Thứ tư, 20 Tháng sáu 2012, 06:20 GMT+7

Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc

- Những con số thống kê mang tính kỹ thuật cũng như thành quả hữu hình khiến nhiều người choáng ngợp trước kỳ tích được gọi là “vạn lý trường thành xanh’ mà hàng triệu người dân Trung Quốc dày công xây dựng.  

Tuy nhiên, mọi thành công đều có giá của nó, và Trung Quốc – dù có né tránh thừa nhận - cũng không khỏi chịu mất mát cay đắng. 

Chuyện nông dân trị cát thành triệu phú 

Một ngày tháng Năm năm 2012, ông nông dân Bao Yongxin ở hạt Aohan kể lại quãng thời gian hơn hai thập kỷ ‘chinh chiến’ ở sa mạc Đạo Lam Đồ (còn có nghĩa ‘con đường màu xanh’) ở khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc.

Bi mat sau ky tich �STruong thanh Xanh� cua Trung Quoc Vợ chồng ông nông dân Bao Yongxin chặn cát từ đôi bàn tay trắng và công cụ thô sơ

Hồi tháng Giêng năm 1990, ông mới cưới vợ được một tháng. Nhưng lúc đó ông quyết định một việc ‘động trời’ nếu không nói là ‘điên rồ’, đó là tiến vào sa mạc để dọn cát, bất chấp những lời khuyên ngăn. 

“Sa mạc Đạo Lam Đồ là một ổ cát lớn ở chỗ chúng tôi. Mỗi năm, một trận gió thổi từ xuân qua đông, gió nhỏ không mở mắt ra được, gió lớn thì chôn sống người” - ông Bao nhớ lại. 

Vùng sa mạc này cách xa thôn bản, không có điện, không có xe qua lại, lương thực củi lửa đều thiếu thốn. Đặc biệt nước ở đây thì rất hôi thối và tanh tưởi. Đừng có nói là uống, chỉ cần ngửi qua thôi cũng đã đủ phát nôn ọe. 

Hơn hai năm đầu tiến vào sa mạc, không kỹ thuật, không máy móc hiện đại, theo lời kể thì vợ chồng ông đã ngăn cát chỉ từ hai bàn tay trắng. 

“Chúng tôi dùng xe bò, tiến sâu vào trong vùng cát, rải ngô, trồng cỏ và các loại cây, trồng liễu chắn cát, một số loại cây khác” – ông kể tiếp: “Chúng tôi làm từng hốc cát, từng bước một”. 

“Sau 2 năm gian khổ, khắc phục khó khăn, chúng tôi cuối cùng cũng trồng được một mảng thực vật rất lớn trên hàng nghìn diện tích đất cát trên sa mạc. Trong lòng tôi cảm thấy xiết bao hạnh phúc”. 

Hơn hai thập kỷ trị cát, ông Bao giờ đã là một triệu phú thực thụ, với tổng thu nhập hàng năm lên tới 1 triệu Nhân dân tệ (trên 150.000 USD). Khởi nghiệp từ túp lều giữa sa mạc, nay nhà ông đã rộng 120m2, có xe ô tô đi lại, có internet, có người làm thuê, và nông trại rộng thênh thang. Diện tích đất thầu nay đã phủ xanh đến hơn 70%, ông tự hào vì được báo đài trong và ngoài nước đến phỏng vấn, đưa tin sôi nổi.

Bi mat sau ky tich �STruong thanh Xanh� cua Trung Quoc  Cơ ngơi khang trang hiện nay của ông Bao

Khu tự trị Nội Mông là một trong các vùng đất khô hạn có diện tích lớn nhất Trung Quốc. Khu tự trị này có 5 sa mạc và 5 vùng đất cát. Tại Nội Mông, diện tích đất bị sa mạc hóa lên tới 617,700 km2 (tức 52.2% tổng diện tích đất) của vùng. 

Về tổng thể, Trung Quốc có diện tích đất bị sa mạc hóa lên tới 2,67 triệu km2, tức là rộng gấp diện tích nước Đức 7 lần, và 5 lần so với nước Pháp. Ước tính gần 1/3 dân số Trung Quốc bị đe dọa vì nạn sa mạc hóa và nền kinh tế bị thiệt hại trực tiếp vào khoảng 6,5 tỉ USD mỗi năm. Nhờ các biện pháp ngăn sa mạc hóa và các dự án trồng rừng, tính đến năm 2011, diện tích rừng bao phủ tại Trung Quốc đã tăng lên tới 34,6%.  

Tuy vậy, ông Yang Youlin - điều phối viên khu vực châu Á của UNCCD kết luận: “đồng xu nào cũng có hai mặt của nó”. Câu chuyện của ông Bao chỉ là một điển hình thành công được lan truyền trong vô vạn những thất bại kiệm lời của Trung Quốc trong việc trị cát.  

Lợi bất cập hại? 

Bà Jia Xiaoxia - Giám đốc của Ủy ban Quốc gia chống Sa mạc hóa Trung Quốc - cũng phải thừa nhận những bài học cay đắng mà họ từng phải lĩnh hội trong cuộc chiến này. 

Bà Jia cho biết thất bại trước nhất mà họ phải trả giá là những dòng sông. Từ những năm 1950 đến những năm 1970, do canh tác ồ ạt trên diện rộng và tập trung vào làm nông nghiệp, nhiều con sông đã bị vắt cạn đến chết. Các dự án phân bổ dọc các con sông cũng vì thế mà chết theo. 

Bi mat sau ky tich �STruong thanh Xanh� cua Trung Quoc Kỹ thuật chặn cát phổ biến hiện nay của Trung Quốc tại sa mạc Nội Mông đang được nhân rộng sau thành quả phủ xanh các vùng đất cát và khô hạn. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, thành công ban đầu của Trung Quốc không nói lên tất cả. Bởi trong điều kiện vùng đất khô cằn, lượng nước ngầm chỉ đủ đáp ứng cho cây trồng trong thời kỳ đầu. Khi cây trồng bao phủ trên diện quá rộng sẽ làm nước ngầm thiếu hụt và mất cân bằng sinh thái. Khi đó, hạn hán sẽ trở lại với quy mô còn tồi tệ hơn trước.

Một trong những sai lầm lớn nhất đó là sự thiếu tính toán trong việc xác định trồng cây gì và nuôi con gì. Đã có thời, các nông dân chỉ chú trọng vào trồng cây lương thực và ăn quả, khiến cho lượng nước hao hụt nhanh và không thể đáp ứng được nhu cầu sản xuất. Trong khi đó, các gia súc và vật nuôi lại chiếm tỉ lệ quá lớn. Nước không thể đáp ứng đủ cho cây trồng và vật nuôi. 

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất mà Trung Quốc phải đối mặt là trong tương lai lâu dài, chứ không dựa vào thành quả trước mắt. Trong một nghiên cứu khoa học đã chỉ ra từ năm 1949 tới nay, tỉ lệ cây trồng sống được trong các dự án trồng rừng chỉ đạt 15% tại các vùng khô và hạn ở miền bắc Trung Quốc. 

Nguyên nhân là vì diện tích cây trồng phủ xanh các vùng đất khô cằn chỉ mang lại thành công trước mắt nhưng lại khiến đất dễ bị hạn hán về lâu dài và gây tổn thương tới các dòng sông, hệ thống nước ngầm và tầng ngậm nước.  

Trữ lượng nước ngầm ở nhiều khu vực tích tụ sau các thời kỳ lịch sử đã đạt tới mức tương đương với khu vực trong thời kỳ khí hậu ổn định. Còn ở các khu vực khô hạn, lượng nước này có thể duy trì các cây cối trong thời gian ban đầu ngay cả khi lượng nước tự nhiên không đủ đáp ứng. Đó là lý do vì sao nhiều nhà nghiên cứu đưa tin về thành công của việc trồng rừng ở các khu vực sa mạc.  

Nhưng khi diện tích rừng mở rộng và nhiều cây cối mọc lên, các cây này sẽ làm suy yếu lượng nước ngầm để bù đắp cho lượng mưa thiếu hụt. Chẳng hạn, trong suốt những năm 1970, thành công ban đầu của việc phủ xanh khu vực khô hạn thường nhờ kỹ thuật ‘găm chặt cát’ để lượng cát này không di chuyển ở vùng Mu Us. Nhưng 20 năm sau, trên 70% số cây này đã chết và thực vật bao phủ đã suy giảm đến mức còn thấp hơn trước cả khi trồng rừng vì đợt sa mạc hóa mới đã xói mòn hết các thành quả ban đầu và thiếu hụt độ ẩm trong nước gia tăng nghiêm trọng.  

Sông Liêu Hà, một trong những con sông lớn nhất vùng đông bắc Trung Quốc đã khô cạn vào năm 1999. Những thất bại này vẫn có ảnh hưởng rất nặng nề lên cuộc chiến chống khô hạn của khu vực này và thậm chí là cả khu vực phía bắc Trung Quốc.  

Nếu như các nhà hoạch định chính sách không điều chỉnh chiến lược hiện thời thì các dự án tái tạo rừng sẽ không chỉ tác động lên diện tích đất hiện thời mà còn phản tác dụng trong môi trường của Trung Quốc trong tương lai. 

Mặt khác, các chuyên gia cũng cho biết các sa mạc vẫn đang lan rộng với cường độ vài ngàn km2 mỗi năm. Sa mạc đã chiếm tương đương ¼ diện tích của đất nước đông dân nhất thế giới này. Nhà kinh tế nông nghiệp Lester Brown cho biết tính từ năm 1950 tới nay, có khoảng 24.000 ngôi làng ở phía tây bắc Trung Quốc đã bị bỏ hoang hoàn toàn hoặc một phần.  

“Trung Quốc đang trong một cuộc chiến. Không phải những đội quân của kẻ thù xâm lược lãnh thổ của họ, mà chính là các sa mạc đang mỗi lúc một rộng thêm” - Lester Brown viết. “Các sa mạc cũ đang giành ưu thế và các sa mạc mới đang hình thành như những đội quân du kích tấn công bất ngờ, buộc Bắc Kinh phải chiến đấu trên nhiều mặt trận. Và trong cuộc chiến với các sa mạc này, Trung Quốc đang thua”.  

Trong dự án trồng rừng được cho là tham vọng nhất thế giới, Trung Quốc đang trồng một đường vành đai bằng cây xanh và cây chắn bụi. “Công trình” này được ví là Vạn lý trường thành xanh của Trung Quốc, nhằm bảo vệ đất chăn nuôi, trồng trọt ở miền bắc Trung Quốc khỏi cát của sa mạc Gobi và gió từ Mông Cổ thổi về. “Vạn lý trường thành” này bắt đầu xây dựng từ năm 1978, dự kiến sẽ hoàn tất vào năm 2050, với chiều dài lên tới trên 6400 km (4000 dặm).

  • Lê Thu Lượng
Việt Báo

Nhận xét tin Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bi mat sau ky tich Truong thanh Xanh cua Trung Quoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.

following secret achievements " of the Green School " of China
Inner Mongolia , Great Wall of China , North China , in the future , autonomous regions , deserts , area , regional water quality , success , resulting from , in , sand , blue

u003cp style=text-align: justify;u003e Despite the overwhelming success in the block ' enemy of sand ' , the experts believe that China will also pay greater than that in the future because of fundamental errors . u003c / pu003e .

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.