Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: thiếu vóc dáng vùng

- Vùng Kinh tế trọng điểm (KTTĐ) phía Nam là một trong ba vùng kinh tế trọng điểm quốc gia, được xác lập để các tỉnh thành vùng cùng hợp tác phát triển và làm đòn bẩy cho sự phát triển của những khu vực lân cận. Tuy nhiên, vùng KTTĐ này vẫn đang dậm chân tại chỗ và "mạnh ai nấy làm". Tại sao?

Vung kinh te trong diem phia Nam thieu voc dang vung

TP.HCM - nơi phát triển nhất của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Có ba vùng KTTĐ được Chính phủ qui hoạch ở 3 vùng: Bắc, Trung và Nam. Vùng KTTĐ phía Nam bao gồm 7 tỉnh thành: TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Bà Rịa-Vũng Tàu, Long An và Tây Ninh. Tổng diện tích vùng gần 24.000m2 (chiếm 7,3% diện tích của cả nước) và dân số là 12,35 triệu người (chiếm 15,5% dâm số của cả nước), là hạt nhân của vùng Đông Nam bộ, có mối quan hệ chặt chẽ với Tây Nguyên và Đồng bằng Sông Cửu Long.

Xác định trọng điểm nhưng chưa rõ thế mạnh

Trên tổng thể, vùng KTTĐ phía Nam đã đóng góp tích cực cho nền kinh tế quốc gia. Tốc độ tăng trưởng bình quân của khu vực này đạt 10,74%; tỷ trọng đóng góp của vùng trong GDP (tổng giá trị sản phẩm quốc nội) của Việt Nam tăng từ 24,6% năm 1990 lên 28,9% năm 1995, 31,1% năm 1999 và gần 32% vào năm 2002. Tỷ trọng này hiện chiếm đến 35-36%, là mức đóng góp cao nhất cho GDP quốc gia. Thu nhập bình quân đầu người của vùng này năm 2002 đạt 18,5 triệu đồng, gấp 2,7 lần so với trung bình của cả nước.

Với những đóng góp này, vùng KTTĐ Phía Nam được xem là vùng kinh tế quan trọng và đầu tàu phát triển kinh tế quốc gia. Tuy vậy, ông Lê Thanh Hải, Chủ tịch UBND TP.HCM, cho rằng sự phát triển này chưa đạt được "tầm" của một vùng KTTĐ mà Chính phủ yêu cầu. Đã qua một khoảng thời gian đáng kể mà vùng này chưa xác lập được một nền kinh tế vùng, chưa tạo được động lực phát triển cho bản thân cũng như góp sức thúc đẩy sự phát triển của những tỉnh thành lân cận. Khi nói đến KTTĐ phía Nam, các nhà quản lý cũng như những nhà kinh tế chưa biết được một cách rõ ràng thế mạnh của vùng là gì. Đó là công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, dầu khí, cảng biển, tài chính, ngân hàng, hay công nghệ mới...?

Cụ thể hơn, ai cũng thừa nhận rằng, TP.HCM là vùng kinh tế phát triển, nhưng lại không nhận thức rõ điểm mạnh của thành phố loại 1 này là công nghiệp, dịch vụ, trung tâm tài chính hay khoa học kỹ thuật...(?) Một số ý kiến phân tích, TP.HCM nên là trung tâm dịch vụ, tài chính hơn là phát triển lĩnh vực công nghiệp, vì TP không có thế mạnh về đất đai và lao động, và nên chuyển giao lĩnh vực này cho những tỉnh thành lân cận. Trong khi đó, TP.HCM cũng được hoạch định theo chương trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa; điều này cũng có nghĩa là TP.HCM cần phát triển trọng tâm ngành công nghiệp. Nói như một chuyên gia kinh tế, với định hướng này, điểm mạnh của TP.HCM là sự "lẩn quẩn".

Đó là TP.HCM, còn những tỉnh khác thì sao? Nhắc đến những tỉnh trong vùng KTTĐ phía Nam người ta chỉ biết đến những khu công nghiệp (KCN) hơn những ngành hay lĩnh vực nào khác ngoài cảng biển và dầu khí ở Vũng Tàu. Và có lẽ KCN là điểm mạnh của vùng KTTĐ phía Nam?

Các KCN trong vùng chưa có qui hoạch tổng thể vùng

Vung kinh te trong diem phia Nam thieu voc dang vung

Đồng Nai - 1 trong 7 tỉnh thành thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Tính đến tháng 3 năm 2004 cả nước có 106 KCN, rải rác ở ba vùng KTTĐ, trong đó vùng phía Nam chiếm trên 43% về số lượng và gần 65% diện tích. Bình quân mỗi khu rộng gấp rưỡi ở vùng KTTĐ miền Trung và gấp đôi vùng phía Bắc.

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, các KCN phát triển mạnh ở vùng này, và đóng góp tích cực đối với nền kinh tế vùng. Nhưng các chuyên gia cũng tỏ ra lo ngại về sự cạnh tranh thu hút dự án đầu tư và thiếu qui hoạch tổng thể vùng. GS.TS Võ Thanh Thu, Giảng viên Cao cấp của Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, không mấy lạc quan về đề tài nghiên cứu của bà về các KCN, khi thực tế ở đây còn tồn tại nhiều vấn đề cạnh tranh, qui hoạch và định hướng phát triển. Theo bà, các KCN trong vùng KTTĐ phía Nam phát triển tự phát ở mỗi tỉnh, thành, không theo qui hoạch tổng thể vùng, "không gian phát triển bị cắt khúc, phân đoạn bởi ranh giới hành chính. Điều này dẫn đến "hai chính sách thuê đất, giá nhân công khác nhau... ở hai KCN láng giềng(!), cạnh tranh nhau mà không tạo ra điều kiện hợp tác để thu hút vốn, sắp xếp ngành nghề và phát triển các dịch vụ hỗ trợ".

Một quan chức của Bộ Kế hoạch - Đầu tư nói rằng, bao nhiêu tỉnh thành ở Việt Nam có KCN thì có bấy nhiêu "thảm" được trải để thu hút đầu tư. "Thảm" trải quá nhiều dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh giữa các KCN. Riêng với các KCN ở vùng KTTĐ phía Nam thì sự cạnh tranh không lành mạnh đó diễn ra rất mạnh, chủ yếu là ở giá thuê đất và thuế được quyết định bởi chính sách vĩ mô của từng tỉnh thành.

Từng tỉnh thành có qui hoạch tổng thể phát triển KCN, nhưng các tỉnh thành này không có qui hoạch chung của vùng nên "mặc sức" thu hút dự án đầu tư mà không định hướng tập trung hay ưu tiên gì. Các KCN gần như giống nhau, trong đó chủ yếu phát triển những ngành nghề truyền thống như giày dép, dệt may..., còn những ngành có tính hiện đại hóa cao, có tính chất lôi kéo sự phát triển kinh tế của tỉnh và vùng thì không có, hoặc không đáng kể. GS.TS Thu cho biết, KCN ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu "cái gì cũng làm"; từ sắt thép đến sản xuất bột mì, đều có thể nằm ngay cạnh nhau trong một KCN. "Điều này không phù hợp và không chấp nhận được đối với qui hoạch kinh tế vùng", bà nhận định.

Khi không có qui hoạch vùng, sự phát triển của các KCN cũng bị ảnh hưởng, nhất là trình độ phát triển hạ tầng cơ sở. Các tiện ích như đường xá, điện nước, dịch vụ internet, bưu điện... còn kém và không đồng bộ giữa các khu. Tỉnh thành nào tập trung cải thiện được tiện ích gì thì nhà đầu tư ở đó được hưởng, chứ chưa có sự chia sẻ để cùng hưởng giữa các tỉnh thành. GS.TS Thu còn cho rằng, thiếu qui hoạch vùng, quỹ đất dành cho phát triển KCN không hiệu quả và nhanh chóng bị cạn kiệt, môi trường ô nhiễm và đặc biệt là kéo theo sự phát triển của hệ dân cư, hiện tượng đang đeo bám các KCN mà chưa có biện pháp khắc phục.

Thiếu sự phối hợp đồng bộ để phát huy lợi thế so sách

Vung kinh te trong diem phia Nam thieu voc dang vung

Các nhà lãnh đạo chính quyền Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam tụ họp để bàn chuyện phát triển vùng. Ảnh: M.Q

Làm thế nào để phát triển kinh tế vùng và phát triển theo hướng nào là vấn đề đáng quan tâm của các nhà hoạch lược chính sách vùng. Từ lý do này mà đại diện chính quyền của 7 tỉnh thành thuộc vùng KTTĐ phía Nam đã tụ họp tại TP.HCM hôm qua (2/7), cùng với các chuyên gia kinh tế trong cả nước. Các chủ tịch và phó chủ tịch tỉnh thành đã thừa nhận với nhau rằng, vùng KTTĐ phía Nam chưa phát triển theo như mong muốn cũng như theo yêu cầu của Chính phủ, chính là do họ chưa có sự phối hợp chặt chẽ với nhau, thay vào đó các tỉnh thành "mạnh ai nấy làm".

Ông Nguyễn Thanh Nguyên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An nói rằng, địa giới hành chính và sự phân chia địa lý của tỉnh thành là rào cản lớn của sự phối hợp, nên chưa phát huy tối đa năng lực của vùng. Thêm vào đó, mỗi tỉnh thành đều có HĐND và UBND, những cơ quan kiểm soát và thực thi các chính sách và ngân sách của tỉnh thành mình. Mục tiêu của hai cơ quan này là phát triển tỉnh thành mình hơn là nghĩ đến việc liên kết vùng, nên các khoản đầu tư tài chính vào những chiến lược vùng không được ưu tiêu hoặc không dễ được đồng ý. Ông Nguyên nêu một ví dụ lý giải cho điều này, là việc xây dựng hệ thống giao thông nối kết TP.HCM với Long An. Bên phía tỉnh Long An, hệ thống đường vào TP.HCM rất tốt do có sự đầu tư, nhưng phía TP.HCM thì không tập trung đầu tư. Vì xem ra, việc đầu tư này có lợi cho Long An nhiều hơn TP.HCM, trong khi hệ thống cầu đường khu vực nội thành TP cần được ưu tiên đầu tư nhiều hơn.

Kinh tế vùng khái niệm được đề cập đã 10 năm nay nhưng vẫn chưa hình thành. Viện trưởng Viện Kinh tế TP.HCM - ông Trần Du lịch nhận định, nguyên nhân chính là chưa có một cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các vùng. Theo ông, lãnh đạo các tỉnh thành cần tăng cường phối hợp với nhau và sớm có qui hoạch vùng dựa trên đặc tính của từng vùng. Mỗi tỉnh thành có những lợi thế về xã hội, địa lý kinh tế... và qui hoạch vùng cần phải dựa trên những lợi thế so sách này. TP.HCM và Bà Rịa-Vũng Tàu có lợi thế so sách rõ nét hơn các tỉnh thành khác. Các tỉnh thành lân cận có lợi thế so sánh ở đất đai và lao động, có thể bổ sung cho "yếu điểm" của TP.HCM.

Vùng KTTĐ là mô hình phát triển mới, khi Chính phủ không đủ sức để cùng lúc phát triển các khu vực của quốc gia, cũng như không thể tập trung phát triển cho một tỉnh thành nào. Sự phát triển của một vùng hay một khu vực sẽ làm đòn bẩy cho những khu vực lân cận, nơi mà nguồn lực quốc gia chưa thể tập trung đầu tư.

  • Minh Quang
Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Lũ dữ cuốn phăng cây cầu 20 tỷ ở Thanh Hóa
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Vì sao Trung Quốc 'bất lực' để chứng khoán lao dốc?

Trang tin Sputnik Business hôm 26/8 đăng bài nhận định nguyên do Trung Quốc dường như đang mất kiểm soát đối với thị trường chứng khoán nước này khi để giá trị thị trường này liên tục 'rơi tự do'.

'Sợ hội nhập như sợ… ma'

'Sợ hội nhập như sợ… ma', 'kinh tế tư nhân như cô gái thôn quê xinh đẹp', là những ví von làm mềm mại các phiên thảo luận về chủ đề hội nhập kinh tế của Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2015, ngày 27/8.

Khách hàng tiêu thụ điện lớn được mua điện trực tiếp

Ngày 26-8, tại Hà Nội, Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công thương) đã tổng kết 3 năm vận hành thị trường phát điện cạnh tranh và công bố kế hoạch triển khai thị trường bán buôn điện cạnh tranh.

‘Bốc hơi’ 2,5 tỷ USD vì giá dầu giảm mạnh

Giá dầu thế giới trong những phiên gần đây đã liên tiếp thiết lập mức đáy mới. Giá nhiên liệu này đang chịu sức ép giảm mạnh từ nỗi lo của giới đầu tư về sự giảm tốc của nền kinh tế Trung Quốc và toàn cầu sẽ kéo tụt nhu cầu tiêu thụ năng lượng.

Nhận xét tin Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: thiếu vóc dáng vùng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: thiếu vóc dáng vùng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vung kinh te trong diem phia Nam thieu voc dang vung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: thiếu vóc dáng vùng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

The southern key economic: the lack of stature
Long An, Vung Tau, Ba Ria, neighborhood, master planning, economic development, regional economic development, the coordination, economy, cities and key, south, investment

Investors key economic region (key economic) is one of three southern key economic zone countries, which are established for the provinces regional development and cooperate as leverage for the development of the surrounding area. However, this key economic region still stomping ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su 24h278 Bat GD la chong cua mot a hau
    Thời sự 24h(27/8): Bắt GĐ là chồng của một á hậu

    Lương tối thiểu Việt Nam quá cao?; Bắt giám đốc là chồng một Á hậu chiếm đoạt 300 tỉ đồng; Chân dung Hoa hậu có gia thế hoành tráng nhất Việt Nam; Thông tin bất ngờ về tài xế taxi gây náo loạn phố HN

  • Thoi su 24h268 Them vu ca nha bi truy sat o Gia Lai
    Thời sự 24h(26/8): Thêm vụ cả nhà bị truy sát ở Gia Lai

     Tàu đâm ôtô, lái xe văng xuống cống tử vong; Ông Đặng Thành Tâm đối mặt với tin đồn bị bắt; Một nửa ít biết của MC Thanh Tùng, Thụy Vân; Bé gái bị mẹ tẩm xăng đốt vì thiếu nợ tiền vé số; 

  • Thoi su 24h258 Sat cong trinh duong sat tren cao roi trung o to
    Thời sự 24h(25/8): Sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô

     Dân khóc ròng vì 1.600 cây sưa đỏ bị chặt trộm; Thanh sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô; Ảnh bất ngờ của MC Long Vũ, Anh Tuấn; Xác định được lái xe Audi gây tai nạn trên cao tốc; 

  • Thoi su 24h248 Ca gia dinh tu lam dam tang cho minh
    Thời sự 24h(24/8): Cả gia đình tự làm đám tang cho... mình

     Bộ GTVT lên tiếng vụ xây cầu treo phục vụ chủ tịch xã; Lạ: Đang sống, cả nhà tự làm đám tang cho mình; Siêu xe 15 tỷ "nát đầu" sau khi đâm dải phân cách; Tài sản kếch xù của đại gia vừa đột tử ở HN; 

  • Thoi su tuan qua Tham an chem chet 4 nguoi o Gia Lai
    Thời sự tuần qua: Thảm án chém chết 4 người ở Gia Lai

    Bộ trưởng nhận trách nhiệm về bất cập trong xét tuyển ĐH; Ông Đoàn Văn Vươn được đề nghị đặc xá năm 2015; Xuất hiện dòng suối 'máu' bất thường ở Điện Biên; MC Thảo Vân bị tổn thương nặng nề trên máy bay; Giết vợ rồi đi cả ngàn km về quê chém chết tình địch; Xe máy chứa hơn một tỷ đồng bỏ lại bên lề đường...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn