Kỳ 1: Vượt rừng vào "xã đói nhất của tỉnh nghèo nhất"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Trước khi vào Nậm Ban, tôi làm phép thử trên Google tìm "dân tộc Mảng", ra 101 trang tiếng Việt chỉ trong chưa đầy 0,03 giây. Nhưng phải mất tới 2 ngày trời đi từ thị trấn Pa Tần (huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu) mới tới được trung tâm xã. Hai lần ngả giá với cánh xe ôm ở Pa Tần, chỉ nhận được những cái lắc đầu, mặc dù giá đã lên tới 500 nghìn cho quãng đường chưa tới 20 km.

Bản làng "biến mất" trong mùa mưa

n
Dân tộc Mảng chỉ còn độ hơn 3.000 người, sống tập trung chủ yếu ở hai huyện Sìn Hồ và Mường Tè (tỉnh Lai Châu). Đây là tộc người bản địa duy nhất ở Lai Châu mà không phải di cư từ vùng đất khác đến. Điều này lý giải lịch sử dân tộc Mảng có trước tất cả mọi tộc người khác trên đất Lai Châu.

Chúng tôi đi vào xã Nậm Ban (huyện Sìn Hồ), vùng đất tổ của dân tộc Mảng. Một tâm trạng khắc khoải tới nao lòng khi biết mình đang đi vào xã đói nhất của tỉnh nghèo nhất nước.

Vào tới bản ngoài cùng là Nậm Nó 2, Lò A Tiến, trưởng bản trẻ nhất của xã, nhăn mặt khi tôi hỏi đường vào tới trung tâm xã. Tiến nói thẳng: "Đi bộ thì phải hơn 2 ngày trời có khi chưa tới được bản trung tâm. Còn đi xe thì không thể tới được, trừ khi phải buộc xích vào bánh xe để tránh bùn trơn vào mùa mưa. Muốn mua xích thì phải xuống Pa Tần".

Mới chỉ dừng ở bản ngoài Nậm Nó 2 chưa đầy 30 phút, tôi phải quay lại Pa Tần mua 2 đôi xích, chằng xen vào nan hoa hai bánh xe máy mà cánh xe ôm ở đây gọi là “hỏa xa”.

Mờ sáng hôm sau, khi gà gáy lần hai còn chưa rõ tiếng trưởng bản đã giục dậy chuẩn bị hành lý và cơm nắm cho bữa trưa, dự định trong 1 ngày có thể tới Nậm Ban. Chằng được hai chiếc xích vào bánh thì cũng là lúc những cơn mưa rừng đổ xuống. Trời Tây Bắc vào thu thường chỉ có những cơn mưa nhẹ, hiu hắt nhưng rả rích suốt ngày đêm. Nhìn bằng mắt thường không rõ đường, chỉ thấy những vệt cây rừng uốn quanh núi đồi.

Ngồi sau tay lái của A Tiến, chỉ nghe tiếng chiếc xe gầm rú liên tục. Suốt cả chặng đường, Tiến chỉ đi bằng hai số 1 và 2. Chiếc xe ngả nghiêng, Tiến hét to át lại tiếng gió: “Cán bộ ngồi phải thẳng, sao cho trọng tâm không được lệch. Qua những khúc cua thì nghiêng người về hướng ngược lại để lấy thăng bằng cho xe!”. Nói thì nói vậy, nhưng chẳng mấy khi ngồi yên được để chỉnh lại tư thế, vì chiếc xe nẩy lên liên tục.

Con đường dân sinh dài 17 km nối từ quốc lộ vào trung tâm xã Nậm Ban được mở năm 2000. Nhưng chỉ đến năm 2001 thôi, người từ trung tâm xã Nậm Ban ra hay người từ ngoài vào đều phải mang theo cuốc xẻng. Có nghĩa là vừa đi vừa phải dùng cuốc, xẻng để san đường. Thực trạng đó diễn ra từ đó đến nay, theo cách gọi của người dân xã Nậm Ban đây là con đường “san tay”.

n
Cuối năm 2006, ông Lương Văn Thắng, một hộ kinh doanh ở Pa Tần đã tự bỏ tiền túi thuê nhân dân san đường để chở hàng hoá, nhu yếu phẩm vào buôn bán. Con đường cũng chỉ đi được thêm hai tháng nữa. Đến tháng 6, những trận mưa rừng đầu tiên trút xuống, lại sạt lở nhiều đoạn.

Cây cầu dây cáp trôi xuống suối theo dòng nước. Nậm Ban lại thọt lỏm giữa núi rừng và hoàn toàn biệt lập.

Bà Lý Thị Chướng, Phó Chủ tịch xã Nậm Ban chỉ tay về phía những vệt cây rừng ngoằn nghèo, nói: “Bản gần trung tâm nhất như Nậm Nó 2 cũng phải mất hơn 2 giờ đi xe trong thời tiết thuận lợi. Còn bản xa như Hua Pản thì sáng sớm đi, chiều tối có khi vẫn chưa tới”.

Có đường thì người Mảng mới giao thương được với bên ngoài để phát triển kinh tế. Con đường chính dẫn vào xã là quá nhỏ, chỉ quá cánh tay người, có đoạn chỉ vừa cho 2 người đi bộ. Vào mùa mưa, con đường như được dải lớp dầu trơn trên bề mặt khiến cho người và xe không thể qua lại được.

Đói đều, không tìm được hộ đói nhất!

c
Bản Nậm Nó 1 nằm chênh vênh bên suối Gium Bai. Toàn bản có hơn 40 hộ. Nhìn quanh chỉ thấy những ngôi nhà sàn xiêu vẹo, bốn bề thưng tre nứa đã mục, mốc thếch.

Cả bản không có lấy một cây cao, hay một khoanh đất nào để trồng rau. Đường đất nối nhà này với nhà kia đầy phân trâu bò, lợn gà bốc mùi hôi, tanh lợm sau cơn mưa đêm qua.

Tào A Yến rót nước vào chiếc bát cáu bẩn, sứt mẻ, mời khách. Nhà Yến có 5 nhân khẩu, sống trong cái lán làm bằng tre nứa diện tích khoảng 15 m2. Nhìn xung quanh nhà thấy chỉ có mấy chiếc nồi sứt mẻ, ở góc nhà là tấm cót đan làm giường cho cả nhà ngủ. Nhà làm ít ruộng nên mỗi vụ thu hoạch không đầy 50 cân thóc, chỉ đủ ăn trong hai tháng.

Người Mảng có tên gọi như Mảng Ư, Xà Lá vàng. Đồng bào Mảng sinh sống bằng nghề làm nương rẫy, lúa, ngô, sắn là nguồn lương thực chính. Phương thức canh tác của đồng bào còn lạc hậu, công cụ sản xuất rất thô sơ như rìu, dao, gậy chọc lỗ.

Người Mảng nuôi lợn gà, chủ yếu dùng trong các dịp nghi lễ tín ngưỡng. Con trâu, bò, ngựa nuôi không đáng kể. Nghề thủ công gia đình tiêu biểu nhất là đan lát. Sản phẩm đan là cót, bem...để dùng và bán hoặc đổi lấy gạo và vải vóc.

Tháng 11 năm 2006, nhà Yến được 1,2 tạ thóc cứu đói của Nhà nước, cũng chỉ đủ ăn đến sau Tết là hết. Vợ Yến đang lên nương sắn đào lại xem còn sót củ nào để làm bữa tối cho cả gia đình.

Nhà Chỉn A Ờn thì có khá hơn một chút. Nhà Ờn có 5 người vẫn còn một gùi sắn mới lấy từ nương về. Vợ Ờn vừa lúi húi nướng sắn vừa địu trên lưng đứa con mới 5 tháng tuổi. Mấy đứa lớn hơn ăn sắn nướng và luộc mãi cũng chán, chúng bóc vỏ ăn sống sồn sột.

Nhà trưởng bản Chìn A Hới cũng đã hết gạo. Cả nhà cũng đang ăn sắn, ăn ngô cầm cự qua ngày. Trưởng bản nói chuyện với tôi không được mặn mà, vì ngại khách đến không có cái gì để tiếp.

Khi tôi hỏi số hộ thiếu ăn trong bản, Hới nói một danh sách các hộ dài dằng dặc. Bản Nậm Nó 1 có 40 hộ thì 33 hộ đang lâm vào tình trạng đói trầm trọng. “Bản ta hộ nào đói nhất?”. Hới trả lời: “Đói đều nhau thôi mà, không tìm được hộ đói nhất đâu”.

Bí thư xã Lý Mò Hừ cho biết: Xã Nậm Ban có 11 bản thì có 5 bản người Mảng là: Nậm Nó I, Nậm Nó II, Nậm Ô, Nậm Xảo 1 và Hua Pảng với hơn 800 khẩu. Chỉ có bản Nậm Xảo 1 gần trung tâm xã Pa Tần, tình trạng đói đỡ hơn. Bốn bản còn lại đều lâm vào tình trạng như bản Nậm Nó 1.

Thương nhất là các em học sinh. Theo thầy giáo Trần Nam San, giáo viên cắm ở bản Nậm Nó 1, nhiều hôm các em lên lớp đói quá lả đi, thầy lại phải mang miến, gạo dự trữ của mình ra nấu cho các em ăn.

h
Thỉnh thoảng, phải mang gạo xuống nhà học sinh cho vì sợ sáng mai các em lại bỏ học lên rừng tìm măng, đào củ mài. Hạt gạo vận chuyển vào được nơi này thì quý như vàng. Muốn mua phải ra Pa Tần cách hơn 30 cây số, thuê người gùi vào thì tiền công còn đắt hơn tiền gạo.

Chạng vạng tối, tôi và thầy San (giáo viên tiểu học cắm bản Nậm Nó 1) phải đi tìm rau rừng để chuẩn bị cho bữa tối. Quanh bản Nậm Nó 1 không thấy một loại cây gì có thể ăn được. Những loại rau rừng như: Rau dớn, rau tàu bay, rau má, rau dền hoang, ngọn cây vả rừng… đều bị bà con vặt trụi. Có nhà còn nhổ cả gốc cây rau dền đem rửa nấu ăn cho đỡ đói. Muốn tìm được rau thì phải đi xa vào rừng sâu.

Chiều ở bản Nậm Nó 1 buồn quay quắt. Những ngôi nhà sàn tre nứa quặt quẹo tưởng như sắp đổ. Mấy năm trước, diện tích đất canh tác ở ven suối Gium Bai còn nhiều thì tình trạng thiếu ăn đỡ hơn. Ngoài ra suối Gium Bai còn cung cấp rất nhiều tôm cá cho đời sống. Người Mảng có nhiều cách chế biến nhiều món ăn từ cá suối rất ngon như: Cá lam nướng, cá Pa Kính nướng, cá đồ….

Nhưng trận lũ năm ngoái đã cuối trôi hết nguồn thực phẩm dồi dào này ra sông Nậm Na. Bây giờ rêu đá còn khó kiếm. Còn tôm, cá thì bặt không thấy bóng.

  • Thông Thí - Thông Thiện

    Kỳ 2: "Thác rượu" chảy nơi cuối rừng

Việt Báo
Comment :Kỳ 1: Vượt rừng vào "xã đói nhất của tỉnh nghèo nhất"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kỳ 1: Vượt rừng vào "xã đói nhất của tỉnh nghèo nhất" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ky 1 Vuot rung vao xa doi nhat cua tinh ngheo nhat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kỳ 1: Vượt rừng vào "xã đói nhất của tỉnh nghèo nhất" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
States 1: Beyond the Forest "social poverty of the poorest provinces"
Nam Ban, Pa Tan, Nam It, Sin Ho, Gium Bai, Lai Chau Province, the center, ethnic group, to be, The Mang, road, motorcycle taxi, status, version
Before five in all, I do the test on Google search for "ethnic Arrays", the Vietnamese 101 pages in less than 0.03 seconds. But it took two days away from the town sky Pa Tan (Sin Ho district, Lai Chau province) to get to the town center. Twice reclining ...
Thủ đoạn mới của đối tượng nhập ma túy cực mạnh về Việt Nam
Thủ đoạn mới của đối tượng nhập ma túy cực mạnh về Việt Nam

Các đối tượng đã vận chuyển lá Khat, loại thảo mộc có thành phần Cathinone một chất ma túy cực mạnh nằm trong danh mục các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học vào Việt Nam dưới dạng nhập khẩu chè hòng qua mặt cơ quan chức năng. (ma túy, vận chuyển, lá Khat)

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Thoi su 24h077 Dam vo giet hang xom vi ghen
    Thời sự 24h(07/7): Đâm vợ, giết hàng xóm vì ghen

    HN: Đưa nạn nhân đi cấp cứu rồi đẩy xuống giữa đường?; Hơn 90 khách bị khách sạn "giam" xe vì không dùng đủ 3 bữa; Cứ mưa là ngập ở Quảng Ninh: Hiểm hoạ từ bãi thải treo trên đầu người dân; Ba mẹ con khóc thét, ngất lịm khi thấy chồng chết dưới bánh xe ben; Bỗng dưng bị đòi lại 1,35 tỷ đồng tiền trúng vé số giải đặc biệt

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ