Vì sao thiết bị tiết kiệm điện chưa được sử dụng phổ biến ?

Giới thiệu thiết bị tiết kiệm điện.

Trong Chương trình tiết kiệm điện (TKĐ) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, có nhấn mạnh đến vấn đề tăng cường sử dụng thiết bị TKĐ. Nhưng trên thực tế, tỷ lệ sử dụng thiết bị này chỉ chiếm rất ít. Nguyên nhân vì sao?

Tốn điện, nhưng rẻ

Dạo quanh thị trường thiết bị sử dụng điện trên địa bàn TPHCM, chúng tôi nhận thấy chủng loại mặt hàng điện được bày bán tại các cửa hàng rất phong phú, đa dạng. Chỉ tính riêng về đèn, cũng có đến hàng trăm loại với giá cả khác nhau. Nhưng, điều đáng nói là số lượng khách hàng tìm mua các loại thiết bị TKĐ lại rất khiêm tốn.

Anh Nguyễn Hồ Thanh, chủ cửa hàng điện gia dụng tại chợ Hòa Hưng cho biết, trong số 10 khách hàng tới mua bóng đèn, có đến 8 người chọn các loại đèn thông thường. Tương tự, chị Nguyễn Thị Tư, chủ cửa hàng bán các loại đèn trên đường Nguyễn Thị Minh Khai cho biết thêm, đối với các loại mặt hàng TKĐ, cửa hàng rất hạn chế nhập về vì vốn nhiều nhưng tiêu thụ rất chậm. Đa phần khách hàng vẫn chọn mua loại thiết bị thông thường như loại đèn sợi đốt, đèn huỳnh quang vì giá rẻ hơn từ 10 – 20 ngàn đồng so với loại bóng đèn TKĐ…thuộc Bộ Xây dựng tại 12 tòa nhà, chung cư, nhà máy như Đại học CN, chung cư T.N, H.P, khách sạn L.g, S.N… cho thấy, phần lớn các tòa nhà chưa chú ý đến vấn đề sử dụng thiết bị TKĐ và an toàn.

Ông Nguyễn Hoàng Minh Vũ, thành viên đoàn khảo sát cho biết, việc lựa chọn, lắp đặt thiết bị điện không tuân theo bất kỳ quy chuẩn nào về an toàn điện, thậm chí một công trình nhưng chắp vá nhiều tiêu chuẩn khác nhau khiến cho công trình không đảm bảo an toàn khi vận hành, không đồng bộ, lãng phí năng lượng sử dụng.

Phổ biến nhất là sử dụng thiết bị ổ cắm, hệ thống đóng ngắt không thống nhất; số đèn chiếu sáng trong một mạch điện còn tùy tiện; hệ thống chiếu sáng chủ yếu là đèn huỳnh quang loại T10, 40W, đèn nung sáng loại 75W… tiêu hao nhiều điện.

Lực bất tòng tâm

Lý giải thực trạng này, ông Nguyễn Tiến Quang, giám đốc chi nhánh tại TPHCM của Công ty Rạng Đông cho rằng, hiện trên thị trường xuất hiện rất nhiều loại thiết bị điện kém chất lượng, như đèn có khối lượng bột phổ quang không đạt tiêu chuẩn quy định hay chấn lưu điện tử có vòng dây quấn không đạt yêu cầu, không có thiết bị bảo vệ đèn, ổn định dòng điện… với giá thành rẻ hơn rất nhiều so với loại thiết bị điện của các công ty uy tín.

Do đó, về mặt giá thành, những thiết bị điện thông thường rất khó khăn khi phải cạnh tranh sản phẩm trôi nổi cùng loại. Ông Nguyễn Quốc Thống, Giám đốc Công ty Cao Trần nhấn mạnh thêm, các loại sản phẩm lắp đặt các giải pháp TKĐ càng không thể cạnh tranh nổi vì giá thành cao hơn từ ba đến năm lần thiết bị điện thông thường. Đây cũng là lý do khiến cho các nhà đầu tư thường không lựa chọn thiết bị TKĐ trong quá trình xây dựng công trình.

Ông Hồ Cao Hoài Sang, Ban Quản lý dự án Công ty Phát triển nhà Bình Thạnh cho biết, trung bình việc lắp đặt thiết bị điện thông thường chiếm khoảng 20-25% giá thành một căn nhà. Nếu thay đổi toàn bộ bằng thiết bị TKĐ thì giá thành sẽ tăng lên khoảng 20-25% tổng giá thành lắp đặt thiết bị điện, ảnh hưởng lớn đến giá thành ngôi nhà, nhất là nhà cho người thu nhập thấp hoặc nhà tái định cư.

Cần chính sách hỗ trợ

Theo đánh giá của một số nghiên cứu trên thế giới, chi phí vận hành ngôi nhà tốn kém hàng trăm lần so với phí tổn dựng nên nó. Đặc biệt khi giá xăng tăng lên 12.000 đồng/lít và có thể sẽ còn tăng nữa, tạo áp lực đáng kể lên ngành điện thì việc TKĐ được xem là giải pháp chiến lược nhằm duy trì an ninh năng lượng cho nước ta.

Tuy nhiên, ông Quang cho biết, để khuyến khích người tiêu dùng sử dụng thiết bị TKĐ ngoài việc tăng cường quản lý loại hàng kém chất lượng, nhất thiết nhà nước phải có chính sách trợ giá cho loại sản phẩm đặc biệt trên. “Nên giảm thuế nhập khẩu (hiện đang là 40%) cho loại mặt hàng này”, ông Thống nhấn mạnh. Ít ra phải tạo sự cân bằng tương đối về giá thành giữa sản phẩm TKĐ và không TKĐ hoặc chênh lệch không đáng kể thì mới khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm TKĐ.

Ngoài ra, ông Vũ cho biết, nhà nước cần sớm đổi mới các tiêu chuẩn vận hành hệ thống điện tại các tòa nhà, bắt kịp sự đổi mới thiết bị điện nhằm tạo điều kiện cho các chủ đầu tư tổ chức đấu thầu, thi công công trình, hạn chế tình trạng thay đổi chủng loại vật tư thiết bị trong quá trình thi công. Trong thời gian tới, Đoàn khảo sát sẽ tiếp tục khảo sát các tòa nhà cao tầng tại TPHCM để làm cơ sở cho Bộ Xây dựng ban hành những tiêu chuẩn trong việc lắp đặt hệ thống điện theo tiêu chuẩn quốc tế IEC 60364-2005. Vụ Khoa học công nghệ, Bộ Xây dựng hiện đang chủ trì biên sọan tiêu chuẩn thiết kế điện công trình phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế hiện hành. Dự kiến, tiêu chuẩn thiết kế điện cho công trình sẽ được ban hành cuối năm 2006 sau khi Bộ Xây dựng tiếp thu ý kiến các chuyên gia.

(theo SGGP)