi, như ông Bùi Kháng, 55 tuổi, ở Vinh Hiền, bị mổ pôlip túi mật mà nguyên nhân chính do nhiễm chì, nhưng vượt ra khỏi lời khuyến cáo của bác sĩ, vẫn làm lưới, tiếp xúc với chì.

Hay như ông Đ.T. (đề nghị giấu tên) ở Quảng Điền, bị viêm loét dạ dày nặng, nguyên nhân chính được xác định do nhiễm chì, vừa chữa bệnh xong và đang trong giai đoạn sức khỏe ổn định thì lại phải ngậm chì hằng ngày để kiếm cái ăn trước mắt... Cái lý của họ thật đơn giản: không làm thì biết lấy gì mà ăn, mà nuôi con?

Bài, ảnh: THÁI LỘC

Tại khoa nội - tiêu hóa Bệnh viện Trung ương Huế mỗi năm có hàng chục bệnh nhân nhập viện với cùng một hội chứng chưa rõ nguyên nhân, đó là đau bụng, bán tắc ruột hay táo bón, thiếu máu... Họ đều là ngư dân, đến từ hàng chục làng sống ven đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, nơi thường có thói quen dùng miệng kết những mảnh chì vào lưới đánh cá.

BS Trần Phạm Chí và các cộng sự công tác tại khoa nội - tiêu hóa BV T.Ư Huế đã phát hiện các bệnh nhân này đều bị ngộ độc chì mạng do thói quen ngậm chì trong thời gian dài...

Tháng 4-2005, các BS khoa nội - tiêu hóa đã thực hiện báo cáo đề tài “Ngộ độc chì - một nguyên nhân của đau bụng và bán tắc ruột ở người lớn” gửi cho Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ về tình trạng nhiễm độc chì của ngư dân do ngậm chì làm lưới. Tháng 10-2004, BS Trần Phạm Chí đã được mời sang Mỹ báo cáo đề tài bằng poster trước hội đồng khoa học của hiệp hội. Đề tài được đánh giá cao.

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Thực hư lang vườn chữa bệnh như “phù thủy” ở Sơn La

Nhiều năm qua, ông Bàn Văn Tụ, người dân tộc Dao ở Phù Yên, Sơn La đã chữa bệnh cho hàng trăm lượt người. Chỉ bằng những dụng cụ thô sơ và phương pháp nhuốm màu mê tín dị đoan.

Nhận xét tin Làng ngậm chì

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làng ngậm chì bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lang ngam chi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làng ngậm chì ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Village hydrated lead
Hue City, Fishing My Thanh, Quang Dien, U Hue, Quang Loi, Tam Giang Lagoon, we, digestion, profession, first, internal medicine, causes, lead, netting

The first village we find the village of My Thanh Ngu edge Tam Giang, Quang Loi commune, Quang Dien district, about 30km to Hue to the north ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

2