Thứ hai, 30 Tháng một 2006, 09:03 GMT+7

Văn hóa Tết

Một trong những sức mạnh lạ lùng của ngày tết Nguyên đán là nó mang lại cái đẹp cho mỗi con người, khiến con người cảm thấy niềm vui, hạnh phúc, hy vọng...

Van hoa Tet
Gói bánh chưng Tết ở làng
Và cũng với sức mạnh ấy, hình như Tết cũng ngầm bắt mỗi con người phải tự làm đẹp cho mình, làm vui lòng người khác, đem hy vọng đến cùng xung quanh, nghĩa là cũng phải góp cái đẹp riêng của mình vào cái đẹp chung.

Cái đẹp ấy không chỉ là cỗ bàn, cái ăn hớp uống, mà nó tỏa ra như sức nóng của ngọn lửa, chỉ nhìn thấy ngọn lửa chứ không thể nhìn thấy sức nóng, vậy mà vẫn cảm nhận được sức nóng lan vào từng tế bào, trên da thịt và sâu thẳm trong lòng. Ngày nay, ta gọi cái đẹp ấy là văn hóa.

Xưa nay hình như chưa bao giờ có ai đứng trước bàn thờ lại chỉ chắp tay suông mà không châm lên nén nhang tỏa khói thơm ngan ngát.

Tết là dịp con cháu nhớ đến tiền nhân, tiên tổ, ông bà đã có công mở ấp lập làng, đã có công truyền lại dòng giống thịt xương... Thì tuần trước ta đi tảo mộ, đắp lại vạt cỏ xanh, san chỗ đất lún rồi thắp tuần nhang... và hôm nay trong ấm cúng gia đình, nén nhang bảng lảng hồn xưa, con cháu tỏ lòng thành kính, biết ơn... là cái đẹp nghìn đời, là nét văn hóa được đắp bồi phồn thịnh.

Đã có một thời người ta quá trớn phá bỏ đình chùa, bàn thờ... nay tỉnh lại mới thấy đó là dại dột và ta đang phải trả giá cho những giá trị tinh thần (nghĩa là văn hóa) phải xây dựng lại, phải bồi trúc như đắp lại cái móng cái nền cho ngôi nhà nếu không muốn nó bị xiêu vẹo và có nguy cơ sụp đổ.

Tết là sum họp, bởi không có cuộc chia ly, người đi kẻ ở, kẻ khuất người mong mà vui vẻ được, chỉ có sum vầy đầm ấm mới thân thương ngọt lành tình cảm, mà tết chính là cần ngọt lành như thế, cho nên mẹ ta đã mỏi mắt chờ con từ đầu tháng chạp, nhắc đứa con xa từng ngày từng buổi, dõi theo bóng nắng bên thềm, nghe từng hồi còi tầu phía xa xa, đợi con chim khách về trên cành bưởi cành na... Nếu năm ấy ta là người khách lang thang như thơ Thế Lữ:

Rũ áo phong sương trên gác trọ

Lặng nhìn thiên hạ đón xuân sang...

thì không hiểu kẻ xa nhà, vô thân tứ cố ấy buồn hơn hay mẹ già quê cũ mong mỏi thảm hơn?

Tết, có thể nào thiếu hoa tươi. Xưa nay hoa cũng như người con gái, mang cái đẹp đến cho đời. Trái đất không tồn tại nếu không có những người giới nữ đem niềm vui, hạnh phúc, hy vọng, phấn khích, say mê, hồi hộp, thì tết cũng không thành tết nếu thiếu một nhành hoa.

Nông thôn Việt Nam vốn nghèo nên tiết kiệm, hoa tươi không phải cho tất cả mọi người. Tết đến, cành hoa bằng giấy, có lấp lánh trang kim, cành hoa bằng lông gà nhuộm xanh nhuộm đỏ, cắm trên bàn thờ hết mùa xuân mới bạc đi vì bụi bặm, đã thành quen thuộc ở nhiều nơi.

Nhà khá giả, nhiều người quen, mới đi xin được một nhánh hải đường lóe sáng ngọn nến hồng trong kẽ lá, hoặc cành vạn thọ viền nhung hay dăm gốc huệ đơn sơ cắm trên bàn thờ mấy ngày năm sớm. Có lẽ chỉ thành phố mới có điều kiện chơi hoa tươi như một cái thú kỳ tình.

Miền Nam có loài mai vàng là thứ cây dại nguyên gốc rừng Trường Sơn, cánh mỏng lung linh như bướm vờn, hoa nhụy thơm như có như không đầy trêu cợt, ít có gia đình nào ở các thành thị phương Nam không có một mai vàng đón Tết.

Còn phía Bắc lại đông đúc sắc hoa đào, từ thứ đào ta trên biên giới chờ làm quả tháng 5, bây giờ hoa lấn cả màu sương, cho đến “dinh đào” Nhật Tân, Phú Thượng, hàng triệu gốc đào bích, đào phai mà Sài Gòn, Hồng Kông một thời phải đưa máy bay ra đón.

Không gia đình Hà Nội nào lại thiếu hoa đào chơi Tết. Đào bích mập mạp, hoa kép nhiều cánh thắm, đào phai lơ đãng hồng hồng, giấu cái nồng nàn vào bên trong, ẩn cái thắm thiết nơi sâu thẳm...

Đôi khi quý hiếm có một vài đào bạch lạc vào chợ hoa hàng Lược trần gian. Lại còn hoa Lý trắng ngần mà nhiều người gọi nhầm là cành mai. Thực ra, không có mai đang hoa đem bán bao giờ, vì nó quý, nó thanh, nó hiếm.

Lời nói đẹp làm đẹp lòng người nghe, làm vui lòng người nói. Bà mẹ chồng dịu ngọt thì cô con dâu chẳng thể lăng loàn. Ta nói lời chúc mừng với khách xông nhà thì chỉ có lời tốt tươi đáp lại.

Xưa có câu “Lời chào cao hơn mâm cỗ”. Lời ngày tết còn cao gấp bội lời chào ngày thường, nó thiêng liêng, ấm áp, nó cởi mở chân tình, từ lời con cháu chúc tụng ông bà cha mẹ kính cẩn một niềm, đến lời ông bà cha mẹ chúc con cháu sang năm mới học hành tấn tới, thành đạt công danh... cho chí một kẻ không may bị lỡ độ đường không kịp về nhà, đến trước cửa nhà ta mong một niềm an ủi...

Từ một câu nói đến một thế ngồi, dáng đứng, một cách nâng chén đến bàn tay cầm đũa... hình như mùa xuân có phép lạ vô hình, uốn nắn cho mỗi con người phải mang chất văn hóa ẩn tàng trong đó, tránh xa cái xô bồ, bỗ bã, bỏ đi cái tục tằn cợt nhả nơi sân ga quán chợ ngày thường.

Không ai có thể cài cái cúc trên vào khuyết dưới để đi chúc tết. Không ai để nguyên đôi bàn tay dính đầy đất cát, dầu mỡ ngồi vào mâm cỗ tết và say nhè bí tỉ ngã lăn xuống nền nhà.

Dù là cái nắng chang chang Nam Bộ hay cái rét ngọt sông Hồng, mùa đông đã qua, xuân sớm đang về đều chung một cội nguồn văn hiến bốn nghìn năm, vẫn lâng lâng nâng ta lên trong cái đẹp, nay gọi là văn hóa.

Nhà văn Băng Sơn
Báo Văn hóa

Việt Báo

Chủ đề liên quan

TIN Người Việt Bốn Phương NỔI BẬT

Ngân hàng ồ ạt cho vay mua nhà

Cho vay doanh nghiệp khó khăn, các ngân hàng tìm cách đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, trong đó nhắm tới nhu cầu mua sắm, sửa chữa nhà ở. Nhưng với kỳ vay dài hạn luôn ẩn chứa rủi ro không chỉ với các ngân hàng mà cả nền kinh tế.

Nhận xét tin Văn hóa Tết

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn hóa Tết bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van hoa Tet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn hóa Tết ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Từ Năm Châu của chuyên mục Người Việt Bốn Phương.

Culture Year
Lunar New Year, beauty, culture, people, hopefully, on New Year joy, Flowers, peaches, to, words, house

One of the strange power of Tet Spectacular as it brings beauty to every human being, making people feel joy, happiness, hope ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.