Thứ bảy, 08 Tháng chín 2007, 14:02 GMT+7

Quản lý đô thị bằng thiết kế

Nhà phố đang được xây dựng mới trên đại lộ Đông Tây, TP.HCM - Ảnh: H.Trang
Nghị định 08/2005_CP được ban hành để hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng được Quốc hội thông qua ngày 26-11-2003. Tại mục 4, điều 30, 31 yêu cầu trong nội dung quy hoạch đô thị phải có khâu thiết kế đô thị (TKĐT). Toàn xã hội ồ lên: Thật mới mẻ và đột phá, hứa hẹn chấm dứt bức tranh lộn xộn đô thị thời mở cửa. Nhưng...

“TKĐT không phải là mới so với những việc mà các bậc tiền bối đã thực hiện bao đời nay để xây dựng được đô thị đẹp, giá trị sử dụng cao” - GS-TSKH Nguyễn Thế Bá (Chủ tịch Hội Quy hoạch VN ) đã tuyên bố trong diễn đàn nghiên cứu bàn về TKĐT mới đây tại Hà Nội. GS Kim Quảng Quân, tác giả cuốn sách TKĐT ở Trung Quốc, khẳng định: “Có xây đô thị thì có TKĐT”.

Chuyện xưa như trái đất

Cụm từ TKĐT (urban design) và cụm từ quy hoạch đô thị (QHĐT - urban planning) trong Luật Xây dựng hiện nay đang được gá thành cặp. TKĐT ra đời từ buổi bình minh của đô thị cổ đại. Nó làm nhiệm vụ nhạc trưởng tạo thành bản đại hợp xướng của nghệ thuật tổ chức đô thị, không gian, cảnh quan, phong cách kiến trúc, màu sắc, vật liệu... Các đô thị cổ đại xinh xắn, nhỏ bé lặng lẽ phát triển qua các thời đại chỉ với công cụ của TKĐT để hình thành cấu trúc đô thị độc đáo mà không một đô thị hiện đại nào sánh kịp.

Còn QHĐT ra đời muộn hơn rất nhiều. Năm 1909, kiến trúc sư E.He’brard công bố ở Rome đồ án đầu tiên có quan niệm về quy hoạch đô thị hiện đại, sau đó là ở Anh năm 1912 và ở Pháp năm 1913 với nguyên tắc mới “dựa vào phân vùng chức năng trong đô thị (zoning)”. Sau này QHĐT trở thành một khoa học tổng hợp về tổ chức môi trường không gian đô thị, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Năm 1974, trong cuốn Urban design, kiến trúc sư Christopher Alexander (Mỹ) đã chỉ ra rằng: QHĐT tuy phát triển mạnh, nhưng sản phẩm chỉ đẻ ra các thành phố tẻ nhạt, giống nhau từ Đông sang Tây. Ông chỉ rõ cách thức hồi sinh quan điểm TKĐT trong quy hoạch đô thị chính là đô thị phải được tính toán kỹ càng tới từng bến đỗ xe, thùng rác, lối vào các căn nhà... một cách nghệ thuật để làm thành phố sinh động lên và đặc biệt phải đẹp lên như... thời xưa.

Chưa định hình đã…bấm máy sản xuất

Nội dung TKĐT của VN được luật hóa đã 4 năm, thể chế hóa đã 3 năm nhưng vẫn chưa thể đi vào cuộc sống, bởi chưa có đồ án QHĐT nào ở VN thể hiện nội dung TKĐT, vậy mà hằng ngày nó vẫn được phê duyệt cả trăm cái. Xét về bản chất, cả nước ta đang làm QHĐT trái luật. Tại sao vậy?

Sản phẩm của TKĐT có 3 dạng:

1- Chính là các bản vẽ thể hiện nội dung TKĐT trong quy hoạch chi tiết.

2 - Nhưng các quy chế, quy định, hướng dẫn đi kèm với bản vẽ mới là sản phẩm chính để đưa các bản vẽ TKĐT vào bộ máy quản lý Nhà nước, vào các cơ quan chuyên môn và đến với người dân thông qua các khung pháp lý và quy phạm, biến ý đồ chuyên môn thành các quy định dễ hiểu thông dụng cho mọi người.

3 - Các thể chế và chế tài thực thi TKĐT để bắt buộc mọi người tuân thủ TKĐT trong xây dựng bất kể quy mô nào.

Nhưng cả 3 sản phẩm đều chưa được đề cập và làm rõ trong Nghị định 08, cho nên các cơ quan lập quy hoạch, người thiết kế và các cấp chính quyền chưa hình dung mình phải làm gì và sản phẩm TKĐT hình thù ra sao, Bộ Xây dựng đã bấm máy... sản xuất TKĐT trong toàn quốc.

Để TKĐT trở thành công cụ quản lý đô thị

Về bản thiết kế: Nghị định 08 chỉ đưa nội dung quy hoạch đô thị ở hai cấp độ: quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết, chứ chưa quy định cụ thể về TKĐT phải làm riêng cho các khu vực đặc thù của thành phố (thí dụ khu phố cổ cần bảo tồn thì bản vẽ TKĐT chủ yếu là cải tạo, chỉnh trang xen cấy chứ không tự ý... sáng tác được. Mặt khác, cơ quan quản lý Nhà nước về QHĐT còn ban hành đơn giá quy hoạch, trong đó thể hiện “Sự đánh đồng về khối lượng thực hiện giữa các loại hình và khu vực đô thị, vì trong đơn giá quy hoạch nội dung TKĐT được trả chung cho mọi loại hình quy hoạch từ đơn giản đến phức tạp một mức chung là 28% là điều hết sức phi lý”.

Về các quy định, hướng dẫn kèm bản vẽ TKĐT cần phải có thì cũng chưa được đề cập trong Nghị định 08 một cách cụ thể. Lý do đơn giản là nghị định thiếu cơ sở khoa học về phân loại các loại hình và khu vực quy hoạch.

Về thể chế và chế tài thực hiện TKĐT: là nội dung bắt buộc hoặc khuyến khích các thành phần Nhà nước, tập thể, tư nhân tham gia xây dựng đô thị phải tuân thủ TKĐT trong quy hoạch. Nội dung này hầu như không có mặt trong Nghị định 08 và bất cứ văn bản hướng dẫn nào về TKĐT. Khâu này làm bế tắc công việc thực thi TKĐT, bởi nếu không có nó thì lấy gì bắt buộc đội ngũ quản lý và lãnh đạo địa phương ràng buộc với TKĐT.

(Theo TS Phạm Hùng Cường - Đại học Xây dựng Hà Nội)

Việt Báo

Nhận xét tin Quản lý đô thị bằng thiết kế

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Quản lý đô thị bằng thiết kế bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Quan ly do thi bang thiet ke ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Quản lý đô thị bằng thiết kế ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Nhà Đất của chuyên mục Nhà Đất.

Urban Management by design
urban planning, urban design, building code, content, management, decrees, instructions, drawings, products, into, out, college, new, do

08/2005_CP Decree was issued to guide the implementation of Construction Law by the National Assembly on 26-11-2003. In Section 4, Articles 30, 31 in the content requirements of urban planning to urban design is stitching (TKDT). Society loudly: It's new and unexpected ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thoi su 24h209 Xu vu an rung dong Dac Lac
    Thời sự 24h(20/9): Xử vụ án rúng động Đắc Lắc

    - Háo hức chờ cao tốc dài nhất VN thông toàn tuyến; Va chạm container, đầu xe lửa văng khỏi ray; Lời khai tinh ranh của kẻ khống chế con tin ở HN; Trở lại hiện trường vụ cháy cực lớn ở Bình Dương; Vào lớp 1, bé phải đóng hơn 5 triệu đồng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/9.

  • Thoi su 24h189 Bao so 3 lam chet 11 nguoi
    Thời sự 24h(18/9): Bão số 3 làm chết 11 người

    Sạt lở kinh hoàng, 11 người thương vong; Lưu thông thế nào trên cao tốc dài nhất Việt Nam?; Quảng Ninh thiệt hại 20 tỷ do bão số 3; 'Xử' chủ xe khách để tai nạn 3 người chết trở lên... 

  • Thoi su 24h179 GD Cong an HN ha ke bat con tin
    Thời sự 24h(17/9): GĐ Công an HN 'hạ' kẻ bắt con tin

    Quảng Ninh gấp rút đối phó bão số 3; 7 phút tướng Chung 'hạ' kẻ khống chế con tin; 7 người một nhà thiệt mạng trong vụ cháy ở Sài Gòn; Cảnh giường chiếu phản cảm của Phi Thanh Vân với tình trẻ

  • Thoi su 24h169 Xe 16 cho lao xuong ho Tay
    Thời sự 24h(16/9): Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây

    Thủ tướng ra 'đầu bài' cho giáo dục ĐH; Bão số 3 di chuyển nhanh, miền Bắc sắp mưa lớn; Vụ bé gái bị bạo hành: Cha ruột xuất hiện tìm con; Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây; Bắt tiếp 11 xe quá tải lọt trạm cân nhiều tỉnh...

  • Thoi su 24h129 dich dau mat do lay lan nhanh o HN
    Thời sự 24h(12/9): dịch đau mắt đỏ lây lan nhanh ở HN

    Đi trinh sát phá án, đại úy biên phòng bị bắt nhầm; Đường dân góp thóc 5 năm để làm bị rút ruột?; Bị cáo lao đầu vào tường tự sát tại tòa; Phát hiện xác ca sĩ Hồ Duy Minh dưới chân cầu...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 14209
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/9)

    Dịch đau mắt đỏ: Nguy cơ bỏng giác mạc do xông lá lốt; Dịch Ebola sẽ hoành hành thêm 12-18 tháng nữa; Một bé trai tử vong sau khi tiêm vaccine 5 trong 1;Tận mắt nhìn "thần dược" Trung Quốc "kích phọt" nông sản Việt; 7 dấu hiệu bạn đã bị vô sinh; Tăm bông gây hại cho tai; 9 thời điểm “yêu” rất dễ cùng nhau "lên đỉnh"... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1409 2009
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/09 – 20/09)

    Ngọc Trinh, Linh Chi mặc bikini đóng quảng cáo cho Vietjet Air, Hồ Ngọc Hà bị tố gian lận trong cuộc đua với Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi tới MTV EMA 2014, Siêu mẫu Ngọc Thúy kiện mẹ ruột ra tòa đòi 5 căn biệt thự, Khánh My xuất hiện trong quảng cáo dịch vụ 'ngủ trong sáng', Chồng sắp cưới khẳng đinh đã chia tay Ngọc Lan và có tình mới, Ca sĩ Giang Tử qua đời, Kim Woo Bin và Song Ji Hyo quay phim tại Việt Nam, Cựu thủ lĩnh Westlife Shane Filan có đêm diễn thành công tại Việt Nam, Chồng Trương Vũ Kỳ bị bắt vì mua dâm,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1409 2009
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/09 - 20/09)

    Vụ bắt cóc con tin ở Thanh Xuân; Bé 4 tuổi bị cha mẹ hành hạ dã man; Vụ cháy nhà làm 7 người chết ở TP.HCM; Quan tham mắc chứng tâm thần vì...quá sốc? là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 149 209
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (14/9 - 20/9)

    Bạo hành trẻ em - câu chuyện không còn mới nhưng vẫn liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng; Mẹ đẻ con rồi cho vào bồn xả nước, cánh tay con cuốn vào máy xay là nhiều câu chuyện nuôi dạy con đáng lên án; Đám cưới cô dâu đi dép tổ ong, đám cưới không chú rể... Nhiều câu chuyện gia đình cảm động; tin thực phẩm bẩn đáng chú ý là những sự kiện nổi bật tuần qua...

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.