Thứ tư, 15 Tháng mười một 2006, 06:04 GMT+7

Làng lương y dưới chân Tam Đảo

Lang luong y duoi chan Tam Dao
Lương y Trương Hữu Tài bên cây thuốc quí được lấy từ đại ngàn Tam Đảo ươm trong vườn nhà - Ảnh: Đỗ Hữu Lực
“...Những bệnh nhân nghèo được chữa bệnh miễn phí..., các lương y không ai được xem đồng tiền trọng hơn y đức”. Đó là tôn chỉ hành nghề của những thầy lang ở làng lương y dưới chân núi Tam Đảo (Vĩnh Phúc).

Chữa bệnh, không cầu lợi

Phòng chẩn trị khám chữa bệnh đông y của lương y Lê Quang Trung là một gian nhà nhỏ chừng dưới chục mét vuông nằm khiêm tốn ven trục đường lên đỉnh Tam Đảo nhưng luôn đông khách. Năm nay lương y mới bước sang tuổi 45 nhưng đã theo nghề thuốc nam được 20 năm. Người truyền nghề cho anh không ai khác là chính cha anh, cụ Lê Văn Lâm, đã qui tiên. “Trong tám người con, chỉ có tôi là được cha truyền nghề!”, anh Trung nói với đầy vẻ tự hào.

“Thật ra không phải bệnh nào các lương y ở đây cũng chữa được - lương y Nguyễn Công Phượng, chủ tịch Hội Đông y huyện Tam Đảo, nói - Chúng tôi có phương châm còn nước còn tát, tận tụy hết sức mình vì người bệnh, nhưng cũng có nhiều cơn bệnh hiểm nghèo đành chịu, chúng tôi phải khuyên bệnh nhân đến với y học hiện đại”.

Vùng chân núi Tam Đảo bao gồm các xã Hồ Sơn, Đạo Trù, Đại Đình... hiện có tới 91 lương y hành nghề, trong đó số lương y ở xã Hồ Sơn đông nhất gồm 52 người. “Nơi đây được xem như làng lương y của tỉnh Vĩnh Phúc”, lương y Nguyễn Công Phượng cho hay. Đi bất cứ nhà lương y nào dưới chân núi Tam Đảo, chúng tôi đều thấy có treo ảnh và chín điều nói về y đức của Hải Thượng Lãn Ông.

Ông Trương Hữu Tài - một lương y có tiếng về chữa bệnh thận, gan - cho hay đến ông là đời thứ chín theo nghề. Cũng như những gia đình lương y khác, để theo nghề thuốc ngoài việc bốc thuốc chữa bệnh được cha ông rèn luyện thì chữ đức được xem trọng hàng đầu.

Ông Tài kể hồi tuổi còn đôi mươi ông đã được cha dạy cách tìm cây thuốc, cách bốc thuốc, chữa bệnh. Một hôm ông cụ ốm, có người bệnh ở làng bên gọi sang thăm khám. Bấy giờ anh đang kề cà ván cờ tướng với bạn chưa kịp đứng lên thì bà mẹ từ buồng đi ra liền cho anh một cái tát nảy đom đóm, rồi bê bàn cờ tướng liệng ra ngoài sân. Bà nói: “Cứu bệnh như cứu hỏa mà mày còn ngồi đánh cờ nhàn nhã được sao!”... “Lời mẹ mắng ngày nào bây giờ tôi lại đem dạy các con tôi”, ông Tài nói.

Theo ông, ngoài việc được học y thuật do các cụ truyền, người theo nghề y phải có tấm lòng nhân hậu. “Nhân hậu không phải nói miệng suông mà anh phải thực tế, đó là sau khi học nghề thuần thục, bảy năm hành nghề đầu tiên lương y không được lấy tiền người bệnh!”. Theo ông Nguyễn Công Phượng, hiện nay làng lương y vẫn đang triệt để áp dụng sách xưa truyền lại: không được lấy tiền đối với bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn, và hiện nay lại có thêm mục: “Những gia đình chính sách đều được khám chữa bệnh miễn phí!”.

Bà Đỗ Thị Thông, vợ một liệt sĩ chống Pháp, nhà ở thôn Núc Hạ (xã Hồ Sơn), cho tôi biết bà bị đau hành tá tràng nhiều năm và được lương y Phượng chữa miễn phí cho đến khi khỏi bệnh. Cũng như anh chị Hải, Đông ở xã Yên Phương (Yên Lạc, Vĩnh Phúc) có hoàn cảnh khó khăn vì hai anh chị đều bị bệnh sưng gan, cả hai đã đi hết các bệnh viện quanh vùng để điều trị nhưng không khỏi. Khi tiền nong, của nả của gia đình đã vơi đi, anh chị tìm đến làng lương y dưới chân núi Tam Đảo. Tại đây, anh chị đã được gia đình ông Phượng tận tình cứu chữa, chăm nom như người con trong gia đình. Mới đây khi khỏi bệnh anh chị xin nhận được làm con cháu đi lại trong nhà. Lương y Phượng tự hào: “Tôi nhiều con cháu lắm, nói vui chứ nếu bây giờ mà đi thăm hết nhà các anh chị ấy thì phải hết cả năm trời!”.

Lang luong y duoi chan Tam Dao

Lương y Nguyễn Công Phượng đang khám chữa bệnh miễn phí cho một bệnh nhân nghèo - Ảnh: Đỗ Hữu Lực

Bảo tồn... y đức cổ truyền

Lương y Trương Hữu Tài cho biết hiện nay đại ngàn Tam Đảo còn tồn tại khoảng 700 loài cây thuốc quí, trong đó có những cây không có trong từ điển sách thuốc VN. Những cây thuốc đó chỉ có người lương y dân tộc thiểu số Sán Dìu biết. Ví dụ như cây tàu pú shong, cây ngòi mỵ u (tiếng Sán Dìu) dùng để chữa bệnh thương hàn. Mấy năm gần đây, vườn quốc gia Tam Đảo có nguy cơ mai một những cây thuốc hiếm hoi vì hiểm họa môi trường. Để bảo tồn những cây thuốc quí, các lương y dưới chân núi Tam Đảo đã cặm cụi đi tìm lại những cây thuốc rồi đem ươm giống ở vườn nhà và vận động bà con trong vùng trồng. Sau đó các lương y mua lại với giá đã hợp đồng từ trước.

Chủ tịnh Hội Chữ thập đỏ tỉnh Vĩnh Phúc Đào Đức Dật cho biết trong hai năm 2004, 2005, hội viên Hội Đông y Tam Đảo đã khám chữa bệnh cho trên 10.000 lượt người bệnh. Số dược liệu được cấp phát miễn phí cho bệnh nhân là trên 5 tấn.

Ông Diệp Văn Lâu, nhà ngụ tại thôn Đồng Bả, cho biết gia đình ông cũng như nhiều gia đình khác trong thôn đã khá giả lên cũng nhờ trồng cây thuốc. Bác sĩ, lương y Nguyễn Văn Hùng - giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Vĩnh Phúc kiêm chủ tịch Hội Đông y tỉnh Vĩnh Phúc - đánh giá: “Hội đông y huyện Tam Đảo đã “xã hội hóa” cây thuốc nam để bảo tồn gen thuốc quí. Bên cạnh đó, hội còn có nhiều bài thuốc hay để giúp bệnh viện y học cổ truyền tỉnh tham khảo và ứng dụng chữa cho các bệnh nhân. Ai ngờ rằng ở vùng hoang sơ như thế vẫn có các lương y còn giữ được cách khám chữa bệnh cổ truyền và... y đức cũng cổ truyền”.

Lương y trẻ Lê Quang Trung cho biết anh chưa thấy ông lang nào trong vùng này là thuộc diện giàu có nhờ bốc thuốc chữa bệnh cả. “Trị bệnh cứu người bằng những cây thuốc nam là những thứ dễ kiếm thì mình chỉ lấy công hái thuốc thôi. Nhưng công như thế nào thì lương tâm phải nghĩ, nếu bắt bí người bệnh thì không xứng danh là lương y”, anh Trung nói. Nơi đây có lệ đã là người bệnh tìm đến thầy thuốc thì dù bất cứ người ta danh phận ra sao thầy thuốc cũng phải hết lòng. Một số lương y có qui định riêng là khi nào khỏi bệnh mới tính tiền, không khỏi thì bệnh nhân không phải trả tiền. Chuyện trả công lương y ư? Mỗi thang thuốc nam trị bệnh chỉ được tính 5.000 đồng, không được tính thêm, nếu tính quá sẽ bị hội nhắc nhở, cảnh cáo và đề nghị khai trừ.

ĐỖ HỮU LỰC

Theo lương y Lê Quang Trung, nghề bốc thuốc nam dưới chân núi Tam Đảo có từ lâu lắm. Xa xưa, vùng chân núi Tam Đảo là nơi cư ngụ của người dân tộc thiểu số Sán Dìu, nơi vùng đất có nhiều sản vật núi rừng quí hiếm...và người Sán Dìu đã sớm tìm riêng cho mình những sản vật vô cùng quí giá, đó là những cây thuốc. Thế rồi đời này truyền cho đời kia, đúc kết kinh nghiệm về cách sử dụng cây thuốc một cách tài tình để giải trừ bệnh tật. Đầu tiên là chữa bệnh cho những người thân trong gia đình, họ hàng, xa nữa là bà con các làng mạc lân cận. Thế rồi tiếng lành đồn xa...

Việt Báo

Nhận xét tin Làng lương y dưới chân Tam Đảo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làng lương y dưới chân Tam Đảo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lang luong y duoi chan Tam Dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làng lương y dưới chân Tam Đảo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

Herbalist village at the foot of Tam Dao
Diu, Nguyen Cong Phuong Ho Son, Hoi Dong, Le Quang Trung, Tam Dao Mountains, foothills, medical, Vinh Phuc province, health food, medicinal plants patient, family, free, village

"... The poor patients free treatment ..., the physician who is not considered more important than ethical coin." It is the religious practice of the physician healers in the village at the foot of Tam Dao (Vinh Phuc) ..



  • Thoi su 24h184 De cu nguoi thay Tuong Ngo
    Thời sự 24h(18/4): Đề cử người thay Tướng Ngọ

    Cả nước hơn 7.000 ca sởi, Hà Nội đang đỉnh dịch; Bộ Công an đề cử người thay Tướng Ngọ; Bầu Kiên: Từ siêu xe đến dép tổ ong ngày ra tòa; Thảm cảnh gia đình vụ nổ mìn kinh hoàng 2 người chết

  • Thoi su trong ngay Ong Gia khai ve bau Kien
    Thời sự trong ngày: Ông Giá khai về bầu Kiên

    Nạn nhân vụ Cát Tường bị rạch bụng sau khi chết?; Hoãn phiên xử bầu Kiên và đồng phạm; Ông Trần Xuân Giá khai gì về bầu Kiên?; Nổ súng xối xả trong nhà nghỉ chấn động Cần Thơ; Tai nạn thảm khốc trên cao tốc, 5 người chết...

  • Thoi su 24h164 Xe cho xang chay giua pho
    Thời sự 24h(16/4): Xe chở xăng cháy giữa phố

    Ông Võ Văn Thưởng nhậm chức Phó bí thư TP.HCM; Hợp long cầu dây văng lớn nhất Việt Nam; Hoang mang số liệu trẻ tử vong do dịch sởi; Hà Nội: Cháy lớn tại khu công nghiệp Vĩnh Tuy

  • Thoi su trong ngay 2 ca si bi cuop giua Sai Gon
    Thời sự trong ngày: 2 ca sĩ bị cướp giữa Sài Gòn

    Bộ Giáo dục xin 34 nghìn tỷ đổi mới chương trình; Dừng xử vụ Cát Tường, trả hồ sơ điều tra bổ sung; Chết tức tưởi sau khi bác sĩ rút 3 lọ tủy sống; Hai ca sỹ bị cướp giữa Sài Gòn...

  • Thoi su tuan qua Ca nha bi cuon vao gam oto
    Thời sự tuần qua: Cả nhà bị cuốn vào gầm ôtô

    Đường Trường Chinh bị nắn cong như thế nào; Nóng trước phiên xử vụ Cát Tường; Kỳ lạ hai xe ô tô chung biển số xanh “san bằng tất cả”; Nữ sinh mang thai ngất ở lớp rồi tử vong; Vì sao không công bố dịch sởi?...

  • Nghin le chuyen tuan qua 134 204 Benh soi lan rong hang tram tre tu vong
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/4 - 20/4): Bệnh sởi lan rộng, hàng trăm trẻ tử vong

    Số trẻ mắc sởi tăng cao, số ca tử vong do sởi và các biến chứng do sởi chưa có dấu hiệu dừng lại khiến người dân hoang mang, còn các cơ sở y tế thì phải gồng mình chống quá tải trong suốt một tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1304 1904
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/04 – 19/04)

    Hà Tĩnh: dân bắt công an, phá nhà cán bộ; Tòa trả hồ sơ, yêu cầu điều tra lại vụ Cát Tường; Hoãn phiên tòa xét xử \'Bầu Kiên\' và đồng phạm; Xả súng kinh hoàng vào cảnh sát ở Cần Thơ; Dương Chí Dũng có \'cửa\' thoát án tử?; Thiêu sống người tình vì ngoại tình với con trai;..........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 134 194
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/4 – 19/4)

    NSND Trịnh Thịnh qua đời, cuộc chia tay gây tiếc nuối của "cặp đôi vàng" Trương Ngọc Ánh - Trần Bảo Sơn, ca sĩ Minh Quân phanh phui sự hào nhoáng giả tạo của showbiz, người mẫu Phương Mai, Nathan Lee bị lên án vì "mạt sát" Huyền Chip, hay HH Trúc Diễm, Bà Tưng, diễn viên Kim Hiền, ca sĩ Lâm Chi Khanh đều liên tiếp bật mí tình yêu với người hâm mộ là những thông tin nổi bật của showbiz Việt trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 13 1942014
    Toàn cảnh kinh tế tuần 13 - 19/4/2014

    Kể từ ngày 16/04, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội sẽ bắt đầu xét xử bầu Kiên và những con số trong vụ án này thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận. Ngoài ra, những thông tin xung quanh làn sóng sáp nhập ngân hàng, gói tín dụng 50.000 tỷ đồng... cũng là những sự kiện tài chính nóng hổi được dự luận quan tâm.

  • Tong hop Doi song tuan qua 134 204
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (13/4 - 20/4)

    Dịch sởi hoành hành gây ra những nỗi đau xé lòng và nhiều câu chuyện đáng bàn khác; Số phận của những em bé bị đẩy vào nạn tảo hôn; Tâm sự đắng lòng của những người đồng tính; Xót xa những phận gái bị lừa trở thành gái mại dâm; Những cách dạy con hay, mẹo vặt hữu ích cho gia đình; Nhức nhối vấn đề thực phẩm bẩn là những tin tức nổi bật tuần qua...