vietbao

Chuyện cảm động về những đứa trẻ lạc rừng Tây Nguyên tháng 3/1975

Chuyen cam dong ve nhung dua tre lac rung Tay Nguyen thang 3 1975
Bà Ksor H Nú, mẹ nuôi Minh.
30 năm trước, hàng nghìn gia đình bị lôi cuốn vào cuộc tháo chạy cùng lính ngụy Sài Gòn ra khỏi Tây Nguyên, hàng trăm đứa trẻ đã thất lạc gia đình. Bây giờ nhiều người trong số đó thành con của buôn làng.

Những đứa con nuôi tình cờ

Ngày 10/3/1975, ta giải phóng Buôn Ma Thuột trận chiến mở màn cho cuộc hành trình giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất nước nhà. Ngay sau khi Buôn Ma Thuột về tay cách mạng, quốc lộ 14 và 26 cắt đứt, quân ta chặn luôn đường tiếp viện của địch trên quốc lộ 19 nối Bình Định với Tây Nguyên.

3 tỉnh còn lại của địch là: Plei Ku, Phú Bổn, Kon Tum và một phần Đăk Lăk chỉ duy nhất một đường bộ rút về xuôi là đường 7 (nay là quốc lộ 25 nối quốc lộ 14 ở Chư Sê-Gia Lai với quốc lộ 1 ở Tuy Hòa-Phú Yên).

Quân địch rút chạy khỏi Tây Nguyên tuyên truyền nhiều người dân: “Phải nhanh chóng tản cư ở lại cộng sản tới sẽ giết chết hết!”. Hàng nghìn gia đình nhẹ dạ nghe theo cùng lính ngụy tháo chạy tán loạn trên đường số 7.

Rồi con đường độc đạo này bị quân ta chốt chặt “nút cổ chai” đèo Tô Na, dòng người di tản băng vào rừng sâu núi thẳm tứ tán bỏ lại hàng trăm đứa trẻ. Rất may hầu hết số trẻ này đã được bà con dân tộc JRai nhận về buôn nuôi dưỡng.

Cho đến bây giờ vẫn chưa có con số thống kê cụ thể những đứa trẻ thất lạc gia đình tháng 3/1975 được bà con các dân tộc JRai ở Phú Bổn, Phú Túc (nay là huyện A Yun Pa và Krông Pa) nhận nuôi là bao nhiêu. Chỉ riêng buôn Bang xã Ia RSây- Krông Pa chúng tôi được biết có đến 4 trường hợp là: Ksor Phi Ly, Ksor Hoa, Ksor Miên và Kpă H’Đuối. Hầu hết các xã ở Krông Pa đều có những đứa trẻ bị thất lạc gia đình được dân làng nhặt về nuôi như xã Ia Mlá, Chư Gu, Ia Sươm...

Rơ Lan Sớp, con rể bà Ksor HNú ở buôn Bang-Ia Mlá kể: Mặt trời lên khỏi ngọn núi, Sớp vào rừng gùi lúa. Đi ngang qua cánh rừng H’Mui anh nghe tiếng trẻ khóc. Lần theo tiếng khóc đứa trẻ tìm đến Sớp gặp một đứa bé chừng 5 tuổi chỉ mặc cộc đồ lót da thịt tím tái.

Thấy anh, đứa trẻ vô cùng mừng rỡ chạy đến. Nó thất lạc mẹ từ lúc nào không rõ. Rơ Lan Sớp dẫn đứa bé về cho mẹ vợ là Ksor H’Nú nuôi dưỡng. Theo phong tục của người JRai đứa trẻ mang họ mẹ và được đặt tên là Ksor Minh.

Bà H’Nú kể: Có lẽ không quen với tập tục ăn uống của người JRai nên Minh vừa về nhà bà đã đau thập tử nhất sinh suốt 2 tháng liền, bụng chướng lên, tóc rụng hết. Gia đình bà thay nhau chăm nom chạy chữa hết thầy hết thuốc mới cứu sống được Minh. Bà vợ liệt sĩ này thương Minh như con ruột, cho nó ăn học rồi dựng vợ cho nó như bao đứa con khác của mình.

Ksor Phi Ly cho biết ba mẹ chị có đến 10 người con, Phi Ly là con thứ 8 trong gia đình. Năm 1975 những anh chị lớn trong nhà đều được ba mẹ gửi hết, khi tháo chạy khỏi Plei Ku bà Nguyễn Thị Bộ cõng Hằng (tên khai sinh của Phi Ly) tay ẵm đứa em kế chạy đến vùng này thì bà bị thương ở chân.

Bà Bộ giữ lại đứa con nhỏ, gửi Hằng cho một người lính cõng đi. Người lính tử trận, Hằng bơ vơ giữa rừng. Đói khát và hoảng sợ đứa bé 3 tuổi tìm xuống bến sông uống nước và nằm lại đấy. Ksor Cách ở buôn Bang xã Ia R Sây đi đánh lưới phát hiện được liền mang đứa trẻ về cho người chị là Ksor H’Rớp nuôi.

Cùng đánh lưới trên đoạn sông Pa này A Ma Suốt phát hiện một đứa bé gái 7 tuổi đang nằm chôn mình dưới cát. Sờ tay lên mũi thấy nó còn thở nhưng người đã lạnh cứng. Ma Suốt mang nó về làng dùng kiềm cạy răng đứa trẻ ra nhỏ nước vào và sưởi ấm cho nó. Dần dần đứa trẻ tỉnh lại. Bà Ksor Kớp mẹ nuôi đặt cho đứa trẻ này tên là Ksor Hoa.

Khi chúng tôi gặp Ksor Hoa gợi lại chuyện xưa, không kìm được nước mắt, chị kể: 30 năm rồi mà tâm trí Hoa vẫn còn nhớ như in những ngày khủng khiếp ấy. Bị lạc gia đình Hoa đói và sợ quá. Đêm ở giữa rừng một mình làm sao đứa bé gái 7 tuổi không hốt hoảng được.

Khi tìm được bờ sông thấy bãi cát trắng, Hoa quyết định chôn mình xuống đây chờ chết, còn hơn là ngồi trên rừng cho thú dữ ăn thịt. Ông trời vẫn còn thương Hoa nên khiến Ma Suốt nhìn thấy để lần thứ 2 Hoa sinh ra trong đời!

Tự nguyện làm người của buôn làng

Chuyen cam dong ve nhung dua tre lac rung Tay Nguyen thang 3 1975
Ksor Minh (người đứng giữa)
Ksor Phi Ly bây giờ là y sĩ bệnh viện khu vực Ia Syem, có chồng là anh Nguyễn Hữu Hiển và cậu con trai kháu khỉnh 9 tuổi lấy họ mẹ theo tập quán người JRai: Ksor Duy. Phi Ly bảo mẹ nuôi rất thương chị, bà H’Rớp lúc nhận nuôi Phi Ly đã có 3 cô con gái, Ly là con út.

Năm 1976 mẹ Phi Ly có đến khu vực này tìm con, người ta chỉ gia đình HRớp nhặt được một đứa bé tầm ấy song bà Bộ đến hỏi gia đình mẹ nuôi Phi Ly do quá quyến luyến đã giấu con, không trả lại. Bà H’Rớp thường bỏ con nuôi vào thùng phi giấu nên gọi bé là Phi (khi lớn lên bạn bè trêu chọc xấu hổ quá cô bé về bảo mẹ thêm chữ Ly thành Phi Ly).

Đến năm 1987 khi Phi Ly đã được mẹ nuôi cho học đến lớp 9, nhờ người có uy tín khuyên giải, mẹ nuôi mới đồng ý cho mẹ ruột nhận con.

Bà Bộ đưa con gái bị thất lạc hơn 12 năm ròng về quận Thủ Đức-TP Hồ Chí Minh đoàn tụ với gia đình. Sống với ba mẹ anh chị em ruột ở thành phố mà lòng dạ Phi Ly nằm ở buôn Bang-Ia RSây.

Ở cùng ba mẹ ruột chưa đầy một năm Phi Ly quyết định trở lại Tây Nguyên sống với mẹ nuôi. Phi Ly được mẹ động viên đi học Trung cấp Y tế ở Gia Lai để về phục vụ người dân buôn làng.

Ksor Minh ở buôn Bron, xã Ia Mlá cũng được ba mẹ ruột ở Kon Tum tìm ra năm 1978. Khi ấy có thầy giáo người Kon Tum dạy học ở đây biết chuyện về kể lại với ba mẹ ruột của Minh. Gia đình Minh tìm được con liền mổ một con bò và 4 ghè rượu đãi cả buôn ăn mừng.

Gia đình năn nỉ Minh về Kon Tum với ba mẹ ruột nhưng Minh không đi. Minh vẫn về thăm cha mẹ anh em ở thị xã Kon Tum nhưng anh quyết định chọn mảnh đất tái sinh ra mình làm quê hương.

Năm 1990, anh kết hôn với Kpah é - cô bé mồ côi ba mẹ từ nhỏ, chỉ có 2 chị em sống với dì nhưng nết na xinh đẹp. Vợ chồng học sinh được 3 người con, 2 gái 1 trai. Ksor Tlang - anh nuôi của Minh cho biết gia đình Minh rất hạnh phúc, làm ăn giỏi nhất làng này.

2 vợ chồng có 3 cái rẫy gần 10 ha, hơn 20 con bò và một cơ ngơi khang trang. Hơn 15 năm họ chung sống với nhau chưa bao giờ họ cãi vã to tiếng với nhau, dù vất vả thế nào Kpah é vẫn luôn tươi cười. Ksor Hoa cũng đã được ba mẹ ruột hiện nay sống sống ở Trà Bá-Plei Ku tìm được nhưng chị vẫn ở lại lấy chồng, sinh con làm người buôn làng.

Số người may mắn được cha mẹ ruột tìm được như Ksor Hoa, Ksor Minh, Phi Ly... không nhiều. Chúng tôi được biết có đến mấy chục người như Ksor Miên, Kpah H’Đuối (buôn Bang), Ksor H’Lum buôn Nu... cho đến nay vẫn không biết gốc gác dòng họ.

Dù có tìm được cha mẹ ruột hay không họ cũng đã là những đứa con của buôn làng, hầu hết đều đã có vợ có chồng, có một cuộc sống bình yên dưới những mái nhà sàn.

HK (Tháng 3/2005)

Việt Báo
Comment :Chuyện cảm động về những đứa trẻ lạc rừng Tây Nguyên tháng 3/1975
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chuyện cảm động về những đứa trẻ lạc rừng Tây Nguyên tháng 3/1975 bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chuyen cam dong ve nhung dua tre lac rung Tay Nguyen thang 3 1975 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chuyện cảm động về những đứa trẻ lạc rừng Tây Nguyên tháng 3/1975 ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Phóng Sự
thriller about the kid in the Central Highlands Forest 3/1975
Phi Ly, Highlands, Kon Tum, Ksor United, Ksor City, Ia MLA, child, family, mother, lost, mother, baby, trade, grandmother, proving
30 years ago, thousands of families are tempted to flee the Saigon puppet troops from the Central Highlands, hundreds of children have lost family. Now many of them the children of the village ..
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”

Trong ánh sáng lờ mờ của những bóng đèn led, hàng loạt “chân dài” cười nói vui vẻ. Thỉnh thoảng, một vài cô còn đưa tay ra vẫy khách: “Vào cà rồi phê anh ơi…”.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ