vietbao

Giáo Sư Nguyễn Xiển: "Bác Hồ bảo gì, tôi làm nấy!"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tại Hội nghị trí thức Việt Nam chống Mỹ cứu nước (1966), GS Nguyễn Xiển ngồi bên trái Bác Hồ.
Trong hồi ký (viết cuối năm 1995) và trả lời một số phỏng vấn, cha tôi thường nhắc lại ý: "Bác Hồ bảo gì, tôi làm nấy, chẳng từ nan. Từ hàn đê, chống lũ lụt, dự báo thời tiết, dạy học, nghiên cứu và phổ biến khoa học kỹ thuật... cho đến cứu tế xã hội, mặt trận, Quốc hội, đối ngoại...".

Có người quen tuy thiện cảm với tính cách và đóng góp vào sự nghiệp chung của cha tôi, nhưng có ý: "Nếu cụ không nói vế đầu (Bác Hồ bảo gì, tôi làm nấy) thì thể hiện được tính độc lập, tự chủ của người trí thức hơn!". Tôi nói lại với cha mình và được cụ trả lời ngay: "Cụ bảo đúng thì phải nghe và làm theo chứ!". Thế rồi, ông nhắc lại những kỷ niệm đầu tiên được gặp Bác Hồ và nhận nhiệm vụ của Bác giao làm Chủ tịch Uỷ ban Hành chính Bắc Bộ, sau kiêm GĐ Nha Khí tượng VN từ 1945 với một trong những nhiệm vụ đột xuất là chỉ đạo, tổ chức hàn đê, chống lụt lớn năm Ất Dậu trên 13 tỉnh ở miền Bắc để dân kịp sản xuất, chống đói trong điều kiện cách mạng vừa thành công, thù trong giặc ngoài, ngân khố kiệt quệ.

Theo nhật ký, Bác đã nói chuyện với ông theo tinh thần "Quốc gia hữu sự, sĩ phu hữu trách. Nhân dân bị lũ lụt, đói khổ, lẽ nào kẻ sĩ chỉ khoanh tay ngồi nhìn". Và thế là, với tấm lòng chân thành, nghe theo lời Bác, được sự ủng hộ của nhân dân, giúp đỡ của tập thể, ông đã hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc, nhận tấm bằng khen đầu tiên của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà do cụ Huỳnh Thúc Kháng ký.

Theo ông, Bác Hồ đâu chỉ có "bảo" dân, mà Bác còn rất trọng, nghe dân, trong đó có ông, nên Bác thường đưa ra những quyết sách sáng suốt, đặc biệt trong các tình huống hiểm nghèo. Cuộc tổng tuyển cử lịch sử ngày 6.1.1946 trong tình thế cách mạng còn rất non yếu là một ví dụ. Theo đề nghị của cụ giáo Thỉnh (thầy dạy cũ) qua ông đề đạt lên, Bác đã cử Đoàn đại biểu Chính phủ do cụ Huỳnh dẫn đầu (trong đó có cha tôi và bác sĩ Trần Duy Hưng) vào bái yết Quốc Tử Giám ngay sau ngày lễ độc lập đầu tiên của chính quyền cách mạng, cũng như đi dự lễ Giỗ tổ Hùng Vương cùng năm đó ở Phú Thọ, nơi đang có phe Quốc dân đảng hoạt động khá mạnh. Một đoàn khác của Mặt trận Việt Minh do ông Trần Đăng Ninh cũng lên đây lúc này đã bị bắt, suýt bị thủ tiêu, nhưng sau đã thoát được. Những việc làm trên không chỉ có tác động rộng rãi, sâu xa đến lòng dân mà cả tới tầng lớp sĩ phu mới như ông, giúp họ phân rõ thêm chính hay tà, yêu nước hay phản động trong hoàn cảnh cách mạng còn trứng nước, nhiều rối ren, phe phái bấy giờ.

Riêng với ông, nói riêng là công tác với trí thức, xây dựng ngành khí tượng thuỷ văn, vật lý địa cầu, làm lịch nước ta, phổ biến khoa học..., ông đã được Bác quan tâm, lắng nghe ý kiến đề đạt, tạo điều kiện giúp đỡ, động viên để thực hiện thành công. Chính vì vậy mà ông nhiều lần nhắc lại với tấm lòng biết ơn chân thành: "Tất cả những gì mà tôi làm được cho dân, cho nước đều là nhờ ở Bác Hồ".

Tôi chỉ nhớ vào khoảng vài năm sau khi Bác Hồ mất, một lần đi chơi ở nhà người bạn cũng là nhân sĩ trí thức về, mẹ tôi vừa gặp cha tôi ở sân nhà đã nói ngay: "Ông thế nào mà để người ta làm thơ phê phán ông cái gì cũng lắc, cũng phủ nhận những thành tích của ta?". Sau này tìm đọc, tôi mới biết bài thơ đó dài khoảng mười câu đăng trên một tờ báo của đoàn thể, có tên đại ý là "Ông lắc", phê phán một người hay phủ nhận những cố gắng, thành tích của chế độ ta lúc đó. Không biết bài báo ấy có nhằm vào ông hay không? Nhưng nhân dịp đó, ông cũng "bật lên" chính kiến của mình. Ông cười, rồi nghiêm sắc mặt nói: " Choa đâu phải cái gì cũng lắc". (Ông vốn có tật hơi bị lắc, khi nào không đồng ý thì lắc mạnh hơn. Trong trường hợp bức xúc, thỉnh thoảng ông vẫn buột ra tiếng gốc Nghệ quê nhà). Ông nói tiếp: "Không nói được thì ít nhất cũng phải lắc. Làm đại biểu của dân mà không phân biệt đúng sai, cái gì cũng gật, cũng hoan hô thì chỉ là nghị gật, dân chẳng cần mà có khi sau này còn bị hỏi tội".

Quả thật, từ 1945 đi theo Bác Hồ và đặc biệt từ 1969 khi Bác mất cho đến khi ông đi theo Bác sang thế giới bên kia (1997), tôi chưa bao giờ thấy ông nói ngược với Bác. Chỉ sau khi Bác mất vài năm, thỉnh thoảng sau khi nghe đài, đọc báo nước ngoài, tôi nghe thấy ông nói như chỉ với mình: "Bác Hồ không phải thế! Cụ Hồ thì không bao giờ làm thế!". Lần đầu tiên nghe đọc di chúc của Bác trên đài, tôi thấy ông rất chăm chú, xúc động nhưng rồi cũng trầm ngâm nói: "Sao không thấy Cụ dặn về công tác khoa học kỹ thuật?". Như một phản xạ tự nhiên, tôi chỉ dám nói chen vào: "Chắc ở đây Bác dùng từ "văn hoá" theo nghĩa rộng, có nghĩa bao gồm cả khoa học kỹ thuật trong đó". Giờ đây, những kỷ niệm về lòng kính tin Bác Hồ của ông vẫn còn giữ mãi trong lòng chúng tôi.

Gần 4 năm sau ngày ông đi xa, anh Lê Tâm - con rể ông - đã nói lại lời tâm sự của GS Lê Văn Thiêm với anh: "Mình chỉ dạy toán thôi cũng đã mệt, vậy mà ông Xiển nhà cậu vừa là lãnh đạo một Đảng Xã hội Việt Nam, thủ trưởng Nha Khí tượng thuỷ văn, Phó Chủ tịch Quốc hội, Hội trưởng Hội Phổ biến khoa học kỹ thuật Việt Nam, chủ nhiệm 2 tờ báo: Khoa học Thường thức và Tổ quốc, Chủ tịch Uỷ ban Đấu tranh chống đế quốc Mỹ và tay sai khủng bố trí thức miền Nam Việt Nam... mà luôn hoàn thành nhiệm vụ thì thật là giỏi, thật là anh hùng" (tạp chí HĐKH số 9/2001).

Với lòng tự hào chính đáng của lớp sĩ phu hiện đại cuối cùng một thời, với biết bao thử thách và oanh liệt của đất nước, ông cũng mãi ghi nhớ "Hội nghị Diên Hồng" của trí thức Việt Nam chống Mỹ cứu nước 1966 tại Hà Nội. Tại đó, ông làm Chủ tịch Đoàn Chủ tịch của hội nghị lịch sử này.

PGS - TS Nguyễn Toán (con trai cố GS Nguyễn Xiển)

Nguồn: Lao Động

Việt Báo
Comment :Giáo Sư Nguyễn Xiển: "Bác Hồ bảo gì, tôi làm nấy!"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giáo Sư Nguyễn Xiển: "Bác Hồ bảo gì, tôi làm nấy!" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giao Su Nguyen Xien Bac Ho bao gi toi lam nay ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giáo Sư Nguyễn Xiển: "Bác Hồ bảo gì, tôi làm nấy!" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Professor Nguyen Xien: " Uncle Ho told what, I do this! "| Uncle Ho, Professor Nguyen Xien, Vietnam, science and technology, weather forecasting, something also, intellectuals, popular, repeat, chairman, charged words, social work, said, People
In his memoir (post 1995) and answer a few interviews, my father often echoed: "Uncle Ho told what, I do this, not from the spokes. From welding levees, flood control, weather forecasting, teaching, research and dissemination of science and technology ... to social relief ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ