Gas... trời cho

Anh Nguyễn Ngọc Trung đặt ống dẫn gas từ chiếc lu

Khoảng mười năm trước khi khoan cây nước ở độ sâu 100m, anh Nguyễn Ngọc Trung (ấp Thạnh An, xã Hòa Thạnh, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long) không khỏi “hết hồn hết vía” khi một dòng khí lạ cứ phun lên, gặp lửa thì bốc cháy có ngọn màu xanh, kê tai nghe tiếng sôi ục ục dưới lòng đất...

Sau đó anh Trung đã tìm cách đưa khí trên vào làm gas để nấu nướng. Mới nghe tưởng chuỵên đùa, nhưng ông Trần Văn Bảy - phó chủ tịch xã Hòa Thạnh - xác nhận: “Ảnh dùng nhiều năm rồi, dùng hoài mà vẫn chưa cạn!”.

Những bếp gas nông dân

Anh Trung kể từ khi dòng khí lạ xuất hiện, gia đình anh phải đành bỏ hoang cây nước do nước luôn mặn chát, tanh rình, tắm rửa rất ngứa ngáy. Tuy vậy, anh để ý thấy khí cứ sôi bọt trào lên theo các lỗ hang quanh cây nước.

Tò mò, anh lấp một số lỗ hang lại thì nghe tiếng nước sôi càng mạnh hơn và dòng khí tụ lại phun ra ở các lỗ chưa bị lấp dày đặc hơn. Sau khi dọ hỏi biết là khí mêtan hoặc phôtpho có thể sử dụng làm khí gas, thế là anh lấp hết, chỉ chừa một lỗ duy nhất rồi thuê thợ tráng ximăng xung quanh cây nước.

Tiếp đến, anh lấy một cái lu úp ngược đầu xuống miệng lỗ, ngay đáy lu anh đục một lỗ nhỏ và gắn một ống nhựa dẫn khí dài khoảng 16m. Sau nữa anh làm thêm một bầu chứa bằng bọc nhựa, rồi nối ống câu thẳng vào bếp gas. Anh cũng gắn hai cái van khóa mở.

Lúc đó vùng quê chưa thịnh hành bếp gas, thế là anh mua các ống sắt thép hàn nối thành bếp gas. Từ đó bếp gas kiểu nông dân sử dụng như bếp gas hiện đại!

Dẫn chúng tôi ra hầm khí, anh Trung tháo ống dẫn khí ra khỏi lu, ngay lập tức dòng khí vọt lên, sủi bọt ùng ục. Anh nói: “Khi xài hết bầu sẽ bị xẹp, tối hôm sau lại tự sạc đầy. Ngộ cái là khi nước ròng sạc mau lắm, còn khi nước rong lại lâu hơn. Nhờ khí gas trời cho này mà mỗi tháng tôi bớt tốn kém mấy trăm ngàn đồng. Tính ra trên mười năm nay xài khí gas “chùa” đỡ tốn mấy chục triệu”.

Anh Trung còn mua một cái máy nén hơi, loại máy để bơm bánh xe và gắn vào bầu chứa để nguồn khí dư tống hết vào máy nén hơi này. “Bằng cách đó xem như tôi có hai bầu chứa nên xài khí gas thoải mái, dầu lửa tăng giá bao nhiêu cũng không lo” - anh nói.

Hiện trong xã không chỉ có một mình anh Trung sử dụng khí trời làm khí gas mà còn nhiều hộ khác cũng xài gas trời vô tư. Như hộ chị Nguyễn Thị Dưỡng, ấp 1, xã Hòa Thạnh, sáu năm trước khi khoan giếng nước chị cũng phát hiện có khí phun trào, lập tức chị chạy qua gặp anh Trung hỏi cách xây hầm gas.

Tuy nhiên theo một số người thì hầm gas ở xã Hòa Thạnh chẳng thấm gì so với hầm gas ở xã Hòa Bình, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long. Vào khoảng năm 2000, có một hộ dân thuê người đào ao nuôi cá, một nhân công lúc đào ao quăng tàn thuốc xuống ao và vài phút sau phải ôm đầu chạy hoảng khi bất thình lình một ngọn lửa từ ao bốc lên cao gần tới... đọt dừa.

Nghe đồn mấy ngày sau nhiều bà con kéo nhau đến coi, ngọn lửa vẫn còn cháy phừng phực. “Sau đó chủ sợ quá mới lấp lại, giờ ai mà đào cây nước ngay đó thì xài gas mệt nghỉ luôn!” - một số người cho biết.

Cũng theo anh Trung, cách nhà anh khoảng 500m có một hồ nước sôi, miệng hồ rộng khoảng bốn cánh tay ôm. Nghe ông bà nói hồ này có hàng chục năm trước, điều kỳ lạ là nước trong hồ cứ sôi ùng ục quanh năm, nước ròng hồ sôi càng dữ, khí bay lên suốt, mấy năm qua nhiều người bạo gan lấy lửa mồi trên miệng hồ thì y như rằng một ngọn lửa xanh lè luôn xuất hiện!

Dưới hồ rau dại mọc, tôm cá sống như thường, nhiều hộ dân khi lội xuống hồ bắt cá, tép nói lúc nào nước hồ cũng âm ấm.

Chị Nguyễn Thị Hai đang dùng bếp gas bằng khí gas trời cho

Các cơ sở chiết gas cũng thèm

Từ biệt hầm gas “xài hoài không hết” của anh Trung, chúng tôi đến xóm gas ở ấp Phú Đức 1, Phú Đức 2, xã Bình Phú, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Gọi là xóm gas bởi chỉ riêng ở ấp Phú Đức đã có trên chục hộ xây hầm xài gas.

Theo chị Nguyễn Thị Hai, một trong những hộ xài gas trời cho, khoảng năm 2003 cả chục hộ thuê nhân công khoan cây nước.

Khoan sâu cả trăm thước thì bà con rầu thúi ruột bởi tốn kém mấy trăm ngàn mà nguồn nước ngọt đâu chẳng thấy, chỉ toàn khí màu vàng tanh tanh cứ phun lên.

Bà con nghĩ chắc tại chất khí lạ làm nước bị chua nên cứ kiên nhẫn chờ khí bay hết nước sẽ dùng được, nhưng rồi chờ cả tháng nước vẫn cứ chua, khí vẫn cứ bay lên. “Sau đó tụi tôi mới bỏ cây nước, xây hầm gas xài luôn. Xài thấy khí gas này tiện lắm, không thua gì các bình gas bán ngoài chợ...” - chị Hai nói.

Chị Hai đưa chúng tôi ra hầm gas. Cách thiết kế, xây dựng cũng không khác mấy so với hầm gas anh Trung, có khác chăng là bầu chứa to hơn và khí nạp mau đầy hơn. Chị Hai nhẩm tính đã xài khí gas này hơn bảy tháng nhưng tới nay thấy khí không yếu đi chút nào.

Anh Năm Thống ở ấp Phú Đức 2 cho biết hiện nay bà con vùng này hơi tiếc do ai muốn xây hầm xài khí gas thì phải xin chính quyền địa phương nhằm hạn chế hậu quả xấu xảy ra. Bà con bảo khu vực này khí gas chỗ nhiều chỗ ít. Chỗ chị Hai, 8-9 người dùng khí gas nhưng thật ra chỉ đủ dùng trong nhà thôi.

“Còn chỗ anh Chánh mới nhiều. Ảnh ở ngay chân túi khí hay sao mà khí gas mạnh lắm, xài trong nhà dư thừa, ảnh kêu luôn anh Bảy Hiệp nhà sát bên mua ống nhựa dẫn qua xài ké. Vậy mà bếp gas nhà anh Hiệp lửa cháy còn mạnh hơn bếp gas mấy nhà khác. Tụi tôi nghe đâu có mấy cơ sở chiết gas cũng ghé chỗ anh Chánh khảo sát, chắc để mua gas hay sao đó” - chị Hai nói.

Bài, ảnh: MINH TÂM

Theo ông Lê Hồng Trịnh, trưởng phòng tài nguyên Sở Tài nguyên - môi trường tỉnh Vĩnh Long, khí gas mà anh Trung sử dụng là khí mêtan, trầm tích trong lòng đất lâu đời, số lượng ít nên không gây độc hại cho người dân trong vùng. Không riêng gì Tam Bình mà hiện nay ở các xã khác như Hòa Bình (Trà Ôn), Hiếu Trung, Hiếu Nghĩa... (Vũng Liêm) cũng có một số hộ dân khi khoan cây nước đã phát hiện khí lạ và cũng đưa vào làm khí gas. Sở Tài nguyên - môi trường tỉnh Trà Vinh cũng khẳng định khí gas mà các hộ dân trong vùng sử dụng cũng là khí mêtan. Sở đã khuyến cáo bà con nên cẩn thận khi sử dụng khí gas, không cho trẻ em táy máy tay chân nghịch lửa gần bầu chứa, thường xuyên kiểm tra các bầu chứa, ống dẫn khí, van khóa mở... nhằm hạn chế khí bị rò rỉ sẽ gây cháy.