Thứ ba, 09 Tháng chín 2003, 15:34 GMT+7

Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh...

- Ngay từ khi nhiếp ảnh ra đời thì người ta đã hướng ống kính vào đủ mọi đề tài mà hội hoạ trước đó đã từng thực hiện. Thể loại ảnh khoả thân đã ra đời như một điều tất yếu. Nhưng bước vào lĩnh vực ảnh khoả thân là nhà nhiếp ảnh phải đối mặt với những vấn đề mà các hoạ sĩ đã đánh vật từ hàng bao thế kỷ: khiếu thẩm mỹ, kỹ thuật, phong cách và ý niệm. Ðâu là chỗ khác biệt, nếu có, giữa “khỏa thân” và “trần truồng”? Khi nào thì một bức ảnh khỏa thân chính là “nghệ thuật” còn khi nào thì nó trở thành một cái gì khác? Và khi trở thành một cái gì khác thì đó là cái gì?

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...

Ngay cả các nhà ngữ học cũng không giúp chúng ta xác định được sự khác biệt giữa “khỏa thân” và “trần truồng”. Tự điển tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học (Viện Ngôn ngữ học) xuất bản năm 2000, định nghĩa “khỏa thân” là “để lộ toàn thân hình nhằm phô bày vẻ đẹp” còn “trần truồng” là “ở trạng thái hoàn toàn không mặc quần áo, để lộ toàn thân thể”. Nếu căn cứ theo các định nghĩa ấy thì sự khác nhau giữa “khỏa thân” và “trần truồng” chỉ là ở chỗ “khỏa thân” là “nhằm phô bày vẻ đẹp” nhưng chính đây lại là sự khác biệt mơ hồ nhất bởi vì vẻ đẹp chỉ là một cảm nhận chủ quan của riêng từng người. Còn bản chất của “trần truồng” theo định nghĩa trên thì đâu có gì là xấu xa? Như vậy “khỏa thân” hay “trần truồng”, “nghệ thuật” hay “khiêu dâm” chỉ được phân định bằng một biên giới rất mong manh.

Cái “thước đo” thường áp đặt cho ảnh khỏa thân chính là dục tính. Ảnh khỏa thân đã phải đi lại từ đầu con đường gian khổ mà tranh tượng khỏa thân đã vượt qua. Sau thời đại huy hoàng của việc tôn vinh cái đẹp hình thể của con người khỏa thân suốt nền văn minh cổ Hy Lạp thì chính sự phát triển của các tôn giáo ở phương Tây suốt hàng trăm năm sau đó đã ấn định những giới hạn hay tiêu chuẩn đầu tiên của tranh tượng khỏa thân trong thế giới mỹ thuật. Những tiêu chuẩn ấy có thể đúc kết là: Nếu một tác phẩm khỏa thân mà gây cho người xem những ý tưởng hay dục vọng tương ứng với đề tài thể hiện thì đó là nghệ thuật giả mạo và đạo đức suy đồi.

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...
Đây là một bức ảnh pornographic nude hay một ảnh art nude?

Nhưng sự phát triển của mỹ thuật kể từ thế kỷ XIX trở đi đã ấn định một tiêu chuẩn mới rất trái ngược: Không một tác phẩm khỏa thân nào, dù trừu tượng tới đâu, nếu không tạo được trong người xem những cảm xúc gợi tình – dù là nhẹ nhàng nhất – thì đó chỉ là đạo đức giả mạo và nghệ thuật suy đồi.

Bởi một trong những tính chất cơ hữu của nhiếp ảnh là tính hiện thực, thể loại ảnh khỏa thân trên thế giới trước đây và ở nước ta hiện nay đang đi theo cái tiêu chuẩn thứ hai. Ta không thể nào đối mặt với một thân thể con người trần truồng, dù là nam hay nữ, mà không có những phản ứng dục tính. Ðó là một bản năng chỉ có thể đặt trong vòng cương tỏa bằng nền tảng văn hóa của mỗi cá nhân. Khi triệt tiêu yếu tố gợi tình ấy thì ta chỉ có thể tạo ra những hình ảnh rập khuôn với những cách tạo dáng được quy ước sẵn để che dấu những yếu tố dục tính rất NGƯỜI. Mặt khác, vô số những bức ảnh khiêu dâm, kích dục trắng trợn trên những ấn phẩm đồi trụy sẽ không được bất kỳ một ai xem đó là “nghệ thuật” dù với bất kỳ tiêu chuẩn nào.

Giả sử rằng một chút yếu tố gợi tình là cần thiết cho ảnh khỏa thân, vậy “một chút” đó là bao nhiêu và phải xử lý như thế nào? Ðiều này lại thuộc về ý đồ nhiếp ảnh. Mục đích của nhà nhiếp ảnh cao cả, hướng thượng đến đâu? Kỹ thuật của nhà nhiếp ảnh tài giỏi chừng nào? Ðâu là giới hạn lòng tự trọng của người mẫu chụp khỏa thân? Nói tóm lại, ta chụp ảnh khỏa thân để làm gì?

Không kể những bức ảnh khỏa thân mà ai cũng có thể gọi đích danh là đồi trụy thì giữa ảnh khỏa thân khiêu dâm (pornographic nude) và ảnh khỏa thân nghệ thuật (art nude) còn một phân hệ khác mơ hồ, trộn lẫn các yếu tố của cả hai thái cực tối sáng ấy: ảnh khỏa thân thương mại. Ðây là loại ảnh mà phương Tây thường gọi chung là ảnh glamour hay gọi theo kiểu Việt Nam là “ảnh lịch người mẫu”. Trong loại ảnh glamour phương Tây, khỏa thân hoàn toàn là điều bình thường. Còn trong “ảnh lịch người mẫu” của nước ta thì khỏa thân vẫn là điều cấm kỵ Nhưng nhìn những người mẫu ấy với áo tắm hay những kiểu thời trang cực kỳ tiết kiệm thì rõ ràng ranh giới khỏa thân chỉ cách đó mong manh một đường chỉ. Những “ảnh lịch người mẫu” như vậy vẫn được cấp giấy phép ấn hành vào mùa lịch hàng năm, mặc dù một bộ phận quần chúng vẫn lên tiếng phê phán gay gắt.

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...

Xé toạc đường chỉ mảnh ấy để bước hẳn vào lãnh thổ của ảnh khỏa thân nghệ thuật là mong muốn của những nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp, dù đó là người chuyên chụp thời trang, quảng cáo hay là những nghệ sĩ nhiếp ảnh nghiêm túc cống hiến phần lớn thời gian và sức sáng tạo để thăng hoa cái đẹp hình thể. Tuy nhiên, việc thẩm định giá trị cũng không nên vội vàng. Nhưng động cơ thuần khiết, phi thương mại, không đủ để bảo đảm cho những bức ảnh khỏa thân thanh thoát, chưa chắc giúp nhà nhiếp ảnh tạo ra những tác phẩm nghệ thuật đích thực. Dường như cái cuối cùng còn lại để các nhà nhiếp ảnh thử sức mình trong thể loại ảnh khỏa thân chỉ là khiếu thẩm mỹ và sức mạnh của cái nhìn. Quá ít, nhưng các nhà nhiếp ảnh không còn gì khác.

Những người phản bác ảnh khỏa thân đều dựa trên một tiêu chí vô hình mang tên “đạo đức”. Nhưng không ai có thể chụp ảnh cái “đạo đức” của từng cá nhân để dán vào chứng minh thư trình ra cho mọi người biết cho nên cuộc tranh cãi về ảnh khỏa thân chắc chắn sẽ còn kéo dài. Và những tài năng đích thực với những tác phẩm đích thực trong thể loại này sẽ còn phải chịu nhiều oan trái.

  • Trần Đức Tài

Việt Báo

Nhận xét tin Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh...

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Anh khoa than nghe thuat lan ranh mong manh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Ô tô - Xe Máy.

Nudity art - slim line ...
Nudity, photographer, nude art, naked, fragile, that is, standards of, gender, baseline, target, create |.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.