Làng ngậm chì

Lang ngam chi
Bỏ chì vào miệng để kết vào lưới, một công việc cực kỳ nguy hiểm
Làng đầu tiên chúng tôi tìm về là làng Ngư Mỹ Thạnh cạnh phá Tam Giang, thuộc xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền, cách TP Huế chừng 30km về phía bắc.

Ông trưởng thôn Trần Vọng vừa dẫn chúng tôi đi quanh xóm, vừa nói thao thao bất tuyệt về nghề chài lưới quê ông: “Nghề lưới bạc có chi hay mà chú tìm hiểu? Nghề ni cũng thường thôi. Đây là nghề gia truyền, có từ xa xưa”.

Theo lời ông Vọng, cả làng Ngư Mỹ Thạnh trước đây đều là dân vạn đò, được chuyển lên bờ, tất thảy sống dựa vào mặt phá với nghề lưới bạc...

50 năm dùng miệng kết chì vào lưới

Đi quanh một vòng để chứng minh sự “hưng thịnh” của nghề (vì hầu hết nhà nào cũng có nghề làm lưới bạc), ông Vọng dẫn tôi vào nhà ông Đặng Thu - một căn nhà nhìn ra mặt phá. Đầu giờ chiều, hai vợ chồng ông Thu đang hì hục gắn chì, kết phao bên tay lưới bạc ở góc nhà.

Tôi thấy cả hai vợ chồng cầm xếp chì lá trên tay, dùng kéo cắt thành từng miếng nhỏ chừng 1cm2. Cả hai người sau đó vốc từng nắm chì cho vào miệng ngậm. Họ vừa dùng tay đưa lưới lên môi, vừa dùng lưỡi lừa từng miếng chì một ra răng cửa.

Cả lưỡi lẫn răng cùng cuốn chì vào lưới và sau đó dùng răng đính chì lại thêm lần nữa để chắc hơn sự kết dính của chì và lưới. Xong, họ lại lừa miếng chì khác ra răng cửa...

Lâu lâu, ông Thu nhổ một ngụm nước miếng toàn màu đen. Thấy tôi áy náy về việc cắn chì như thế là nguy hiểm, ông Thu nói: “Chì thì có chi mà độc chú? Không làm nghề ni thì biết làm nghề chi đây, trong khi ruộng không có lấy một tấc. Mà cả làng tui ai mà chẳng làm, có hề chi mô”.

“Ở trên phố (TP Huế) có bán loại lưới đã có sẵn chì, nhưng đó là hàng công nghiệp, được đính bằng máy theo lối đại trà nên lưới đem về dùng vài ba bữa là phải làm lưới lại. Mà làm chi có loại máy làm tốt hơn miệng mình được chú?” - vừa làm ông Thu vừa nói.

Làm lưới bạc như ông Thu thì trong làng ai cũng thường xuyên làm, trước nhất là để dùng cho nhà mình. Sau khoảng một tháng đi bủa vây trên đầm phá, nhà nào cũng phải đem lưới ra sửa, kết chì vào lưới...

Chúng tôi tìm về thôn Tân Vinh, xã Vinh Hiền (huyện Phú Lộc), việc ngậm chì tại làng này sôi động không kém. Toàn thôn có 220 hộ thì hầu như nhà nào cũng có nghề lưới bạc.

Có rất nhiều vị cao niên như cụ Trần Chữ, 83 tuổi, có thâm niên lên đến hơn 50 năm trong nghề... ngậm chì; vợ chồng cụ Bùi Chúc, 83 tuổi, và cụ Ngô Thị Gạc, 74 tuổi, làm nghề cũng ngót nghét 50 năm.

“Không hề chi, chì có chi mà độc. Mọi người ngậm chì cả mấy chục năm ni có hề chi mô...”. Tuy nhiên, cụ Trần Chữ cùng cụ Bùi Chúc cũng như nhiều cụ khác trong thôn có tiền sử ngậm chì lâu năm đều thừa nhận thường xuyên bị một triệu chứng chung nhất là đau bụng, thường thì lâm râm, có khi đau quặn thắt, sức khỏe yếu hẳn, răng lợi của họ đều bị đen thẫm... và luôn trong tình trạng của một người bệnh kinh niên.

Thế nhưng không ai biết mình đang có bệnh gì vì không bao giờ họ đi khám. Khi hỏi vì sao không đi khám, các cụ lại bảo không có tiền. Vả lại khám lòi ra nhiều bệnh thì con cái thêm khổ, ăn đã không đủ rồi còn bệnh với tật...!

Lang ngam chi

Ông Trương Hồi và bà Phan Thị Bến vẫn cắn chì từng ngày, bất chấp lời khuyến cáo của bác sĩ

Sá chi... tử thần!

Theo danh sách do Bệnh viện T.Ư Huế cung cấp, chúng tôi tiếp tục đi tìm một số bệnh nhân bị nhiễm độc chì đã được phát hiện và chữa trị. Tất cả đều sống tại hơn 20 xã ven vùng đầm phá.

Người đầu tiên chúng tôi gặp là bà Phan Thị Bến, 52 tuổi, trú tại đội Mười, xã Vinh Giang, huyện Phú Lộc. Bệnh án của bà Bến ghi rõ bà nhập viện và chữa trị nhiều lần trong thời gian nhiều năm liền.

Lần gần đây nhất vào cuối năm 2004, bà nhập viện với bệnh viêm dạ dày, chướng bụng, đầy hơi, loét sâu, biến dạng hành tá tràng... Trước khi xuất viện, các bác sĩ khoa nội - tiêu hóa BV T.Ư Huế đã không quên nhắc nhở bà đừng ngậm chì nữa.

Thế nhưng trước mắt chúng tôi là một phụ nữ với dáng vẻ uể oải, sắc diện tái xanh vì bệnh tật, vẫn ngồi ngậm chì cùng chồng bên tay lưới bạc. “Thì cũng phải làm mà ăn chứ, không làm nghề ni thì biết làm nghề chi?” - bà nói.

Thế nhưng chuyện về ông Trương Hồi - chồng bà Bến - mới làm tôi thật sự kinh ngạc. Người đàn ông 57 tuổi này đã có thâm niên gần 40 năm trong nghề cắn chì, đến nay được xem như người cắn chì giỏi nhất trong vùng.

Hàm răng của ông Hồi tất cả đều rất ngắn, cụt ngủn, đen thẫm nằm trên bờ lợi cũng thâm đen. “Cắn chì nhiều quá, răng mòn hẳn. Kiểu ni sợ ít năm nữa e không còn răng mà cắn chì nữa mô!” - ông Hồi nói.

Do ngậm chì nhanh gấp đôi thiên hạ và làm chắc chắn nên từ nhiều năm nay ông thường xuyên nhận làm thuê lưới bạc cho dân trong vùng. Để kiếm được tiền công 50.000-60.000 đồng/ngày, ông Hồi phải ngậm hơn 1kg chì mỗi ngày để kết vào lưới.

Và theo sự nhẩm tính của ông: “Mỗi năm chì vào miệng ông có đến vài tạ”. Không sợ độc? “Cả đội Mười ni vẫn ngậm như thường chứ riêng gì tui mà lo” - ông Hồi nói.

Trường hợp tương tự chúng tôi cũng bắt gặp rất nhiều nơi, như ông Bùi Kháng, 55 tuổi, ở Vinh Hiền, bị mổ pôlip túi mật mà nguyên nhân chính do nhiễm chì, nhưng vượt ra khỏi lời khuyến cáo của bác sĩ, vẫn làm lưới, tiếp xúc với chì.

Hay như ông Đ.T. (đề nghị giấu tên) ở Quảng Điền, bị viêm loét dạ dày nặng, nguyên nhân chính được xác định do nhiễm chì, vừa chữa bệnh xong và đang trong giai đoạn sức khỏe ổn định thì lại phải ngậm chì hằng ngày để kiếm cái ăn trước mắt... Cái lý của họ thật đơn giản: không làm thì biết lấy gì mà ăn, mà nuôi con?

Bài, ảnh: THÁI LỘC

Tại khoa nội - tiêu hóa Bệnh viện Trung ương Huế mỗi năm có hàng chục bệnh nhân nhập viện với cùng một hội chứng chưa rõ nguyên nhân, đó là đau bụng, bán tắc ruột hay táo bón, thiếu máu... Họ đều là ngư dân, đến từ hàng chục làng sống ven đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, nơi thường có thói quen dùng miệng kết những mảnh chì vào lưới đánh cá.

BS Trần Phạm Chí và các cộng sự công tác tại khoa nội - tiêu hóa BV T.Ư Huế đã phát hiện các bệnh nhân này đều bị ngộ độc chì mạng do thói quen ngậm chì trong thời gian dài...

Tháng 4-2005, các BS khoa nội - tiêu hóa đã thực hiện báo cáo đề tài “Ngộ độc chì - một nguyên nhân của đau bụng và bán tắc ruột ở người lớn” gửi cho Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ về tình trạng nhiễm độc chì của ngư dân do ngậm chì làm lưới. Tháng 10-2004, BS Trần Phạm Chí đã được mời sang Mỹ báo cáo đề tài bằng poster trước hội đồng khoa học của hiệp hội. Đề tài được đánh giá cao.

Việt Báo

Video nổi bật

Siêu phẩm nhạc chế 'Người Thái' trước đại chiến
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Ma thuật xem vận hạn qua mạng để lừa tiền, đoạt tình

Hành nghề thầy bói dạo giờ đã lỗi “mốt” và nguy cơ bị các cơ quan chức năng sờ gáy cao, do đó các “thánh phán” đã chuyển sang một mô hình mới hơn. Đó là lập các tài khoản trên mạng xã hội.

Sự thật về "biệt dược" chữa ung thư máu

Xuất phát từ chiêu trò thổi phồng công dụng, chức năng của một số con buôn trên thế giới ảo, nhiều bệnh nhân ung thư máu tìm kiếm, tin dùng sâm đại hành như một cứu cánh để thoát cửa tử....

Nhận xét tin Làng ngậm chì

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làng ngậm chì bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lang ngam chi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làng ngậm chì ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Village hydrated lead
Hue City, Fishing My Thanh, Quang Dien, U Hue, Quang Loi, Tam Giang Lagoon, we, digestion, profession, first, internal medicine, causes, lead, netting

The first village we find the village of My Thanh Ngu edge Tam Giang, Quang Loi commune, Quang Dien district, about 30km to Hue to the north ..

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn