Thứ ba, 09 Tháng chín 2003, 15:34 GMT+7

Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh...

- Ngay từ khi nhiếp ảnh ra đời thì người ta đã hướng ống kính vào đủ mọi đề tài mà hội hoạ trước đó đã từng thực hiện. Thể loại ảnh khoả thân đã ra đời như một điều tất yếu. Nhưng bước vào lĩnh vực ảnh khoả thân là nhà nhiếp ảnh phải đối mặt với những vấn đề mà các hoạ sĩ đã đánh vật từ hàng bao thế kỷ: khiếu thẩm mỹ, kỹ thuật, phong cách và ý niệm. Ðâu là chỗ khác biệt, nếu có, giữa “khỏa thân” và “trần truồng”? Khi nào thì một bức ảnh khỏa thân chính là “nghệ thuật” còn khi nào thì nó trở thành một cái gì khác? Và khi trở thành một cái gì khác thì đó là cái gì?

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...

Ngay cả các nhà ngữ học cũng không giúp chúng ta xác định được sự khác biệt giữa “khỏa thân” và “trần truồng”. Tự điển tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học (Viện Ngôn ngữ học) xuất bản năm 2000, định nghĩa “khỏa thân” là “để lộ toàn thân hình nhằm phô bày vẻ đẹp” còn “trần truồng” là “ở trạng thái hoàn toàn không mặc quần áo, để lộ toàn thân thể”. Nếu căn cứ theo các định nghĩa ấy thì sự khác nhau giữa “khỏa thân” và “trần truồng” chỉ là ở chỗ “khỏa thân” là “nhằm phô bày vẻ đẹp” nhưng chính đây lại là sự khác biệt mơ hồ nhất bởi vì vẻ đẹp chỉ là một cảm nhận chủ quan của riêng từng người. Còn bản chất của “trần truồng” theo định nghĩa trên thì đâu có gì là xấu xa? Như vậy “khỏa thân” hay “trần truồng”, “nghệ thuật” hay “khiêu dâm” chỉ được phân định bằng một biên giới rất mong manh.

Cái “thước đo” thường áp đặt cho ảnh khỏa thân chính là dục tính. Ảnh khỏa thân đã phải đi lại từ đầu con đường gian khổ mà tranh tượng khỏa thân đã vượt qua. Sau thời đại huy hoàng của việc tôn vinh cái đẹp hình thể của con người khỏa thân suốt nền văn minh cổ Hy Lạp thì chính sự phát triển của các tôn giáo ở phương Tây suốt hàng trăm năm sau đó đã ấn định những giới hạn hay tiêu chuẩn đầu tiên của tranh tượng khỏa thân trong thế giới mỹ thuật. Những tiêu chuẩn ấy có thể đúc kết là: Nếu một tác phẩm khỏa thân mà gây cho người xem những ý tưởng hay dục vọng tương ứng với đề tài thể hiện thì đó là nghệ thuật giả mạo và đạo đức suy đồi.

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...
Đây là một bức ảnh pornographic nude hay một ảnh art nude?

Nhưng sự phát triển của mỹ thuật kể từ thế kỷ XIX trở đi đã ấn định một tiêu chuẩn mới rất trái ngược: Không một tác phẩm khỏa thân nào, dù trừu tượng tới đâu, nếu không tạo được trong người xem những cảm xúc gợi tình – dù là nhẹ nhàng nhất – thì đó chỉ là đạo đức giả mạo và nghệ thuật suy đồi.

Bởi một trong những tính chất cơ hữu của nhiếp ảnh là tính hiện thực, thể loại ảnh khỏa thân trên thế giới trước đây và ở nước ta hiện nay đang đi theo cái tiêu chuẩn thứ hai. Ta không thể nào đối mặt với một thân thể con người trần truồng, dù là nam hay nữ, mà không có những phản ứng dục tính. Ðó là một bản năng chỉ có thể đặt trong vòng cương tỏa bằng nền tảng văn hóa của mỗi cá nhân. Khi triệt tiêu yếu tố gợi tình ấy thì ta chỉ có thể tạo ra những hình ảnh rập khuôn với những cách tạo dáng được quy ước sẵn để che dấu những yếu tố dục tính rất NGƯỜI. Mặt khác, vô số những bức ảnh khiêu dâm, kích dục trắng trợn trên những ấn phẩm đồi trụy sẽ không được bất kỳ một ai xem đó là “nghệ thuật” dù với bất kỳ tiêu chuẩn nào.

Giả sử rằng một chút yếu tố gợi tình là cần thiết cho ảnh khỏa thân, vậy “một chút” đó là bao nhiêu và phải xử lý như thế nào? Ðiều này lại thuộc về ý đồ nhiếp ảnh. Mục đích của nhà nhiếp ảnh cao cả, hướng thượng đến đâu? Kỹ thuật của nhà nhiếp ảnh tài giỏi chừng nào? Ðâu là giới hạn lòng tự trọng của người mẫu chụp khỏa thân? Nói tóm lại, ta chụp ảnh khỏa thân để làm gì?

Không kể những bức ảnh khỏa thân mà ai cũng có thể gọi đích danh là đồi trụy thì giữa ảnh khỏa thân khiêu dâm (pornographic nude) và ảnh khỏa thân nghệ thuật (art nude) còn một phân hệ khác mơ hồ, trộn lẫn các yếu tố của cả hai thái cực tối sáng ấy: ảnh khỏa thân thương mại. Ðây là loại ảnh mà phương Tây thường gọi chung là ảnh glamour hay gọi theo kiểu Việt Nam là “ảnh lịch người mẫu”. Trong loại ảnh glamour phương Tây, khỏa thân hoàn toàn là điều bình thường. Còn trong “ảnh lịch người mẫu” của nước ta thì khỏa thân vẫn là điều cấm kỵ Nhưng nhìn những người mẫu ấy với áo tắm hay những kiểu thời trang cực kỳ tiết kiệm thì rõ ràng ranh giới khỏa thân chỉ cách đó mong manh một đường chỉ. Những “ảnh lịch người mẫu” như vậy vẫn được cấp giấy phép ấn hành vào mùa lịch hàng năm, mặc dù một bộ phận quần chúng vẫn lên tiếng phê phán gay gắt.

Anh khoa than nghe thuat - lan ranh mong manh...

Xé toạc đường chỉ mảnh ấy để bước hẳn vào lãnh thổ của ảnh khỏa thân nghệ thuật là mong muốn của những nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp, dù đó là người chuyên chụp thời trang, quảng cáo hay là những nghệ sĩ nhiếp ảnh nghiêm túc cống hiến phần lớn thời gian và sức sáng tạo để thăng hoa cái đẹp hình thể. Tuy nhiên, việc thẩm định giá trị cũng không nên vội vàng. Nhưng động cơ thuần khiết, phi thương mại, không đủ để bảo đảm cho những bức ảnh khỏa thân thanh thoát, chưa chắc giúp nhà nhiếp ảnh tạo ra những tác phẩm nghệ thuật đích thực. Dường như cái cuối cùng còn lại để các nhà nhiếp ảnh thử sức mình trong thể loại ảnh khỏa thân chỉ là khiếu thẩm mỹ và sức mạnh của cái nhìn. Quá ít, nhưng các nhà nhiếp ảnh không còn gì khác.

Những người phản bác ảnh khỏa thân đều dựa trên một tiêu chí vô hình mang tên “đạo đức”. Nhưng không ai có thể chụp ảnh cái “đạo đức” của từng cá nhân để dán vào chứng minh thư trình ra cho mọi người biết cho nên cuộc tranh cãi về ảnh khỏa thân chắc chắn sẽ còn kéo dài. Và những tài năng đích thực với những tác phẩm đích thực trong thể loại này sẽ còn phải chịu nhiều oan trái.

  • Trần Đức Tài

Việt Báo

Nhận xét tin Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh...

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Anh khoa than nghe thuat lan ranh mong manh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ảnh khoả thân nghệ thuật - lằn ranh mong manh... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Ô tô - Xe Máy.

Nudity art - slim line ...
Nudity, photographer, nude art, naked, fragile, that is, standards of, gender, baseline, target, create |.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1