vietbao

Kỳ 1: Triết lý sống của một người thực dụng

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Ky 1 Triet ly song cua mot nguoi thuc dung
Cửa hàng điện “Ánh sáng ban ngày” ở 91 Bạch Mai, Hà Nội.

Đã có một thời, ông được coi là "người giàu nhất Hà Nội". Những nhà xưởng, cửa hàng buôn bán đồ điện của ông mọc lên khắp Hà Nội, những cái tên "Rừng điện", "Như điện", "Bể điện" khi ấy rất quen thuộc với người dân...

Cả cuộc đời, ham muốn làm giàu luôn đeo đẳng, theo ông vào cả trong giấc ngủ. Cũng chỉ vì khao khát làm giàu mà cuộc đời ông trở thành một chuỗi tháng ngày long đong nổi chìm, có những tháng ngày "lên voi xuống chó" đầy truân chuyên.

Câu "thần chú": Đâu có tiền...

Sinh năm 1920, ông "Núi điện" Trần Văn Minh là người sống xuyên hai thế kỷ, đã nếm trải tất cả nhục vinh, cay đắng lẫn ngọt ngào trên cõi đời này. Một thời, người ta coi ông là tư sản, có của chìm của nổi khắp nơi. Rồi, như một định mệnh, ông sa chân vào vòng lao lý...

Năm nay đã 87 tuổi, nhưng ông "Núi điện" vẫn nhớ rõ những gì cuộc đời mình đã trải qua. Cả một biến cố dài, bắt đầu từ khi ông mới vào đời cho tới mãi tận sau này, những năm 1986 khi đất nước đổi mới... Trong căn nhà 105 Hàng Gai, Hà Nội, ông Minh khà khà cười, kéo chúng tôi lên tận tầng 4. Ông còn khá khoẻ mạnh.

Ở tầng 4 có một căn phòng nhỏ, ông không cho phép ai xâm phạm. Cái "sào huyệt", như cách ông nói, là một thư phòng ngập các loại sách đông tây kim cổ. Ông bắt đầu câu chuyện bằng cách khoe triết lý sống của mình: "Con người tôi thực dụng lắm anh ạ. Thực dụng tới mức không thể thực dụng hơn. "Thần chú" của tôi là thế này: Đâu có tiền là ta cứ đến...".

Ông Minh bắt đầu vào đời bằng nghề phụ đẩy xe, khi ấy ông mới chỉ 12-13 tuổi. Hết đẩy xe thì đến phụ bếp, rồi thợ chụp ảnh, sửa ảnh... Để "lo nổi mình ốc" đã khó, ông phải nuôi người mẹ loà cả hai mắt. Cuộc sống vốn dĩ đã khó khăn, lại càng thêm túng bấn.

"Anh tính, lúc đó tôi mới 15-16 tuổi. Mẹ thì gần như mù cả 2 mắt, đi lại đã là khó khăn chứ còn nói gì đến làm ăn. Cuộc sống cứ quần quật xoay vần quanh năm suốt tháng như thế", ông kể.

Ky 1 Triet ly song cua mot nguoi thuc dung

Ông “Núi điện” bên kho sách
kim cổ trong thư phòng.

Năm 1937, ông bỏ nghề phó nháy, chuyển sang bán hàng. Hết bán cơm nắm lại đến bán kẹo, rồi giải khát, kem rong: "Vừa ngồi đầu cầu Long Biên bán cơm nắm, tôi vừa phải thủ cái gậy bên cạnh. Khi ấy nhiều bọn ma cô làm liều, mình sơ hở là nó cướp nắm cơm chạy mất"...

Trăm phương nghìn kế mưu sinh, cách nào cũng khó khăn khổ sở. Đến tháng 1 năm 1939, tình cờ ông được một người cậu họ cho theo học sửa điện ở cửa hàng Cự Quang, ở 127 Hàng Bông bây giờ. Tiếng là cho "theo học", nhưng ông cũng chỉ được bám gót mỗi khi ông kia ra ngoài sửa chữa.

Đổi đời nhờ lớp học buổi tối

Cuộc đời chuyển một bước ngoặt thực sự, là khi ông theo học một lớp dạy nghề vào buổi tối. Ở trường Kỹ nghệ thực hành Hà Nội khi ấy, người ta dạy đủ các nghề nguội, tiện, gò, hàn, rèn...

Nhờ trí thông minh trời phú, chỉ một thời gian ngắn sau đó, ông Minh đã có thể chế tạo chiếc đột chuyên đục lỗ phin pha cà phê, với năng suất cao gấp nhiều lần những người làm phin pha thủ công. Những chiếc phin do ông làm nhanh chóng được phân phối đi khắp Hà Nội, lợi nhuận thu về, bắt đầu có đồng ra đồng vào. Đôi lúc, túi cũng rủng rỉnh.

Cho đến năm 1946, toàn quốc bắt đầu cuộc kháng chiến, ông mới dừng làm phin cà phê. "Thời gian đó, tôi là thợ nhà máy đèn Bờ Hồ", ông Minh nhớ lại. Đến khi có một chút vốn liếng, ông Minh mở hiệu đèn "Văn Nhân" ở số 6 Phố Huế, bán thiết bị điện.

Việc kinh doanh bắt đầu từ đây. Những đơn hàng nhập về trực tiếp từ Pháp, những khái niệm mới trong kinh doanh mới đầu còn xa lạ, nào đã làm quen bao giờ. Nhưng dần dần, kinh doanh cũng không còn lạ lẫm.

Tháng 12/1946, nhiều người Hà Nội đi tản cư các tỉnh. Ông "Núi điện" theo dòng người về Phương Thượng, Kim Bảng, Hà Nam. Về đây, ông bán hàng xén ở chợ Đại, một chợ khá sầm uất. Không lâu sau đó, người chợ Đại biết ông như một tay buôn có nghề.

"Có gì đâu, tôi chịu khó ra sớm hơn người ta, rồi đổ buôn hàng xén cho các mối đến sau". Chẳng ngờ đâu, chính chợ Đại là nơi ông tích luỹ được vốn liếng. Đến năm 1947 thì lấy vợ luôn ở nơi tản cư. "Bà nhà tôi kém tôi 7 tuổi, chúng tôi lấy nhau trong niềm vui của người dân Phương Thượng, ai cũng quý mến".

Sự xuất hiện biệt danh "Núi điện"

Tháng 5/1948, vợ chồng ông Minh hồi cư và mở cửa hàng điện ở phố Hàng Than. Ngoài việc bán thiết bị điện, ông "câu" khách bằng cách sửa chữa quạt, bàn là, bếp điện... cho khách mà không hề lấy tiền công.

Ngoài tiền đổ vào cửa hàng, số vốn lưu động còn lại là 600 đồng, mua được 100 bóng đèn. Ông về bán đúng 6 đồng một cái, chỉ sau hai ngày số bóng đèn hết nhẵn. Hoà vốn, nhưng từ hôm đó, dân Hà Nội có thêm một điểm mua thiết bị điện giá rẻ.

Khách ngày càng đông đúc, kinh doanh mở rộng dần, những mối quan hệ trong làm ăn cũng phức tạp hơn, đem về lợi nhuận cao hơn. Ông Minh buôn bán chỉ sau một năm đã có một số vốn rất khá.

"Thực ra, tôi may mắn có người giúp", ông Minh kể: "Lúc đó có một nhà tư sản trí thức tên Bùi Huy Hồng không may bị ốm. Ông ta bỗng dưng gặp cảnh ngộ rất khó khăn và vay tôi một khoản tiền.

Tôi đưa gấp ba số tiền ông ấy vay, bao nhiêu không nhớ nữa, quãng tương đương một lạng vàng. Ông Hồng mang ơn tôi, sau này chỉ dẫn cho tôi các ngóc ngách buôn bán với nước ngoài". Ông "Núi điện" lúc đó là người thợ. Những việc kinh doanh chưa hẳn đã quen và những ngón nghề buôn bán cũng chưa thông thạo như sau này.

Nhờ có ông Hồng chỉ dẫn, việc kinh doanh của ông "Núi điện" lúc đó khá suôn sẻ. Mặt hàng điện không mấy ai buôn bán. Ông Minh làm việc trực tiếp với những hãng có tiếng bên Pháp, như Siome, Mestre Blage Cazeuneuve. Hàng hoá, máy móc cứ về đều đều, ông trở thành nhà tư sản lớn.

Đến tháng 2/1950, ông mở cửa hàng Văn Hùng ở 130 Hàng Bông, tháng 10/1950 thì mở cửa hàng Rừng Điện ở 86 Hàng Gai. Một loạt cửa hàng khác như "Bể điện", "Như điện", "Ánh sáng ban ngày", "Điện hai con sáu"... cũng lần lượt được thành lập. Cái tên "Núi điện" cũng xuất hiện từ đó.

Tôi đóng thuế đầy đủ và không ăn cắp

Những năm 1950 đến 1954, sự buôn bán của ông Minh có thể nói là cực thịnh. Hàng về tới tấp, hết tàu này đến tàu khác. "Tôi muốn thương hiệu của mình phải được người ta chú ý, nên luôn tìm những hình ảnh thật ấn tượng, lột tả được sự giàu có hưng vượng.

Anh bảo, nếu tôi để tên cửa hàng là "đống đất điện", thì liệu rằng có ai ngó ngàng tới?", ông nói, "Tôi luôn nghĩ, phải làm sao để đã giàu thì càng giàu thêm, đã có tiền thì phải có thật nhiều tiền thêm nữa. Tôi làm ăn chân chính, đóng thuế đầy đủ, không ăn cắp. Tôi có quyền làm giàu chứ! Tôi giàu, chính là đất nước giàu".

Và đến khi đồ điện trở nên bão hoà, sự mua bán không còn được tấp nập như trước thì ông bắt đầu thay đổi kinh doanh sang hướng mới. Những năm từ năm 1951 trở đi, ông bắt đầu nhập về những "máy cái" tối tân nhất, những chiếc máy này có thể giúp ông làm ra công cụ sản xuất, chế tạo ra các máy móc phục vụ sản xuất cho một số mặt hàng, nâng năng suất lên đến không ngờ.

Đến giờ, ông "Núi điện" vẫn mang trong mình cái triết lý về cuộc sống mà ông chiêm nghiệm được, rằng con người sinh ra vốn không bình đẳng. Người có cái này, người có cái kia.

Có người thông minh, nhưng có người kém hơn, có người dũng cảm, người hèn nhát, kẻ giàu, người nghèo và có cả người may, kẻ rủi. Ai biết làm ăn gặp thời thì người đó giàu, ngược lại sẽ nghèo.

Cái triết lý ấy, cộng với lòng ham muốn làm giàu luôn thôi thúc, ám ảnh, đã biến ông trở thành một nhà tư sản lớn vào đầu những năm 1950. Nhưng chính lòng ham muốn làm giàu một cách chân chính ấy cũng lại góp phần làm hại ông, khiến ông phải sống cuộc đời tù tội ròng rã đến 8 năm trời, gia đình điêu đứng trong suốt nhiều năm.

Kỳ 2: Những năm tù tội

Bảo Trung

Việt Báo
Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
Comment :Kỳ 1: Triết lý sống của một người thực dụng
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kỳ 1: Triết lý sống của một người thực dụng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ky 1 Triet ly song cua mot nguoi thuc dung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kỳ 1: Triết lý sống của một người thực dụng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Term 1: a philosophy of pragmatism
Hanoi, Mr. Minh City, there was a time, shops, of a person, pragmatic, are considered, the business began, philosophy, sir, enrichment, life, people, come
Once upon a time, he considered the "richest man in Hanoi." The workshop, electrical shops springing up throughout his Hanoi, the names "Electric Forest", "Like Power," "electric tank" when he is familiar with the people ....
Nhiều sinh viên du học bị lôi kéo vận chuyển ma túy
Nhiều sinh viên du học bị lôi kéo vận chuyển ma túy

5 năm gần đây, tình hình mua bán, vận chuyển ma túy liên quan đến người nước ngoài tại Việt Nam diễn biến phức tạp. Lực lượng chức năng đã bắt giữ hàng chục vụ án về ma túy có liên quan đến sinh viên bị các đối tượng phạm tội ma túy lợi dụng, mua chuộc, lôi kéo, khống chế vào vận chuyển ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam và ngược lại.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Thoi su 24h168 Chi 53 tynam cat co dai lo Thang Long
    Thời sự 24h(16/8): Chi 53 tỷ/năm cắt cỏ đại lộ Thăng Long

    Vỡ toang ngực, lộ hết tim phổi vẫn được viện Việt Đức cứu sống; Ba trường hợp nhiễm virus Zika tại Việt Nam mang tính đơn lẻ; Chi 53 tỷ đồng cắt cỏ đại lộ Thăng Long: Ai cũng muốn làm nghề cắt cỏ; Bộ trưởng Y tế: “Không chấp nhận Giám đốc mổ giỏi nhưng quản lý kém”; Vượt biên giới chuộc con: Rùng rợn hành trình tìm con trên đất khách

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.