Thứ sáu, 09 Tháng chín 2005, 07:26 GMT+7

Thời cơ mới cho FDI ở Việt Nam

Thoi co moi cho FDI o Viet Nam
Hầu như nước nào cũng xem FDI là yếu tố quan trọng để nhanh chóng chuyển dịch cơ cấu và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Khoảng 10 năm trước, Việt Nam đã bỏ mất một thời cơ lớn để đón làn sóng đầu tư trực tiếp (FDI) mới từ Nhật Bản, và thời cơ ấy Trung Quốc đã nắm bắt.

Nhưng hiện nay một thời cơ mới lại đến, mà nguyên nhân lại xuất phát từ Trung Quốc. Lần này nếu Việt Nam nhanh chóng nắm bắt thời cơ này thì có thể khắc phục những trì trệ gần đây và tạo ra một cuộc bùng nổ về FDI, từ đó đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa theo hướng ngày càng tăng năng lực cạnh tranh quốc tế.

Mối quan tâm mới

Các nhà đầu tư nước ngoài, nhất là Nhật, đang chú ý trở lại thị trường Việt Nam. Sau một thời gian đầu tư ồ ạt sang Trung Quốc, nhiều công ty đa quốc gia thấy rằng không nên quá tập trung vào một thị trường mà cần phân tán một phần các cơ sở sản xuất sang các nước khác để tránh rủi ro.

Khuynh hướng này bắt đầu ló dạng từ năm 2003 nhưng gần đây mạnh hơn khi quan hệ Nhật Bản-Trung Quốc trở nên căng thẳng làm cho các công ty đa quốc gia của Nhật phải đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc mạng lưới sản xuất ở châu Á mà trọng tâm là phân tán đầu tư từ Trung Quốc sang các nước khác.

Trong 72 công ty lớn trả lời phỏng vấn của báo Nikkei ngày 22/7/2005, mặc dù hơn phân nửa có ý muốn tiếp tục đầu tư tại thị trường to lớn này, nhưng cũng có tới 24 công ty đang có kế hoạch phân tán đầu tư sang các nơi khác. Điều đáng chú ý là nhiều công ty đã chọn các nước ASEAN và Ấn Độ làm cứ điểm đầu tư thay vì tăng thêm sản xuất tại Trung Quốc, và Việt Nam đứng đầu trong những nước được chọn.

Chẳng hạn trong 24 công ty có kế hoạch phân tán đầu tư vừa kể, có chín công ty chọn Việt Nam, bảy công ty chọn Ấn Độ và sáu chọn Thái Lan. Theo đánh giá mấy năm gần đây của giới doanh nghiệp Nhật, bốn quốc gia mà họ cho là sẽ trở thành các cứ điểm sản xuất hàng công nghiệp quan trọng của thế giới trong tương lai là Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ và Việt Nam. Vào thời điểm hiện tại, có thể nói Việt Nam được chú ý nhiều nhất.

Theo đánh giá chung của các công ty Nhật, tại châu Á hiện nay, Việt Nam hội đủ các yếu tố thuận lợi nhất: Lao động khéo tay, chăm chỉ, tiếp thu nhanh các kiến thức mới mà tiền lương chỉ bằng một nửa Thái Lan và thấp hơn Trung Quốc nhiều.

Theo điều tra gần đây của Nikkei Shinbun (28/2/2005), tiền lương năm của một công nhân nhà máy ở Việt Nam là 1.266 Đôla Mỹ, của Trung Quốc là 1.992 Đôla Mỹ và Thái Lan là 2.792 Đôla Mỹ; tiền lương năm của một nhân viên văn phòng cấp quản lý trung gian ở Việt Nam là 7.897 Đôla Mỹ, của Trung Quốc là 8.653 Đôla Mỹ và Thái Lan là 14.474 Đôla Mỹ.

Thêm vào đó, từ năm 2004, những nỗ lực của hai chính phủ Việt Nam và Nhật nhằm cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam đã cho thấy một số kết quả. Chẳng hạn Hiệp định Bảo hộ đầu tư đã được ký kết giữa hai nước và đã có hiệu lực từ ngày 19/12/2004. Sáng kiến chung Việt Nam-Nhật Bản nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, tăng cường khả năng cạnh tranh của Việt Nam đã được thủ tướng hai nước quyết định xây dựng vào tháng 4/2003 và vào tháng 11/2004 hai bên đã đánh giá sơ bộ về những cải cách mà Việt Nam đã tiến hành.

Theo lãnh đạo giới kinh doanh Nhật Bản tại Việt Nam, tuy chưa thỏa mãn 100%, họ đã ghi nhận những tiến triển nhất định của Việt Nam trong việc tạo môi trường thuận lợi cho FDI. Chẳng hạn giảm thuế thu nhập của người nước ngoài (từ 50% xuống 40%), bãi bỏ hầu hết các chính sách hai giá (áp dụng giá cao cho người nước ngoài)...

Sự quan tâm trở lại của Nhật đối với Việt Nam có một ý nghĩa lớn. Nhìn lại quá trình đầu tư FDI của Nhật tại Việt Nam ta thấy FDI từ Nhật tăng nhanh trong giai đoạn 1993-1997, nhưng giảm mạnh và sự trì trệ kéo dài suốt nhiều năm sau đó. Đây cũng là khuynh hướng chung của FDI ở Việt Nam trong hơn 10 năm qua.

Từ năm 2004, FDI của Nhật ở Việt Nam có chiều hướng tăng trở lại nhưng chưa mạnh, vốn đăng ký FDI của Nhật tại Việt Nam năm 2004 chỉ có 224 triệu Đôla Mỹ, chỉ bằng độ 20% năm cao nhất (1995).Thời cơ phân tích ở trên hy vọng sẽ giúp Việt Nam thoát ra khỏi trì trệ này.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là hoàn cảnh thuận lợi. Để chớp thời cơ này một cách có hiệu quả đòi hỏi phải có một chính sách thu hút FDI khôn ngoan, hợp với trào lưu mới, cạnh tranh được với những nước cũng có chiến lược dùng FDI để tăng năng lực cạnh tranh quốc tế, để chuyển dịch cơ cấu công nghiệp.

Thế nào là một chính sách thu hút FDI khôn ngoan?

Từ giữa thập niên 1980 đến nay, trên thế giới hầu như nước nào cũng xem FDI là yếu tố quan trọng để nhanh chóng chuyển dịch cơ cấu và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Có thể nói, cho đến nay có ba giai đoạn trong chiến lược, chính sách và biện pháp tranh thủ FDI của các nước: (1) Xây dựng môi trường đầu tư, kể cả việc hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng cơ sở hạ tầng và ban hành các chính sách về thuế có sức hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài; (2) Đẩy mạnh quảng cáo, tiếp thị, giới thiệu chính sách và môi trường đầu tư của mình đến những nước có tiềm năng lớn về FDI; (3) Định ra một số ngành chiến lược, một vài địa điểm có tính cách chiến lược cho việc phát triển lâu dài của đất nước và cấp lãnh đạo cao nhất đứng ra tiếp thị trực tiếp đối với những công ty đa quốc gia có khả năng FDI lớn.

Các nước thành công trong việc thu hút FDI như Thái Lan, Malaysia đã chuyển sang giai đoạn (3) từ lâu, còn ở Việt Nam thì giai đoạn (1) hoàn thành chậm, giai đoạn (2) và (3) hầu như mới bắt đầu.

Về giai đoạn (1), Việt Nam đã mất nhiều năm để hoàn thiện Luật Đầu tư nước ngoài sửa đổi năm 2000 và những cải cách sau đó, nhất là từ tháng 3/2003. Nhưng nói chung là tiến hành cải cách quá chậm, so với Thái Lan chẳng hạn, Việt Nam đã chậm ít nhất là 20 năm.

Đó là chưa nói đến tình trạng luật lệ không được thực hiện xuyên suốt. Kinh nghiệm trong thời gian qua cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài khi triển khai các dự án đã được cấp giấy phép đã gặp rất nhiều vấn đề phiền toái mà chỉ đọc nội dung của luật thì không dự đoán được. Ngoài ra, thủ tục hành chính quá chậm, kém hiệu suất cũng làm cho môi trường đầu tư xấu đi dù nội dung của luật rất hấp dẫn.

Về giai đoạn (2) của chính sách FDI, Việt Nam còn coi nhẹ việc tiếp thị môi trường đầu tư của mình. Thử xem kinh nghiệm Trung Quốc trong việc thu hút FDI. Chẳng hạn thị trấn Đông Hoản gần Thâm Quyến dù chỉ mới là thành phố nổi lên trong thập niên 1990 mà đã có văn phòng đại diện ở Tokyo từ nhiều năm nay để thu thập thông tin thị trường và tìm đối tác đến đầu tư.

Một thí dụ khác: Vừa đọc tạp chí JETRO Sensor (nguyệt san thông tin, phân tích thị trường thế giới của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản) số tháng 7/2005, tôi rất ngạc nhiên thấy cả trang bìa hai dành để quảng cáo môi trường đầu tư của thành phố Đường Sơn, một thành phố nhỏ nằm giữa Bắc Kinh và Thiên Tân. Đặc biệt họ nhấn mạnh là văn phòng đại diện của họ tại Tokyo có toàn quyền quyết định các dự án đầu tư của Nhật tại thành phố này.

Trong khi đó, Việt Nam chủ yếu vẫn còn trông cậy vào thương vụ các đại sứ quán. Phải quan tâm đầu tư tiếp thị môi trường FDI mới đón được thời cơ mới.

Về giai đoạn (3), chuyến đi Nhật của Thủ tướng Phan Văn Khải hồi tháng 4/2003 có thể nói là cái mốc quan trọng cho thấy Việt Nam cũng chú trọng giai đoạn này trong chiến lược thu hút FDI. Tuy nhiên ta cần để ý đến kinh nghiệm các nước để có những biện pháp tiếp thị tích cực hơn nữa.

Hồi cuối thập niên 1980, các lãnh đạo cấp cao nhất của Malaysia và Thái Lan thường xuyên tiếp xúc và đưa yêu cầu cụ thể với những công ty đa quốc gia lớn mà họ muốn thu hút đến xứ họ xây dựng nhóm cứ điểm công nghiệp. Kết quả là bây giờ ngoại ô Bangkok có một quần thể nhà máy sản xuất xe hơi và bộ phận xe hơi lớn thứ ba, thứ tư ở châu Á. Còn Malaysia trở thành một trong những cứ điểm sản xuất đồ điện gia dụng nhiều nhất thế giới.

Gần đây, chính sách của Việt Nam bắt đầu quan tâm tới việc tiếp thị trực tiếp đến các tập đoàn lớn. Đây là hướng đi đúng. Tuy nhiên, để thành công, cấp lãnh đạo cao nhất của Chính phủ nên dành nhiều thời gian hơn cho việc tiếp thị này. Những dự án được thành lập từ việc tiếp thị của lãnh đạo cao nhất phải được quan tâm theo dõi việc triển khai hoạt động để nếu cần có biện pháp giúp đỡ cho các dự án ấy thành công.

Các nước đang phát triển, nhất là các nước ở châu Á, đang cạnh tranh gay gắt để thu hút FDI. Nước nào cũng tìm các chiến lược mới, biện pháp mới để thu hút FDI nhiều hơn. Việt Nam cần nghiên cứu các chiến lược và biện pháp hữu hiệu để thành công trong cuộc cạnh tranh này.

Thời cơ mới của FDI đã đến nhưng cần có chính sách khôn ngoan, mạnh dạn, và biện pháp hữu hiệu mới chớp được thời cơ.

(Theo TBKTVN)
Việt Báo

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Đám cưới chị Liễu Hà Tĩnh hoành tráng cỡ nào

 Lần đầu tiên người ta biết đến cái tên Nguyễn Thị Liễu vào đầu năm 2012 với việc tổ chức đám cưới “khủng” nhất tại Hà Tĩnh từ trước tới giờ cho con trai.

Nhận xét tin Thời cơ mới cho FDI ở Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thời cơ mới cho FDI ở Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thoi co moi cho FDI o Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thời cơ mới cho FDI ở Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.

Opportunities for FDI in Vietnam
Vietnam, China, Thailand, Japan, the U.S. dollar, India, multinational companies, foreign investors, investment environment, investment directly, about 10 years, we can say, opportunities, stage, policies, FDI

About 10 years ago, Vietnam was missing a great opportunity to catch the wave of foreign direct investment (FDI) from Japan new A, and opportunities that China has embraced ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).