Thời của ""siêu"" dự án!

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng vừa phê duyệt danh mục đầu tư một số dự án kết cấu hạ tầng giao thông quan trọng giai đoạn đến năm 2020, với tổng vốn đầu tư lên tới 67,5 tỷ USD. Các chuyên gia ngành giao thông cho rằng nếu các dự án được triển khai đúng kế hoạch thì trong những năm sắp tới, một thị trường lớn sẽ rộng mở cho các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng giao thông.

Những “siêu” dự án

Một lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cho biết trong số 31 dự án hạ tầng giao thông trọng điểm thuộc danh mục đầu tư vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, có ba “siêu” dự án đáng chú ý là đường bộ cao tốc Bắc-Nam, đường sắt cao tốc Hà Nội-TP Hồ Chí Minh và sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai). Trong đó, tuyến đường sắt cao tốc Bắc-Nam dài 1.630 km có vốn đầu tư lên tới 33 tỷ USD là dự án có quy mô lớn nhất. Dự án này dự kiến thực hiện bằng nguồn vốn vay ODA của Nhật Bản và các nhà tài trợ với thời hạn hoàn thành dự kiến trước năm 2015.

Dự án đường cao tốc Bắc-Nam có tổng vốn đầu tư 12 tỷ USD, là dự án quan trọng nhất trong lĩnh vực đường bộ. Tuy nhiên, khác với các “siêu” dự án khác đang trong giai đoạn gọi vốn đầu tư, tuyến đường cao tốc này được chia nhỏ thành nhiều đoạn và một số đoạn đang được xây dựng, cụ thể là đoạn Cầu Giẽ-Ninh Bình (50 km) và đoạn TP Hồ Chí Minh-Trung Lương (45 km) đã được khởi công từ năm 2005 bằng ngân sách nhà nước.

Riêng dự án xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành được xem là dự án có số vốn cao nhất trong bốn dự án thuộc lĩnh vực hàng không mà Bộ GTVT sẽ triển khai từ nay đến năm 2020. Với thiết kế có thể đón tối đa 100 triệu khách và 5 triệu tấn hàng hóa/năm, sân bay Long Thành cần được đầu tư khoảng 2 tỷ USD. Dự án này dự kiến được khởi công trong năm 2008 và mở cửa hoạt động sau năm 2010. Các dự án hàng không còn lại gồm cảng hàng không quốc tế Dương Tơ-Phú Quốc, nhà ga T2 thuộc cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội) và nhà ga hành khách mới thuộc cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng.

Sức hút

Hiện tại, các bộ, ngành đã xác định cần nguồn vốn khoảng 4,4 tỷ USD cho một số dự án đã có quyết định đầu tư. Theo các chuyên gia ngành giao thông, danh mục đầu tư dự án hạ tầng đã giúp mở rộng quy mô thị trường xây dựng cơ bản nhưng cơ hội dành cho các nhà thầu trong nước thực sự không nhiều. Một số chuyên gia Bộ GTVT nói rằng đang có một cuộc đua “ngầm” giữa các cơ quan tư vấn, nhà thầu quốc tế trong dự án xây dựng tuyến đường sắt cao tốc Bắc-Nam.

Theo báo cáo của các chuyên gia thuộc Tổ chức Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), đường sắt cao tốc Bắc-Nam có đường ray rộng 1,435 mét, dài 1.630 km nối Hà Nội với TP Hồ Chí Minh, gồm tổng cộng 51 ga chính. Trong đó, các đoạn chính sẽ là Hà Nội-Vinh (280 km), Vinh-Nha Trang (950 km) và Nha Trang-TP Hồ Chí Minh (400 km).

Tiếp theo báo cáo trên, các chuyên gia Hàn Quốc cũng đang khẩn trương hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi xây dựng đường sắt cao tốc Bắc-Nam đoạn Hà Nội- Vinh, dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 3 năm sau. KOICA cũng tỏ ý muốn giúp phía Việt Nam lập tiếp báo cáo nghiên cứu khả thi đoạn Vinh-Nha Trang.

Không chỉ có các nhà đầu tư nước ngoài, các “siêu” dự án đầu tư xây đường cao tốc cũng đang gây nên một cuộc đua giữa các doanh nghiệp trong nước.

Đầu tháng 4 vừa qua, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã công bố kế hoạch hợp tác cùng một loạt tập đoàn kinh tế lớn của Việt Nam để xây dựng tuyến đường cao tốc dài 55 km TP Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, chính thức bước vào cuộc cạnh tranh với Tổng công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) để trở thành nhà đầu tư của dự án này.

Trong khi đó, phía VEC lên phương án vay vốn ODA từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Chính phủ Nhật Bản cho dự án, với thời gian thu phí hoàn vốn trong 25 năm.

Một dự án đường cao tốc khác là Hà Nội-Hải Phòng dài 100 km cũng đã được Vinalines xin đầu tư theo hình thức BOT mặc dù trước đó Chính phủ đã giao cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam và Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam lên kế hoạch tài chính cho dự án. Cuối cùng, Thủ tướng Chính phủ đã có cuộc họp cùng các bộ, ngành liên quan và quyết định giao dự án đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng (được kéo dài đến cảng Lạch Huyện) cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam và Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam.

Riêng đường cao tốc TP Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Thủ tướng yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư làm việc với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Nhật Bản để xác định khoản vay cho dự án. Nếu ADB và Nhật Bản cho vay 100% vốn đầu tư thì VEC sẽ được phép triển khai dự án. Trường hợp ngược lại thì liên danh do BIDV đứng đầu sẽ trở thành chủ đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT trong nước.

(theo TBKTSG)