vietbao

Làm sống lại lụa Vạn Phúc

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Báu vật nhân văn sống

Kỳ 3:

Xưởng dệt của ông Triệu Văn Mão là một trong những xưởng dệt lớn nhất làng và ông luôn chú tâm truyền nghề tổ cho lớp trẻ Ảnh: Đ.Bình

Ông là Triệu Văn Mão, một trong những nghệ nhân cuối cùng biết dệt lụa Vân - một loại lụa cổ “chính tông Vạn Phúc” đã thất truyền mới được chính ông khôi phục từ gần chục năm nay.

Nghe đọc nội dung toàn bài:

Biết nghề từ khi học “đồng ấu” (7 tuổi, lớp vỡ lòng), gây dựng nên cả một cơ nghiệp lớn nhất nhì làng Vạn Phúc, nhưng kể từ khi dựng lại nghề dệt lụa Vân, ông Mão “truyền” hẳn một cửa hàng, một cơ sở sản xuất lụa vào loại lớn nhất làng Vạn Phúc (Hà Đông, tỉnh Hà Tây) cho con cháu trông nom. Ông lui vào căn phòng chưa đến 10m2 bên cạnh, ngày ngày mải miết tìm cách phục chế các mẫu lụa cổ và truyền dạy cho những người cùng nghề.

Kỳ 1: Nghệ nhân cuối cùng ở Đông Hồ
>>
Kỳ 2: "Báu vật" của người Xa Phó"

Hành trình đi tìm lụa cổ

Cuối năm 2005, khi tròn 70 tuổi, cầm giấy chứng nhận “Nghệ nhân dân gian” do Hội Văn nghệ dân gian VN trao tặng, ông Mão rưng rưng vì thấy trách nhiệm mình lớn lao quá: “Nghề lụa Vạn Phúc đang khôi phục dần đấy, nhưng bọn trẻ lại chạy theo xu hướng thị trường mà quên đi lụa cổ. Thợ lụa giỏi đâu còn được mấy người, cả làng giờ mỗi mình nhà tôi dệt lụa Vân. Chỉ sợ cái còn thì ít, mà mất đi lại nhiều”.

Ông nhớ lại một buổi tối mùa đông năm 2000, một cuộc họp của những người cao tuổi làng lụa Vạn Phúc được nghệ nhân Triệu Văn Mão triệu tập. Cuộc họp ấy xoay quanh việc khôi phục làng lụa truyền thống như thế nào. “Chiếu Nga Sơn còn, gạch - gốm Bát Tràng sau khi suy đã lại thịnh, vải tơ Nam Định giờ xuất khẩu khắp châu Âu, châu Mỹ, chẳng lẽ lụa Hà Đông lại chịu cảnh mất còn. Phải làm gì đây để cứu lấy nghề của làng mình?”.

Ý kiến của ông Mão cũng là nỗi lo lắng của những người tham dự cuộc họp ấy về một làng nghề “vang bóng một thời” nay chỉ còn là dĩ vãng. “Không lo sao được khi cả làng lúc ấy chỉ còn vài ba nhà làm lụa, các nhà làm lụa và cả HTX sản xuất lụa Vạn Phúc đã biến thành xưởng dệt thảm... chùi chân!”, nghệ nhân Mão nhớ lại. Là người “nghề” nhất vì biết dệt lụa từ năm 7 tuổi, lại “con nhà tông” cha truyền con nối nên được mọi người tín nhiệm giao cho trọng trách khôi phục nghề lụa cổ bằng mọi giá, trước hết là tìm lại mẫu lụa cổ cho làng.

Một tháng sau cuộc họp ấy, ông Mão chuẩn bị tiền và sức để tiến hành những chuyến đi khắp nước. Ông đặt mục tiêu: tìm cho ra những mẫu lụa Vân chính tông của làng, dù còn một mẩu áo, một mảnh khăn cũng phải đem về cho bằng được. Những mẫu lụa cổ làng còn giữ được, ông Mão sưu tầm đã hết. Ông chuyển hướng đi xa hơn. Nghe tiếng một bà cụ trên Vĩnh Phúc còn giữ được một chiếc áo lụa được dệt theo kiểu “chồi Phùng” (một mẫu mà lụa cổ Hà Đông vẫn dệt), ông Mão tức tốc bắt xe khách lên xin.

Một lần khác, nghe tin Bảo tàng lịch sử VN tại TP.HCM có trưng bày long bào của vua Quang Trung được dệt bằng lụa, ông Mão vội vã nhảy tàu hỏa vào ngay để thuê thợ ảnh chụp lại mấy kiểu đem về. Rồi thêm nhiều chuyến ngược xuôi vào tận Đà Nẵng, Quảng Nam, Tây nguyên... Hết tiền, ông nhờ anh em bạn bè giúp đỡ. Hơn hai năm, ông Mão tìm được đã gần đầy đủ những mẫu lụa cổ của làng: lụa Vân triện thọ, lụa Vân quế hồng diệp hoa nhỏ, lụa Vân song hạc, lụa Vân tứ quí... Gia tài của ông đã gần khánh kiệt song ông vẫn tự hào: “Tiền hết, nhưng tôi đã tìm được kho báu cho làng”.

Giải thưởng lớn nhất

Cựu tổng thống Mỹ Bill Clinton khi thăm VN năm 2006 đã xem rất kỹ các sản phẩm lụa của nghệ nhân Triệu Văn Mão trưng bày tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội)

Thấy ông Mão tâm huyết, những người khác trong làng đang giữ bí quyết nghề lụa như ông Lê Văn Bằng, Nguyễn Xuân Dễ... cũng góp sức giúp ông Mão thiết kế và thử nghiệm dệt thành công nhiều loại lụa cổ. Ông mở xưởng, mở cửa hàng, khách ta, khách Tây đến nghìn nghịt. Nhiều người trong làng được ông truyền dạy nghề, nghề của làng từ đó được khôi phục, thêm những tiếng thơm cho lụa Hà Đông.

Từ 5-7 nhà làm lụa và có cửa hàng buôn bán lụa, bây giờ xã Vạn Phúc đã có hơn 100 hộ dân quay lại với nghề xưa và có khoảng 60 cửa hàng lụa lớn. Nhiều thanh niên trẻ đã đi theo nghề làng mà xây được nhà, mua được ôtô. Sở Du lịch Hà Tây cho biết Vạn Phúc đang trở thành điểm đến của khoảng 10.000 khách du lịch quốc tế và 100.000 khách du lịch nội địa đến tham quan, mua sắm tại làng nghề mỗi năm.

Làm nghề lụa từ nhỏ, lại là chân truyền của dòng họ lụa nổi tiếng Triệu Văn, song ông Mão khẳng định: nghề lụa không quá nhiều bí quyết như nghề khác. Người làng Vạn Phúc “bén hơi lụa” thì chỉ cần một năm là thành nghề, nhưng người nơi khác muốn học thì bí quyết duy nhất là kiên trì và chịu khó. Ông giảng giải: “Lụa Vân mềm mượt hơn lụa thường nhờ kỹ xảo nhà nghề. Làm lụa Vân thì bản thân người thợ phải có con mắt tinh đời chọn tơ đúng loại. Cái khó nhất là tất cả các công đoạn đều phải làm thủ công mà không được dệt bằng máy, đòi hỏi người thợ phải tinh mắt nhanh tay”.

Vừa tiếc nuối, vừa lo lắng, ông Mão nói: “Làng lụa đang dần được khôi phục thật đấy, nhưng lớp trẻ chạy theo xu hướng thị trường làm toàn lụa thường nên thợ giỏi chưa có nhiều”. Tại Lễ hội văn hóa các dân tộc Việt Nam năm 2005, độc chiêu làm lụa Vân của ông Mão đã được trao giải Quả cầu vàng và Tinh hoa Việt Nam. Festival Huế năm 2006 cũng đã chọn những bộ trang phục cung đình Huế mà ông Mão phục chế bằng độc chiêu lụa Vân để trưng bày, giới thiệu với khách quốc tế. Bảo tàng Hồ Chí Minh, Bảo tàng Dân tộc học... cũng trưng bày, sử dụng nhiều sản phẩm lụa của ông.

Ông đã có rất nhiều giải thưởng, chứng nhận, nhưng với ông, giải thưởng lớn nhất là những bí quyết dệt lụa cổ của làng đã được giữ lại, làng nghề đã tạm sống bằng nghề. Khách tấp nập, tiếng cửi dệt lách cách hằng ngày là phần thưởng lớn nhất mà ông Mão đang tận hưởng, nhất lại là khi ông “cũng chẳng biết sống được bao lâu nữa, thất thập cổ lai hi rồi”.

ĐỨC BÌNH - TRẦN ĐÌNH TÚ

--------------------------

Ở Huế có một người đang nắm giữ những bí quyết nghề thêu cung đình, các tranh thêu của gia đình ông từng được dùng trong những gian chính điện hoàng cung.

Kỳ tới: Đường chỉ “phù thủy”

Việt Báo
Comment :Làm sống lại lụa Vạn Phúc
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làm sống lại lụa Vạn Phúc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lam song lai lua Van Phuc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làm sống lại lụa Vạn Phúc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Van Phuc silk revive
Van Phuc, Ha Dong Trieu Van Mao, East Lake, manufacturing facilities, to revive, Ha Tay Province, a shop, craftsmen, the largest recovery, who, last together, secrets, silk
He is Trieu Van Mao, one of the last artisans weaving said Van - an ancient silk "the concrete Van Phuc" was lost newly restored himself from nearly ten years. listen to full content: Knowing when learning lines from "the youth" (7 ...
Nghề shipper và những vụ bị khách quỵt tiền
Nghề shipper và những vụ bị khách quỵt tiền

Kinh doanh online phát triển cũng là lúc thời đại của các shipper lên ngôi. Do nhu cầu mua hàng online của người dân ngày càng cao nên các shipper không bao giờ lo thiếu việc, nếu khéo sắp xếp, vận chuyển nhiều đơn hàng có thể cho thu nhập vài trăm ngàn/ngày.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ