Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị

Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi
Bộ sưu tập răng hàm thú rừng các loại của Già Tơ Tơ

Kỳ 1: Giết cọp 3 móng, hạ máy bay Mỹ

Sinh ra, lớn lên ở rừng, dựa vào rừng giúp bộ đội đánh giặc, được rừng chở che khỏi nanh vuốt thú dữ và bom đạn kẻ thù; về già, ông đã dồn tâm huyết sưu tầm, lập nên một "bảo tàng văn hóa" giữa đại ngàn. Ông là Già làng Tơ Tơ (còn gọi là ông Năm Nổi) ở xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai...

Chòm râu dài bồng bềnh tựa một suối mây trắng như bông trên gương mặt cương nghị, phúc hậu, trông Già làng Tơ Tơ như một ông Tiên giữa đại ngàn.

Năm nay Già làng Tơ Tơ bước vào tuổi bát thập, là cây đại thụ của cộng đồng người Châu Ro ở tỉnh Đồng Nai. Làng Châu Ro bên dòng suối Sa Mách là nơi chôn nhau cắt rốn của Già. Hầu hết các hộ dân trong làng đều là người bản địa. Làng được gọi theo ngôn ngữ người Kinh là làng Lý Lịch (trước đây thuộc xã Lý Lịch). Tên của Già, Tơ Tơ nghĩa là "nổi", mang ý nghĩa, hình bóng in trên suối, người mang gương mặt của suối.

Già là con thứ năm trong gia đình nên được gọi thân mật theo cách của người Kinh là Năm Nổi. Tơ Tơ sinh ra vào thời thuộc Pháp. Thời đó vùng này rừng rậm bao phủ, làng chỉ có ngót chục nóc nhà sàn. Người của làng sinh sống bằng nghề hái lượm, săn bắt thú rừng, làm rẫy. Vào năm 1946, bộ đội Việt Minh đến khu vực này lập căn cứ Chiến khu D đánh Pháp. Tơ Tơ được chọn làm giao liên. Khi địch đánh hơi được căn cứ cách mạng của Việt Minh, chúng tổ chức bố ráp, săn lùng dữ dội. Tơ Tơ cùng người của làng phải dẫn cán bộ vào sâu trong rừng, chọn nơi gần ngọn những con suối nhỏ, làm lán cho cán bộ ở trong những hốc đá.

Vào năm 1952, một trận bão lớn nổi lên kèm theo những ngày mưa dầm dề làm cho vùng này ngập chìm trong biển nước. Mùa màng mất sạch. Làng rơi vào cơn đói. Người của làng bảo, do bọn giặc càn quét, bắn phá, cướp bóc nên Thần Lúa, Thần Rừng vùng này đã đi "lánh nạn", không phù hộ cho con người nữa. Lễ hội Nhang lúa, Nhang rừng... không tổ chức được. Tơ Tơ cùng đám trai tráng trong làng luân phiên nhau mang gùi vào rừng đi tìm củ chụp, hái nấm về nuôi cán bộ. Họ tìm được một ngọn đồi có rất nhiều củ chụp và đặt tên cho ngọn đồi này là đồi Củ Chụp.

Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi

Già làng Tơ Tơ giới thiệu dụng cụ đuổi thú rừng của người Châu Ro xưa. Ảnh: P.T.S

Công việc đi đào củ chụp vất vả và rất nguy hiểm. Mỗi khi đi đào củ chụp có ít nhất 2-3 người, để thay phiên nhau vừa đào vừa canh thú dữ. Sau trận lụt lịch sử năm 1952, tại vùng này xuất hiện một con cọp 3 móng rất liều lĩnh và hung dữ, là hiểm họa của dân làng. Đã có 106 người, cả lính Tây, bộ đội và người của làng bị cọp vồ, trong đó có nhiều người là nạn nhân khi đang trên đường đào củ chụp. Sau rất nhiều lần mai phục, Tơ Tơ cùng bộ đội mới tiêu diệt được nó bằng cách gài mìn. Hiện những hình ảnh về xác con cọp này cùng cái răng nanh dài, sắc nhọn của nó đang được lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Đồng Nai.

Già kể, thời kỳ đánh Mỹ, hình ảnh đáng nhớ nhất là mỗi lần bắn cháy máy bay địch. Hồi đó Già làm Bí thư Chi bộ xã. Thấy trực thăng địch bay vè vè trên những cánh rừng như đàn ve, Già cùng đội dân quân du kích phục bắn. Nhưng bắn hoài mà máy bay không cháy. Khi nói chuyện này với các chiến sĩ quân giải phóng, họ bảo: "Đứng dưới đất bắn ngược lên nó không cháy đâu. Phải leo lên đỉnh núi, phục trên ngọn cây, chừng nào nó hạ độ cao thì bắn xiên vào mình nó, cháy liền à". Bí thư Chi bộ Tơ Tơ nghe theo, về tổ chức cho anh em phục kích máy bay Mỹ theo cách này. Quả nhiên khi nổ súng, nó cháy rần rần, nhìn thấy đã quá trời.

Kỳ 2: Lời nhắn trong tiếng đàn Goong ca la

Phan Tùng Sơn

Việt Báo

Video nổi bật

Thế giới "rùng mình" trước đặc sản Việt Nam
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Ma thuật xem vận hạn qua mạng để lừa tiền, đoạt tình

Hành nghề thầy bói dạo giờ đã lỗi “mốt” và nguy cơ bị các cơ quan chức năng sờ gáy cao, do đó các “thánh phán” đã chuyển sang một mô hình mới hơn. Đó là lập các tài khoản trên mạng xã hội.

Sự thật về "biệt dược" chữa ung thư máu

Xuất phát từ chiêu trò thổi phồng công dụng, chức năng của một số con buôn trên thế giới ảo, nhiều bệnh nhân ung thư máu tìm kiếm, tin dùng sâm đại hành như một cứu cánh để thoát cửa tử....

Nhận xét tin Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phóng Sự Tổng Hợp của chuyên mục Phóng Sự.

Chau Ro village and" museum culture "unique
Silk Silk, Chau Ro, Dong Nai, In Featured Phu Ly, the Eternal, unique, old villages, museums, culture, planes, soldiers, wild animals, forests, people

States 1: Kill 3 tiger claws, lowering aircraft MySinh out, grow up in forests, forest-based help soldiers fight the enemy, the forest cover from the grip transporting wild animals and enemy bombs; of old, he put heart collection, set up a "museum culture" between the university thousand. He is ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn