vietbao

Kỳ 2: "Cuộc chiến" giành lại con chữ từ... ma túy

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Giữa nơi heo hút và ma túy nhiều như vậy, thầy hiệu trưởng trẻ Nguyễn Hữu Trường đã kiên quyết nói: “Bằng mọi giá phải đưa trẻ tới trường, vì có tới trường thì mới tránh xa được ma túy”. Nhưng cái cách để đưa trẻ tới trường bằng mọi giá của các thầy cô nơi đây cũng lắm cơ cực...

Kỳ 1: "Bão ma tuý" trên vùng đất khó

Để giành lại niềm tin của người dân và chính quyền, ở xã Pa Ủ (Mường Tè), nơi tập trung nhiều người nghiện nhất, bên cạnh việc nói không với tiêu cực hay bệnh thành tích trong giáo dục thì với các thầy cô giáo, câu nói không đầu tiên là: không ma túy học đường!

“Trẻ đến trường là tránh xa ma túy”

Tân Biên, bản trung tâm xã, có 21 hộ nằm rải rác theo triền đồi dốc với những ngôi nhà thưng tre, vách nứa tàn tạ dưới ráng chiều. Lỳ Gió Hừ, 17 tuổi nằm rên hừ hừ trong "căn nhà đại đoàn kết" rộng chừng 15 mét vuông, bốc mùi ẩm mốc đến ngạt mũi.

d
Làm sao để những đứa trẻ ở Pa Ủ làm sao để không đi lại những "vết xe đổ" của bố mẹ chúng là bài toán khó với các thầy cô giáo nơi đây.

Quanh bếp lỏng chỏng chiếc nồi cáu bẩn bên trong có một ít rau rừng đã mốc, chẳng biết nấu từ bao giờ. Hừ học lớp 5 nhưng đã có “thâm niên nghiện” 6 năm. Nhà Hừ bố mất sớm, mẹ nuôi 3 chị em, nhà có 4 người thì chỉ có đứa em út 12 tuổi là chưa ăn phải "bùa mê thuốc lú" của nàng tiên nâu. Chị gái Hừ đã vào tù vì tội buôn bán thuốc phiện. Ở góc nhà còn dăm ba củ sắn đã chảy nhựa bết đất dành cho bữa chiều nay.

Vì thế, thầy Hiệu trưởng trẻ Nguyễn Hữu Trường mới kiên quyết nói rằng: “Bằng mọi giá phải đưa trẻ tới trường, vì có tới trường thì mới tránh xa được ma túy”. Nhưng cái cách để đưa trẻ tới trường bằng mọi giá của các thầy cô nơi đây cũng lắm cơ cực...

Trước tiên, các thầy cô trường THCS Pa Ủ ứng trước tiền lương của mình ra mua gạo hỗ trợ các em trong lớp phổ cập rồi thanh toán sau bằng chương trình 186 của Chính phủ, nhưng cách này cũng ít hiệu quả vì các em cứ nhận gạo xong thì lại bỏ lớp lên nương.

Thầy Trường ở bản Thăm Pa đã ứng dụng sáng kiến: Bỏ tiền túi ra mua điện của nhà dân để thắp sáng dạy học vào ban đêm. Mặc dù cái bóng 60W chỉ đủ soi sáng mỗi bảng viết nhưng các em đến lớp có khá hơn vì ban đêm không phải đi nương. Tuy nhiên, cái “khó ló cái... khổ”, học tối nhiều em vừa học vừa ngủ gật. “Ban ngày đi nương mệt quá, lại còn thêm cái đói, nhìn thấy con chữ nhảy múa là mắt díp lại nên hiệu quả từ những bài học cũng không cao”, thầy Trường tâm sự.

h
Những vạt đồi có độ dốc lớn ở Pa Ủ không thể chống chọi với thiên tai nên năng suất lương thực của Pa Ủ cũng chỉ dừng lại ở con số 40 tạ/ha

Trong dịp nghỉ Tết Nguyên đán vừa rồi, các thầy cô đã về xuôi vận động, quyên góp của người thân quần, áo cũ mang lên Pa Ủ phân phát cho các em. Nhìn vào đống quần áo ngồn ngộn đủ các kích cỡ, thầy Trường biết, có thầy cô còn bỏ cả tiền lương của mình ra mua những bộ quần áo mới cho các em. Cho đến bây giờ thỉnh thoảng nhà trường vẫn nhận được những thùng quần áo cũ của người nhà giáo viên từ dưới xuôi gửi lên để các em có "mảnh vai che thân", bớt đi sự nhếch nhác và giá lạnh trong mùa đông.

Thầy Trường mỗi tháng mua ba thùng mì tôm, ăn một phần, phần nhiều để san sẻ cho các em có hoàn cảnh quá khó. Nặng lòng nhất là trường hợp em học sinh lớp 5 Thàng Hừ Đư, bố, mẹ mất trong một lần đi rừng, bị cây đè. Đã ba năm nay, Hừ Đư tự đi nương, đi rừng để có củ mài, củ sắn nuôi hai em nhỏ. “Hừ Đư học rất nhanh hiểu bài nhưng tội cái hay bỏ học để đi nương. Nếu muốn em lên lớp ngày nào thì thầy cô phải mang gạo đến ngày ấy”.

Thầy Trường nói rồi dẫn tôi lên nhà Hừ Đư ở mé bản Thăm Pa. Ngôi nhà cũng mới được thầy cô mua bạt về che lại trước mùa mưa, bốn bề thưng tre nứa còn mới. Nhìn vào góc nhà, chỉ còn vài củ sắn dành cho bữa chiều nay, thầy giáo cũng thở dài: “Cũng chẳng thể biết khi nào Hừ Đư sẽ bỏ học, nhưng cố được chữ nào hay chữ đấy thôi”.

Để vận động các em đi học hè, thầy Nguyễn Tiến Dũng quê ở Hà Tây, dạy ở Trường Cờ Lò I phải bỏ tiền lương ra hỗ trợ “học bổng học sinh tới trường”. Lớp thầy có 11 học sinh, em nào học đủ cả tháng, thầy trích từ tiền lương hỗ trợ ngay 50 ngàn đồng. Tâm sự với tôi, thầy Dũng buồn rười rượi, tháng 6 vừa qua thầy chỉ phải trích tiền lương thưởng cho 6 học sinh. Như vậy lớp của thầy chỉ hơn một nửa học sinh đến lớp đầy đủ.

Toàn xã Pa Ủ có 440 hộ thì có hơn 500 người đàn ông đang trong độ tuổi lao động nghiện thuốc phiện. Ngoài giờ dạy học, thầy Dư Thế Anh ở bản Pha Bu còn lang thang đến từng nhà tuyên truyền vận động các gia đình có người nghiện đi cai. Phân tích mãi, nói mãi về cái khổ của bản đều do hút thuốc phiện mà ra thì có người hứa: Tao sẽ bỏ thuốc phiện, đi cai để vợ con tao đỡ khổ. Người ta nể thầy mà nói vậy nhưng đâu rồi lại vào đấy. Vậy nhưng thầy vẫn hy vọng, mưa dầm thấm lâu, may ra có người hiểu.

“Đã đến được đây rồi thì ở lại đây”

Câu nói buồn buồn của vị hiệu trưởng dường như có chút gì đó cam chịu, nhưng khi tôi hỏi lại thì thầy lại khề khà mà bảo nhà báo đừng hiểu lầm, đưa lên bài vở thì... khốn. Trường giải thích: “Cái công đi về từ thị xã Lai Châu cũng mất gần hai ngày trời thì ngại đi mà ở lại cũng là phải. Cánh đàn ông thì chắc chẳng sao chỉ sợ chị em lên xe là chực nôn, rồi từ đấy ôm miệng về tận quê. Mỗi lần về Tết các cô lại nằm bẹp tới vài ngày mới hồi sức mà đi dạy được...”.

f
Đi học là một chuyện không dễ với trẻ em Pa Ủ khi cái đói cứ hoành hành

Đó cũng là câu nói đãi bôi với những vị khách xa, đặt chân lên xó núi một lần, chắc gì đã gặp lại. Có thể nghĩ vậy nên Trường cũng chẳng buồn đính chính lại lần nữa, kiểu như ai hiểu được thì hiểu, giận dỗi ra mặt! Thực ra thì câu chuyện vượt rừng hàng ngày trời đến điểm dạy thì ở khắp núi rừng Mường Tè này nơi đâu chả có. Khó và khổ rồi cũng giống nhau, cũng đều băng rừng vượt suối, đều ăn “hải sản” là... cá khô quanh năm suốt tháng.

Chẳng có gì là lạ, nhưng cái lạ là: đến đây rồi có ở lại được đây? và ở lại như thế nào?

Vì cái đất Pa Ủ này đã thậm khổ hàng chục năm trời. Vì nó bị quần nát cũng ngần ấy năm bởi đói và thuốc phiện. Và còn vì hàng chục lý do khác nữa, mà quan trọng nhất vẫn là cái chuyện tế nhị khó nói của cánh chị em, chuyện chồng con. Con gái có thì xuân sắc, cứ ở mãi nơi xó rừng sao được.

Thêm vào đó, cơ sở vật chất toàn trường nhìn đi ngoảnh lại... chẳng có gì. Tất cả đều tạm bợ, toàn trường có 38 phòng học thì chỉ có 8 phòng kiên cố, còn lại đều vách đất mái lá. “Chỉ cần cơn mưa qua ngày là xiêu vẹo, nhưng rồi vẫn phải chống đỡ, vá chằng vá đụp cho qua cơn mưa chờ ngày nắng lên lợp lại”.

Cả trường có 48 giáo viên, tất cả đều là giáo viên ở nơi khác về dạy. Trong đó, các thầy cô giáo người Kinh chiếm một nửa, người gần nhất cũng là ở Mường So, phải mất hơn ngày trời mới về được tới quê.

Thầy Hiệu trưởng Nguyễn Hữu Trường cũng ở tận Sơn La. Còn thầy giáo Nguyễn Đức Toàn, mới chỉ 24 tuổi quê ở Phú Thọ, cắm bản Pẩu, cái bản xa nhất, phải mất tới 2 ngày trời đi bộ mới tới, đang xác xơ vì ma túy. Cả bản có 40 nóc nhà thì có tới 50 người nghiện, toàn những con nghiện có thâm niên trên dưới 10 năm.

h
Lớp học cô Hợp, chỉ có 1/3 học sinh tới lớp

Bản Pẩu, cuối tháng 8 cũng chỉ có 5 nhà còn lương thực là sắn, để ăn qua ngày. Vào mùa đói tất cả những gì còn sót lại của núi rừng đều được đào lên để ăn. Những dải đất đồi bên bìa rừng, nơi những người trước đến đào củ mài thì vài ngày sau, hố chưa kín miệng đã có người khác tới đào lại...

Ngay cả 3 phòng học bằng tranh tre ở trường Thăm Pa cũng mới được các thầy cô trong trường và các anh bộ đội biên phòng Pa Ủ giúp tu sửa lại vào đầu mùa mưa, nhưng nó có thể tồn tại được đến khi nào trong năm học mới này thì thầy Trường không dám khẳng định. Nếu mưa, gió cứ kéo dài như những ngày qua thì sẽ tốc mái và đổ vách bất kỳ lúc nào.

Ba gian nhà này không chỉ là lớp học mà còn là nơi ngủ rất lý tưởng cho các em nhỏ ở bản Thăm Pa. Kê bàn ghế sát lại, thêm vài mảnh chăn rách, là các em có thể đánh giấc qua đêm mà không bị mưa phả vào người. Nhiều ngôi nhà của các em sau trận mưa đầu mùa đã mất mái, thông thống với trời, đụng mưa là ướt át tứ bề, không có chỗ mà nằm nữa.

Buổi sáng nay khi vừa đánh xong hồi trống, cô Hợp, giáo viên cắm bản bảo: "Mới chỉ có 1/3 học sinh đến lớp thôi. Số các em còn lại chắc đi nương từ mờ sáng rồi”. Thấy em Lý Mỳ Đô đã 16 tuổi, đến lớp không mang sách vở, cô giáo hỏi thì Mỳ Đô ngọng nghịu trả lời: “Đêm qua mưa to, nhà bị dột mái, vở ướt hết rồi cô giáo ạ!”. Cô Hợp lại về phòng lấy vở và bút đưa cho Mỳ Đô.

Cô Hợp quay sang tâm sự: “Phải dỗ dành các em học sinh lớp 5 này như đứa trẻ lên ba ấy. Nếu nói nặng lời một tí thôi là các em bỏ học đi lên lán nương ở hàng tháng trời ngay. Có lên vận động, khuyên giải mấy cũng không về bản đâu”.

Khó và khổ là thế, nên nói đến sự xoá đói giảm nghèo ở Pa Ủ, không ít người đã lắc đầu về hiện tại mà đặt cả hi vọng vào tương lai, trông vào hơn 400 em học sinh tiểu học và trung học cơ sở đang học tập tại trường. Nhưng bị cái đói, cái nghèo bó buộc, sự học của các em cũng lắm gian truân. Bố nghiện, mất sức lao động, chính các em phải vừa học vừa đi nương, cùng mẹ kiếm cái ăn cho gia đình. Chuyện các thầy giáo cắm bản đi “mời” học sinh đến lớp vào mỗi buổi sáng đã trở thành thông lệ. Đi mời rồi mà lớp học vẫn ít khi có được 2/3 số học sinh.

Vậy nên khi đi hết hành trình Pa Ủ, qua mọi ngả đường khốn khó, câu nói ban đầu của thầy hiệu trưởng lại vang vọng như lời quyết tâm, nhưng khổ một nỗi, hô quyết tâm hay khẩu hiệu vẫn phải giấu hay nói tránh đi, chỉ sợ có người không hiểu được lại nghĩ khác về mình.

Nhiều lúc chạnh lòng, thầy Trường mới nói thẳng ra cho dễ hiểu. Thầy nói “Đến đây rồi thì ở lại đây” phải đổi thành: "Đến đây rồi quyết ở lại đây"...

  • Thông Chí - Yên Ninh
Việt Báo
Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
Comment :Kỳ 2: "Cuộc chiến" giành lại con chữ từ... ma túy
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kỳ 2: "Cuộc chiến" giành lại con chữ từ... ma túy bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ky 2 Cuoc chien gianh lai con chu tu ma tuy ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kỳ 2: "Cuộc chiến" giành lại con chữ từ... ma túy ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
States 2: "War" take back the words from ... drug
Incubate Pa, Nguyen Huu Truong, Visit Pa, Geez example, instead School, drugs, teachers, students, principals, of the, stay, you, to, to, home
Between the smoke and where pigs many such drugs, the principal child Nguyen Huu Truong has firmly said: "At any cost to take children to school, because there is a new school away from the drugs". But the way to getting children to school by all of the ...
Sự thật kinh hoàng về người phụ nữ thuê người chặt chân, tay lấy tiền bảo hiểm
Sự thật kinh hoàng về người phụ nữ thuê người chặt chân, tay lấy tiền bảo hiểm

Người thân, chính quyền địa phương cũng phải ngỡ ngàng trước việc làm của chị N. thuê người chặt chân, tay để lấy tiền bảo hiểm. Họ chỉ biết thông tin duy nhất về N. từng bị kết án về tội môi giới mại dâm.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.