Văn hóa Tết

Một trong những sức mạnh lạ lùng của ngày tết Nguyên đán là nó mang lại cái đẹp cho mỗi con người, khiến con người cảm thấy niềm vui, hạnh phúc, hy vọng...

Van hoa Tet
Gói bánh chưng Tết ở làng
Và cũng với sức mạnh ấy, hình như Tết cũng ngầm bắt mỗi con người phải tự làm đẹp cho mình, làm vui lòng người khác, đem hy vọng đến cùng xung quanh, nghĩa là cũng phải góp cái đẹp riêng của mình vào cái đẹp chung.

Cái đẹp ấy không chỉ là cỗ bàn, cái ăn hớp uống, mà nó tỏa ra như sức nóng của ngọn lửa, chỉ nhìn thấy ngọn lửa chứ không thể nhìn thấy sức nóng, vậy mà vẫn cảm nhận được sức nóng lan vào từng tế bào, trên da thịt và sâu thẳm trong lòng. Ngày nay, ta gọi cái đẹp ấy là văn hóa.

Xưa nay hình như chưa bao giờ có ai đứng trước bàn thờ lại chỉ chắp tay suông mà không châm lên nén nhang tỏa khói thơm ngan ngát.

Tết là dịp con cháu nhớ đến tiền nhân, tiên tổ, ông bà đã có công mở ấp lập làng, đã có công truyền lại dòng giống thịt xương... Thì tuần trước ta đi tảo mộ, đắp lại vạt cỏ xanh, san chỗ đất lún rồi thắp tuần nhang... và hôm nay trong ấm cúng gia đình, nén nhang bảng lảng hồn xưa, con cháu tỏ lòng thành kính, biết ơn... là cái đẹp nghìn đời, là nét văn hóa được đắp bồi phồn thịnh.

Đã có một thời người ta quá trớn phá bỏ đình chùa, bàn thờ... nay tỉnh lại mới thấy đó là dại dột và ta đang phải trả giá cho những giá trị tinh thần (nghĩa là văn hóa) phải xây dựng lại, phải bồi trúc như đắp lại cái móng cái nền cho ngôi nhà nếu không muốn nó bị xiêu vẹo và có nguy cơ sụp đổ.

Tết là sum họp, bởi không có cuộc chia ly, người đi kẻ ở, kẻ khuất người mong mà vui vẻ được, chỉ có sum vầy đầm ấm mới thân thương ngọt lành tình cảm, mà tết chính là cần ngọt lành như thế, cho nên mẹ ta đã mỏi mắt chờ con từ đầu tháng chạp, nhắc đứa con xa từng ngày từng buổi, dõi theo bóng nắng bên thềm, nghe từng hồi còi tầu phía xa xa, đợi con chim khách về trên cành bưởi cành na... Nếu năm ấy ta là người khách lang thang như thơ Thế Lữ:

Rũ áo phong sương trên gác trọ

Lặng nhìn thiên hạ đón xuân sang...

thì không hiểu kẻ xa nhà, vô thân tứ cố ấy buồn hơn hay mẹ già quê cũ mong mỏi thảm hơn?

Tết, có thể nào thiếu hoa tươi. Xưa nay hoa cũng như người con gái, mang cái đẹp đến cho đời. Trái đất không tồn tại nếu không có những người giới nữ đem niềm vui, hạnh phúc, hy vọng, phấn khích, say mê, hồi hộp, thì tết cũng không thành tết nếu thiếu một nhành hoa.

Nông thôn Việt Nam vốn nghèo nên tiết kiệm, hoa tươi không phải cho tất cả mọi người. Tết đến, cành hoa bằng giấy, có lấp lánh trang kim, cành hoa bằng lông gà nhuộm xanh nhuộm đỏ, cắm trên bàn thờ hết mùa xuân mới bạc đi vì bụi bặm, đã thành quen thuộc ở nhiều nơi.

Nhà khá giả, nhiều người quen, mới đi xin được một nhánh hải đường lóe sáng ngọn nến hồng trong kẽ lá, hoặc cành vạn thọ viền nhung hay dăm gốc huệ đơn sơ cắm trên bàn thờ mấy ngày năm sớm. Có lẽ chỉ thành phố mới có điều kiện chơi hoa tươi như một cái thú kỳ tình.

Miền Nam có loài mai vàng là thứ cây dại nguyên gốc rừng Trường Sơn, cánh mỏng lung linh như bướm vờn, hoa nhụy thơm như có như không đầy trêu cợt, ít có gia đình nào ở các thành thị phương Nam không có một mai vàng đón Tết.

Còn phía Bắc lại đông đúc sắc hoa đào, từ thứ đào ta trên biên giới chờ làm quả tháng 5, bây giờ hoa lấn cả màu sương, cho đến “dinh đào” Nhật Tân, Phú Thượng, hàng triệu gốc đào bích, đào phai mà Sài Gòn, Hồng Kông một thời phải đưa máy bay ra đón.

Không gia đình Hà Nội nào lại thiếu hoa đào chơi Tết. Đào bích mập mạp, hoa kép nhiều cánh thắm, đào phai lơ đãng hồng hồng, giấu cái nồng nàn vào bên trong, ẩn cái thắm thiết nơi sâu thẳm...

Đôi khi quý hiếm có một vài đào bạch lạc vào chợ hoa hàng Lược trần gian. Lại còn hoa Lý trắng ngần mà nhiều người gọi nhầm là cành mai. Thực ra, không có mai đang hoa đem bán bao giờ, vì nó quý, nó thanh, nó hiếm.

Lời nói đẹp làm đẹp lòng người nghe, làm vui lòng người nói. Bà mẹ chồng dịu ngọt thì cô con dâu chẳng thể lăng loàn. Ta nói lời chúc mừng với khách xông nhà thì chỉ có lời tốt tươi đáp lại.

Xưa có câu “Lời chào cao hơn mâm cỗ”. Lời ngày tết còn cao gấp bội lời chào ngày thường, nó thiêng liêng, ấm áp, nó cởi mở chân tình, từ lời con cháu chúc tụng ông bà cha mẹ kính cẩn một niềm, đến lời ông bà cha mẹ chúc con cháu sang năm mới học hành tấn tới, thành đạt công danh... cho chí một kẻ không may bị lỡ độ đường không kịp về nhà, đến trước cửa nhà ta mong một niềm an ủi...

Từ một câu nói đến một thế ngồi, dáng đứng, một cách nâng chén đến bàn tay cầm đũa... hình như mùa xuân có phép lạ vô hình, uốn nắn cho mỗi con người phải mang chất văn hóa ẩn tàng trong đó, tránh xa cái xô bồ, bỗ bã, bỏ đi cái tục tằn cợt nhả nơi sân ga quán chợ ngày thường.

Không ai có thể cài cái cúc trên vào khuyết dưới để đi chúc tết. Không ai để nguyên đôi bàn tay dính đầy đất cát, dầu mỡ ngồi vào mâm cỗ tết và say nhè bí tỉ ngã lăn xuống nền nhà.

Dù là cái nắng chang chang Nam Bộ hay cái rét ngọt sông Hồng, mùa đông đã qua, xuân sớm đang về đều chung một cội nguồn văn hiến bốn nghìn năm, vẫn lâng lâng nâng ta lên trong cái đẹp, nay gọi là văn hóa.

Nhà văn Băng Sơn
Báo Văn hóa

Việt Báo

Video nổi bật

Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Hội báo Xuân 2006

TIN Người Việt Bốn Phương NỔI BẬT

Kiss Cam - trò chơi hay sự bắt chước kệch cỡm

Kiss Cam, trò chơi cưỡng hôn người lạ trên phố mà không cần xin phép đang trở thành trào lưu gây sốt của giới trẻ Việt. Nhiều bạn trẻ cho đó là một trò chơi thú vị, xả stress nhưng cũng không ít người phản đối kịch liệt, cho đó là một sự phản cảm, kệch cỡm khi đi ngược với truyền thống đạo đức của người Việt Nam.

Chuyển nhượng mùa Hè: Vì sao ai cũng thích tin đồn?

Liệu Man United có mua Wesley Sneijder? Hay Nicolas Gaitan? Đó là những tin đồn chuyển nhượng không bao giờ thành hiện thực dù đã tồn tại dai dẳng tại Old Trafford ít nhất là 8 năm qua.

Nhận xét tin Văn hóa Tết

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn hóa Tết bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van hoa Tet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn hóa Tết ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Từ Năm Châu của chuyên mục Người Việt Bốn Phương.

Culture Year
Lunar New Year, beauty, culture, people, hopefully, on New Year joy, Flowers, peaches, to, words, house

One of the strange power of Tet Spectacular as it brings beauty to every human being, making people feel joy, happiness, hope ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Thoi su tuan qua Dai gia bi tat axit tren xe Lexus
    Thời sự tuần qua: Đại gia bị tạt axit trên xe Lexus

    VTC chính thức trực thuộc VOV; GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; Đại gia đất Cảng bị tạt a xít trên xe Lexus; Bão số 1 làm 11 người chết, mất tích; Sông Hồng đoạn qua Hà Nội bất ngờ bị lấp chui; Mẹ già ngất xỉu khi con trai "biếu" quan tài; Tiếp viên múa thoát y trong nhà hàng ở Sài Gòn ... là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h276 Nuoc beo bun pho lam tu mo bo thoi
    Thời sự 24h(27/6): Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối

    Tàu hỏa BắcNam tông ôtô văng xuống hồ nước; Phát hiện thi thể sơ sinh bị vứt trong sọt rác; Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/6.

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nu sinh tu tu vi bi tung clip sex
    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex

    Chưa bao giờ chuyện lạm dụng Internet, mạng xã hội để bêu xấu, hạ nhục nhau, tung ảnh nóng, clip riêng tư của người khác lên cho bàn dân thiên hạ xem lại phổ biến như hiện nay.

  • Ha Noi sap xu ly nguoi noi tuc
    Hà Nội sắp “xử lý” người nói tục

    Để đẩy lùi nạn mất dạy trong quần chúng nhân dân, chúng ta phải trao tặng các danh hiệu cá nhân không mất dậy, gia đình không mất dậy...cho người không nói bậy.

  • Su that tro thoi mien bo thuoc me gay an
    Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án

    Cộng đồng mạng đang lan truyền hàng loạt hình ảnh về hai người phụ nữ nhờ mở iPhone rồi thôi miên lấy trộm tài sản. PV đã tìm đến địa bàn được cho là hai người này "làm việc". ------------ Xem thêm: Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án, http://vietbao.vn/tp/Su-that-tro-thoi-mien-bo-thuoc-me-gay-an/11824364/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Hoa don tien dien tang
    Hoá đơn tiền điện tăng

    Thời tiết nắng nóng kỷ lục lên tới 40 – 45 độ C những ngày tháng 5, cộng với ảnh hưởng từ việc điều chỉnh tăng giá bán điện kể từ ngày 16/3 khiến cho hoá đơn tiền điện không ngừng tăng vọt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2106 2706
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06)

    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex; Tội phạm hoạt động theo kiểu "xã hội đen"; Nạn trộm chó và những vụ xử “cẩu tặc” rúng động; Tình trạng tội phạm dùng axit để gây án; Trùm ma túy Tàng Keangnam bị bắt giữ như thế nào?; Điều khiển xe tang vật "đi nhầm" vào chốt 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2106-2706/2147573264/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1406 20062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 14/06 - 20/06/2015

    Giá xăng tiếp tục được điều chỉnh tăng thêm 275 đồng/lít vào chiều ngày 19/6, hóa đơn tiền điện sinh hoạt tháng 5 ở Hà Nội tăng gấp đôi, gấp ba, khiến nhiều hộ dân phát hoảng,trong hơn 1 tháng lại đây lãi suất huy động có tăng trở lại khéo theo khả năng lãi suất cho vay cũng có thể điều chỉnh tăng theo, việc nhiều loại phí, lệ phí bất hợp lý “đánh” lên gia

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1406 2006
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06)

    'Thánh cô cô bóc' hay căn bệnh ảo tưởng quyền lực mạng?; Những vụ bắt cóc trẻ nhỏ gây ám ảnh nhất trong lịch sử; Tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp; 'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau: Kinh nghiệm xử lý; Chiếc xe gian “4 tuổi” chạm mặt cảnh sát 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1406-2006/2147571368/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn