vietbao

Đêm "Roa lữ giàng ơi!"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Dem Roa lu giang oi
Bên ché rượu cần
Đêm 16 tháng giêng hằng năm, từng đôi nam thanh nữ tú khắp các bản làng xa xôi không hẹn cứ đến bản Cà Roòng ở xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình dự lễ Đập trống, uống chung vòi rượu cần với đồng bào dân tộc Ma Coong.

Mọi người chuyền nhau từng chén rượu, thay nhau trổ tài đánh trống. Vừa đánh, họ vừa hô to "Roa lữ giàng ơi" (nghĩa là "Sướng quá trời ơi"). Và họ phải đánh cho mặt trống nứt vỡ trước khi trời sáng rồi dắt díu nhau đi tìm chỗ cho men tình.

Chiếc U-oát đã hơn 20 năm "vẫn chạy tốt" chở chúng tôi lầm lủi tiến trong màn sương giăng mờ, xuyên giữa rừng Phong Nha-Kẻ Bàng. Hơn 40km đến điểm diễn ra lễ hội, cứ gọi là vật lộn với đá mà đi. Quăng quật mãi đến 14h chúng tôi mới đến Trạm kiểm lâm Km 39 của Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng. Và vội miếng cơm, lên đường cho kịp buổi bịt trống...

Truyền thuyết ngày lễ

Người Ma Coong sống cư ngụ thành từng bản nhỏ, rải tác từ biên giới Việt - Lào về đến xã Tân Trạch. Theo truyền thuyết, lễ Đập trống có từ xa xưa, khi người Ma Coong chọn mảnh đất này để ở. Lúc ấy, người Ma Coong không có trống, nó thuộc bầy khỉ trên rừng. Chăm lo trồng trọt nhưng khi lúa chín thì khỉ lại lấy trống ra đánh, cứ thế, lúa về hết nhà lũ khỉ. Dân bản lo lắng nghĩ cách lấy cái trống đó rồi tổ chức lễ đập cho cả bản vào mùa xuân cầu lúa về hết nhà mình, cầu mưa thuận gió hòa cho mùa sau.

Đêm 16 tháng giêng, người Ma Coong từ khắp các bản gần xa như bản 61, Cồn Roàng, Cờ Đỏ, A Ky, Chăm Pu hay bạn bè tận nước Lào, mặc những bộ áo váy đẹp nhất tập trung về bản Cà Roòng dự lễ. Có cả một cô gái ở bản Trường Sơn (huyện Quảng Ninh) đi bộ hơn 2 ngày đường đến dự lễ. Và gần như cô là trung tâm của các câu chuyện bên lề. Mọi người quen gọi cô là Y Leng với vẻ đẹp rạng ngời sắc núi. Người cao ráo, nước da trắng ngần, ăn mặc không khác người miền xuôi là mấy... Tất cả họ được dân bản cho ở nhờ, được thết đãi cơm nếp, rược vò.

Chiếc trống lễ hội được chuẩn bị rất chu đáo. Tang trống làm bằng khúc cây Chi-cúp lớn bằng cái chum đựng nước. Xong một mùa lễ, nó được cất giữ cẩn thận để dùng cho năm sau, trừ trường hợp bị hư hỏng mới thay. Da bịt mặt trống chỉ dùng một lần, ngày trước không có trâu bò thì lấy da con nai, con mang. Để căng trống, người ta dùng dây mây rừng xâu vào hai mặt da, néo lại với nhau rồi lấy các đoản tre chêm vào, xoắn cho thật chặt. Trống được treo lên trước dàn tre dựng giữa bản để làm lễ, hai bên treo hai cái chiêng nhỏ.

Mọi thứ chuẩn bị xong, trời đã chập choạng tối, dân làng tập trung đông đủ quanh dàn tre chờ đến giờ hành lễ, lửa bập bùng cháy giữa sân bản. Trên sạp tre, 6 mâm cỗ được bày ra. Mỗi mâm gồm thịt gà, cá nướng, chồi mây non và chồi cây đoác luộc, rược hiêng và sáp ong. Phía trước có 4 chum rượu cần và một ang nước. Trong các dịp cúng lễ của người Ma Coong không thể thiếu rượu hiêng. Nó được làm từ nếp rẫy và men lá, thơm nức, có màu trắng sánh như sữa. Chủ lễ năm nay là ông Đinh Kơi - một người trong họ của ông Đinh Keo. 20h, lễ cúng bắt đầu.

Trong tiềm thức của người Ma Coong, làng có hai chủ đất: ông Đinh Keo và ông Ma Năng vì thế lễ cúng phải chia cúng cho hai con ma, hai ông cúng hai mâm. Các đồ dùng để làm lễ rất linh thiêng, phải giữ gìn và kiêng kỵ. Nếu để mất trống, hũ rượu, áo quần cúng phải mua về thay và tổ chức cúng gà. Không ai được bắt cá ở đoạn sông dùng bắt để cúng, nếu ai bắt phải nộp 2 vò rượu. Có một điều kiêng nữa là không được thay đổi địa điểm làm lễ nếu không có chuyện gì bất trắc.

Dem Roa lu giang oi

Bịt trống

Lời tự tình dưới ánh trăng

Khi mặt trời khuất sau rặng núi, chúng tôi hòa vào dòng người ở bản Cà Roòng lội qua suối đi lễ hội. Cả con đường ngây ngất hương, áo trinh nữ còn mùi vải mới quyện vào nước hoa lẫn phấn cây dẻ cây lan rừng. Lễ cúng kết thúc, tiếng chiêng trống thay nhau ngân lên, dồn dập dồn dập vang vào núi rừng, vọng vào vách núi. Mọi người truyền nhau từng chén rượu, từng ngụm rượu cần nồng ấm. Từng nhóm người cầm tay nhau nhảy múa quanh đống lửa, thay nhau trổ tài đánh trống. Dùi trống được làm từ những đoạn mây rừng. Vừa đánh, họ vừa hô to "Roa lữ giàng ơi" nghĩa là "Sướng quá trời ơi". Trống được nịt chặt nhưng phải đánh cho mặt trống nứt vỡ trước khi trời sáng. Vì người Ma Coong nghĩ rằng nếu trước khi trời sáng mà mặt trống không bị nứt vỡ, đó là điềm gở, mùa màng thất bát, dân làng đói khổ.

Đêm ấy, cả bản rực sáng ánh lửa. Chị Hằng Nga soi tỏ, minh chứng cái tình của buôn làng. Cả ngàn người đứng vòng tròn chăm chú tiếng nhạc trống, từng điệu nhảy của người đánh trống. Cứ một tiếng chiêng thì 3 tiếng trống. Có hơn 10 người cùng đánh một mặt trống nhưng không ai đụng vào tay ai và nhịp đều rắp. Hai nhún chân thì tay sẽ đánh trống, các động tác tay đánh và chân nhún thật nhuần nhuyễn từ người già đến em nhỏ. Người này mệt có người khác vào thay, tiếng chiêng trống không bao giờ dứt lặng.

Tôi cũng chăm chú không kém và phát hiện ra rằng, người nào nhảy đẹp và đánh hay sẽ được bạn xem chú ý, tán thưởng. Nó như là lời tỏ tình. Điều này rất có lợi cho việc chọn bạn tình, được bạn tình đồng ý hay từ chối. Ở khoảnh sân khác, 2 chàng ôm 2 cái cassette làm trung tâm để đám bạn nhảy theo tiếng nhạc. Được thế, 2 chàng hãnh diện lắm, nhưng thời gian cũng chỉ được 10 phút vì... hết pin.

Dem Roa lu giang oi

Đập trống

Nhìn đồng hồ: 1h30. Tiếng trống vẫn vang đều đặn. Sương nặng hạt, mù mịt dưới ánh trăng nhợt nhạt. Thật kinh ngạc, hàng trăm người vẫn say sưa đập trống. Trên sạp tre, các bô lão còn ngồi uống rượu cần. Y Keng hồ hởi: "Vui lắm. Đêm này mình vui nhất. Mọi người ngồi với nhau trọn đêm. Có chuyện gì ẩn khuất trong năm thì đêm nay đã được bày giải hết. Không ai trách ai...". Cần rượu lại được níu xuống cuộc vui.

Đêm ấy là đêm của tình yêu, của đàn ông và đàn bà. Lời tỏ tình bằng ánh mắt và đôi chân. Tiếng trống, điệu nhảy thúc giục người ta kiếm lấy cái dùi mà xông vào đánh cho được vài hồi trống, vai kề ngực mà cảm nhận được hơi ấm của nhau. Ai cũng muốn kéo dài giây phút đập trống, kéo dài thời gian tỏ tình. Lúc đập trống, người ta mới dám gào lên "Roa lữ giàng ơi" để người khác biết. Thỏa cho sự sung sướng tan vào không gian. Trống vỡ. Từng đôi nam nữ tay dắt tay đi như chạy vào rừng, xuống suối. Không hề có sự ghen tuông, oán trách, bắt vạ. Họ gần nhau cho đến khi con gà cuối cùng cất tiếng gáy trên nương. Mặt trời ló, ai về nhà nấy, mọi chuyện tan biến vào trời đêm, vào con nước chảy róc rách của dòng Cà Roòng.

K.G

Việt Báo
Comment :Đêm "Roa lữ giàng ơi!"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đêm "Roa lữ giàng ơi!" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dem Roa lu giang oi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đêm "Roa lữ giàng ơi!" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
Night "Roa travel buyers purchase Oi!"
Ma Coong, Ca Roong, Thuong Trach, Bo Trach district, Quang Binh, wine, drum, drumming, couples, each couple , January, celebration, the night
night 16 January each year, male female pairs from around the remote villages without any appointment to the Supreme Ca Roong Trach commune, Bo Trach district, Quang Binh province ceremony Beating drums, drinking wine with the ethnic Coong Ma ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ