Thứ năm, 19 Tháng bảy 2007, 09:07 GMT+7

Kỳ 2: Lần tìm dấu chân người lính Việt trên đất Lào

Đội tìm mộ đã vượt qua thiên nhiên khốc liệt, rừng xanh núi thẳm và vô vàn khó khăn gian khổ. Ai cũng chung một khát khao rất linh thiêng: Lần tìm theo từng dấu chân người lính tình nguyện Việt Nam đã ngã xuống trên đất bạn Lào.

Dọc đường tìm mộ

Mỗi lần xuất quân với chiến sỹ đội 192 là một lần ra trận. Cũng súng đạn, cuốc xẻng, tăng, võng, gạo và những đồ vật không thể thiếu cho việc cất bốc mộ liệt sỹ: hương, đèn, cồn rửa, túi hài cốt...

Hành quân đường dài đội cũng có xe ôtô. Nói xe ôtô cho oai, chứ ba chiếc xe của đội, chiếc nào cũng đại tu vài ba lần, nếu chiếu theo qui định thì đã hết hạn sử dụng cả chục năm trước. Nhiều lúc đang vi vu, bỗng xịch một cái, chiếc Gaz 69 trở chứng. Cả đội xuống đẩy. Đẩy không được lại ba lô trên vai và đi bộ. Chuyện này không phải là hiếm!

n
Nâng niu từng mảnh xương đồng đội

Thắng - người nói giỏi tiếng Lào nhất đội kể: Trong cái khó ló cái khôn! Bọn em sáng kiến lắm. Ví dụ như chôn gạo dọc đường hành quân chẳng hạn. Đấy là thủ thuật của lính. Anh em khi hành quân đều ước lượng thời gian đi đến điểm tập kết. Dọc đường, cứ mỗi trạm dừng chân lại lấy gạo đem chôn. Đêm thứ nhất chôn một ngày gạo, đêm thứ hai cũng chôn một ngày gạo. Cứ thế mỗi điểm dừng chân vai người lính nhẹ đi hai ngày gạo.

Anh em chôn chỗ nào có dấu chỗ nấy. Chôn rất kỹ, không sợ thú rừng phá. Bà con Lào thấy gạo chôn biết ngay là của bộ đội Việt Nam đi tìm liệt sỹ, chẳng ai nỡ lấy.

Nhờ sáng kiến này, anh em chiến sỹ mới đủ sức đào bới chục ngày liền giữa rừng sâu. Cả đội 192 có 25 cán bộ chiến sỹ, toàn là những chiến sỹ khoẻ mạnh, nhiều kinh nghiệm hành quân, được lựa chọn từ các đơn vị chiến đấu. Ấy vậy, có những lúc hành quân vào đến địa điểm, cũng không nhấc nổi chân.

Dọc đường hành quân gặp chuyện hiểm nguy không còn là chuyện lạ đối với họ. Thắng kể chuyện vượt suối gặp lũ cứ như đùa. Mới đây, hồi tháng 5/2007, Thắng dẫn một nhóm vào bản Bạc tỉnh Sê Kông. Cả đội vượt qua con suối hiền hòa. Anh em tranh thủ giặt khăn, rửa mặt.

Bỗng đâu, từ đầu nguồn vọng về tiếng ầm ầm như một đàn ngựa phi nước đại. Khi cả đoàn chưa qua hết con suối, nước ào ào đổ về như muốn cuốn phăng tất cả. Thắng chỉ kịp hét: ”Lũ! Nhanh lên!” thì cả đội đã chìm trong nước. Bằng kinh nghiệm dày dạn, lấy ba lô làm phao, cả đội thả trôi theo lũ. Đến đoạn có dây rừng sà xuống suối thì bám lại. Anh em được một trận tắm nước lũ! Thắng kể giọng cứ tỉnh khô!

Gặp lũ là chuyện... nhỏ, bị lũ lật thuyền mới sợ. Lần Trần Trung Thành dẫn quân đi tìm hài cốt liệt sỹ ở Tọc Ôn Kẹo, để rút ngắn đường đi, đỡ vất vả, anh quyết định kết mảng thả theo dòng suối. Anh em đi được mấy tiếng xuôi chèo mát mái. Ầm một cái lũ về! Mảng cứ trôi vùn vụt. Được trăm mét, mảng xoay ngang lật nhào. Cả đội chìm nghỉm giữa dòng nước xoáy. Vật lộn cả tiếng đồng hồ mới ngoi được lên bờ. Điểm quân thấy không thiếu một ai, mừng rơi nước mắt.

Nhiều khi, đến bản Lào đặt vấn đề tìm mộ liệt sỹ, cả bản nhiệt tình giúp đỡ, không từ chối điều gì. Nhưng khi tìm được hài cốt, cả đội phải ra... bờ suối để ngủ! Vì tập quán của các bộ tộc Lào là vậy, không từ một ai. Ngủ bên bờ suối sợ nhất là mưa. Nếu mưa, lũ về nhanh, sẽ trôi mất hài cốt liệt sỹ. Anh em có sáng kiến, treo hài cốt trên cây, cả đội ngủ xung quanh dưới gốc để giữ!

Liệt sĩ... chỉ dẫn!

Đội trưởng – Trung tá Trần Trung Thành vẫn nhớ như in cái lần tìm được 20 hài cốt liệt sỹ ở bản Xoong Khả Loong, huyện Xa La Van. Nguồn tin báo về tại đây có một ngôi mộ tập thể của các liệt sỹ quân tình nguyện Việt Nam. Sau khi xác định chính xác nguồn tin, cả đội hành quân qua Lào, đến bản Xoong Khả Loong. Xem lại toạ độ, ngôi mộ chung nay là một bãi đất trống.

Khoanh vùng xong, cả đội tập trung đào bới, tìm kiếm. Lần thứ nhất không thấy. Lần thứ hai cũng không. Lần thứ ba lại tiếp tục đào bới những chỗ nghi vấn. Cũng không tìm thấy một dấu vết nhỏ nào của các liệt sỹ. Không nản chí, Thành quyết định cho cả đội tiếp tục đào bới đến lần thứ tư. Cũng chẳng có kết quả gì. Lúc này khối lượng đất đào lên đã hơn 100m3.

m
Bà con các bộ tộc Lào tiễn đưa các liệt sĩ Việt Nam về nước

Thất vọng, cả đội bỏ cơm. Chiều cuối cùng trước khi đội rút quân, ông Khăm Phên – cán bộ dân vận huyện đến chia tay. Thành và Khăm Phên đứng tần ngần trước bãi đất đã được lật tung mà buồn, chẳng ai nói với ai câu nào.

Thế rồi như một câu chuyện cổ tích. Một con cua chui lên từ lòng đất ngay dưới chân Khăm Phên. Khăm Phên nhìn, có cái gì là lạ: ở càng cua vướng một đoạn dây dù. Khăm Phên giật giọng gọi Thành: “Đây rồi!”. Thành nhìn đoạn dây bật khóc. Cả đội tập trung đào đúng vị trí ấy. Và 20 hài cốt liệt sỹ được cất bốc nguyên vẹn.

Rồi có lần tìm mộ ở địa điểm Trạm xá Bắc. Nguồn tin của dân chỉ chính xác rằng có 16 ngôi mộ liệt sỹ nằm trên một quả đồi có bia mộ đàng hoàng. Đội đến nơi, dân báo quả đồi mới được phát quang để làm rẫy hồi tháng trước. Nay cỏ tranh chỉ mới mọc ngang ngực người.

Quả đồi không lớn, cả đội chia nhau đi tìm. Hai ngày trời, vạch từng bụi tranh tìm kiếm nhưng không ra. Vô vọng, Đại uý Hải - đội phó đi bộ xuống suối dưới chân đồi rửa mặt. Anh thắp một nén nhang khấn: ”Các chú, các bác có ở đây xin chỉ đường cho chúng cháu. Chúng cháu sẽ đưa các chú, các bác về quê hương!”. Khấn vậy thôi để thoả lòng, chứ Hải cũng tin rằng đã tìm như thế chắc chắn là không có.

Hải leo lên đồi để cùng anh em rút quân. Đến nửa chừng anh bị vấp ngã bổ chửng. Hải nhìn thấy ngay trước mặt mình một dãy bia mộ đủ 15 cái. Cất bốc xong, dân nói còn một cái nữa, lại đổ lên tìm, quả thật còn một ngôi mộ nằm sát đấy.

Những câu chuyện ấy, Trung tá Thành kể nhiều lắm. Gần như mỗi địa điểm các anh đều gặp một điều gì đó linh ứng để tìm được mộ liệt sỹ. Những điều linh ứng ấy là sự giúp đỡ, là sử chỉ dẫn của đồng đội để các anh hoàn thành nhiệm vụ.

Lần theo từng dấu chân người đã khuất

Trung tá Thành nói: “Mỗi lần tìm được mộ liệt sỹ đã mừng, khi đào lên thấy còn hài cốt càng mừng hơn”. Quả thật theo thống kê của đội, tỷ lệ mộ còn hài cốt chỉ chiếm trên 30%.

Khi cất bốc mỗi nhát cuốc, nhát xẻng anh em đều phải nhẹ nhàng. Có khi để giữ nguyên vẹn hài cốt, các anh phải dùng tay đào bới. Bàn tay các anh toé máu nhưng hài cốt liệt sỹ nguyên vẹn. Khi hy sinh, các liệt sỹ không được khâm liệm cẩn thận, thậm chí chỉ được quấn một tấm khăn dù, nên qua thời gian dài hài cốt bị phân huỷ gần hết.

“Có lần cất bốc, thi hài liệt sỹ còn nguyên, rạch tăng ra, thấy như đang nằm ngủ”. Gặp trường hợp như vậy nếu ở Việt Nam thì dễ cải táng, còn ở Lào xa xôi, làm thế nào đây? Có nhiều đội ở các nơi khác dùng cách hoả táng, nhưng với Thành thì không. Anh nghĩ hoả táng nhỡ sơ sót thì không đem hết được hài cốt về! Thành dùng cách khác.

o
Đưa hài cốt liệt sỹ về quê hương
Lần ấy ở dốc Cao Bồi Già, bản Cao Bồi, huyện Tù Muồi, Xaravan, đội 192 tìm được hai ngôi mộ liệt sỹ có tên Văn Thị Tính và Đặng Thị Lan. Mộ chị Lan đã phân huỷ, chỉ còn bộ hài cốt. Còn khi cất bốc mộ chị Văn Thị Tính, rạch lớp tăng ra, tất cả anh em sững người: Chị còn nguyên lành như đang nằm ngủ.

Hoả táng ư? Thành nhất quyết không. Còn được như thế này là một điều hiếm, phải đem nguyên vẹn về cho gia đình liệt sỹ. Thành quyết định như vậy. Anh cùng y tá Oanh bàn bạc và quyết định tháo khớp đôi chân của liệt sỹ, bỏ tất cả vào 5 lớp túi đựng hài cốt, làm cáng khênh ra địa điểm tập kết bên bờ suối.

Đêm ấy mấy anh lính trẻ không ai dám ngủ, nằm cuộn tròn trong võng vì... sợ. Thành vẫn ngủ ngon lành. Anh đã làm được việc mà tấm lòng anh mong muốn.

Khi đội đưa thi thể liệt sỹ Văn Thị Tính về quê hương ở xã Quảng Phú, Quảng Điền TT-Huế, gia đình chị cứ ôm lấy Thành mà khóc. Nhờ anh, sau 37 năm người con gái của gia đình trở về, nguyên vẹn.

15 năm, đội 192 đã tìm kiếm và đưa về đất mẹ 490 liệt sỹ. Họ tự hào: “Ở đâu có dấu chân các bậc cha anh đã đi qua trong chiến tranh, thì ngày nay có dấu chân chúng tôi, lần tìm bằng được nơi chôn cất liệt sỹ đưa về quê hương”.

  • Kỳ Nhân

Sẻ chia của bạn?

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Tục lệ phơi xác trong đám tang ở Hà Giang

Không chỉ mổ hơn chục con trâu, bò để làm đám, người Mông ở Hà Giang còn làm lễ treo xác người chết trong nhà nhiều ngày rồi mới mang ra phơi nắng và đem chôn cất.

Nhận xét tin Kỳ 2: Lần tìm dấu chân người lính Việt trên đất Lào

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kỳ 2: Lần tìm dấu chân người lính Việt trên đất Lào bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ky 2 Lan tim dau chan nguoi linh Viet tren dat Lao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kỳ 2: Lần tìm dấu chân người lính Việt trên đất Lào ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phóng Sự Tổng Hợp của chuyên mục Phóng Sự.

Term 2: Last finding footprints Vietnamese soldiers in Laos
Vietnam, Kham Grill, Van Thi Tinh, home, enlistees who remain, once found, footprints, brother, on land , operations, team, paralysis, Graduate, into

Team find the grave nature overcame fierce, deep green forests and mountains innumerable hardships. Everyone shared a sacred thirst: Last look upon each footprint Vietnam volunteer soldier who fell on the ground you Lao ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.