Chuyện gia đình giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Chuyen gia dinh giao su tre tuoi nhat Viet Nam
Ngô Bảo Châu báo cáo thành tích thi toán quốc tế với nguyên Tổng bí thư Đỗ Mười.

Tiếp tôi trong căn nhà nằm ở một ngõ nhỏ trên phố Đào Tấn (Hà Nội), Giáo sư-Tiến sĩ khoa học Cơ học chất lỏng Ngô Huy Cẩn, nguyên cán bộ Viện Cơ học Việt Nam, luôn tự nhận mình là người nhà quê. Nhưng trong “gia đình nhà quê” ấy, không kể người con Ngô Bảo Châu là giáo sư toán học trẻ tuổi nhất Việt Nam, vợ chồng ông cũng là những nhà khoa học tên tuổi của đất nước.

Kỳ 1: Hổ phụ sinh hổ tử

Nghề chính là nghề học

Ông bảo chuyện của ông nhạt, không có gì đáng kể, thuyết phục mãi ông mới đồng ý để tôi đến nhà. Nhà ông nằm cạnh một cây lan to trong ngách nhỏ của phố Đào Tấn, rất khó tìm. GS.TS Ngô Huy Cẩn năm nay đã về hưu. Vợ ông, PGS.TS Trần Lưu Vân Hiền, công tác tại Bệnh viện Y học Cổ truyền Trung ương năm nay cũng đã bắt đầu nghỉ. Bà hiện đang chuyên tâm nghiên cứu một số thảo dược có lợi cho sức khoẻ.

Ông Cẩn pha cho tôi một tách trà thảo dược, do chính tay vợ ông chiết xuất từ hoa cúc. Ông kể rằng, cụ thân sinh ra ông cũng là một nhà giáo. “Tôi giờ cũng không còn nhớ được nhiều. Cứ kể, nhưng chỉ sợ câu chuyện không có gì đáng để anh viết...”, ông mở đầu câu chuyện.

Năm 1957, ông Cẩn học hết cấp II. Khi ấy mảnh đất Hà Tây quê ông chỉ có một trường cấp 3. Cả tỉnh lúc đó có 7 người thi được vào cấp 3 Chu Văn An, trong đó có ông. “Lũ nhà quê ra tỉnh chúng tôi học trường Chu Văn An khi đó, mặc dù giá cả sinh hoạt không đến nỗi quá đắt đỏ như bây giờ, nhưng cũng rất khó khăn”. Ông Cẩn kể hồi đó ông và mấy người bạn cùng thuê nhà ở, tiền cũng chẳng đáng là bao nhưng so với học trò nghèo thì đó là cả một vấn đề.

Sở GD&ĐT Hà Nội lúc đó mới lập ra trường Nguyễn Gia Thiều, lấy học sinh từ các trường công như Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Trưng Vương sang. Bấy giờ đang lúc khó khăn, nhà nào có điều kiện cho con em đi học, không khá giả thì cũng phải là gia đình gia giáo trọng đạo lắm.

Lãnh đạo trường THPT Nguyễn Gia Thiều tạo điều kiện để học sinh có thể sống ở nhà dân, ăn cơm tập thể. Thế là mấy học sinh “nhà quê” bên Chu Văn An được sang bên này học hành, nơi ăn chốn ngủ cũng đàng hoàng hơn trước.

“Chúng tôi cũng được cử vào nhà máy xe lửa Gia Lâm làm thêm, dạy thêm cho các cán bộ của nhà máy. Học sinh trong lớp khi ấy đều có trình độ cũng như hoàn cảnh kinh tế không chênh lệch nhiều, nên rất quý mến nhau” - Ông Cẩn nhớ lại.

Năm 1960, sau khi tốt nghiệp THPT, ông Cẩn cùng khoảng 10 người khác được nhà nước cử đi học tại Liên Xô. Sau một năm học ngoại ngữ, đến năm 1961 thì ông bước chân vào Đại học Tổng hợp Quốc gia Voronnhegio. “Trong nước lúc ấy rất khó khăn, chúng tôi sang Liên Xô, thấy cuộc sống bên này khác quê nhà một trời một vực, tiện nghi hơn hẳn. Sinh viên Việt Nam sang đây được học bổng 50 rúp mỗi tháng (SV Nga chỉ được 30 - 40 rúp). Chúng tôi chỉ biết bảo nhau học hành cho đàng hoàng. Ai cũng nóng lòng học xong sớm để về phục vụ đất nước”.

Cuối năm 1968, ông Cẩn về nước, khi ấy đã là phó tiến sĩ. “Lúc đó tôi là người của Uỷ ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước. Chúng tôi nhận được lệnh tổng động viên ra chiến trường”.

3 năm thăng 3 cấp quân hàm

Ngày ông Cẩn lên đường nhập ngũ (1972), Ngô Bảo Châu (GS Ngô Bảo Châu) mới chào đời được mấy ngày. Khi ấy chiến tranh đang rất ác liệt. Tổng thống Mỹ Richard Nixon ra lệnh cho máy bay chiến lược B-52 ném bom trải thảm Hà Nội.

Cả đại đội đứng tụ tập ở trước cửa nhà hộ sinh trên đường Ngô Quyền, chờ ông Cẩn vào nói khó với y tá để được nhìn mặt con rồi đi ngay. Nhưng cuối cùng, mong muốn đó không thành hiện thực. Y tá không cho vào. “Lúc đó tôi bước chân đi mà lòng nặng trĩu, vì chỉ được nhận lệnh là đi chứ chưa biết đi đâu. Có thể chúng tôi sẽ vào tuyến lửa Quảng Trị, cũng có thể sẽ vào một chiến trường khác”.

Bộ Quốc phòng cử các cán bộ khoa học, trong đó có ông Cẩn, về Cục quân giới. Ông Cẩn được phân về phòng thiết kế Cục Quân giới, cùng các đồng sự tiếp tục những công việc của nhà khoa học Trần Đại Nghĩa. Ở đây, những cán bộ ngày đêm nghiên cứu các loại vũ khí mới cho quân đội. Chiến trường lúc đó đang rất thiếu đạn dược.

Đang khi phục vụ quân ngũ trong hoàn cảnh chiến tranh sôi bỏng thì bất ngờ Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp có công văn do Bộ trưởng Tạ Quang Bửu gửi sang Bộ Quốc phòng, xin cho ông Cẩn tiếp tục đi sang Liên Xô làm luận án tiến sĩ, công văn nhấn mạnh ý: “Ngay sau khi làm xong luận án tiến sĩ sẽ trở về phục vụ quân ngũ”. Do chiến tranh đang hồi ác liệt, Bộ Quốc phòng đã từ chối đề nghị này với tinh thần tất cả lực lượng tập trung chống Mỹ cứu nước.

Do khả năng làm việc và những đóng góp của ông nên cấp trên phong hàm cho ông theo kiểu mỗi năm mỗi cấp. Từ 1975 đến 1977, ông là Trung uý, Thượng uý, rồi Đại uý.

“Tôi nhận ra khả năng của Châu từ rất sớm”

Hết chiến tranh, ông Cẩn quay trở lại Liên Xô lần hai để làm luận án Tiến sĩ, theo đề nghị của Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp trước đây. Khi ông đi, Châu còn rất bé nhưng lúc đó đã có nhiều biểu hiện thông minh.

“Từ lúc Châu còn nhỏ, tôi đã phát hiện ra khả năng làm toán của nó”, ông Cẩn kể, “Lúc đầu làm 1 - 2 bài, sau đó ra cả trang vở. Cấp 1 Châu học trường Thực nghiệm công nghệ giáo dục của ông Đại (GS.TS Hồ Ngọc Đại - PV), sang cấp 2 thi Chuyên Toán Trưng Vương nhưng... không đỗ. Tôi phải nói khó với người ta để Châu vào học lớp đại trà thôi, chứ không phải chuyên chọn gì”.

Nhưng chỉ mất một thời gian ngắn, đến lúc vào guồng, dưới sự dìu dắt của các thày cô giáo giỏi, Ngô Bảo Châu đã vươn lên nhanh chóng. Thầy giáo dạy Toán của Châu là thầy Tôn Thân, cháu ngoại nhà giáo dục Phạm Quỳnh, Chủ bút tạp chí Nam Phong hồi đầu thế kỷ XX. Cô giáo dạy văn là bà Trịnh Bích Ba, con gái học giả Trịnh Đình Rư, cử nhân Nho học. Và đến cuối cấp 2, Ngô Bảo Châu đã trở thành học sinh giỏi cấp quốc gia, môn toán học.

Thầy Tôn Thân là một trong những người thầy kỳ cựu ở đất Hà thành. Thầy có cách giảng bài rất dễ hiểu. Với phương pháp sư phạm tốt, vốn kiến thức dày dạn, thầy Thân đã truyền lòng ham mê toán học tới những học sinh mà sau này trở thành các “cây toán” như Hoàng Lê Minh, Vũ Đình Hoà, Đặng Hoàng Trung, Nguyễn Quốc Thắng... (những nhân vật sau này trở thành thành viên đội tuyển Olympic Toán quốc tế đầu tiên của Việt Nam).

Cách giảng bài của thầy Thân đã góp phần lớn đưa Châu đến với con đường toán học. Và như một con tàu đã lăn bánh, Ngô Bảo Châu tiếp tục phát sáng khi lên đến bậc THPT. Tài năng của Ngô Bảo Châu được chứng minh qua hàng loạt các giải thưởng vàng toán học quốc tế.

Con đường khoa học mở rộng trước mắt. Ngô Bảo Châu tiếp tục học tập nghiên cứu và đạt những thành công rực rỡ, được đặc cách phong giáo sư, trở thành nhân vật trẻ nhất trong cuốn sách “100 chân dung một thế kỷ, Đại học Quốc gia Hà Nội” và trở thành vị Giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam từ trước đến nay.

Kỳ cuối: Vị giáo sư trẻ nhất Việt Nam

Lê Bảo Trung

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Sờ tay đoán vợ - chú rể hồn nhiên nhất năm
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

15 năm ‘cò’ đẻ thuê của gã xe ôm trước cổng bệnh viện

15 năm “cò” mối đẻ thuê, bơm tinh trùng, mua bán tinh trùng... Nghề nào hắn cũng thạo, dịch vụ nào hắn cũng hay và quan trọng hắn có thể chu toàn được tất cả giấy tờ cho bệnh nhân.

Thâm nhập lò "sản xuất thánh" siêu hạng của "thánh" U60

Bằng những lời lẽ ma mị, “thánh bà” không chỉ nhồi nhét vào đầu “tín đồ” đủ thứ mê tín dị đoan mà còn gieo mộng “làm thánh” cho nhiều người với giá hàng trăm triệu đồng...

Nhận xét tin Chuyện gia đình giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chuyện gia đình giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chuyen gia dinh giao su tre tuoi nhat Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chuyện gia đình giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự.

Special family's youngest professor Vietnam
Vietnam, Ngo Bao Chau, Hanoi, He Can, Dao Tan, Soviet Union, a professor of mathematics, fluid mechanics, scientists, Chu Van An Institute of Mechanics, family home, young families, then, most

Next my house located in a small alley on Dao Tan (Hanoi), Professor Ph.D.-Physics liquid Ngo Huy Can, former staff Vietnam Institute of Mechanics, always identify yourself as a family home. But the "family home" thing, no matter who ...

Xem tiếp: Phóng Sự


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các