vietbao

Già làng “đồn điền chia ruộng”

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Gia lang don dien chia ruong
Già làng Ma Nghĩa

Đất là thứ mà ở khắp nơi bây giờ người ta xem là vàng... Không ít nơi vì nó mà đã xảy ra những trận kịch chiến. Nhưng có một nơi người ta lại chia nhau thứ quí giá ấy để cùng nhau “tung tr"ăy”(no cái bụng), cho mỗi khi chiều về “trông trên mái lá nhà ai cũng có khói bay lên”.

Ấy là đất và người ở thôn Phú Lợi, xã Phú Mỡ, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên.

Ngày ấy... cái đói...

Chúng tôi về thôn ấy giữa ánh nắng khô hanh đầu hạ.

Vượt qua một cánh đồng lúa chín vàng trải dài nằm ngay dưới chân những ngọn núi thấp. Xo Bếp - phó chủ tịch UBND xã - cho biết: “Có cả những mảnh ruộng mà người dân phải đào núi, san bằng từ độ cao quá đầu người mà nên”. Chúng tôi gặp một phụ nữ nhỏ thó đang đặt mớ lúa vàng mới gặt xong vào gùi. La Mo Thị Liên vừa gùi lúa trên lưng, vừa ôm lúa trước ngực cười tươi khi chúng tôi hỏi: “Mí ơi, lúa có nhiều không?” - “Nhiều lắm!”.

Lúa nhiều lắm! Ai cũng nói như vậy. Và hỏi chuyện cũ, ai cũng không quên... Đây chính là vùng căn cứ cách mạng trong hai cuộc kháng chiến. Thế nhưng, sau chiến tranh đây là vùng nghèo khó nhất của tỉnh Phú Yên.

Những hộ nghèo, hộ đói không ít vì không có đất để trồng cây lúa, cây sắn mà ăn. Dòng sông Bà Đài ngàn năm còn chảy về xuôi với những dãy núi cao tưởng không vượt được và cả cuộc sống vất vả họ phải gánh chịu.

Cuối năm 2002, Phú Mỡ có 40% trong tổng số 500 hộ dân thuộc diện đói nghèo. Bí thư Đảng bộ xã Ma Việt bảo với tôi rằng: “Vài tháng Nhà nước lại cấp gạo, cấp tiền một lần để sống. Nhưng đó chỉ là tạm thời”.

Ông nói: “Họ đói chuyên nghiệp lắm, người thì neo đơn, người thì làm không được bao nhiêu bèn bán đất đi, mà cách cứu đói như trên thì còn “nghiệp dư” quá nên đói vẫn cứ đói”.

Trước năm 2001, tỉ lệ này vào khoảng ... 70-80%. Đau ốm thì làm cáng băng rừng vượt suối, không thì tìm thầy mo thầy cúng. Năm 2001, Phú Mỡ được đổ về 3 tỉ đồng mở đường từ Kỳ Lộ vượt dốc Đá Mài, dốc Ruộng lên Phú Giang, băng qua con sông Bà Đài đến Phú Lợi, rồi vượt thêm 11km đường về Phú Hải. Chỉ còn lại Làng Đồng phải ngoặt lại về phía tây vượt qua một ngọn núi nữa là chưa có đường dẫn đến.

Gia lang don dien chia ruong
Lúa nước ở Phú Lợi
Có mảnh ruộng nước là có cái ăn

Ma Nghĩa, già làng, vẫn cười tươi khi chúng tôi đề cập đến sự ấm no của đồng bào trong buôn.

Ông bảo: “Mình là người lính, trước đây đi theo cách mạng, đi theo Bok Hồ, nghe Bok Hồ dạy rằng “người cày thì phải có ruộng”. Nhưng bà con mình ở đây toàn là đồng bào Chăm và Ba Na, người có, người không. Nhất là mỗi khi chiều đi rẫy về nhà, đứng đây mà nhìn khắp xóm, nhà có khói bay lên mình biết là đang đỏ lửa thổi cơm ăn, cũng có nhà vắng ngắt, không thấy khói, không thấy lửa, mình biết nhà đó đang không có gạo ăn, buồn lắm!

"Nếu làm mía thì bà con không phải ai cũng no ấm được. Chỉ còn cách chia lại ruộng lúa nước. Thế là họp dân tại nhà rông văn hóa, mình nói: “Bà con ở trong làng thì phải thương nhau chứ, mình không thương nhau thì người no, người đói. Người no thì sướng, nhưng ở gần mình có người đói cái bụng bà con có vui không?”. Thế là ai cũng nhất loạt cùng nhau chia lại ruộng”.

Toàn thôn chỉ có 5,2ha lúa, thuộc quyền sở hữu của 30 trong số 60 hộ dân với 618 nhân khẩu - tính theo sự có mặt thực tế chứ không theo đăng ký hộ tịch. Nếu tính theo tỉ lệ thì chỉ 40% người dân có ruộng. Toàn bộ được gom lại, chia đều theo đầu người.

Những người có nhiều ruộng lúa như Ma Nghĩa - hơn 1ha, Ma Kẽm, Ma Phim từ 7 sào đến hơn1ha... cũng không được nhận hơn, bình quân 150m2/người, cả từ bé đến lớn, trẻ đến già, kể cả người bị tâm thần như Mí Diệu cũng được nhận ruộng (con của Mí Diệu được Ma Nghĩa nuôi cho đi học).

Ma Nghĩa kể lại: “Có một trường hợp cũng khó là anh Nguyễn Văn Hải, quê tận Quảng Ninh được Ma Duôn nhận về nuôi ở đây rồi lấy vợ, bà con cũng thường giúp tiền để mua con gà, con heo nuôi nhưng khổ là anh này hay nhậu xỉn rồi quậy phá hay đánh vợ. Mình nghĩ, người với người mà đụng chạm thân thể nhau thì không ra gì nữa. Họp bàn với bà con, kêu Hải ra hỏi có muốn ở đây thật không, rồi cũng chia ruộng cho anh ta”. Chúng tôi gặp anh Nguyễn Văn Hải, gương mặt lấm lét, anh bảo: “Bà con thương mình chia ruộng, cả nhà có sáu người được 900m2, mừng lắm”.

Một bầu không khí ấm áp tràn đầy khắp nơi, đâu đâu cũng rộn tiếng cười vui như hội. Em La Mo Thị Ngọc đang là học sinh, nói chưa thạo tiếng phổ thông lắm, nhìn chúng tôi mắt em ngân ngấn, không nói nên tiếng: “Trước đây không có ruộng, không có lúa, cả nhà đi làm thuê được cái gì ăn cái đó. Bây giờ cả nhà có năm người được chia cho hai đám ruộng. Lúa làm chưa quen nên “pó pó” (lép lép) nhưng em vui cái bụng rồi”.

Gia lang don dien chia ruong
La Mo Thị Liên đưa lúa về
Cách xóa đói giảm nghèo... “chuyên nghiệp”

Ma Việt nói rằng: “Bà con mình ở đây nghe lời Ma Nghĩa lắm. Trước đây nhà Ma Nghĩa nhiều ruộng lúa rẫy, nhiều ruộng mía lắm, tới hơn 12ha, lúa làm ra tới vài tấn chất đầy nhà. Nhưng cứ chia dần cho những người không có hay không khai phá được.".

Có khi phải đổ công sức hàng năm khai phá được đám ruộng từ đào vách núi cao hơn đầu rồi Ma Nghĩa lại chia cho người khác. Bên cạnh việc dồn điền chia ruộng, Ma Nghĩa và trưởng buôn Ma Tý cũng vận động bà con trong buôn cùng nhau đào đắp 500m kênh mương để tưới cho 5,2ha này.

Nước có, ruộng có, nhưng làm sao đây? Đội khuyến nông miền núi được thành lập cùng ăn cùng ở cùng làm với đồng bào. Ngày ấy, lần đầu tiên trồng được lúa nước, Ma Hoàng nói như mở cờ trong bụng: “Cái bụng nó ưng rồi, ưng là ưng Nhà nước, ưng cây lúa, ưng cán bộ khuyến nông lắm rồi! Lúa nhiều lắm, chưa từng thấy bao giờ. Thế này là hết đói cái bụng, hết mỏi cái chân rồi!” - “Sao lại hết mỏi cái chân? “- “Thì có lúa ăn, no cái bụng, không phải lên rừng đào củ, hái trái mà ăn, làm mướn cho bọn phá rừng thì hết mỏi chứ sao!”.

Đầu năm 2004, Phú Lợi đã có trạm bơm điện hơn 315 triệu đồng, Phú Lợi sẽ san thêm mặt bằng, tăng thêm diện tích lúa nước. Đồng bào ở đây sẽ có thêm ruộng, thêm lúa. Ma Huyện - chủ tịch UBND xã - nói: “Đây là cách xóa đói giảm nghèo “chuyên nghiệp” đấy!”.

Ma Việt bảo: “Cách dồn điền chia ruộng của Ma Nghĩa, Ma Tý không làm ai giàu được, nhưng cả buôn ai cũng có mảnh ruộng nhỏ làm lúa nước, không ai sợ đói nữa. Mừng là trong khó khăn đồng bào biết thương nhau, đùm bọc nhau”.

PHẠM LY KHA

Việt Báo
Comment :Già làng “đồn điền chia ruộng”
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Già làng “đồn điền chia ruộng” bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gia lang don dien chia ruong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Già làng “đồn điền chia ruộng” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Village "divided field plantations"
Ma Nghia Phu Loi, Vietnam Ma, Phu Mo, has happened, her children, village elders, people, we I, plantations, here, field, division, home, hunger
Land everywhere is what it is now considered the gold ... Not a few places because it has happened that the war game scenario. But there is a where we again split your valuables together was to "roll tr" it "(no stomach), for each dimension of the" look on the roof ...
Bác sỹ bệnh viện “móc nối” với phòng nội soi tư đưa bệnh nhân ra ngoài?
Bác sỹ bệnh viện “móc nối” với phòng nội soi tư đưa bệnh nhân ra ngoài?

Lấy lý do bệnh nhân nội soi quá đông, bác sỹ của bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) đã hướng dẫn bệnh nhân ra phòng nội soi tư nằm gần bệnh viện để khám cho… tiện.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ