vietbao

Vụ PMU 18 và ODA của Nhật

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Viện trợ và vốn vay ưu đãi cấp chính phủ (ODA) của Nhật dành cho Việt Nam liệu sẽ bị ảnh hưởng thế nào sau vụ PMU 18 ? Bài viết của GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo.

Vu PMU 18 va ODA cua Nhat

Việc xây dựng cầu Hoàng Long - một dự án do PMU18 quản lý - có sai phạm lớn nhưng chưa ai bị xử lý ảnh: Thế Lượng

Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2006, các nhật báo lớn của Nhật lần lượt đăng tin về sự kiện PMU 18. Người Nhật chắc chắn rất ngạc nhiên, thậm chí bàng hoàng về một chuyện khó tưởng tượng được lại xảy ra.

Thật ra, tại nhiều nước đang phát triển và nhận viện trợ từ nước ngoài, không ít trường hợp một phần tiền viện trợ đã vào túi các quan chức. Tuy nhiên, đó là những nước nhìn chung trình độ dân trí còn thấp, chính quyền thường bất ổn, và trong những trường hợp này mức độ tham nhũng cũng không lớn.

Nhưng người Nhật còn quan tâm đến vụ PMU 18 vì một lý do khác nữa: Hiện nay Nhật cung cấp tới gần một phần ba tổng ODA (viện trợ và vốn vay ưu đãi cấp chính phủ) mà Việt Nam tiếp nhận hàng năm.

Nhìn từ phía Nhật, Việt Nam đã trở thành một trong những nước mà Nhật cung cấp ODA với quy mô lớn. Từ khoảng 10 năm nay, do kinh tế trì trệ và do ngân sách chính phủ thâm hụt nặng, Nhật có khuynh hướng cắt giảm ODA đối với nhiều nước.

Nhưng với chính sách ngoại giao chú trọng Việt Nam và với sự quan tâm và đánh giá cao của doanh nghiệp Nhật đối với tiềm năng kinh tế của Việt Nam, Chính phủ Nhật vẫn ưu tiên ODA cho Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, vụ PMU 18 chắc chắn sẽ làm cho Chính phủ Nhật thất vọng và lo lắng. Lo lắng vì sợ dư luận Nhật sẽ làm lớn vấn đề và gây áp lực buộc chính phủ phải cắt giảm ODA cho Việt Nam trong những năm tới.

Quan hệ Việt-Nhật bình thường trở lại từ đầu thập niên 1990. Không kể 45,5 tỉ Yên vốn vay để mua hàng hóa vào cuối năm 1992, ODA Nhật nhằm giúp xây dựng cơ sở hạ tầng cho Việt Nam bắt đầu với quy mô 52,3 tỉ Yên (khoảng 500 triệu Đôla Mỹ) vào năm 1993 và 58 tỉ Yên năm 1994.

ODA của Nhật cho Việt Nam tăng liên tục sau đó, có năm lên tới 100 tỉ Yên (trung bình mỗi năm 80 tỉ Yên). Trong quá khứ chỉ có Hàn Quốc, Indonesia, Trung Quốc, Thái Lan và Philippines là những nước tiếp nhận ODA của Nhật với quy mô lớn như vậy.

Từ năm 1993, cộng đồng quốc tế mở Hội nghị các nhà tài trợ để nghe Chính phủ Việt Nam trình bày kế hoạch phát triển kinh tế và theo đó cam kết cung cấp ODA giúp Việt Nam xây dựng cơ sở hạ tầng, thực hiện kế hoạch phát triển. Nhật là nước tích cực nhất ở hội nghị này.

Trung bình Nhật cung cấp tới 30% tổng ODA mà Việt Nam nhận từ các nhà tài trợ, kể cả song phương (giữa Việt Nam với một nước khác) và đa phương (giữa Việt Nam với các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ quốc tế). Trong ODA song phương, riêng Nhật chiếm tới khoảng 40%, có năm lên tới 50%.

Kể cả ODA vừa ký kết giữa Việt Nam với Nhật vào ngày 31/3/2006, từ năm 1992 đến nay, Nhật đã cung cấp ODA cho Việt Nam với tổng số tiền là 1.058 tỉ Yên (xấp xỉ gần 10 tỉ Đôla Mỹ), bao gồm cả phần chưa giải ngân.

Trong ODA này, một phần nhỏ là khoản viện trợ không phải hoàn trả, chủ yếu dành cho các dự án trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế. Phần lớn còn lại là tiền Nhật cho Việt Nam vay để xây dựng cơ sở hạ tầng như giao thông, bưu chính - viễn thông, cơ sở phát điện... Các khoản vay này có lãi suất thấp hơn nhiều so với thị truờng thương mại và thời gian vay rất dài, phần lớn là 30 năm, nên thường được xem là tiền viện trợ.

Do số tiền ODA rất lớn và phải hoàn trả trong tương lai nên nếu không được quản lý nghiêm túc, không được sử dụng có hiệu quả thì sẽ trở thành gánh nặng trong tương lai về nhiều mặt: uy tín quốc tế sụt giảm, gây ra bất công cho các thế hệ sau, khả năng tích lũy để tiếp tục phát triển bị hạn chế...

Trong kế hoạch 2001-2005 của Việt Nam, ODA lên tới 7,8 tỉ Đôla Mỹ, chiếm 12% tổng vốn đầu tư (con số tương ứng trong kế hoạch 1991-1995 là 11% và trong kế hoạch 1996-2000 là 14%). ODA trong những năm tới dự kiến sẽ tăng hơn nữa. Do đó vấn đề quản lý và sử dụng phải được đặt lên ưu tiên hàng đầu.

Những nước nhận nhiều ODA của Nhật cho đến nay phần lớn đã thành công trong việc phát triển và bây giờ không cần vay mượn nước ngoài (theo dạng viện trợ) nữa, chẳng hạn Hàn Quốc, Malaysia, Thái Lan... Nhưng cũng có nước không thành công.

Chẳng hạn so sánh trường hợp Thái Lan và Philippines: Từ thập niên 1960 đến giữa thập niên 1990, cả hai nước đều được Nhật chú trọng về phương diện ngoại giao nên đã nhận một khoản ODA tương đương (tổng cộng mỗi nước nhận khoảng 1.000 tỉ Yên trong thời gian trên).

Nhưng thành quả phát triển thì hoàn toàn khác: Vào năm 1960, thu nhập bình quân đầu người của Philippines cao gấp 2,5 lần Thái Lan, nhưng đến năm 1995, chỉ tiêu đó của Philippines chỉ còn bằng một nửa của Thái Lan. Đây là bài học đáng tham khảo cho tất cả các nước đang tiếp nhận nhiều ODA.

ODA của Nhật tại Việt Nam tập trung vào hai lĩnh vực xây dựng hạ tầng giao thông và cơ sở phát điện. Riêng giao thông chiếm trên 40% tổng ODA của Nhật tại Việt Nam. Nhìn tổng thể, như nhiều nguồn thông tin đã khẳng định, trong đầu tư cơ bản mà cơ sở hạ tầng giao thông là lĩnh vực quan trọng nhất, trong nhiều năm qua đã thất thoát ít nhất 30% kinh phí cho các dự án này. Chắc chắn một phần ODA nằm trong số tiền thất thoát đó.

Ngoài ra, các cuộc điều tra và sự tình cờ phát hiện của dân chúng đã cho thấy nhiều công trình vừa xây xong đã xuống cấp, nhiều cơ sở hạ tầng khi hoàn thành được kiểm tra mới biết đã không được thực hiện đúng như quy trình và nội dung được quyết định ban đầu.

Những thông tin này làm dân chúng Việt Nam bàng hoàng, phẫn nộ, và hiện nay đã bắt đầu làm xôn xao cộng đồng quốc tế.

Một quan chức của Chính phủ Nhật nói với tôi là những sai phạm nói trên nếu đúng sự thật và nếu được xác nhận là có liên quan đến ODA của Nhật thì Nhật có quyền đòi Việt Nam phải hoàn trả ngay số tiền tương ứng vì dự án không được thực hiện như đã quy định trong các thỏa thuận ban đầu.

Chính phủ Nhật có thể sẽ không có biện pháp mạnh vì lý do ngoại giao nhưng dư luận, báo chí, các đảng đối lập, các đoàn thể phi chính phủ có khả năng sẽ làm lớn chuyện này.

Vào ngày 5/4 vừa qua, tại Ủy ban Quyết toán ngân sách của Thượng viện Nhật, một nghị viên của Đảng Dân chủ, đảng đối lập lớn nhất hiện nay, đã đưa vấn đề PMU 18 ra chất vấn và yêu cầu Bộ Ngoại giao cử phái đoàn sang Việt Nam điều tra.

Từ khoảng 10 năm nay, dân chúng Nhật quan tâm nhiều đến chính sách ODA của chính phủ, họ ngày càng tích cực giám sát nội dung ODA và đòi hỏi chính phủ phải công khai, minh bạch hơn.

GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo

Theo Thời báo Kinh tế

Bài viết cùng chủ đề:Con bạc triệu đô vụ PMU18

Comment :Vụ PMU 18 và ODA của Nhật
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vụ PMU 18 và ODA của Nhật bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vu PMU 18 va ODA cua Nhat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vụ PMU 18 và ODA của Nhật ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế
The PMU 18 and Japan's ODA
Vietnam, Thailand, Prof Tran Van Tho, the U.S. dollar, infrastructure, building facilities, Department of PMU 18, governments, aid, development, design planning, loans, provide, Japan
Aid and concessional loans for the government (ODA) of Japan to Vietnam will be affected if any after the PMU 18? By Professor Tran Van Tho - Waseda University, Tokyo .. Fortunately, from the practical to the party where there are paralyzed or damaged. 0 points .. Intense sunlight pouring fire down the plastic tarp covering temporary, heated basement. The group is continuously stonecutters hand hammer, hand drill.
Giá Vàng
Khu vực Mua Bán
Hà Nội36,47036,750
TP HCM36,47036,730
Đà Nẵng36,47036,750
Nha Trang36,46036,750
Bình Phước36,44036,760
Cà Mau36,47036,750
Giá vàng hôm nay
cập nhật lúc 15:25 - 28/07/2016
Tỷ giá ngoại tệ
Ngoại tệ VNĐ
USDĐô Mỹ22.330,00
EUREuro24.697,40
AUDĐô Úc16.754,63
CADĐô Canada17.142,49
CHFThụy Sĩ22.768,19
GBPBảng Anh29.645,39
JPYYên Nhật211,68
Tỷ giá hôm nay
cập nhật ngày 22/07/2016
  • VN
  • USA
  • EU
  • ASIA
  • VN-Index
    0.16%
    1.03
    657.14
  • HNX-Index
    -0.22%
    -0.18
    83.52
  • VS 100
    0.65%
    1.31
    203.75
  • VS-Large Cap
    0.28%
    0.81
    288.88
  • VS-Mid Cap
    -0.12%
    -0.10
    84.43
  • VS-Small Cap
    -0.27%
    -0.09
    33.79
  • VS-Micro Cap
    0.08%
    0.03
    36.58
  • UPCOM
    0.2%
    0.10
    56.35
  • VN30
    0.7%
    4.70
    644.33
  • VN50
    0.8%
    4.19
    501.39
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ