vietbao

Góc Việt tại Silicon Valley: Giàn mướp

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Goc Viet tai Silicon Valley Gian muop
Ảnh chỉ mang tính minh họa

Chiều nay, một buổi chiều chủ nhật đẹp trời, phải nói là rất đẹp mới đúng. Căn nhà trên triền dốc nhìn xuống thành phố, ánh nắng chiều rực rỡ khắp thung lũng. Bầu trời dường như trong hơn và sạch hơn sau những trận mưa phùn đổ về thành phố; gió mang hơi lạnh về, cây trong vườn, cây trên đường phố đã đổi màu, cho người ta biết mùa thu đã trở lại.

Trong không khí vui tươi đó, căn phòng đầy ắp tiếng cười, những “hội viên” của hội “Tam điểm” đang quây quần trong căn nhà mát (patio) đằng sau nhà (Tam điểm ở đây là 3 điểm chứ không dính dáng gì đến hội Tam Điểm thời Đệ nhị thế chiến).

Những hội viên tôn trọng 3 điểm làm nền tảng xây dựng hội, đó là: “nhất vợ, nhì trời, ba mới tới tôi”. Cũng có thể gọi đó là hội “vivo” (vì vợ). Hội này sinh hoạt rất hòa thuận, “thuận vợ, thuận chồng”. Hôm nay hội nhóm họp để ăn uống.

Trong khi các chị lăng xăng, náo nhiệt trong bếp thì các ông đang túm tụm hút thuốc, lai rai chờ bữa ăn chính. Nhìn quanh khu vườn nhỏ của chủ nhà, miếng vườn tuy nhỏ nhắn mà dễ thương, trong vườn có trồng đủ các loại cây ăn trái, ở góc vườn, bà cụ đã khoanh một góc nhỏ làm một chiếc giàn trồng su su.

Một anh trong nhóm hỏi: “Trái su su trồng làm gì, đâu có bổ béo chi đâu, sao không làm giàn bầu, giàn muớp”.

Một anh khác, nhìn theo đồng tình: “Ừ nhỉ! Trồng giàn bầu, giàn mướp mình còn thơ thẩn được… Trông lên giàn mướp ra hoa, nhìn xuống sân nhà cúc đã đơm bông…”.

Chưa hết câu thì một ông khác: “Thôi cho tôi xin… nhại thơ, nhại phú của người ta đấy à”.

Anh nọ cười huề vốn: “Có sao đâu bạn. Tức cảnh sinh tình đấy mà thôi”.

- “Giữ thần hông. Ông mới về thăm bà cụ bên nhà… có gì đâu mà nhớ, mà tức… với cảnh để sanh tình… không khéo ông bị đuổi ra khỏi hội bây giờ”.

- “Sao thế?”.

- “Có gì đâu, dễ quá mà. Câu thơ đó như thế nào các ông cũng biết rồi đấy… bà nhà mà nghe được thì chỉ có nước chết. Bà ấy sẽ hỏi: “Nụ tầm xuân nào? Về Việt Nam có con nhỏ nào nó hớp hồn rồi phải không nào? v.v... và v.v...”.

- “Ông khéo lo thì thôi. Hay là có tật giật mình đấy?”.

Câu chuyện sẽ kéo dài nếu không có sự chuyển mạch của một ông khác.

- “Nè cho tôi hỏi nhé, các ông là nhà báo, nhà văn, nhà thơ… các ông có thể lý giải giúp tôi là tại sao cái nhà là phải đi đôi với mảnh vườn?”.

- “Dễ ẹt. Nhà phải xây trên đất, trên vườn… do đó khi có nhà là có vườn… đơn giản vậy thôi”.

- “Đúng là đơn giản như là đang giỡn vậy”.

- “Đâu có lý nào? Phải có ý nghĩa thâm sâu nào đó chớ”.

- “Có gì đâu. Đời sống dân Việt là đời sống nông nghiệp, trồng trọt, canh tác là chính… thì nhà và vườn phải có thôi”.

- “Ừ nhỉ!”. (Trong nhóm có một anh có biệt danh là anh Ừ Nhỉ. Cái gì cũng ừ nhỉ là xong hết mọi việc)

- “Nhưng các ông này, tôi thấy rằng ông bà ta có mảnh vườn thì hay trồng các loại rau, quả như bầu bí, rau, hành… đủ cả. Nhưng tại sao khi nhắc đến căn nhà, mảnh vườn thì người ta hay nhắc đến cái giàn… như là giàn bầu, giàn mướp nhỉ?”.

“Tới đây mướp lại gặp dưa
Bầu kia gặp bí sao chưa chung giàn?”
(Ca dao)

- “Ừ nhỉ!”.

- “Thôi đi cha nội. Ừ nhỉ hoài. Nói gì thì nói ra cho người khác nghe với. Cứ ngồi đó ừ nhỉ, ừ nhỉ…”.

- “Ừ nhỉ". Tôi nói đây này. Ông bạn nói sao lạ thế. Đây này:

“Mồng tơi mướp đắng ớt cà
Bí đao, đậu ván, vốn nhà trồng nên
Anh giúp em đôi quan tám để cho bền
Mượn người lịch sự gánh lên kinh kỳ…
Có giàn mướp, giàn bầu nào đâu?”

Cái nhà và miếng vườn đi vào đời sống Việt từ ngày xưa. Mảnh vườn không cần lớn, nhưng phải đủ. Trong mảnh đất nhỏ quanh nhà được các bà nội trợ trồng đủ thứ rau. Các ông thì làm giàn trồng các loại quả. Rau và quả đi vào bữa ăn đạm bạc của gia đình. Từ đó, “cây nhà lá vườn” mang ý nghĩa của sự sung túc, no đủ. Vườn ở quê không thiếu một thứ rau đậu nào, lên thành phố đất hẹp người đông, nhà nhà sát vách, vườn thì tráng xi măng, nhưng người Việt vẫn có một chút vườn.

Thói quen đó đi vào đời sống làm nên nếp sống riêng. Đến Mỹ, người Việt đôi khi quên mất những cái “giàn” cho nên nhà ở Mỹ chỉ có cây trái làm kiểng, trong bữa ăn cũng thiếu mất hương vị của các loại trái leo giàn. Giàn đậu, giàn bí, giàn bầu… và giàn mướp. Trái mướp trong bữa ăn ở Mỹ không được thấy nhiều.

Thảng hoặc trong các bữa ăn gia đình có món canh mướp, tuy rất hiếm. Trong khi đó, tại siêu thị có bán mướp. Nhưng thực đơn nhà hàng lại thiếu món canh mướp, mướp xào v.v... Mướp là món ăn dân dã, không được ưa chuộng chăng?

Trong thực tế đời sống, trái mướp đã đi vào văn học bình dân qua ca dao tục ngữ:

“Quả dưa gang ngoài xanh trong trắng
Quả mướp đắng ngoài trắng trong vàng
Từ ngày anh gặp mặt nàng
Lòng càng vương vấn, dạ còn ngẩn ngơ”

Mướp đối với dân quê là hình ảnh của thanh bình, ổn định và điền viên. Khi cất nhà, việc đầu tiên là làm một cái giàn, bỏ xuống vài hạt mướp để có cái ăn, vì mướp dễ trồng: “Trời nắng tốt dưa, trời mưa tốt mướp”. Hình ảnh trái mướp trên giàn với những bông hoa vàng lung linh trong nắng sớm, ong bướm dập dìu tạo nên sức sống. Dây mướp, dây bầu là hình ảnh của cuộc sống mới bắt đầu:

“Dây bầu dây mướp cùng leo
Sớm nuôi cha mẹ, nghèo giàu sá chi”

Mướp là loại rau của nhà nghèo? Người trồng mướp với ước mơ ổn định chăng? Giàn mướp là tình yêu? Là hẹn hò? Mướp trong đời sống là hình ảnh:

“Ao sen dàn mướp luỹ tre
Nhắc chi những nỗi đi về năm xưa
Đầu xanh độ ấy đang vừa
Rủ nhau chui lách rào thưa vào vườn”

Mướp là xao xuyến con tim, là đợi chờ mong ngóng đến với nhau của đôi nhân tình thôn giả, ít học nhưng lễ nghĩa đủ đầy. Yêu là yêu quá nhưng chẳng thế nào vượt qua lễ giáo:

“Chiều chiều gọt mướp nấu canh
Thấy anh qua lại bỏ hành lộn om"

hay:

“Mướp hương bỏ ngọn qua rào
Bây giờ gặp mặt biết chừng nào gần em?”

Biết bao nhiêu hình ảnh của đời sống được tượng hình nơi quả mướp:

“Ngọn lang trắng ngọn vắn ngọn dài
Cây thài lài ngả dọc ngả ngang
Cây dưa gang sọc đen sọc trắng
Quả mướp đắng , trong trắng, ngoài xanh
Lòng em ăn ở với anh
Trách cái thân lận đận nên ta đành xa nhau”

Qua sách vở ghi lại, trong kho tàng văn chương bình dân, ca dao, tục ngữ, v.v... mướp được ví von:

“Xanh xanh dây mướp leo rào
Đôi ta mới gặp biết chào sao đây?”

Ta cũng có thể nghe được lời than của mướp hay của con người:

“Bèo than phận bèo nằm trên mặt nước,
Mướp than phận mướp bắc ngọn leo giàn”

Gia đình Mỹ cũng có mướp, nhưng mướp không đi vào bữa ăn. Thế người ta trồng mướp để làm gì? Trái mướp trong tiếng Anh, Mỹ là Luffa, còn một loại khác cùng dòng mướp là mướp khía Angle Type Luffa. Mướp không đi vào bữa ăn, nhưng mướp Mỹ đi vào kinh tế. Người Mỹ trồng mướp để lấy xơ. Nghe lạ? Hãy đi vào các tiệp bán tạp phẩm sẽ thấy “xơ mướp” được dùng ở trong phòng tắm “sponge”. Người Mỹ dùng xơ mướp để chà lưng, chà chân khi tắm.

Trái mướp khi đã già, vỏ khô lại, khi cầm trái mướp già lắc nhẹ ta có thể nghe tiếng khua lọc cọc ở bên trong. Lúc đó, hạt được làm giống, còn xơ làm “sponge”. Lấy trái mướp già ngâm trong một loại dung dịch 10% thuốc tẩy (bleach) và 90% nước khoảng 1 hoặc 2 giờ, đem xả sạch, phơi khô. Thân phận của mướp già là thế.

Mướp trồng bằng hạt, leo giàn, cho hoa vàng và ra trái. Mướp cần nước và nắng. Có thể trồng vào mùa nắng. Trái mướp có chiều dài trung bình là 16”, đường kính là 9”. Khi trái còn non, có thể nấu canh với tôm, thịt hoặc xào. Đặc biệt canh mướp ăn nóng ăn nguội đều ngon , tánh mát bổ tỳ, vị.

Một người bạn của tôi có trồng giàn mướp. Anh nói “Với tôi, giàn mướp là hình ảnh của sự an cư lạc nghiệp. Mỗi chiều khi tắt nắng. Ra vườn quanh quẩn bên giàn mướp thấy đỡ nhớ nhà.” Anh còn ước thêm “Nếu được phép mình nuôi thêm đàn gà, tiếng chíp chíp của gà con, tiếng cục cục của gà mẹ vào những buổi trưa hè dưới giàn mướp…không có loại nhạc nào hay hơn, phim ảnh nào tình hơn.” Anh đã vào tuổi “cổ lai hy”, anh muốn tạo dựng cho anh một cảnh quan Việt Nam trên đất Mỹ. Anh đến Mỹ vào năm 75 với đại gia đình, không còn thân nhân, không còn nhà cửa. Anh chọn nơi này làm quê hương.

Tôi cảm được tấc lòng anh khi mơ màng bên giàn mướp. Đèn nhà ai nấy sáng, biết thế nào mà khuyên bảo chia sẻ cho nhau.

Lê Bình

* Bài viết có tham khảo Tục Ngữ Phong Dao của Nguyễn Văn Ngọc, và trang e-cadao.com của Hà Phương Hoài

Việt Báo
Họp báo vụ Bí thư Yên Bái bị bắn tử vong
Comment :Góc Việt tại Silicon Valley: Giàn mướp
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Góc Việt tại Silicon Valley: Giàn mướp bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Goc Viet tai Silicon Valley Gian muop ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Góc Việt tại Silicon Valley: Giàn mướp ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Người Việt Bốn Phương
Corner Vietnamese in Silicon Valley: Array melon
Silicon Valley, Corner Vietnamese, on the street, left melon, into city life, yeah baby, meals, frame, garden, his planting pm
This afternoon, a sunny Sunday afternoon, is very beautiful to say the new right. The house on the slope overlooking the city, the brilliant afternoon sunshine across the valley. Appears in the sky and cleaner after the rain drizzling down on the city, bringing wind ...
Thế giới 24h: Mỹ đã nằm trong tầm bắn của tên lửa Triều Tiên

Ông Kim tuyên bố, Mỹ và nhiều căn cứ quân sự của nước này ở Thái Bình Dương giờ nằm hoàn toàn trong tầm tấn công của Triều Tiên.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t