Thứ bảy, 08 Tháng chín 2007, 14:02 GMT+7

Quản lý đô thị bằng thiết kế

Nhà phố đang được xây dựng mới trên đại lộ Đông Tây, TP.HCM - Ảnh: H.Trang
Nghị định 08/2005_CP được ban hành để hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng được Quốc hội thông qua ngày 26-11-2003. Tại mục 4, điều 30, 31 yêu cầu trong nội dung quy hoạch đô thị phải có khâu thiết kế đô thị (TKĐT). Toàn xã hội ồ lên: Thật mới mẻ và đột phá, hứa hẹn chấm dứt bức tranh lộn xộn đô thị thời mở cửa. Nhưng...

“TKĐT không phải là mới so với những việc mà các bậc tiền bối đã thực hiện bao đời nay để xây dựng được đô thị đẹp, giá trị sử dụng cao” - GS-TSKH Nguyễn Thế Bá (Chủ tịch Hội Quy hoạch VN ) đã tuyên bố trong diễn đàn nghiên cứu bàn về TKĐT mới đây tại Hà Nội. GS Kim Quảng Quân, tác giả cuốn sách TKĐT ở Trung Quốc, khẳng định: “Có xây đô thị thì có TKĐT”.

Chuyện xưa như trái đất

Cụm từ TKĐT (urban design) và cụm từ quy hoạch đô thị (QHĐT - urban planning) trong Luật Xây dựng hiện nay đang được gá thành cặp. TKĐT ra đời từ buổi bình minh của đô thị cổ đại. Nó làm nhiệm vụ nhạc trưởng tạo thành bản đại hợp xướng của nghệ thuật tổ chức đô thị, không gian, cảnh quan, phong cách kiến trúc, màu sắc, vật liệu... Các đô thị cổ đại xinh xắn, nhỏ bé lặng lẽ phát triển qua các thời đại chỉ với công cụ của TKĐT để hình thành cấu trúc đô thị độc đáo mà không một đô thị hiện đại nào sánh kịp.

Còn QHĐT ra đời muộn hơn rất nhiều. Năm 1909, kiến trúc sư E.He’brard công bố ở Rome đồ án đầu tiên có quan niệm về quy hoạch đô thị hiện đại, sau đó là ở Anh năm 1912 và ở Pháp năm 1913 với nguyên tắc mới “dựa vào phân vùng chức năng trong đô thị (zoning)”. Sau này QHĐT trở thành một khoa học tổng hợp về tổ chức môi trường không gian đô thị, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Năm 1974, trong cuốn Urban design, kiến trúc sư Christopher Alexander (Mỹ) đã chỉ ra rằng: QHĐT tuy phát triển mạnh, nhưng sản phẩm chỉ đẻ ra các thành phố tẻ nhạt, giống nhau từ Đông sang Tây. Ông chỉ rõ cách thức hồi sinh quan điểm TKĐT trong quy hoạch đô thị chính là đô thị phải được tính toán kỹ càng tới từng bến đỗ xe, thùng rác, lối vào các căn nhà... một cách nghệ thuật để làm thành phố sinh động lên và đặc biệt phải đẹp lên như... thời xưa.

Chưa định hình đã…bấm máy sản xuất

Nội dung TKĐT của VN được luật hóa đã 4 năm, thể chế hóa đã 3 năm nhưng vẫn chưa thể đi vào cuộc sống, bởi chưa có đồ án QHĐT nào ở VN thể hiện nội dung TKĐT, vậy mà hằng ngày nó vẫn được phê duyệt cả trăm cái. Xét về bản chất, cả nước ta đang làm QHĐT trái luật. Tại sao vậy?

Sản phẩm của TKĐT có 3 dạng:

1- Chính là các bản vẽ thể hiện nội dung TKĐT trong quy hoạch chi tiết.

2 - Nhưng các quy chế, quy định, hướng dẫn đi kèm với bản vẽ mới là sản phẩm chính để đưa các bản vẽ TKĐT vào bộ máy quản lý Nhà nước, vào các cơ quan chuyên môn và đến với người dân thông qua các khung pháp lý và quy phạm, biến ý đồ chuyên môn thành các quy định dễ hiểu thông dụng cho mọi người.

3 - Các thể chế và chế tài thực thi TKĐT để bắt buộc mọi người tuân thủ TKĐT trong xây dựng bất kể quy mô nào.

Nhưng cả 3 sản phẩm đều chưa được đề cập và làm rõ trong Nghị định 08, cho nên các cơ quan lập quy hoạch, người thiết kế và các cấp chính quyền chưa hình dung mình phải làm gì và sản phẩm TKĐT hình thù ra sao, Bộ Xây dựng đã bấm máy... sản xuất TKĐT trong toàn quốc.

Để TKĐT trở thành công cụ quản lý đô thị

Về bản thiết kế: Nghị định 08 chỉ đưa nội dung quy hoạch đô thị ở hai cấp độ: quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết, chứ chưa quy định cụ thể về TKĐT phải làm riêng cho các khu vực đặc thù của thành phố (thí dụ khu phố cổ cần bảo tồn thì bản vẽ TKĐT chủ yếu là cải tạo, chỉnh trang xen cấy chứ không tự ý... sáng tác được. Mặt khác, cơ quan quản lý Nhà nước về QHĐT còn ban hành đơn giá quy hoạch, trong đó thể hiện “Sự đánh đồng về khối lượng thực hiện giữa các loại hình và khu vực đô thị, vì trong đơn giá quy hoạch nội dung TKĐT được trả chung cho mọi loại hình quy hoạch từ đơn giản đến phức tạp một mức chung là 28% là điều hết sức phi lý”.

Về các quy định, hướng dẫn kèm bản vẽ TKĐT cần phải có thì cũng chưa được đề cập trong Nghị định 08 một cách cụ thể. Lý do đơn giản là nghị định thiếu cơ sở khoa học về phân loại các loại hình và khu vực quy hoạch.

Về thể chế và chế tài thực hiện TKĐT: là nội dung bắt buộc hoặc khuyến khích các thành phần Nhà nước, tập thể, tư nhân tham gia xây dựng đô thị phải tuân thủ TKĐT trong quy hoạch. Nội dung này hầu như không có mặt trong Nghị định 08 và bất cứ văn bản hướng dẫn nào về TKĐT. Khâu này làm bế tắc công việc thực thi TKĐT, bởi nếu không có nó thì lấy gì bắt buộc đội ngũ quản lý và lãnh đạo địa phương ràng buộc với TKĐT.

(Theo TS Phạm Hùng Cường - Đại học Xây dựng Hà Nội)

Việt Báo

Nhận xét tin Quản lý đô thị bằng thiết kế

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Quản lý đô thị bằng thiết kế bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Quan ly do thi bang thiet ke ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Quản lý đô thị bằng thiết kế ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Nhà Đất của chuyên mục Nhà Đất.

Urban Management by design
urban planning, urban design, building code, content, management, decrees, instructions, drawings, products, into, out, college, new, do

08/2005_CP Decree was issued to guide the implementation of Construction Law by the National Assembly on 26-11-2003. In Section 4, Articles 30, 31 in the content requirements of urban planning to urban design is stitching (TKDT). Society loudly: It's new and unexpected ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.