Thứ ba, 09 Tháng chín 2003, 15:34 GMT+7

Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh...

- Ngay từ khi nhiếp ảnh ra đời thì người ta đã hướng ống kính vào đủ mọi đề tài mà hội hoạ trước đó đã từng thực hiện. Thể loại ảnh khoả thân đã ra đời như một điều tất yếu. Nhưng bước vào lĩnh vực ảnh khoả thân là nhà nhiếp ảnh phải đối mặt với những vấn đề mà các hoạ sĩ đã đánh vật từ hàng bao thế kỷ: khiếu thẩm mỹ, kỹ thuật, phong cách và ý niệm. Ðâu là chỗ khác biệt, nếu có, giữa “khỏa thân” và “trần truồng”? Khi nào thì một bức ảnh khỏa thân chính là “nghệ thuật” còn khi nào thì nó trở thành một cái gì khác? Và khi trở thành một cái gì khác thì đó là cái gì?

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...

Ngay cả các nhà ngữ học cũng không giúp chúng ta xác định được sự khác biệt giữa “khỏa thân” và “trần truồng”. Tự điển tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học (Viện Ngôn ngữ học) xuất bản năm 2000, định nghĩa “khỏa thân” là “để lộ toàn thân hình nhằm phô bày vẻ đẹp” còn “trần truồng” là “ở trạng thái hoàn toàn không mặc quần áo, để lộ toàn thân thể”. Nếu căn cứ theo các định nghĩa ấy thì sự khác nhau giữa “khỏa thân” và “trần truồng” chỉ là ở chỗ “khỏa thân” là “nhằm phô bày vẻ đẹp” nhưng chính đây lại là sự khác biệt mơ hồ nhất bởi vì vẻ đẹp chỉ là một cảm nhận chủ quan của riêng từng người. Còn bản chất của “trần truồng” theo định nghĩa trên thì đâu có gì là xấu xa? Như vậy “khỏa thân” hay “trần truồng”, “nghệ thuật” hay “khiêu dâm” chỉ được phân định bằng một biên giới rất mong manh.

Cái “thước đo” thường áp đặt cho ảnh khỏa thân chính là dục tính. Ảnh khỏa thân đã phải đi lại từ đầu con đường gian khổ mà tranh tượng khỏa thân đã vượt qua. Sau thời đại huy hoàng của việc tôn vinh cái đẹp hình thể của con người khỏa thân suốt nền văn minh cổ Hy Lạp thì chính sự phát triển của các tôn giáo ở phương Tây suốt hàng trăm năm sau đó đã ấn định những giới hạn hay tiêu chuẩn đầu tiên của tranh tượng khỏa thân trong thế giới mỹ thuật. Những tiêu chuẩn ấy có thể đúc kết là: Nếu một tác phẩm khỏa thân mà gây cho người xem những ý tưởng hay dục vọng tương ứng với đề tài thể hiện thì đó là nghệ thuật giả mạo và đạo đức suy đồi.

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...
Đây là một bức ảnh pornographic nude hay một ảnh art nude?

Nhưng sự phát triển của mỹ thuật kể từ thế kỷ XIX trở đi đã ấn định một tiêu chuẩn mới rất trái ngược: Không một tác phẩm khỏa thân nào, dù trừu tượng tới đâu, nếu không tạo được trong người xem những cảm xúc gợi tình – dù là nhẹ nhàng nhất – thì đó chỉ là đạo đức giả mạo và nghệ thuật suy đồi.

Bởi một trong những tính chất cơ hữu của nhiếp ảnh là tính hiện thực, thể loại ảnh khỏa thân trên thế giới trước đây và ở nước ta hiện nay đang đi theo cái tiêu chuẩn thứ hai. Ta không thể nào đối mặt với một thân thể con người trần truồng, dù là nam hay nữ, mà không có những phản ứng dục tính. Ðó là một bản năng chỉ có thể đặt trong vòng cương tỏa bằng nền tảng văn hóa của mỗi cá nhân. Khi triệt tiêu yếu tố gợi tình ấy thì ta chỉ có thể tạo ra những hình ảnh rập khuôn với những cách tạo dáng được quy ước sẵn để che dấu những yếu tố dục tính rất NGƯỜI. Mặt khác, vô số những bức ảnh khiêu dâm, kích dục trắng trợn trên những ấn phẩm đồi trụy sẽ không được bất kỳ một ai xem đó là “nghệ thuật” dù với bất kỳ tiêu chuẩn nào.

Giả sử rằng một chút yếu tố gợi tình là cần thiết cho ảnh khỏa thân, vậy “một chút” đó là bao nhiêu và phải xử lý như thế nào? Ðiều này lại thuộc về ý đồ nhiếp ảnh. Mục đích của nhà nhiếp ảnh cao cả, hướng thượng đến đâu? Kỹ thuật của nhà nhiếp ảnh tài giỏi chừng nào? Ðâu là giới hạn lòng tự trọng của người mẫu chụp khỏa thân? Nói tóm lại, ta chụp ảnh khỏa thân để làm gì?

Không kể những bức ảnh khỏa thân mà ai cũng có thể gọi đích danh là đồi trụy thì giữa ảnh khỏa thân khiêu dâm (pornographic nude) và ảnh khỏa thân nghệ thuật (art nude) còn một phân hệ khác mơ hồ, trộn lẫn các yếu tố của cả hai thái cực tối sáng ấy: ảnh khỏa thân thương mại. Ðây là loại ảnh mà phương Tây thường gọi chung là ảnh glamour hay gọi theo kiểu Việt Nam là “ảnh lịch người mẫu”. Trong loại ảnh glamour phương Tây, khỏa thân hoàn toàn là điều bình thường. Còn trong “ảnh lịch người mẫu” của nước ta thì khỏa thân vẫn là điều cấm kỵ Nhưng nhìn những người mẫu ấy với áo tắm hay những kiểu thời trang cực kỳ tiết kiệm thì rõ ràng ranh giới khỏa thân chỉ cách đó mong manh một đường chỉ. Những “ảnh lịch người mẫu” như vậy vẫn được cấp giấy phép ấn hành vào mùa lịch hàng năm, mặc dù một bộ phận quần chúng vẫn lên tiếng phê phán gay gắt.

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...

Xé toạc đường chỉ mảnh ấy để bước hẳn vào lãnh thổ của ảnh khỏa thân nghệ thuật là mong muốn của những nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp, dù đó là người chuyên chụp thời trang, quảng cáo hay là những nghệ sĩ nhiếp ảnh nghiêm túc cống hiến phần lớn thời gian và sức sáng tạo để thăng hoa cái đẹp hình thể. Tuy nhiên, việc thẩm định giá trị cũng không nên vội vàng. Nhưng động cơ thuần khiết, phi thương mại, không đủ để bảo đảm cho những bức ảnh khỏa thân thanh thoát, chưa chắc giúp nhà nhiếp ảnh tạo ra những tác phẩm nghệ thuật đích thực. Dường như cái cuối cùng còn lại để các nhà nhiếp ảnh thử sức mình trong thể loại ảnh khỏa thân chỉ là khiếu thẩm mỹ và sức mạnh của cái nhìn. Quá ít, nhưng các nhà nhiếp ảnh không còn gì khác.

Những người phản bác ảnh khỏa thân đều dựa trên một tiêu chí vô hình mang tên “đạo đức”. Nhưng không ai có thể chụp ảnh cái “đạo đức” của từng cá nhân để dán vào chứng minh thư trình ra cho mọi người biết cho nên cuộc tranh cãi về ảnh khỏa thân chắc chắn sẽ còn kéo dài. Và những tài năng đích thực với những tác phẩm đích thực trong thể loại này sẽ còn phải chịu nhiều oan trái.

  • Trần Đức Tài

Việt Báo

Nhận xét tin Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh...

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Anh khoa than nghe thuat lan ranh mong manh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Ô tô - Xe Máy.

Nudity art - slim line ...
Nudity, photographer, nude art, naked, fragile, that is, standards of, gender, baseline, target, create |.





  • Toan canh kinh te tuan 0607 1207
    Toàn cảnh kinh tế tuần (06/07 - 12/07)

    Sau lần tăng giá xăng vào giữa tháng 6, dư luận lại dậy sóng với thông tin giá xăng tăng lên mức cao nhất trong lịch sử vào lúc 20h ngày 7/7. Trong khi đó, trên thị trường tài chính - tiền tệ, tỷ giá USD/VND giảm mạnh liên tiếp về mức trước khi điều chỉnh tỷ giá....

  • Tong hop Doi song tuan qua 67 127
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (6/7 - 12/7)

    Nhiều câu chuyện thú vị bên lề kỳ thi Đại Học 2014; Mẹ bỏ rơi con, trói con vào cột nhà...là những cách nuôi dạy con đáng lên án; Nhiều câu chuyện về gia đình đáng suy ngẫm; Ngoại tình - đề tài nhạy cảm nhưng không của riêng ai; Hải sản lạ giá rẻ đến giật mình liệu có đáng tin? Mỹ phẩm làm đẹp chứa đầy độc chất...là những tin tức nổi bật tuần vừa qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 067 127
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (06/7 - 12/7)

    Việt Nam gửi thư LHQ... đập tan luận điệu xảo trá của TQ; Lễ tang của 18 chiến sĩ hy sinh trong vụ máy bay rơi ở Hòa Lạc không thể kìm hãm được sự đau đớn tiếc thương. Hà Nội đồng ý tăng viện phí 20%; hay thông tin Phát hiện hàng tấn thuốc trẻ em giữa cánh đồng ...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (06/7 - 12/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 6127
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 6-12/7)

    Điều tra vụ sản phụ và thai nhi chết bất thường; Giảm mức đóng bảo hiểm y tế theo gia đình;Bệnh tiểu đường tuýp 1 và các triệu chứng; Đoán tương lai con qua từng tháng sinh; Stress không phải lúc nào cũng hại; Cách yêu giúp đốt cháy calo, giảm cân hiệu quả; Bụng phẳng lỳ với những động tác đơn giản... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0607 1207
    Toàn cảnh Showbiz tuần (06/07 – 12/07)

    Sự thật ngỡ ngàng về cuộc tình của hot girl Tâm Tít và anh trai Bảo Thy, Cha đẻ "Dế Mèn phiêu lưu ký" qua đời ở tuổi 95, Sao Việt tưởng nhớ 1 năm ngày mất ca sĩ Wanbi Tuấn Anh, Vợ chồng Tăng Thanh Hà bị ném đá khi cầm cờ ngược trên khán đài World Cup, NTK Võ Việt Chung bị cướp 300 triệu đồng, đám cưới ngọt ngào của danh hài Gia Bảo, em gái Công Vinh là những thông tin nổi bật trong tuần qua.