Thứ hai, 25 Tháng tám 2003, 07:52 GMT+7

Việt Nam bị động trong nuôi trồng thuỷ sản bền vững

Viet Nam bi dong trong nuoi trong thuy san ben vung
Đa dạng hoá đối tượng nuôi là một trong những biện pháp phát triển NTTS ven biển bền vững.

Ông Trần Văn Nhường, Quản đốc dự án VIE/97/030 về chính sách phát triển nuôi trồng thuỷ sản (NTTS) ven biển bền vững, cho biết, gần đây, tốc độ chuyển đổi cơ cấu chóng mặt và việc phát triển NTTS tự phát đã tác động tiêu cực đến môi trường, như rừng ngập mặn bị phá, dịch bệnh và ô nhiễm phát sinh. Trong khi đó, các chính sách và biện pháp quản lý môi trường NTTS ven biển rất không đồng bộ.

Phong trào NTTS đang tiếp tục phát triển mạnh cả về diện tích, sản lượng và giá trị hàng hoá. Tính đến nay, diện tích nuôi trồng đã tăng lên gần 1 triệu ha. Song song đó, quá trình tăng thâm canh cũng diễn ra ngày càng mạnh. Tất cả các nỗ lực này đã góp phần đưa thuỷ sản thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm vị trí thứ 3 về giá trị xuất khẩu (năm 2001 và 2002).

Yếu tố môi trường bị đe dọa

Tuy nhiên, ông Trần Văn Nhường cho rằng, việc thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo đã phần nào tác động không thuận đến NTTS ven biển bền vững. Mặc dù Bộ Thuỷ sản đã xây dựng chiến lược SAPA - “Phát triển bền vững NTTS phục vụ xoá đói giảm nghèo”, song, tỷ lệ hộ nghèo ở vùng ven biển còn khá lớn. Do vậy, phát triển NTTS ven biển sẽ tác động trực tiếp, gián tiếp, có tính tích cực hoặc tiêu cực đến xoá đói giảm nghèo vùng ven. Ai cũng biết, nuôi tôm là nghề siêu lợi nhuận, song, độ rủi ro rất cao. Điều tra của Viện Kinh tế Quy hoạch thuỷ sản cho thấy, tại ĐBSCL, năm được mùa nhất vẫn có khoảng 20% số hộ lỗ.

Bên cạnh đó, việc NTTS ven biển không theo quy hoạch khiến cho dịch bệnh bùng phát và tác động ngược trở lại môi trường, như làm thay đổi các bãi triều, đầm phá hoang hoá hay bãi cát ven biển. Gần đây, thực hiện chính sách chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cả diện tích trồng lúa, làm muối hoặc trồng cói năng suất thấp ven biển cũng được đưa vào NTTS. Phát triển NTTS dẫn đến mất rừng ngập mặn, mất bãi đẻ tự nhiên của các loài thuỷ sinh vật và phá vỡ cảnh quan vùng ven biển. Ông Trần Văn Quỳnh, Giám đốc Trung tâm Khuyến ngư Trung ương, nhận xét, chừng nào con người còn tự ý lấy nước ngầm, nước mặt để NTTS, thì chừng đó, NTTS ven biển vẫn chưa thực sự bền vững. Cũng không ai dám khẳng định rằng, 100% người dân không sử dụng sản phẩm biến đổi gen trong thức ăn, hoá chất, kháng sinh... trong quá trình nuôi.

Ở một cách tiếp cận khác, vùng ven biển lại ít có cơ hội sinh kế. Nếu không phát triển nghề NTTS ven biển, người dân quay lại đánh bắt và khai thác tài nguyên tự nhiên. Với áp lực dân số ngày càng tăng, việc khai thác này có thể dẫn đến tình trạng cạn kiệt tài nguyên, suy thoái môi trường. Do đó, cần thiết phải phát triển NTTS, cải tiến phương pháp quản lý tài nguyên thiên nhiên, song, phát triển và cải tiến như thế nào là điều đáng bàn.

Theo ông Hà Xuân Thông, Viện trưởng Viện Kinh tế và quy hoạch thuỷ sản (Bộ Thuỷ sản), cung cầu và giá cả thị trường cũng là những yếu tố tác động đến NTTS bền vững. Khi sản phẩm đã xuất ngoại thì rủi ro và bất ổn định về thị trường là rất khó dự báo. Sự bất ổn định này có thể tác động xấu, đẩy người sản xuất vào tình thế: khi sản phẩm bán chạy thì đẩy mạnh nuôi, đến khi nuôi quá nhiều lại không tiêu thụ hết. Đó là chưa kể, nhiều thị trường nhập khẩu đã đưa ra các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng sản phẩm để bảo vệ lợi ích người tiêu dùng.

NTTS ven biển được quản lý theo ngành dọc thuộc Bộ Thuỷ sản. Tuy vậy, sự phát triển không ngừng của nó đang làm cho hệ thống quản lý nhà nước về NTTS ven biển trở nên bất cập. Đa số các địa phương không có đủ biên chế cán bộ với năng lực phù hợp để thực hiện tốt công tác quản lý NTTS bền vững. Với đặc trưng sản xuất hộ gia đình quy mô nhỏ, nếu không kịp thời phát triển hình thức quản lý NTTS dựa vào cộng đồng và đồng quản lý để hỗ trợ cho quản lý nhà nước thì nghề NTTS ven biển Việt Nam sẽ gặp rất nhiều vấn đề nan giải về dịch bệnh, ô nhiễm và suy thoái môi trường.

4 giải pháp

Do vậy, tại hội nghị định hướng phân tích chính sách phục vụ phát triển bền vững NTTS ven biển, tổ chức mới đây tại Hà Nội, nhiều chuyên gia cho rằng, ngành thuỷ sản cần thực hiện đồng bộ 4 giải pháp.

Thứ nhất, cần nhanh chóng xây dựng hệ thống quan trắc và kiểm soát môi trường. Đây sẽ là cơ sở xây dựng hồ sơ nguồn gốc sản phẩm để trình cho các nhà nhập khẩu trong trường hợp họ yêu cầu. Chính phủ và chính quyền địa phương đã nhận thức rõ điều này. Tuy vậy, theo Phó Tổng thư ký Hội Nghề cá Việt Nam, ông Bùi Văn Thưởng, đến nay, ngoài tỉnh Bến Tre đã có hệ thống quan trắc, việc triển khai hệ thống cảnh báo môi trường vẫn rất chậm.

Thứ hai, đa dạng hoá hình thức và đối tượng NTTS ven biển.Đến nay, đối tượng NTTS ven biển chủ yếu là tôm sú. Ngoài ra, các đối tượng NTTS ven biển khác cũng đang được chú trọng phát triển như tôm thẻ chân trắng, các loài giáp xác khác như cua, ghẹ; các loài nhuyễn thể, rau câu và cá biển. Sự đa dạng về hình thức nuôi là cần thiết, phản ánh đúng thực lực của hộ gia đình nông dân NTTS hiện nay, được thực hiện bằng cách nuôi các loài bản địa hay các loài nhập từ nước ngoài vào. Việc du nhập này chứa đựng nguy cơ sinh học, cần phải được xem xét và thử nghiệm thận trọng.

Thứ ba, cần cải tiến quy hoạch phát triển NTTS ven biển. Để định hướng phát triển NTTS ven biển bền vững, quy hoạch phát triển NTTS ven biển thường được xây dựng cho từng giai đoạn cụ thể. Tuy nhiên, đa số trường hợp quy hoạch NTTS ở Việt Nam được triển khai ở mức “tổng quan”, “tổng thể”, thiếu các quy hoạch chi tiết để định hướng phát triển sản xuất NTTS cho từng tiểu vùng cụ thể. Các dự án đầu tư NTTS ven biển được quy hoạch chi tiết nhưng thường sa vào quy hoạch sử dụng đất, phát triển cơ sở hạ tầng và bố trí mặt bằng khu nuôi, thiếu các yếu tố chi tiết khác như tổ chức thực hiện, tổ chức quản lý và đánh giá quy hoạch để định hướng phát triển NTTS bền vững. Các bất cập trong quy hoạch cần sớm được cải tiến để định hướng nghề NTTS có tính dài hạn.

Biện pháp thứ tư là nâng cao năng lực, nhận thức cho các bên tham gia.Để đảm bảo phát triển bền vững, sớm tháo gỡ các thử thách đang đặt ra phía trước đòi hỏi phải huy động và tạo điều kiện để các bên được tham gia và góp ý kiến trong quá trình xây dựng, cũng như thực hiện và đánh giá hoạt động NTTS ven biển. Đặc biệt, việc nâng cao năng lực quản lý môi trường, chuyển tải thông tin liên quan cho cán bộ quản lý các cấp, cộng đồng địa phương và người dân trở nên rất cần thiết.

Việc phát triển NTTS ven biển cần được cần nhắc chu đáo, không đơn thuần chỉ mở rộng diện tích và tăng sản lượng nuôi. Cần hướng tới nhiều biện pháp đồng bộ, như giảm thiểu các tác động môi trường, sản xuất theo quy trình sạch và giữ vững thị trường quốc tế. Chính phủ và chính quyền các cấp, cùng với sự ủng hộ của cộng đồng các tổ chức tài trợ, đã có rất nhiều nỗ lực để từng bước tháo gỡ khó khăn. Tuy vậy, trong nhiều trường hợp, phản ứng của Việt Nam phần nhiều vẫn mang tính chất bị động. Rõ ràng, Việt Nam cần có chính sách định hướng phát triển NTTS ven biển cho một thời gian dài, đi trước và đón đầu các xu hướng phát triển, ngăn chặn kịp thời các rủi ro và tác động xấu.

  • Hạnh Phương

Việt Báo

Nhận xét tin Việt Nam bị động trong nuôi trồng thuỷ sản bền vững

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Việt Nam bị động trong nuôi trồng thuỷ sản bền vững bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Viet Nam bi dong trong nuoi trong thuy san ben vung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Việt Nam bị động trong nuôi trồng thuỷ sản bền vững ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

Vietnam was active in sustainable aquaculture
Vietnam, Ministry of Water, Mr. Tran Van yield, Aquaculture, environmental management, poverty reduction, development, mangroves, conversion rate, switching speed, planning, impact, policy, implementation, oriented, to

franchise Tran, Project Manager on development policy VIE/97/030 aquaculture (Aquaculture ) coastal sustainability, said the recent rate restructuring dizziness and spontaneous development of aquaculture has a negative impact on the environment, such as forest ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.