Đồng chí Lê Duẩn - anh Ba của một thời lửa đạn

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố Tổng bí thư Lê Duẩn (7-4-1907 – 7-4-2007)

>> Đồng chí Lê Duẩn - nhà lãnh đạo kiệt xuất

Anh Ba là tên gọi thân thương mà đồng bào và đồng chí cả nước dành cho Tổng bí thư Lê Duẩn - một trong những học trò tiêu biểu, xuất sắc nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là một nhà lãnh đạo lỗi lạc, một nhà chiến lược sáng tạo, một trí tuệ lớn của cách mạng VN trong thế kỷ 20.

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cố Tổng bí thư Lê Duẩn, TS trích đăng những dòng hồi ức của các nhà lãnh đạo, đồng chí, người thân... từng kề vai sát cánh với cố tổng bí thư trong những năm tháng khó khăn nhất của đất nước khi trải qua chiến tranh và những năm đầu tiên sau hòa bình.

Kỳ 1: Nhà lãnh đạo xuất sắc

Dong chi Le Duan anh Ba cua mot thoi lua dan
Đồng chí Lê Duẩn thời kỳ làm thư ký cho Công ty hỏa xa Bắc Kỳ - Hà Nội năm 1927 - Ảnh tư liệu
Cuối năm 1949, tôi được cử đi dự hội nghị Xứ ủy Nam bộ mở rộng, tổ chức tại Đồng Tháp Mười. Đây là lần đầu tiên tôi tiếp xúc với anh Ba. Tôi có ấn tượng mạnh về anh - một con người hoạt động đầy sức sống và tính nguyên tắc. Anh như một nguồn năng lượng lớn luôn bừng tỏa.

Dồn hết tâm lực cho đất nước

Năm 1952, anh Ba được Trung ương gọi ra Bắc. Năm 1954, sau khi Hiệp định Geneva được ký kết, anh Ba từ Quảng Ngãi trở lại chiến trường Nam bộ. Lần đó, một hội nghị cán bộ chủ chốt mở rộng đủ quân, dân, chính, đảng ở Nam bộ được tổ chức để nghe anh thông báo tình hình. Hội nghị đón anh với tất cả sự hồ hởi và cả những băn khoăn về hiệp định chờ được anh giải đáp. Suốt mấy ngày, hàng trăm vấn đề được đặt ra: cơ sở nào để lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới tạm thời? Tại sao theo hiệp định chỉ hai năm sau là tổng tuyển cử mà phải tập kết triệt để cả quân đội và vũ khí? Liệu có chắc địch sẽ thi hành hiệp định không? Nếu địch phá hiệp định thì ta xử lý thế nào?... Chưa bao giờ tôi thấy anh Ba phải vất vả đến như vậy mới giải thích hết được những thắc mắc của mọi người.

Mấy năm gắn bó sống chết với chiến trường Nam bộ sau Hiệp nghị Geneva đã giúp anh Ba tổng kết những kinh nghiệm thực tiễn xương máu, làm tiền đề hình thành đường lối đấu tranh của cách mạng miền Nam mà anh thể hiện trong dự thảo “Đường lối cách mạng VN ở miền Nam”. Trước khi ra Bắc, anh Ba đã đưa những nội dung của tài liệu đó ra bàn bạc, thảo luận cả tháng trời trong lãnh đạo Xứ ủy mở rộng. Sau này, tài liệu đó được quen gọi là Đề cương cách mạng miền Nam và tư tưởng của nó được thể hiện đầy đủ trong nghị quyết 15 của Trung ương Đảng khóa II.

Mấy năm sau hiệp định cũng là thời kỳ đầy thách thức, nguy hiểm đối với anh Ba. Tình hình hết sức căng thẳng, phức tạp. Lúc đầu anh Ba ở Cà Mau. Tới cuối năm 1955, anh chuyển qua Bến Tre để tiện làm việc với các anh ở thường vụ Xứ ủy. Giữa năm 1956, anh quyết định lên Sài Gòn để có thể trực tiếp nắm tình hình ở đó. Bố trí nơi ăn ở, làm việc và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho anh Ba là việc lớn. Chúng tôi rất lo bởi sự sống, cái chết lúc bấy giờ chỉ cách nhau gang tấc. Khi anh an toàn ra Hà Nội (vào giữa năm 1957) tất cả chúng tôi mới thật sự thấy nhẹ nhõm, mặc dù biết vắng anh công việc sẽ nặng nề hơn. Điều lý thú, mỗi khi nhớ lại, là cả bộ máy CIA của Mỹ và mạng lưới mật vụ dày đặc của chính quyền Sài Gòn đều không thể ngờ người sau này trở thành lãnh đạo cao nhất của Đảng ta vẫn ở lại miền Nam, có lúc lại ở ngay trung tâm đầu não của họ, và tại đó bản Đề cương cách mạng miền Nam nổi tiếng được soạn thảo.

Giữa năm 1957, anh Ba trở ra Bắc, được Trung ương Đảng giao trách nhiệm quyền tổng bí thư, và tại Đại hội III được bầu làm bí thư thứ nhất Ban Chấp hành trung ương. Sau khi Bác Hồ qua đời, anh trở thành người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta. Tuy ở xa trung ương, nhưng chúng tôi vẫn như thấy anh Ba rất gần và anh luôn dồn hết tâm lực vào lãnh đạo Đảng, chỉ đạo Quân ủy trung ương với một quyết tâm sắt đá. Từ những cán bộ cao cấp của Đảng cho đến anh em các cấp mà tôi có dịp tiếp xúc, ai ai cũng tin tưởng, khâm phục anh Ba và đều khẳng định công lao đặc biệt to lớn của anh đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tôi cho rằng những đánh giá đó là hoàn toàn công bằng, chính xác.

“Vui sao nước mắt lại trào”

Dong chi Le Duan anh Ba cua mot thoi lua dan
Đồng chí Lê Duẩn đứng trên mảnh đất Vĩnh Linh nhìn sang bên kia bờ sông Bến Hải ngày 2-2-1973 (30 Tết Quí Sửu) - Ảnh tư liệu

Cách một vài hôm sau ngày Sài Gòn giải phóng, anh Ba đi chuyến bay đầu tiên cùng đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước từ thủ đô vào thành phố mang tên Bác. Lần đón anh Ba - người thật sự kế tục Bác Hồ trở thành vị chỉ huy tối cao của cuộc kháng chiến chống Mỹ thần thánh của dân tộc - trở lại miền Nam, trở lại Sài Gòn thật xúc động. Bao kỷ niệm sâu sắc trỗi dậy. Mọi người ôm chầm lấy nhau, “vui sao nước mắt lại trào”.

Tôi còn nhớ mãi câu nói đầu tiên của anh Ba khi vừa bước xuống cầu thang máy bay: “Thắng lợi này là thắng lợi của cả dân tộc VN chứ không của riêng ai”. Tôi nhận thức được ý tứ sâu sắc của anh Ba trong câu nói ấy. Anh không chỉ muốn khẳng định truyền thống, niềm tự hào của cả dân tộc ta mà còn có ý ngăn ngừa những suy nghĩ so bì về công lao sau chiến thắng. Lời căn dặn hoàn toàn chính xác trong giờ phút huy hoàng đó càng cho thấy tầm nhìn xa trông rộng của anh Ba.

Ngay sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi đã được nghe anh Ba phát biểu về một số vấn đề kinh tế rất gần so với những chính sách trong đổi mới. Anh nói tới sự cần thiết phải duy trì nhiều thành phần kinh tế ở miền Nam, không thực hiện hợp tác hóa nông nghiệp như miền Bắc, coi trọng vai trò của trung nông... Thời kỳ thực hiện cải tạo công thương nghiệp miền Nam, tôi cũng không thấy anh thúc giục mà rất quan tâm đến đời sống của những người làm ăn, buôn bán nhỏ. Một lần, vừa vào tới thành phố, anh Ba gọi tôi lại bảo: Nghe nói thành phố cải tạo công thương nghiệp, dẹp cả buôn gánh bán bưng có đúng không?

Thực tế khi đó, một số anh em bên dưới có làm quá mức nhưng Thành ủy đã chấn chỉnh. Vừa may hôm trước, tôi tới khu chợ ở Thị Nghè, nghe kể về một chị bốn con nhỏ đang tính phải về quê Bến Tre dù biết rằng về đó không làm gì cho đủ ăn. Tôi đề nghị anh em phường, quận nói với chị cứ ở lại tiếp tục buôn bán nuôi con, lo đời sống gia đình. Tôi cũng nhắc nhở anh em nên tạo điều kiện cho những người bỏ sức lao động của mình ra buôn bán kiếm sống. Tôi đem chuyện đó kể lại với anh Ba.

Dường như còn chưa tin hẳn, vài hôm sau, trên đường ra sân bay về Hà Nội, anh Ba gọi anh Trần Tấn, phó chủ tịch UBND thành phố phụ trách thương nghiệp, lên xe đi cùng. Anh Ba cho xe chạy mấy vòng quanh khu chợ Sài Gòn, An Đông. Khi ra tới máy bay, anh mới bảo anh Tấn: “Anh về nói lại với Sáu Dân là tôi tin sự chỉ đạo của Thành ủy”.

Anh Ba rất khuyến khích TP.HCM tìm tòi, thí điểm tháo gỡ khó khăn. Sau giải phóng mấy năm, TP.HCM kề ngay vựa lúa, vựa cá lớn nhất mà phải chạy ăn từng bữa. Đó là điều lạ lùng chưa từng có. Một số đồng chí ủy viên trung ương ở TP.HCM và mấy tỉnh miền Đông, miền Tây đề nghị tôi báo cáo anh Ba xin trung ương khoán cho mấy tỉnh chúng tôi các chỉ tiêu kế hoạch hằng năm, cho thí điểm một số cơ chế cụ thể trong lưu thông, xuất khẩu và cho thực hiện khoán và làm “kế hoạch 2, 3” trong công nghiệp. Anh Ba tỏ thái độ đồng tình cho thí điểm và bảo chúng tôi báo cáo một số đồng chí lãnh đạo chủ chốt khác. Rất tiếc là đề xuất của chúng tôi không được chấp thuận. Nay nghĩ lại, tôi hiểu rằng với những nhận thức chung lúc bấy giờ thì những đề xuất đó không được chấp thuận cũng là bình thường, không có gì khó hiểu.

VÕ VĂN KIỆT

(Trích từ Lê Duẩn - một nhà lãnh đạo lỗi lạc, một tư duy sáng tạo lớn của cách mạng VN, NXB Chính Trị Quốc Gia 2002)

Mỗi lần vào thăm TP.HCM, anh Ba đều dành nhiều thời gian đi tìm hiểu thực tế. Anh rất quan tâm tới các cơ sở quốc doanh cũng như ngoài quốc doanh làm ăn tốt. Có lần tới thăm một cơ sở ở Tân Bình chuyên làm hàng cơ khí tiêu dùng (như dao, kéo...), anh Ba rất khen cách tổ chức sản xuất của bà con. Năm sau, một số anh em khác lại dẫn anh Ba tới đó. Thấy không có gì mới so với lần thăm trước, anh không hài lòng và phê bình: đi thực tế là để phát hiện cái mới chứ không phải để tuyên truyền.

Kỳ tới:Căn nhà đặc biệt giữa Sài Gòn 1956

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Thế giới "rùng mình" trước đặc sản Việt Nam
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Kinh ngạc hành trình đào hầm, vượt ngục bằng... muỗng

Đã hơn 40 năm trôi qua kể từ thời khắc sinh tử của chuyến vượt ngục khỏi “địa ngục trần gian” nhưng hồi ức về thời lửa đạn vẫn đọng mãi trong tâm trí người lính già Đặng Văn Tráng.

Quý bà sập bẫy trai ngoại trên mạng xã hội

Thời gian gần đây, một số phụ nữ Việt Nam liên tục bị các đối tượng lừa đảo sử dụng nick là người nước ngoài kết bạn, làm quen rồi tỏ tình, gửi quà “ảo” nhằm “câu mồi” chiếm đoạt tài sản.

Nhận xét tin Đồng chí Lê Duẩn - anh Ba của một thời lửa đạn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đồng chí Lê Duẩn - anh Ba của một thời lửa đạn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dong chi Le Duan anh Ba cua mot thoi lua dan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đồng chí Lê Duẩn - anh Ba của một thời lửa đạn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự.

Comrade Le Duan - he's a fire three rounds
Le Duan, Saigon, Ba Anh, Hanoi, President Ho Chi Minh, general secretary, leader, strategist, Mr., Southern, revolution, national, agreements, some, as

He called Third dear compatriots and comrades that country for General Secretary Le Duan - one of the typical student, the most brilliant of President Ho Chi Minh, was a prominent leader, a creative strategist, a great intellectual of ...

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.