Thứ ba, 13 Tháng ba 2007, 23:36 GMT+7

Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị

Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi
Bộ sưu tập răng hàm thú rừng các loại của Già Tơ Tơ

Kỳ 1: Giết cọp 3 móng, hạ máy bay Mỹ

Sinh ra, lớn lên ở rừng, dựa vào rừng giúp bộ đội đánh giặc, được rừng chở che khỏi nanh vuốt thú dữ và bom đạn kẻ thù; về già, ông đã dồn tâm huyết sưu tầm, lập nên một "bảo tàng văn hóa" giữa đại ngàn. Ông là Già làng Tơ Tơ (còn gọi là ông Năm Nổi) ở xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai...

Chòm râu dài bồng bềnh tựa một suối mây trắng như bông trên gương mặt cương nghị, phúc hậu, trông Già làng Tơ Tơ như một ông Tiên giữa đại ngàn.

Năm nay Già làng Tơ Tơ bước vào tuổi bát thập, là cây đại thụ của cộng đồng người Châu Ro ở tỉnh Đồng Nai. Làng Châu Ro bên dòng suối Sa Mách là nơi chôn nhau cắt rốn của Già. Hầu hết các hộ dân trong làng đều là người bản địa. Làng được gọi theo ngôn ngữ người Kinh là làng Lý Lịch (trước đây thuộc xã Lý Lịch). Tên của Già, Tơ Tơ nghĩa là "nổi", mang ý nghĩa, hình bóng in trên suối, người mang gương mặt của suối.

Già là con thứ năm trong gia đình nên được gọi thân mật theo cách của người Kinh là Năm Nổi. Tơ Tơ sinh ra vào thời thuộc Pháp. Thời đó vùng này rừng rậm bao phủ, làng chỉ có ngót chục nóc nhà sàn. Người của làng sinh sống bằng nghề hái lượm, săn bắt thú rừng, làm rẫy. Vào năm 1946, bộ đội Việt Minh đến khu vực này lập căn cứ Chiến khu D đánh Pháp. Tơ Tơ được chọn làm giao liên. Khi địch đánh hơi được căn cứ cách mạng của Việt Minh, chúng tổ chức bố ráp, săn lùng dữ dội. Tơ Tơ cùng người của làng phải dẫn cán bộ vào sâu trong rừng, chọn nơi gần ngọn những con suối nhỏ, làm lán cho cán bộ ở trong những hốc đá.

Vào năm 1952, một trận bão lớn nổi lên kèm theo những ngày mưa dầm dề làm cho vùng này ngập chìm trong biển nước. Mùa màng mất sạch. Làng rơi vào cơn đói. Người của làng bảo, do bọn giặc càn quét, bắn phá, cướp bóc nên Thần Lúa, Thần Rừng vùng này đã đi "lánh nạn", không phù hộ cho con người nữa. Lễ hội Nhang lúa, Nhang rừng... không tổ chức được. Tơ Tơ cùng đám trai tráng trong làng luân phiên nhau mang gùi vào rừng đi tìm củ chụp, hái nấm về nuôi cán bộ. Họ tìm được một ngọn đồi có rất nhiều củ chụp và đặt tên cho ngọn đồi này là đồi Củ Chụp.

Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi

Già làng Tơ Tơ giới thiệu dụng cụ đuổi thú rừng của người Châu Ro xưa. Ảnh: P.T.S

Công việc đi đào củ chụp vất vả và rất nguy hiểm. Mỗi khi đi đào củ chụp có ít nhất 2-3 người, để thay phiên nhau vừa đào vừa canh thú dữ. Sau trận lụt lịch sử năm 1952, tại vùng này xuất hiện một con cọp 3 móng rất liều lĩnh và hung dữ, là hiểm họa của dân làng. Đã có 106 người, cả lính Tây, bộ đội và người của làng bị cọp vồ, trong đó có nhiều người là nạn nhân khi đang trên đường đào củ chụp. Sau rất nhiều lần mai phục, Tơ Tơ cùng bộ đội mới tiêu diệt được nó bằng cách gài mìn. Hiện những hình ảnh về xác con cọp này cùng cái răng nanh dài, sắc nhọn của nó đang được lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Đồng Nai.

Già kể, thời kỳ đánh Mỹ, hình ảnh đáng nhớ nhất là mỗi lần bắn cháy máy bay địch. Hồi đó Già làm Bí thư Chi bộ xã. Thấy trực thăng địch bay vè vè trên những cánh rừng như đàn ve, Già cùng đội dân quân du kích phục bắn. Nhưng bắn hoài mà máy bay không cháy. Khi nói chuyện này với các chiến sĩ quân giải phóng, họ bảo: "Đứng dưới đất bắn ngược lên nó không cháy đâu. Phải leo lên đỉnh núi, phục trên ngọn cây, chừng nào nó hạ độ cao thì bắn xiên vào mình nó, cháy liền à". Bí thư Chi bộ Tơ Tơ nghe theo, về tổ chức cho anh em phục kích máy bay Mỹ theo cách này. Quả nhiên khi nổ súng, nó cháy rần rần, nhìn thấy đã quá trời.

Kỳ 2: Lời nhắn trong tiếng đàn Goong ca la

Phan Tùng Sơn

Việt Báo

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Khi Tây làm trai bao, lừa tình, gạt tiền thiếu nữ Việt

Lâu nay khi nhắc tới người Tây, người dân Việt Nam thường nghĩ tới sự văn minh, lịch sự, nghiêm túc chấp hành pháp luật và sự giàu có về tài chính. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, báo chí và phương tiện truyền thông liên tục đăng tải nhiều thông tin đáng chê trách về một số người ngoại quốc ở Việt Nam.

Nhận xét tin Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gia lang Chau Ro va bao tang van hoa doc nhat vo nhi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Già làng Châu Ro và "bảo tàng văn hóa" độc nhất vô nhị ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phóng Sự Tổng Hợp của chuyên mục Phóng Sự.

Chau Ro village and" museum culture "unique
Silk Silk, Chau Ro, Dong Nai, In Featured Phu Ly, the Eternal, unique, old villages, museums, culture, planes, soldiers, wild animals, forests, people

States 1: Kill 3 tiger claws, lowering aircraft MySinh out, grow up in forests, forest-based help soldiers fight the enemy, the forest cover from the grip transporting wild animals and enemy bombs; of old, he put heart collection, set up a "museum culture" between the university thousand. He is ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.