vietbao

Già làng “đồn điền chia ruộng”

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Gia lang don dien chia ruong
Già làng Ma Nghĩa

Đất là thứ mà ở khắp nơi bây giờ người ta xem là vàng... Không ít nơi vì nó mà đã xảy ra những trận kịch chiến. Nhưng có một nơi người ta lại chia nhau thứ quí giá ấy để cùng nhau “tung tr"ăy”(no cái bụng), cho mỗi khi chiều về “trông trên mái lá nhà ai cũng có khói bay lên”.

Ấy là đất và người ở thôn Phú Lợi, xã Phú Mỡ, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên.

Ngày ấy... cái đói...

Chúng tôi về thôn ấy giữa ánh nắng khô hanh đầu hạ.

Vượt qua một cánh đồng lúa chín vàng trải dài nằm ngay dưới chân những ngọn núi thấp. Xo Bếp - phó chủ tịch UBND xã - cho biết: “Có cả những mảnh ruộng mà người dân phải đào núi, san bằng từ độ cao quá đầu người mà nên”. Chúng tôi gặp một phụ nữ nhỏ thó đang đặt mớ lúa vàng mới gặt xong vào gùi. La Mo Thị Liên vừa gùi lúa trên lưng, vừa ôm lúa trước ngực cười tươi khi chúng tôi hỏi: “Mí ơi, lúa có nhiều không?” - “Nhiều lắm!”.

Lúa nhiều lắm! Ai cũng nói như vậy. Và hỏi chuyện cũ, ai cũng không quên... Đây chính là vùng căn cứ cách mạng trong hai cuộc kháng chiến. Thế nhưng, sau chiến tranh đây là vùng nghèo khó nhất của tỉnh Phú Yên.

Những hộ nghèo, hộ đói không ít vì không có đất để trồng cây lúa, cây sắn mà ăn. Dòng sông Bà Đài ngàn năm còn chảy về xuôi với những dãy núi cao tưởng không vượt được và cả cuộc sống vất vả họ phải gánh chịu.

Cuối năm 2002, Phú Mỡ có 40% trong tổng số 500 hộ dân thuộc diện đói nghèo. Bí thư Đảng bộ xã Ma Việt bảo với tôi rằng: “Vài tháng Nhà nước lại cấp gạo, cấp tiền một lần để sống. Nhưng đó chỉ là tạm thời”.

Ông nói: “Họ đói chuyên nghiệp lắm, người thì neo đơn, người thì làm không được bao nhiêu bèn bán đất đi, mà cách cứu đói như trên thì còn “nghiệp dư” quá nên đói vẫn cứ đói”.

Trước năm 2001, tỉ lệ này vào khoảng ... 70-80%. Đau ốm thì làm cáng băng rừng vượt suối, không thì tìm thầy mo thầy cúng. Năm 2001, Phú Mỡ được đổ về 3 tỉ đồng mở đường từ Kỳ Lộ vượt dốc Đá Mài, dốc Ruộng lên Phú Giang, băng qua con sông Bà Đài đến Phú Lợi, rồi vượt thêm 11km đường về Phú Hải. Chỉ còn lại Làng Đồng phải ngoặt lại về phía tây vượt qua một ngọn núi nữa là chưa có đường dẫn đến.

Gia lang don dien chia ruong
Lúa nước ở Phú Lợi
Có mảnh ruộng nước là có cái ăn

Ma Nghĩa, già làng, vẫn cười tươi khi chúng tôi đề cập đến sự ấm no của đồng bào trong buôn.

Ông bảo: “Mình là người lính, trước đây đi theo cách mạng, đi theo Bok Hồ, nghe Bok Hồ dạy rằng “người cày thì phải có ruộng”. Nhưng bà con mình ở đây toàn là đồng bào Chăm và Ba Na, người có, người không. Nhất là mỗi khi chiều đi rẫy về nhà, đứng đây mà nhìn khắp xóm, nhà có khói bay lên mình biết là đang đỏ lửa thổi cơm ăn, cũng có nhà vắng ngắt, không thấy khói, không thấy lửa, mình biết nhà đó đang không có gạo ăn, buồn lắm!

"Nếu làm mía thì bà con không phải ai cũng no ấm được. Chỉ còn cách chia lại ruộng lúa nước. Thế là họp dân tại nhà rông văn hóa, mình nói: “Bà con ở trong làng thì phải thương nhau chứ, mình không thương nhau thì người no, người đói. Người no thì sướng, nhưng ở gần mình có người đói cái bụng bà con có vui không?”. Thế là ai cũng nhất loạt cùng nhau chia lại ruộng”.

Toàn thôn chỉ có 5,2ha lúa, thuộc quyền sở hữu của 30 trong số 60 hộ dân với 618 nhân khẩu - tính theo sự có mặt thực tế chứ không theo đăng ký hộ tịch. Nếu tính theo tỉ lệ thì chỉ 40% người dân có ruộng. Toàn bộ được gom lại, chia đều theo đầu người.

Những người có nhiều ruộng lúa như Ma Nghĩa - hơn 1ha, Ma Kẽm, Ma Phim từ 7 sào đến hơn1ha... cũng không được nhận hơn, bình quân 150m2/người, cả từ bé đến lớn, trẻ đến già, kể cả người bị tâm thần như Mí Diệu cũng được nhận ruộng (con của Mí Diệu được Ma Nghĩa nuôi cho đi học).

Ma Nghĩa kể lại: “Có một trường hợp cũng khó là anh Nguyễn Văn Hải, quê tận Quảng Ninh được Ma Duôn nhận về nuôi ở đây rồi lấy vợ, bà con cũng thường giúp tiền để mua con gà, con heo nuôi nhưng khổ là anh này hay nhậu xỉn rồi quậy phá hay đánh vợ. Mình nghĩ, người với người mà đụng chạm thân thể nhau thì không ra gì nữa. Họp bàn với bà con, kêu Hải ra hỏi có muốn ở đây thật không, rồi cũng chia ruộng cho anh ta”. Chúng tôi gặp anh Nguyễn Văn Hải, gương mặt lấm lét, anh bảo: “Bà con thương mình chia ruộng, cả nhà có sáu người được 900m2, mừng lắm”.

Một bầu không khí ấm áp tràn đầy khắp nơi, đâu đâu cũng rộn tiếng cười vui như hội. Em La Mo Thị Ngọc đang là học sinh, nói chưa thạo tiếng phổ thông lắm, nhìn chúng tôi mắt em ngân ngấn, không nói nên tiếng: “Trước đây không có ruộng, không có lúa, cả nhà đi làm thuê được cái gì ăn cái đó. Bây giờ cả nhà có năm người được chia cho hai đám ruộng. Lúa làm chưa quen nên “pó pó” (lép lép) nhưng em vui cái bụng rồi”.

Gia lang don dien chia ruong
La Mo Thị Liên đưa lúa về
Cách xóa đói giảm nghèo... “chuyên nghiệp”

Ma Việt nói rằng: “Bà con mình ở đây nghe lời Ma Nghĩa lắm. Trước đây nhà Ma Nghĩa nhiều ruộng lúa rẫy, nhiều ruộng mía lắm, tới hơn 12ha, lúa làm ra tới vài tấn chất đầy nhà. Nhưng cứ chia dần cho những người không có hay không khai phá được.".

Có khi phải đổ công sức hàng năm khai phá được đám ruộng từ đào vách núi cao hơn đầu rồi Ma Nghĩa lại chia cho người khác. Bên cạnh việc dồn điền chia ruộng, Ma Nghĩa và trưởng buôn Ma Tý cũng vận động bà con trong buôn cùng nhau đào đắp 500m kênh mương để tưới cho 5,2ha này.

Nước có, ruộng có, nhưng làm sao đây? Đội khuyến nông miền núi được thành lập cùng ăn cùng ở cùng làm với đồng bào. Ngày ấy, lần đầu tiên trồng được lúa nước, Ma Hoàng nói như mở cờ trong bụng: “Cái bụng nó ưng rồi, ưng là ưng Nhà nước, ưng cây lúa, ưng cán bộ khuyến nông lắm rồi! Lúa nhiều lắm, chưa từng thấy bao giờ. Thế này là hết đói cái bụng, hết mỏi cái chân rồi!” - “Sao lại hết mỏi cái chân? “- “Thì có lúa ăn, no cái bụng, không phải lên rừng đào củ, hái trái mà ăn, làm mướn cho bọn phá rừng thì hết mỏi chứ sao!”.

Đầu năm 2004, Phú Lợi đã có trạm bơm điện hơn 315 triệu đồng, Phú Lợi sẽ san thêm mặt bằng, tăng thêm diện tích lúa nước. Đồng bào ở đây sẽ có thêm ruộng, thêm lúa. Ma Huyện - chủ tịch UBND xã - nói: “Đây là cách xóa đói giảm nghèo “chuyên nghiệp” đấy!”.

Ma Việt bảo: “Cách dồn điền chia ruộng của Ma Nghĩa, Ma Tý không làm ai giàu được, nhưng cả buôn ai cũng có mảnh ruộng nhỏ làm lúa nước, không ai sợ đói nữa. Mừng là trong khó khăn đồng bào biết thương nhau, đùm bọc nhau”.

PHẠM LY KHA

Việt Báo
Người đàn ông chọc dao đổ chất lạ vào mít, xem ngay để tránh nha mọi người
Comment :Già làng “đồn điền chia ruộng”
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Già làng “đồn điền chia ruộng” bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gia lang don dien chia ruong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Già làng “đồn điền chia ruộng” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Village "divided field plantations"
Ma Nghia Phu Loi, Vietnam Ma, Phu Mo, has happened, her children, village elders, people, we I, plantations, here, field, division, home, hunger
Land everywhere is what it is now considered the gold ... Not a few places because it has happened that the war game scenario. But there is a where we again split your valuables together was to "roll tr" it "(no stomach), for each dimension of the" look on the roof ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t