"Thâu tóm" ngân hàng sẽ rộn ràng?

Trong năm 2011 và đầu năm 2012, hoạt động sáp nhập, mua bán trong lĩnh vực ngân hàng chưa rầm rộ cho đến khi Eximbank châm ngòi cho cú nổ đầu tiên khi gửi văn bản yêu cầu đến Sacombank với lý do đại diện nhóm cổ đông nắm 51% cổ phần. 

Thị trường hấp dẫn

Eximbank chính thức công khai việc “thâu tóm” Sacombank khiến thị trường không khỏi ngỡ ngàng về một tiền lệ mới trong mua bán, sáp nhập ngành ngân hàng ở Việt Nam. Đó không phải là thỏa thuận hợp nhất mà thâu tóm từ từ bằng cách gom cổ phiếu và vận động cổ đông lớn. Từ mấy ngày qua, nhiều phân tích của các chuyên gia cho thấy, sở dĩ Sacombank bị “dòm ngó” từ lâu do ngân hàng này có vốn điều lệ lớn (hơn 10.000 tỷ đồng), có kết quả kinh doanh tốt, hệ thống mạng lưới rộng khắp và nhất là thương hiệu cũng không kém. Có thể ví đây như là một miếng bánh ngon trên thị trường ngân hàng lúc này. Nhưng thị trường ngân hàng Việt Nam hiện không thiếu những miếng bánh ngon khi có hơn 43 ngân hàng thương mại cổ phần và một số trong đó đã niêm yết trên sàn chứng khoán. 

Cùng thời điểm với thương vụ Sacombank, EVN mới đây cũng cho biết, đang chuyển nhượng 5,3% tỷ lệ sỡ hữu cổ phần vốn của mình tại NHTMCP An Bình (ABBank) cho HDBank. Tại sao HDBank muốn nắm giữ cổ phần tại ABBank thì chỉ có ngân hàng này mới thực sự biết rõ. Tuy nhiên, hoạt động này lại tiếp tục khẳng định việc các ngân hàng nội đang rất quan tâm đến các đối tác trong cùng ngành. “Một ngân hàng nội này mua cổ phần của ngân hàng nội khác có thể vì cổ tức hoặc vì hàng loạt lý do khác vì thị trường mua bán ngân hàng thực sự hấp dẫn chính các ngân hàng này”, chuyên gia Lê Thẩm Dương, ĐH Ngân hàng TP.HCM nhận xét. 

Theo ông Dương, khi đã hấp dẫn thì việc mua lại cổ phần từ các đơn vị sở hữu khác không là chuyện khó. “Năm ngoái chúng ta cũng có nhiều thương vụ mua bán của ngân hàng trong nước cho nước ngoài như MDB bán 15% cổ phần cho đơn vị đầu tư thuộc Temasek, VIB bán 5% cổ phần cho Commonwealth Bank (Australia), khi nhìn thấy tiềm năng thì việc chuyển đổi sở hữu cổ phần này rất có thể xẩy ra”, ông Dương phân tích.

Phải phòng thủ tốt

Hợp nhất, sáp nhập, thâu tóm ngân hàng đã không còn là chuyện mới mẻ ở Việt Nam. Nhưng cách thâu tóm theo kiểu mua cổ phiếu cá nhân như việc Eximbank đã làm với Sacombank thì chưa có trong tiền lệ. 

Theo nhiều chuyên gia, việc này sẽ mạnh dần lên trong thời gian tới. Vậy làm cách nào để tránh bị “luộc”? Một chuyên gia đến từ Stoxplus, nói: “Từ góc độ nhà đầu tư, tôi rất mừng vì việc Eximbank thâu tóm Sacombank sẽ tạo ra những chuyển biến, giá cổ phiếu STB đang tăng lên. Việc thâu tóm bằng cổ phiếu như vụ này sẽ tạo áp lực cho những người trong ban điều hành, HĐQT các ngân hàng để thúc đẩy họ duy trì hoạt động tốt nhất”. Nhưng nhìn ở góc độ HĐQT của Sacombank hiện tại, ông này cho rằng ban điều hành phải có chế độ phòng thủ tốt mới không bị thôn tính.

“Có thời điểm Sacombank đã pha loãng cổ phiếu quá nhiều, phát hành ào ạt. Khi đó, Sacombank cũng thu được khá nhiều tiền từ việc này, nhưng khi cổ phiếu trôi nổi trên thị trường nhiều quá và không nắm được các cổ đông lớn, thì đương nhiên sẽ dễ mất kiểm soát”, vị chuyên gia này phân tích. 

Bên cạnh việc tính toán khi niêm yết, phát hành cổ phiếu với tỉ lệ phù hợp, kế hoạch phòng thủ của các ngân hàng còn là kế hoạch quản trị và phát triển chiến lược cổ đông và một số chiến lược quan trọng khác. “Ngay cả khi có tiền, nếu hết room rồi, anh cũng không thể gom lại cổ phiếu được. Nên đây cũng phải xem là một biện pháp để phòng thủ chắc hơn”, chuyên gia này khuyên.