|
-Sau ngày 30/9, quy định khắt khe tại nghị định 107/NĐ-CP dự báo sẽ khiến nhiều doanh nghiệp kinh doanh gas chung số phận phá sản hoặc bị hạ cấp. Đây cũng có thể là cơ hội để “cá lớn nuốt cá bé” trong một thị trường vốn cạnh tranh khốc liệt này...
Một câu hỏi được đặt ra, phải chăng những quy định nhắm hạn chế kinh doanh khí dầu mỏ hoá lỏng tại nghị định 107/NĐ-CP đang trái với quy định của Luật Doanh nghiệp?
Sau 30/9: Hàng loạt doanh nghiệp Gas sẽ bị hạ cấp
Việc một doanh nghiệp đang ở tuyến đầu phải lùi xuống tuyến sau, đang hoạt động kinh doanh phải tuyên bố giải thể, phá sản... là chuyện bình thường trong kinh tế thị trường, nếu nguyên nhân dẫn đến những điều đó là do năng lực quản lý, điều hành của chủ doanh nghiệp yếu kém. Song, sự "xuống cấp" của hàng loạt doanh nghiệp kinh doanh khí dầu mỏ hoá lỏng (LPG) hiện nay lại không do bản thân doanh nghiệp gây ra mà do sự thay đổi của cơ chế chính sách.
Sau ngày 30/9 năm nay, hàng loạt doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực kinh doanh LPG sẽ bị các doanh nghiệp lớn thâu tóm. Đó là hiện tượng "cá lớn" nuốt được "cá bé" nhờ sự thay đổi của chính sách kinh tế. Điều đó, tất yếu dẫn đến những hậu quả.
Thứ nhất, thế độc quyền trong kinh doanh LPG sẽ được thiết lập cả trong lĩnh vực nhập khẩu và phân phối LPG trong nước. Rõ ràng, với những điều kiện khắt khe của NĐ107, chỉ những doanh nghiệp có vốn đầu tư lớn và có những thế mạnh khác mới có thể trở thành doanh nghiệp đầu mối trong nhập khẩu và là doanh nghiệp cấp I trong phân phối. Chắc chắn rằng, đó chỉ là những doanh nghiệp do nhà nước nắm 100% vốn điều lệ hoặc nằm trong các Tổng công ty, các tập đoàn kinh tế Nhà nước.
Câu hỏi đặt ra là, sau ngày 1/10, thị phần kinh doanh LPG sẽ rơi vào tay những doanh nghiệp nào? Có bao nhiêu doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường? Bao nhiêu doanh nghiệp có vị trí độc quyền trong lĩnh vực kinh doanh LPG theo quy định của Luật Cạnh tranh? Như vậy,mục tiêu tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, tôn trọng các quy luật khách quan của kinh tế thị trường có còn được tôn trọng trong lĩnh vực kinh doanh LPG?
Thứ hai, khi thế độc quyền được xác lập thì cạnh tranh lành mạnh trên thị trường sẽ bị triệt tiêu. Từ đó, giá bán LPG trên thị trường sẽ do một hoặc một số doanh nghiệp độc quyền quyết định. LPG không phải là mặt hàng do Nhà nước quản lý giá. Do đó, Nhà nước khó có thể có những biện pháp hữu hiệu để bình ổn giá mặt hàng này. Vì vậy, vô hình trung, NĐ107 đã trao cho một hoặc một số doanh nghiệp độc quyền thao túng giá thị trường. Người tiêu dùng sẽ là đối tượng gánh chịu hậu quả của sự tăng giá LPG từ lợi thế dộc quyền của một hoặc một số doanh nghiệp lớn.
Thứ ba, các doanh nghiệp phân phối LPG cấp I hiện nay phần lớn la doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, để chủ động trong kinh doanh, các doanh nghiệp này đã đầu tư xây dựng các trạm nạp LPG vào ô tô, trạm nạp LPG vào chai và đang trong quá trình khai thác để thu hồi vốn. Đến nay, bị "giáng cấp" từ cơ sở "phân phối cấp I" xuống "Tổng đại lý" hoặc "đại lý", về nguyên tắc, các trạm nạp đã đầu tư không được hoạt động. Hàng loạt trạm nạp sẽ bị bỏ không, vốn đầu tư chưa thu hồi đủ. Thiệt hại này các doanh nghiệp biết kêu ai?
Quản lý các cơ sở kinh doanh LPG là cần thiết nhằm ngăn chặn tình trạng nạp LPG không phép, gây cháy nổ, thậm chí gây thiệt hại tới sinh mạng con người. Để đạt được điều đó cần có những biện pháp quản lý phù hợp. Mặc dù NĐ 107 không có một từ nào về "cấm", nhưng biện pháp "cấm" tại NĐ này là quy định những điều kiện thật khắt khe để các doanh nghiệp không đáp ứng được và ngừng hoạt động.
Khoản 1 Điều 8 Luật Doanh nghiệp quy định về quyền của doanh nghiệp như sau: "Tự chủ kinh doanh; chủ động lựa chọn ngành, nghề, địa bàn, hình thức kinh doanh, đầu tư; chủ động mở rộng quy mô và ngành, nghề kinh doanh; được Nhà nước khuyến khích, ưu đãi và tạo điều kiện thuận lợi tham gia sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích". Phải chăng những quy định nhắm hạn chế kinh doanh LPG tại NĐ 107 là trái với quy định nêu trên của Luật Doanh nghiệp?
Luật gia Vũ Xuân Tiền
|
