Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị

Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi
Bộ sưu tập răng hàm thú rừng các loại của Già Tơ Tơ

Kỳ 1: Giết cọp 3 móng, hạ máy bay Mỹ

Sinh ra, lớn lên ở rừng, dựa vào rừng giúp bộ đội đánh giặc, được rừng chở che khỏi nanh vuốt thú dữ và bom đạn kẻ thù; về già, ông đã dồn tâm huyết sưu tầm, lập nên một "bảo tàng văn hóa" giữa đại ngàn. Ông là Già làng Tơ Tơ (còn gọi là ông Năm Nổi) ở xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai...

Chòm râu dài bồng bềnh tựa một suối mây trắng như bông trên gương mặt cương nghị, phúc hậu, trông Già làng Tơ Tơ như một ông Tiên giữa đại ngàn.

Năm nay Già làng Tơ Tơ bước vào tuổi bát thập, là cây đại thụ của cộng đồng người Châu Ro ở tỉnh Đồng Nai. Làng Châu Ro bên dòng suối Sa Mách là nơi chôn nhau cắt rốn của Già. Hầu hết các hộ dân trong làng đều là người bản địa. Làng được gọi theo ngôn ngữ người Kinh là làng Lý Lịch (trước đây thuộc xã Lý Lịch). Tên của Già, Tơ Tơ nghĩa là "nổi", mang ý nghĩa, hình bóng in trên suối, người mang gương mặt của suối.

Già là con thứ năm trong gia đình nên được gọi thân mật theo cách của người Kinh là Năm Nổi. Tơ Tơ sinh ra vào thời thuộc Pháp. Thời đó vùng này rừng rậm bao phủ, làng chỉ có ngót chục nóc nhà sàn. Người của làng sinh sống bằng nghề hái lượm, săn bắt thú rừng, làm rẫy. Vào năm 1946, bộ đội Việt Minh đến khu vực này lập căn cứ Chiến khu D đánh Pháp. Tơ Tơ được chọn làm giao liên. Khi địch đánh hơi được căn cứ cách mạng của Việt Minh, chúng tổ chức bố ráp, săn lùng dữ dội. Tơ Tơ cùng người của làng phải dẫn cán bộ vào sâu trong rừng, chọn nơi gần ngọn những con suối nhỏ, làm lán cho cán bộ ở trong những hốc đá.

Vào năm 1952, một trận bão lớn nổi lên kèm theo những ngày mưa dầm dề làm cho vùng này ngập chìm trong biển nước. Mùa màng mất sạch. Làng rơi vào cơn đói. Người của làng bảo, do bọn giặc càn quét, bắn phá, cướp bóc nên Thần Lúa, Thần Rừng vùng này đã đi "lánh nạn", không phù hộ cho con người nữa. Lễ hội Nhang lúa, Nhang rừng... không tổ chức được. Tơ Tơ cùng đám trai tráng trong làng luân phiên nhau mang gùi vào rừng đi tìm củ chụp, hái nấm về nuôi cán bộ. Họ tìm được một ngọn đồi có rất nhiều củ chụp và đặt tên cho ngọn đồi này là đồi Củ Chụp.

Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi

Già làng Tơ Tơ giới thiệu dụng cụ đuổi thú rừng của người Châu Ro xưa. Ảnh: P.T.S

Công việc đi đào củ chụp vất vả và rất nguy hiểm. Mỗi khi đi đào củ chụp có ít nhất 2-3 người, để thay phiên nhau vừa đào vừa canh thú dữ. Sau trận lụt lịch sử năm 1952, tại vùng này xuất hiện một con cọp 3 móng rất liều lĩnh và hung dữ, là hiểm họa của dân làng. Đã có 106 người, cả lính Tây, bộ đội và người của làng bị cọp vồ, trong đó có nhiều người là nạn nhân khi đang trên đường đào củ chụp. Sau rất nhiều lần mai phục, Tơ Tơ cùng bộ đội mới tiêu diệt được nó bằng cách gài mìn. Hiện những hình ảnh về xác con cọp này cùng cái răng nanh dài, sắc nhọn của nó đang được lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Đồng Nai.

Già kể, thời kỳ đánh Mỹ, hình ảnh đáng nhớ nhất là mỗi lần bắn cháy máy bay địch. Hồi đó Già làm Bí thư Chi bộ xã. Thấy trực thăng địch bay vè vè trên những cánh rừng như đàn ve, Già cùng đội dân quân du kích phục bắn. Nhưng bắn hoài mà máy bay không cháy. Khi nói chuyện này với các chiến sĩ quân giải phóng, họ bảo: "Đứng dưới đất bắn ngược lên nó không cháy đâu. Phải leo lên đỉnh núi, phục trên ngọn cây, chừng nào nó hạ độ cao thì bắn xiên vào mình nó, cháy liền à". Bí thư Chi bộ Tơ Tơ nghe theo, về tổ chức cho anh em phục kích máy bay Mỹ theo cách này. Quả nhiên khi nổ súng, nó cháy rần rần, nhìn thấy đã quá trời.

Kỳ 2: Lời nhắn trong tiếng đàn Goong ca la

Phan Tùng Sơn

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Vị tướng 30 năm cầm dao mổ

Ông là Thiếu tướng, PGS-TS Hoàng Mạnh An - Giám đốc BV 103 thuộc Học viện Quân y. Vị tướng của vùng quê Ý Yên, Nam Định được mệnh danh là “bàn tay vàng” của ngành ngoại khoa Việt Nam với nhiều thành tựu ghép tạng nổi bật.

Chợ Phiên kỳ lạ ven sông: Hẩm hiu, phận "khách thuyền"

 Một thuyền chợ đi tuyến dọc sông Đà gồm 3 thành phần: chủ thuyền, phu khuân vác và những người bán hàng nhỏ lẻ vốn được gọi là "khách đi thuyền". Chính “khách đi thuyền” mới là những người tạo nên sự phong phú mặt hàng cho một phiên chợ.

Góc khuất lạnh gáy về "công nghệ sản xuất con" theo ý muốn

Hiện nay, pháp luật đã quy định rõ ràng về việc nghiêm cấm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, nhưng không ít trung tâm, bệnh viện... vẫn lợi dụng tâm lý khát con trai của những cặp vợ chồng hiếm muộn để làm ăn, trục lợi.

Hãi hùng chợ "lợn bẩn": Ai bảo kê?

Chợ “lợn bẩn” ở xã Bình Phú, huyện Thạch Thất (Hà Nội) hoạt động 7 năm nay, nhưng quản lý thị trường (QLTT) nói không biết sự tồn tại của nó; trong khi Trạm Thú y huyện Thạch Thất khẳng định vẫn có cán bộ thú y, kiểm dịch và nộp khoán vào ngân sách hàng tháng.

Nhận xét tin Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phóng Sự Tổng Hợp của chuyên mục Phóng Sự.

Chau Ro village and" museum culture "unique
Silk Silk, Chau Ro, Dong Nai, In Featured Phu Ly, the Eternal, unique, old villages, museums, culture, planes, soldiers, wild animals, forests, people

States 1: Kill 3 tiger claws, lowering aircraft MySinh out, grow up in forests, forest-based help soldiers fight the enemy, the forest cover from the grip transporting wild animals and enemy bombs; of old, he put heart collection, set up a "museum culture" between the university thousand. He is ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Tet xua Tet nay qua con mat nguoi tre
    Tết xưa - Tết nay qua "con mắt" người trẻ

    Một phim ngắn hết sức ý nghĩa cho Tết 2015 đang khiến cộng đồng mạng xôn sao và khiến người xem thật sự xúc động.

  • Tranh cai xung quanh Le hoi chem lon o Bac Ninh
    Tranh cãi xung quanh Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh

    Theo Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh Lễ hội sẽ vẫn được tổ chức nhưng việc chém lợn đã được bỏ từ 2 năm trước.

  • Hai Tet 2015
    Hài Tết 2015

    Nhiều chương trình hài tết, ca nhạc chào năm mới 2015 đã được đồng loạt ra mắt khán giả với nội dung hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân trong dịp tết. Tuy nhiên, năm nay sức mua khá ảm đạm, tuy băng đĩa lậu ngày càng nhiều. ------------

  • Toi pham vi thanh nien Nguyen nhan va giai phap
    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp

    Những cái xấu, cái ác đang ngày một gia tăng trong xã hội khiến nhiều người sợ hãi. Nhất là việc giảng đường đang dần trở thành nơi "tụ họp" của phần tử xấu.

  • Dau dau chuyen tim O sin ngay Tet
    Đau đầu chuyện tìm Ô sin ngày Tết

    Nỗi khổ vì bị người giúp việc (hay ô sin) nhân dịp cuối năm o ép không còn mới lạ, tuy nhiên có những chuyện thoạt nghe tưởng như hài nhưng lại…cười ra nước mắt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2501 3101
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (25/01 - 31/01)

    Toàn cảnh trực thăng quân sự rơi ở TP.HCM; Tai nạn thảm khốc ở Thanh Hóa khiến 10 người tử vong; Bé trai khôi ngô bị mẹ bỏ rơi vì sợ mang lại xui xẻo; Hà Nội bỏ dải phân cách cứng: 24 tỷ đồng ném qua cửa sổ;Vợ hoặc chồng không chung thủy bị phạt 1-3 triệu đồng... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Ban tin suc khoe tuan tu 25 311
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 25 - 31/1)

    Nhiều dịch bệnh như ho gà, dịch sởi, dịch cúm gia cầm, rubella đang bùng phát mạnh và diễn biến khó lường; Bắt buộc mua thẻ BHYT theo hộ gia đình; Sai lầm nghiêm trọng khi ăn thịt chó "giải đen" ngày giáp Tết; Bệnh nhân ung thư vú không nên bật đèn khi ngủ; Lá lốt chữa bệnh; Giảm cân siêu nhanh bằng gia vị quen thuộc; Quan niệm sai lầm về sinh nở... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2501 3101
    Toàn cảnh Showbiz tuần (25/01 – 31/01)

    Bảo Anh bị nghi hát nhép trong The Remix 2015, Quách Ngọc Ngoan phải trả 1 tỷ mới được Lê Phương chấp nhận ly hôn?, Đám cưới bình dân của Huỳnh Đông - Ái Châu, Những người tình tin đồn của Mỹ Tâm, Cường Đô la - Hà Hồ 'cơm lành canh ngọt' về sống chung một nhà?, ------------

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2501 3101
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01)

    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp; Phòng, chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao; Tết sớm ở Trại giam Xuân Nguyên; Hài hước những tên trộm lười biếng nhất thế giới; 141 Hà Nội trấn áp tội phạm đường phố dịp cuối năm; Cái chết đầy bí ẩn của trùm giang hồ khét tiếng Đại Cathay;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2501-3101/2147533625/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhin lai su kien Xa Hoi VN 2014
    Nhìn lại sự kiện Xã Hội VN 2014

    2014 là năm của tai nạn, hỏa hoạn với hàng trăm vụ cháy lớn trên phạm vi toàn quốc với những hậu quả thảm khốc về cả tài sản và tính mạng con người.