Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc

- Những con số thống kê mang tính kỹ thuật cũng như thành quả hữu hình khiến nhiều người choáng ngợp trước kỳ tích được gọi là “vạn lý trường thành xanh’ mà hàng triệu người dân Trung Quốc dày công xây dựng.  

Tuy nhiên, mọi thành công đều có giá của nó, và Trung Quốc – dù có né tránh thừa nhận - cũng không khỏi chịu mất mát cay đắng. 

Chuyện nông dân trị cát thành triệu phú 

Một ngày tháng Năm năm 2012, ông nông dân Bao Yongxin ở hạt Aohan kể lại quãng thời gian hơn hai thập kỷ ‘chinh chiến’ ở sa mạc Đạo Lam Đồ (còn có nghĩa ‘con đường màu xanh’) ở khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc.

Bi mat sau ky tich �STruong thanh Xanh� cua Trung Quoc Vợ chồng ông nông dân Bao Yongxin chặn cát từ đôi bàn tay trắng và công cụ thô sơ

Hồi tháng Giêng năm 1990, ông mới cưới vợ được một tháng. Nhưng lúc đó ông quyết định một việc ‘động trời’ nếu không nói là ‘điên rồ’, đó là tiến vào sa mạc để dọn cát, bất chấp những lời khuyên ngăn. 

“Sa mạc Đạo Lam Đồ là một ổ cát lớn ở chỗ chúng tôi. Mỗi năm, một trận gió thổi từ xuân qua đông, gió nhỏ không mở mắt ra được, gió lớn thì chôn sống người” - ông Bao nhớ lại. 

Vùng sa mạc này cách xa thôn bản, không có điện, không có xe qua lại, lương thực củi lửa đều thiếu thốn. Đặc biệt nước ở đây thì rất hôi thối và tanh tưởi. Đừng có nói là uống, chỉ cần ngửi qua thôi cũng đã đủ phát nôn ọe. 

Hơn hai năm đầu tiến vào sa mạc, không kỹ thuật, không máy móc hiện đại, theo lời kể thì vợ chồng ông đã ngăn cát chỉ từ hai bàn tay trắng. 

“Chúng tôi dùng xe bò, tiến sâu vào trong vùng cát, rải ngô, trồng cỏ và các loại cây, trồng liễu chắn cát, một số loại cây khác” – ông kể tiếp: “Chúng tôi làm từng hốc cát, từng bước một”. 

“Sau 2 năm gian khổ, khắc phục khó khăn, chúng tôi cuối cùng cũng trồng được một mảng thực vật rất lớn trên hàng nghìn diện tích đất cát trên sa mạc. Trong lòng tôi cảm thấy xiết bao hạnh phúc”. 

Hơn hai thập kỷ trị cát, ông Bao giờ đã là một triệu phú thực thụ, với tổng thu nhập hàng năm lên tới 1 triệu Nhân dân tệ (trên 150.000 USD). Khởi nghiệp từ túp lều giữa sa mạc, nay nhà ông đã rộng 120m2, có xe ô tô đi lại, có internet, có người làm thuê, và nông trại rộng thênh thang. Diện tích đất thầu nay đã phủ xanh đến hơn 70%, ông tự hào vì được báo đài trong và ngoài nước đến phỏng vấn, đưa tin sôi nổi.

Bi mat sau ky tich �STruong thanh Xanh� cua Trung Quoc  Cơ ngơi khang trang hiện nay của ông Bao

Khu tự trị Nội Mông là một trong các vùng đất khô hạn có diện tích lớn nhất Trung Quốc. Khu tự trị này có 5 sa mạc và 5 vùng đất cát. Tại Nội Mông, diện tích đất bị sa mạc hóa lên tới 617,700 km2 (tức 52.2% tổng diện tích đất) của vùng. 

Về tổng thể, Trung Quốc có diện tích đất bị sa mạc hóa lên tới 2,67 triệu km2, tức là rộng gấp diện tích nước Đức 7 lần, và 5 lần so với nước Pháp. Ước tính gần 1/3 dân số Trung Quốc bị đe dọa vì nạn sa mạc hóa và nền kinh tế bị thiệt hại trực tiếp vào khoảng 6,5 tỉ USD mỗi năm. Nhờ các biện pháp ngăn sa mạc hóa và các dự án trồng rừng, tính đến năm 2011, diện tích rừng bao phủ tại Trung Quốc đã tăng lên tới 34,6%.  

Tuy vậy, ông Yang Youlin - điều phối viên khu vực châu Á của UNCCD kết luận: “đồng xu nào cũng có hai mặt của nó”. Câu chuyện của ông Bao chỉ là một điển hình thành công được lan truyền trong vô vạn những thất bại kiệm lời của Trung Quốc trong việc trị cát.  

Lợi bất cập hại? 

Bà Jia Xiaoxia - Giám đốc của Ủy ban Quốc gia chống Sa mạc hóa Trung Quốc - cũng phải thừa nhận những bài học cay đắng mà họ từng phải lĩnh hội trong cuộc chiến này. 

Bà Jia cho biết thất bại trước nhất mà họ phải trả giá là những dòng sông. Từ những năm 1950 đến những năm 1970, do canh tác ồ ạt trên diện rộng và tập trung vào làm nông nghiệp, nhiều con sông đã bị vắt cạn đến chết. Các dự án phân bổ dọc các con sông cũng vì thế mà chết theo. 

Bi mat sau ky tich �STruong thanh Xanh� cua Trung Quoc Kỹ thuật chặn cát phổ biến hiện nay của Trung Quốc tại sa mạc Nội Mông đang được nhân rộng sau thành quả phủ xanh các vùng đất cát và khô hạn. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, thành công ban đầu của Trung Quốc không nói lên tất cả. Bởi trong điều kiện vùng đất khô cằn, lượng nước ngầm chỉ đủ đáp ứng cho cây trồng trong thời kỳ đầu. Khi cây trồng bao phủ trên diện quá rộng sẽ làm nước ngầm thiếu hụt và mất cân bằng sinh thái. Khi đó, hạn hán sẽ trở lại với quy mô còn tồi tệ hơn trước.

Một trong những sai lầm lớn nhất đó là sự thiếu tính toán trong việc xác định trồng cây gì và nuôi con gì. Đã có thời, các nông dân chỉ chú trọng vào trồng cây lương thực và ăn quả, khiến cho lượng nước hao hụt nhanh và không thể đáp ứng được nhu cầu sản xuất. Trong khi đó, các gia súc và vật nuôi lại chiếm tỉ lệ quá lớn. Nước không thể đáp ứng đủ cho cây trồng và vật nuôi. 

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất mà Trung Quốc phải đối mặt là trong tương lai lâu dài, chứ không dựa vào thành quả trước mắt. Trong một nghiên cứu khoa học đã chỉ ra từ năm 1949 tới nay, tỉ lệ cây trồng sống được trong các dự án trồng rừng chỉ đạt 15% tại các vùng khô và hạn ở miền bắc Trung Quốc. 

Nguyên nhân là vì diện tích cây trồng phủ xanh các vùng đất khô cằn chỉ mang lại thành công trước mắt nhưng lại khiến đất dễ bị hạn hán về lâu dài và gây tổn thương tới các dòng sông, hệ thống nước ngầm và tầng ngậm nước.  

Trữ lượng nước ngầm ở nhiều khu vực tích tụ sau các thời kỳ lịch sử đã đạt tới mức tương đương với khu vực trong thời kỳ khí hậu ổn định. Còn ở các khu vực khô hạn, lượng nước này có thể duy trì các cây cối trong thời gian ban đầu ngay cả khi lượng nước tự nhiên không đủ đáp ứng. Đó là lý do vì sao nhiều nhà nghiên cứu đưa tin về thành công của việc trồng rừng ở các khu vực sa mạc.  

Nhưng khi diện tích rừng mở rộng và nhiều cây cối mọc lên, các cây này sẽ làm suy yếu lượng nước ngầm để bù đắp cho lượng mưa thiếu hụt. Chẳng hạn, trong suốt những năm 1970, thành công ban đầu của việc phủ xanh khu vực khô hạn thường nhờ kỹ thuật ‘găm chặt cát’ để lượng cát này không di chuyển ở vùng Mu Us. Nhưng 20 năm sau, trên 70% số cây này đã chết và thực vật bao phủ đã suy giảm đến mức còn thấp hơn trước cả khi trồng rừng vì đợt sa mạc hóa mới đã xói mòn hết các thành quả ban đầu và thiếu hụt độ ẩm trong nước gia tăng nghiêm trọng.  

Sông Liêu Hà, một trong những con sông lớn nhất vùng đông bắc Trung Quốc đã khô cạn vào năm 1999. Những thất bại này vẫn có ảnh hưởng rất nặng nề lên cuộc chiến chống khô hạn của khu vực này và thậm chí là cả khu vực phía bắc Trung Quốc.  

Nếu như các nhà hoạch định chính sách không điều chỉnh chiến lược hiện thời thì các dự án tái tạo rừng sẽ không chỉ tác động lên diện tích đất hiện thời mà còn phản tác dụng trong môi trường của Trung Quốc trong tương lai. 

Mặt khác, các chuyên gia cũng cho biết các sa mạc vẫn đang lan rộng với cường độ vài ngàn km2 mỗi năm. Sa mạc đã chiếm tương đương ¼ diện tích của đất nước đông dân nhất thế giới này. Nhà kinh tế nông nghiệp Lester Brown cho biết tính từ năm 1950 tới nay, có khoảng 24.000 ngôi làng ở phía tây bắc Trung Quốc đã bị bỏ hoang hoàn toàn hoặc một phần.  

“Trung Quốc đang trong một cuộc chiến. Không phải những đội quân của kẻ thù xâm lược lãnh thổ của họ, mà chính là các sa mạc đang mỗi lúc một rộng thêm” - Lester Brown viết. “Các sa mạc cũ đang giành ưu thế và các sa mạc mới đang hình thành như những đội quân du kích tấn công bất ngờ, buộc Bắc Kinh phải chiến đấu trên nhiều mặt trận. Và trong cuộc chiến với các sa mạc này, Trung Quốc đang thua”.  

Trong dự án trồng rừng được cho là tham vọng nhất thế giới, Trung Quốc đang trồng một đường vành đai bằng cây xanh và cây chắn bụi. “Công trình” này được ví là Vạn lý trường thành xanh của Trung Quốc, nhằm bảo vệ đất chăn nuôi, trồng trọt ở miền bắc Trung Quốc khỏi cát của sa mạc Gobi và gió từ Mông Cổ thổi về. “Vạn lý trường thành” này bắt đầu xây dựng từ năm 1978, dự kiến sẽ hoàn tất vào năm 2050, với chiều dài lên tới trên 6400 km (4000 dặm).

  • Lê Thu Lượng
Việt Báo

Video nổi bật

Tìm hiểu Saffron - Loại gia vị có giá đắt nhất hành tinh
00:00 / --:--

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Nước cờ cuối trong thế trận thâu tóm của Trầm Bê

Nhiều điều dường như không thể đã được ông Trầm Bê thực hiện một cách âm thầm. Đại gia Trầm Bê đang đi những bước cuối trong lộ trình thâu tóm Sacombank để làm chủ ngân hàng lớn hàng đầu Việt Nam.

Điều hành giá xăng, điện: Ai đang tranh lợi?

Giá điện và xăng dầu đã theo giá thị trường nhưng giá điện không minh bạch, giá xăng dầu thuế phí chiếm tỷ lệ cao, PGS. Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết.

Ôm hận vì mua bán theo… tin đồn!

Hai ngày qua, hàng trăm người dân đổ xô đến tiệm vàng Rồng Vàng ở chợ Đông Ba (P.Phú Hòa, TP Huế) để bán vàng, sau khi có tin đồn tiệm này sẽ đóng cửa, do bán hàng kém chất lượng.

Nhận xét tin Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bi mat sau ky tich Truong thanh Xanh cua Trung Quoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bí mật sau kỳ tích “Trường thành Xanh” của Trung Quốc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.

following secret achievements " of the Green School " of China
Inner Mongolia , Great Wall of China , North China , in the future , autonomous regions , deserts , area , regional water quality , success , resulting from , in , sand , blue

u003cp style=text-align: justify;u003e Despite the overwhelming success in the block ' enemy of sand ' , the experts believe that China will also pay greater than that in the future because of fundamental errors . u003c / pu003e .

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn