Chủ nhật, 02 Tháng mười hai 2007, 20:45 GMT+7

Làng có... tài mở khóa

Có khách, chỉ vài ba phút là xong!
Sáng sớm nào cũng vậy, chuyến xe buýt đi qua làng Tương Chúc, xã Ngũ Hiệp, huyện Thanh Trì (Hà Nội) lại đón một toán khách đông, mỗi người mang theo một hộp gỗ và một xâu chìa khóa to. Đó là những cư dân của làng nghề đánh chìa khóa duy nhất ở nước ta.

Không rõ nghề này có từ bao giờ, ai là ông tổ của nghề, chỉ biết rằng hầu hết những người đàn ông trong làng lớn lên đều có thể mở bất kỳ chiếc khóa nào. Hầu hết những thợ sửa khóa ở Hà Nội đều xuất thân từ làng Tương Chúc.

Làng nghề chìa khóa

Ông Đàm Xuân Lệ năm nay đã ngoài thất tuần nhưng đôi tai vẫn còn tốt để nghe tiếng vòng bi, tiếng bánh răng kêu trong ổ khóa của những chiếc két bạc thời xưa. Ông được tôn là cao thủ trong nghề bởi những ngón nghề mở két bạc của ông chưa ai học được. Nhưng theo ông, những ngón nghề đó không còn hợp thời bởi khóa két bạc ngày nay không dùng bánh răng nên việc dùng tai nghe dò số đã… lạc hậu.

Nghe đâu trên thế giới chưa đến chục người có thể làm được điều đó, nhưng những người này thường làm việc tại những nhà máy sản xuất khóa, két bạc nổi tiếng. Những chiếc két bạc thời Pháp ngày xưa có ổ khóa cấu tạo bởi một vòng bánh răng, chỉ cần thính tai và thêm chút kinh nghiệm là có thể nghe âm thanh của mã số khóa khác hẳn âm thanh của những con số khác.

Ông Lệ sinh ra và lớn lên tại làng Tương Chúc, được thừa hưởng toàn bộ những ngón nghề độc từ lớp người cao tuổi trong làng truyền lại. Ông không nhớ nổi mình đã làm ra bao nhiêu chiếc chìa khóa trong hơn 40 năm làm nghề - cái nghề đã nuôi sống ông nhưng cũng làm nên không ít thăng trầm của đời mình.

Năm 1963, cái biệt tài mở khóa của ông đã khiến ông bị công an tỉnh Phú Thọ “hỏi thăm” vì nghi ngờ liên quan đến một vụ trộm. Nhưng ông sớm được giải thoát khỏi sự nghi ngờ khi thủ phạm là chính người nhà của nạn nhân. Ngồi trước mặt tôi, ông khẳng định là chưa bao giờ thấy một thợ khóa bị xử về tội mở khóa ăn trộm.

“Công nghệ” làm chìa khóa
Làm nghề một thời gian rồi tham gia quân đội, khi hòa bình lập lại ông về sống tiếp với nghề mở khóa. Ông chưa bao giờ phải bó tay trước một chiếc khóa nào, đôi khi chỉ cần hai chiếc giũa xe đạp là ông có thể chinh phục được tất cả những chiếc khóa bi lá của ôtô, xe máy. Theo ông, cái gọi là chìa khóa vạn năng thực chất chỉ là những chiếc chìa khóa được chế sẵn với những rãnh, những răng khóa mang tính chung chung mà các loại khóa thông thường được cấu tạo với những bước bi gần giống nhau.

Hầu hết những thợ sửa khóa lâu năm đều làm cho mình một chùm chìa khóa vạn năng như vậy. Thời ông làm nghề chưa có phôi bán sẵn như ngày nay nên muốn chế tác một chiếc chìa khóa, ông phải làm thêm công đoạn tạo phôi từ những lá tôn mỏng. Sau này hình thành nên một nghề chuyên sản xuất phôi chìa khóa bán cho thợ làm khóa. Theo những tay thợ khóa, loại khóa dùng bi lá như khóa xe máy, ôtô thường rất dễ mở. Những chiếc khóa nhà làm bằng bi tròn khó mở hơn nhiều vì yêu cầu độ chính xác cao hơn.

Hiện trong làng Tương Chúc có khoảng 40 người chuyên sống bằng nghề sửa khóa tại khắp các ngõ phố Hà Nội. Nơi tập trung đông thợ Tương Chúc nhất là khu vực bên cạnh Nhà hát Lớn (khoảng 15 thợ) và trước Cửa hàng bách hóa Thanh Xuân (khoảng mười thợ). Ngoài ra, các tay thợ còn đi nhiều nơi như phố Huế, Hàng Mã, Láng…

Ông Minh, một tay nghề lâu năm đã ngồi mòn không biết bao nhiêu chiếc quần tại khu vực Cửa hàng bách hóa Thanh Xuân cho biết rằng hiện nay nghề này kiếm ăn “hẻo” lắm, cả ngày may mắn lắm cũng chỉ làm được khoảng mười chìa, còn lại toàn ngồi… đọc báo! Thỉnh thoảng lại còn phải chạy công an nữa, nhưng được cái đồ nghề cũng gọn nên chạy cũng nhanh. Khi biết tôi có ý định về Tương Chúc quê ông tìm hiểu, ông đùa: “Về đấy dựng xe cẩn thận! Trẻ con nó cũng mở khóa được, mà khóa xe máy này thì chỉ tốn có 30 giây!”.

Những chuyện nghề cười - khóc!

Ông Minh bắt đầu câu chuyện nghề nghiệp của mình bằng cái chỉ tay vào thành chiếc thùng đồ nghề bằng gỗ: “Chú để ý thấy tay thợ nào có cạnh thùng bị mòn nhiều, nhiều rãnh do khi rũa chìa khóa thì đó là những tay thợ đắt hàng đấy!”. Rồi ông kể có lần được một thanh niên mời về mở khóa căn nhà anh ta với cái giá khá hậu hĩnh. Khi ông đang loay hoay mở thì bị đội an ninh khu vực hỏi thăm. Sau khi giải thích một hồi, ông tìm người thanh niên thuê mình thì không thấy đâu, mới biết mình bị một tên đạo chích lừa mở khóa nhà người khác. May cho ông vì không ai nghĩ một tay mở khóa lấy trộm lại đem theo xe đạp và thùng đồ nghề to tướng như vậy.

Sau lần đó, ông có thêm được kinh nghiệm mới cho nghề. Nếu khách đến mời về làm khóa nhà, ông thường ghé qua hỏi thăm hàng xóm bên cạnh xem có đúng người thuê là chủ căn nhà không. Bây giờ, ông chỉ cần nhìn qua thái độ là biết người thuê là chủ nhân thật sự của chiếc khóa hay không.

Làng Tương Chúc còn có một cao thủ thứ hai là ông Vũ Văn Khiến, nổi tiếng bởi tốc độ mở khóa cực nhanh. Trước đây ông hay ngồi gần khu vực Nhà hát Lớn. Một lần, có một tay xe tải bỏ quên chìa khóa trong xe, phải nhờ ông mở. Ông chỉ cần 15 giây tính từ lúc đưa hai thanh giũa xe đạp đập bẹp đầu vào. Ông được xếp vào hàng cao thủ bởi độ rủi ro nghề nghiệp đến với ông cũng cao hơn những thợ khóa khác.

Một thanh niên từ Cống Mọc lên tận nơi mời ông về nhà mở khóa chiếc tủ sắt, nói bị mất chìa khóa. Với cái giá khá cao, ông đạp xe theo tay thanh niên về mở khóa. Ai ngờ tay thanh niên là một con nghiện cờ bạc về cạy tủ cha mẹ lấy tiền không được, phải tính nước mời thợ khóa. Ông phải lên tận công an giải trình sự vụ, tuy không việc gì nhưng mất cả ngày ngồi viết viết, ký ký. Những chuyện như vậy xảy ra thường xuyên như cơm bữa khiến những thợ khóa như ông thấy đó là những rủi ro tất yếu.

Quảng cáo đơn giản như thế này "Cận cảnh" đồ nghề của một thợ sửa khóa

Một lần ông phải “ăn đấm” khi đang loay hoay mở khóa một chiếc xe máy. Một cô gái đến bảo ông qua mở khóa càng và khóa điện chiếc xe cô dựng bên đường vì mới đánh mất chìa khóa. Ông thấy cô gái ngồi đợi ở quán nước bên cạnh nên an tâm mở khóa. Đang loay hoay thì chủ nhân thật của chiếc xe chạy tới, tặng luôn cho ông một cú đấm. Ông chỉ cô gái nói cô ấy thuê nhưng cô ta tỉnh bơ: “Ai thuê ông mở khóa xe người khác?” rồi gọi xe ôm đi mất, để ông mất bao công sức giải thích trong đồn công an. Chỉ đến khi đám thợ làm cùng đứng ra làm chứng cho rủi ro của ông, ông mới được tha về.

Lại có lần, một đôi vợ chồng thuê ông mở khóa tủ, mở xong nhận tiền ra về chưa được bao xa thì ông bị mấy thanh niên đến lôi ngược vào nhà đôi vợ chồng nọ. Bà vợ lu loa lên số tiền hai triệu trong tủ không cánh mà bay và chỉ có ông thợ khóa khi làm khóa đã lấy đi. Công an lục xét người ông tìm không được đến… 20 ngàn đồng. Sau này mới biết chính anh chồng lấy tiền đi đánh bạc, định bày cách ấy để qua mặt bà vợ. Từ đó, mỗi lần làm khóa tủ, khóa két bạc ông đều bắt gia đình phải có người đứng bên cạnh và dán giấy niêm phong cánh cửa.

Tuy nhiều rủi ro nhưng cũng có cả may mắn. Có lần, một ông Tây đi dựng xe máy trước cửa Nhà hát Lớn chụp ảnh, không hiểu loay hoay thế nào bị mất chìa khóa xe, trong khi xe lại được khóa cổ cẩn thận. Ông ta chỉ còn nước dắt xe đi vòng tròn. Khi thấy ông Khiến chỉ cần ba phút để làm ra một chiếc chìa khóa mới, ông Tây nọ mừng quá, tặng ngay cho ông 20 USD.

Nhưng khi đi mấy bước chân, ông lại nhặt được chiếc chìa khóa đánh rơi liền đem lại trả cho ông Tây. Ai ngờ ông bị ông Tây xì xồ liên tục với vẻ mặt đỏ gay, có lẽ ông ta nghi ngờ ông giấu chìa khóa để có việc làm! Bực quá ông đem tiền lại trả nhưng ông Tây đã phóng đi trong giận dữ. Dẫu sao, đó có lẽ là ngày làm ăn may mắn nhất trong đời ông. Từ đó về sau, ông hay để ý những ông Tây đi xe máy nhưng… “phúc bất trùng lai”!

Hiện nay nghề làm chìa khóa không kiếm ăn được dễ dàng như trước. Khi mất chìa, chủ nhân thường cẩn thận thay luôn ổ khóa cho yên tâm vì thay một ổ có tốn bao nhiêu.

Theo VIỆT LƯƠNG - NHƯ THANH
Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần


TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Bắt bố mẹ nuôi đi ăn xin, mỗi tháng 'trả lương' 2 triệu

Cứ ngỡ rằng khi có "con nuôi" cuộc sống của hai ông bà lão này sẽ bớt phần cực khổ. Nào ngờ nỗi đau thế thái nhân tình vẫn đeo bám, cho dù họ đang dần bước vào tuổi gần đất xa trời...

Nhận xét tin Làng có... tài mở khóa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làng có... tài mở khóa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lang co tai mo khoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làng có... tài mở khóa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Ký Sự của chuyên mục Phóng Sự.

Village has ... account unlock
General Will, Hanoi, Ngu Hiep, opera house, unique key, Thanh Tri District, key, unlock, motorcycles, locksmith, youth, safes, make, people

How Early also, the bus goes through the village of Same Good, Ngu Hiep Commune, Thanh Tri district (Hanoi) to pick a team of tourists, each carrying a wooden box and the keys to. It is the residents of the villages hit single key in the ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Su kien quoc te noi bat Tu 219 den 279
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 21/9 đến 27/9)

    Mỹ oanh tạc các mục tiêu của IS, cảnh sát Australia giết hại thanh niên 19 tuổi, ủng hộ nhóm IS, hai ứng cử viên Tổng thống Afghanistan đạt được sự nhất trí về chia sẻ quyền lực.... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 21279
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 21-27/9)

    Bác sĩ nói viêm họng, trẻ chết vì... tay chân miệng; Người dân Tây Phi "xuống đường" rầm rộ chống Ebola; Dịch đau mắt đỏ bùng phát ở Sơn La;Trái táo để 9 tháng không hỏng; Bà bầu đau mắt đỏ và những sai lầm hại đến thai nhi; Nguyên nhân kinh nguyệt màu đen bất thường; Da đẹp, dáng thon với rau ngải cứu; Bài tập cho đôi mắt khỏe đẹp... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2109 2709
    Toàn cảnh Showbiz tuần (21/09 – 27/09)

    Mai Phương Thúy vướng nghi vấn đã kết hôn, Lê Thúy khoe ảnh cưới cùng người yêu Việt kiều, Cô bé người Việt 8 tuổi có MV đạt gần 50 triệu lượt view trên Youtube, MasterChef Vietnam quay cảnh giết ba ba ghê rợn gây bức xúc, Đồ Rê Mí 2014: Thu An xuất sắc giành ngôi quán quân, Gà cưng của Đoan Trang đăng quang Bước nhảy Hoàn vũ nhí, Tạ Đình Phong - Vương Phi tái hợp sau 11 năm xa cách, Hàng loạt nữ ngôi sao Hollywood tiếp tục bị lộ ảnh nóng,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2109 2609
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/09 - 26/09)

    Quan chức đi xe sang biển xanh giả; Cao tốc Nội Bài - Lào Cai vừa thông xe đã lún, nứt; Hỏa hoạn tại quán bar Luxury; Thang máy rơi tự dọ tại Lotte Center; Những vụ bạo hành trẻ em - chuyện sau cánh cửa .... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2109 2709
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/09 - 27/09)

    Những vụ bạo hành trẻ em gây chấn động; Một bé gái bị sát hại và chặt xác gây chấn động ở Nhật Bản; Những người phụ nữ vào tù vì mang tội hiếp dâm; Choáng những vụ giang hồ máu liều nổ súng, đánh chém công an; Phiên tòa xử kẻ giết người và chuyện hiếm có; Giết người tình man rợ chỉ vì ghen tuông;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.